UKD 69.021.15:69.022.2

 

POLSKI KOMITET 

NORMALIZACJI, 
MIAR I JAKO

Ś

CI

P O L S K A    N O R M A

PN-83

B-03010

Ś

ciany oporowe

Obliczenia statyczne i projektowanie

Zamiast:

Grupa katalogowa

0702

Retaining walls

Static calculation and design

Murs de souténement

Projets et calculs statiques

Î

ď

î

ñ

í

őĺ

 

ńňĺ

í

ő

Ńňŕňč

÷

ĺńęč

é 

ñŕń

÷

ĺň

 

č

 

ďñ

î

ĺęňčñ

îâ

ŕ

í

čĺ

SPIS TRE

Ś

CI

1. WST

Ę

P

1.1. Przedmiot normy
1.2. Zakres stosowania normy
1.3. Okre

ś

lenia

1.4. Podstawowe oznaczenia
    1.4.1. Du

Ŝ

e litery łaci

ń

skie

    1.4.2. Małe litery łaci

ń

skie

    1.4.3. Litery greckie

2. PARAMETRY GEOTECHNICZNE

2.1. Zasady ogólne
2.2. Warto

ś

ci charakterystyczne i obliczeniowe parametrów geotechnicznych

2.3. Zasady okre

ś

lania k

ą

tów tarcia gruntów o 

ś

cian

ę

 oporow

ą

 

δ

(r)

, 

δ

2

(n)

    2.3.1. K

ą

t tarcia gruntu 

δ

2

(n)

 dla parcia i odporu

    2.3.2. Opór tarcia gruntu pod podstaw

ą

 fundamentu

3. OBCI

Ąś

ENIA

3.1. Definicje i ogólne zasady okre

ś

lania obci

ąŜ

e

ń

 

3.2. Obci

ąŜ

enia stałe

3.3. Obci

ąŜ

enia zmienne 

3.4. Obci

ąŜ

enia wyj

ą

tkowe

3.5. Ci

ęŜ

ar gruntu spoczywaj

ą

cego na odsadzkach 

ś

ciany oporowej

    3.5.1. Warto

ść

 charakterystyczna ci

ęŜ

aru gruntu

    3.5.2. Warto

ść

 obliczeniowa ci

ęŜ

aru gruntu

3.6. Warto

ś

ci charakterystyczne parcia i odporu gruntu

    3.6.1. Zalecenia ogólne i okre

ś

lenie stanów parcia

    3.6.2. Parcie graniczne gruntu 
    3.6.3. Odpór graniczny gruntu
    3.6.4. Parcie spoczynkowe gruntu 
    3.6.5. Parcie po

ś

rednie gruntu

    3.6.6. Wypadkowa parcia i odporu gruntu
3.7. Warto

ś

ci obliczeniowe parcia lub odporu gruntu

4. SPRAWDZENIE STANÓW GRANICZNYCH GRUNTU

4.1. Zasady ogólne

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Strona 1

4.2. Stany graniczne no

ś

no

ś

ci

    4.2.1. Stany graniczne no

ś

no

ś

ci podło

Ŝ

a

    4.2.2. Zakres oblicze

ń

 stanu granicznego no

ś

no

ś

ci podło

Ŝ

a w zale

Ŝ

no

ś

ci od rodzaju 

ś

ciany oporowej i warunków 

gruntowych
    4.2.3. Sprawdzenie no

ś

no

ś

ci podło

Ŝ

a bezpo

ś

rednio pod podstaw

ą

 fundamentu

    4.2.4. Sprawdzenie stateczno

ś

ci na obrót

    4.2.5. Sprawdzenie stateczno

ś

ci na przesuni

ę

cie 

    4.2.6. Sprawdzenie ogólnej stateczno

ś

ci 

ś

ciany oporowej i uskoku naziomu

4.3. Stany graniczne u

Ŝ

ytkowania 

ś

ciany oporowej 

    4.3.1. Stany graniczne u

Ŝ

ytkowania

    4.3.2. Zakres oblicze

ń

 stanu granicznego u

Ŝ

ytkowania

    4.3.3. Zasady oblicze

ń

 stanu granicznego u

Ŝ

ytkowania

5. WYMAGANIA KONSTRUKCYJNE I SPRAWDZENIE STANÓW GRANICZNYCH

5.1. Grubo

ś

ci elementów 

ś

cian oporowych oraz otulenia zbrojenia

5.2. Zabezpieczenie korony 

ś

cian oporowych 

5.3. Zagł

ę

bienie 

ś

cian oporowych w gruncie 

5.4. Posadowienia 

ś

cian oporowych

5.5. Przerwy dylatacyjne i robocze
    5.5.1. Odległo

ś

ci mi

ę

dzy przerwami dylatacyjnymi ze wzgl

ę

du na wpływy termiczno-skurczowe

    5.5.2. Odległo

ś

ci mi

ę

dzy przerwami dylatacyjnymi ze wzgl

ę

du na osiadanie i wychylenia 

ś

cian 

    5.5.3. Kształtowanie przerw dylatacyjnych
    5.5.4. Poziome przerwy robocze w 

ś

cianych betonowych i 

Ŝ

elbetowych

5.6. Izolacje przeciwwilgotno

ś

ciowe 

5.7. Materiał zasypowy
5.8. Odwodnienie w rejonie 

ś

ciany oporowej

    5.8.1. Odwodnienie w czasie wykonywania 

ś

ciany oporowej

    5.8.2. Odwodnienie stałe
5.9. Sprawdzenie stanów granicznych konstrukcji 
    5.9.1. 

Ś

ciany oporowe masywne

    5.9.2. 

Ś

ciany oporowe masywne ze wspornikowymi płytami odci

ąŜ

aj

ą

cymi

    5.9.3. 

Ś

ciany oporowe k

ą

towo-płytowe

    5.9.4. 

Ś

ciany oporowe k

ą

towe płytowo-

Ŝ

ebrowe

ZAŁ

Ą

CZNIKI

ZAŁ

Ą

CZNIK 1. PARCIE I ODPÓR GRUNTU W SZCZEGÓLNYCH PRZYPADKACH

ZAŁ

Ą

CZNIK 2. WYZNACZANIE OPORU GRANICZNEGO PODŁO

ś

A

ZAŁ

Ą

CZNIK 3. SPRAWDZENIE WARUNKÓW OGÓLNEJ STATECZNO

Ś

CI 

Ś

CIANY OPOROWEJ I USKOKU 

NAZIOMU

ZAŁ

Ą

CZNIK 4. WYZNACZANIE OSIADA

Ń

 

Ś

REDNICH FUNDAMENTU, OSIADA

Ń

 KRAW

Ę

DZI I PRZECHYLENIA 

Ś

CIANY OPOROWEJ

ZAŁ

Ą

CZNIK 5. 

Ś

CIANY OPOROWE Z GRUNTU ZBROJNEGO

INFORMACJE DODATKOWE

 
 

__________________

Nast

ę

pna strona

 
 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Strona 2

Powrót do spisu tre

ś

ci

Poprzednia strona

1. WST

Ę

P

1.1. Przedmiot normy. Przedmiotem normy s

ą

 zasady projektowania i oblicze

ń

 statycznych 

ś

cian oporowych.

1.2. Zakres stosowania normy. Norm

ę

 nale

Ŝ

y stosowa

ć

 przy projektowaniu 

ś

cian oporowych we wszystkich rodzajach 

budownictwa.
Nale

Ŝ

y przy tym uwzgl

ę

dnia

ć

 dodatkowe wymagania dotycz

ą

ce:

- specjalnych warunków posadowienia (np.: szkód górniczych, gruntów wietrzelinowych, p

ę

czniej

ą

cych, zapadowych, 

procesów osuwiskowych lub erozyjnych, zmian ci

ś

nienia wody w porach gruntu, ci

ś

nienia spływowego, gł

ę

bokich 

odkrywek),
- 

ś

cian oporowych w budownictwie hydrotechnicznym i komunikacyjnym.

Wymagania konstrukcyjne podane w rozdz. 5 normy nie dotycz

ą

 

ś

cian oporowych w budownictwie hydrotechnicznym.

Norma nie dotyczy 

ś

cianek szczelnych i szczelinowych.

1.3. Okre

ś

lenia

1.3.1. 

ś

ciany oporowe - budowle utrzymuj

ą

ce w stanie statecznym uskok naziomu gruntów rodzimych lub nasypowych 

albo innych materiałów rozdrobnionych, które mo

Ŝ

na scharakteryzowa

ć

 parametrami geotechnicznymi (

γ

, 

Φ

, c).

1.3.2. 

ś

ciana oporowa z gruntu zbrojonego - masyw utworzony przez poł

ą

czenie gruntu i warstw zbrojenia 

przenosz

ą

cych siły rozci

ą

gaj

ą

ce.

1.3.3. parcie graniczne gruntu (parcie czynne) E

a

 - siła działaj

ą

ca od strony o

ś

rodka gruntowego w stanie 

przemieszczenia konstrukcji lub jej elementu w kierunku od gruntu, przy warto

ś

ci przemieszczenia 

ρ

a

 dostatecznej dla 

uzyskania przez parcie warto

ś

ci najmniejszej. Parcie graniczne mo

Ŝ

e wyst

ą

pi

ć

, np. w przypadku 

ś

cian oporowych, 

ś

cianek szczelnych, 

ś

cian szczelinowych, płyt kotwi

ą

cych, obudowy wykopów, okre

ś

lania no

ś

no

ś

ci fundamentów 

bezpo

ś

rednich.

1.3.4. parcie po

ś

rednie gruntu E

I

 - siła działaj

ą

ca od strony o

ś

rodka gruntowego spowodowana przemieszczeniem 

konstrukcji mniejszym od przemieszczenia powoduj

ą

cego wyst

ą

pienie parcia granicznego. Parcie po

ś

rednie mo

Ŝ

e 

wyst

ą

pi

ć

 np. w przypadku 

ś

cian basenów, kotwionych 

ś

cian szczelinowych, przyczółków mostowych.

1.3.5. parcie spoczynkowe gruntu E

0

 - siła działaj

ą

ca od strony o

ś

rodka gruntowego, gdy nie istnieje mo

Ŝ

liwo

ść

 

przesuni

ę

cia konstrukcji lub jej elementu. Parcie spoczynkowe mo

Ŝ

e wyst

ą

pi

ć

, np. przy obudowach tuneli, w 

zagł

ę

bionych w gruncie 

ś

cianach budynku, w przypadku masywnych konstrukcji hydrotechnicznych posadowionych na 

skale.

1.3.6. odpór po

ś

redni gruntu E

II

 - reakcja gruntu w przypadku, gdy konstrukcja lub jej element ulegnie przemieszczeniu 

w kierunku o

ś

rodka gruntowego, nie przekraczaj

ą

cemu przemieszczenia powoduj

ą

cego wyst

ą

pienie odporu 

granicznego (najwi

ę

kszego). Odpór po

ś

redni mo

Ŝ

e wyst

ą

pi

ć

 np. w przypadku 

ś

cian oporowych, podpór mostów 

łukowych.

1.3.7. odpór graniczny gruntu (parcie bierne) E

p

 - reakcja gruntu spowodowana przemieszczeniem konstrukcji lub jej 

elementu w kierunku gruntu, przy warto

ś

ci przemieszczenia 

ρ

p

 niezb

ę

dnej dla osi

ą

gni

ę

cia przez odpór warto

ś

ci 

najwi

ę

kszej. Odpór graniczny mo

Ŝ

e wyst

ą

pi

ć

 w przypadku np. konstrukcji utwierdzonych w gruncie lub konstrukcji 

kotwi

ą

cych.

1.3.8. parcie silosowe gruntu E

s

 - siła działaj

ą

ca od strony gruntu na 

ś

cian

ę

 oporow

ą

 w przypadku, gdy strefa klina 

odłamu jest ograniczona przez blisko zalegaj

ą

c

ą

 przeszkod

ę

 (

ś

cian

ę

 skaln

ą

 lub palisad

ę

 w nabrze

Ŝ

ach płytowych).

1.4. Podstawowe oznaczenia

1.4.1. Du

Ŝ

e litery łaci

ń

skie

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 2  Strona 1

A  - powierzchnia podstawy fundamentu, masywu gruntu zbrojonego,

B, B

1

- szeroko

ść

 podstawy fundamentu,

- obliczeniowa szeroko

ść

 podstawy fundamentu,

D  - zagł

ę

bienie fundamentu,

E

a

  - wypadkowa parcia granicznego (czynnego),

E

I

  - wypadkowa parcia po

ś

redniego, 

E

0

  - wypadkowa parcia spoczynkowego, 

E

II

- wypadkowa odporu po

ś

redniego,

E

p

  - wypadkowa odporu granicznego (parcia biernego),

E

s

  - wypadkowa parcia silosowego, 

G

g

  - ci

ęŜ

ar gruntu,

K

a

  - współczynnik parcia granicznego (czynnego),

K

0

- współczynnik parcia spoczynkowego,

K

p

  - współczynnik odporu granicznego (parcia biernego),

L  - długo

ść

 fundamentu lub zbrojenia gruntu,

M  - moment,

N

c

, N

D

, N

B

- współczynniki no

ś

no

ś

ci zale

Ŝ

ne od warto

ś

ci obliczeniowej k

ą

ta tarcia wewn

ę

trznego 

,

Q  - wypadkowa obci

ąŜ

enia,

Q

f

  - wypadkowa oporu podło

Ŝ

a gruntowego, 

Q

h

  - składowa pozioma obci

ąŜ

enia,

Q

n

- składowa normalna obci

ąŜ

enia,

Q

v

  - składowa pionowa obci

ąŜ

enia, 

Q

t

  - składowa styczna obci

ąŜ

enia,

Q

r

  - warto

ść

 obliczeniowa wypadkowej obci

ąŜ

enia.

1.4.2. Małe litery łaci

ń

skie

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 2  Strona 2

b  - szeroko

ść

 zbrojenia,

b' - szeroko

ść

 zbrojenia netto, 

c  - spójno

ść

 gruntu,

d, d

10

, d

15

, d

50

, d

60

  - 

ś

rednice ziarn lub cz

ą

stek gruntu,

e  - mimo

ś

ród,

e

a

  - jednostkowe parcie graniczne (czynne),

e

I

  - jednostkowe parcie po

ś

rednie, 

e

0

  - jednostkowe parcie spoczynkowe, 

e

II

- jednostkowy odpór po

ś

redni,

e

p

  - jednostkowy odpór graniczny (parcie bierne),

e

s

  - jednostkowe parcie silosowe, 

f

i

  - przemieszczenia poziome 

ś

ciany oporowej lub jej korony,

h  - całkowita wysoko

ść

 

ś

ciany oporowej,

h

E

  - wysoko

ść

 zaczepienia wypadkowej parcia (odporu) gruntu,

h

n

  - wysoko

ść

 uskoku naziomu, 

i  - spadek hydrauliczny,

i

c

, i

D

, i

B

- współczynniki uwzgl

ę

dniaj

ą

ce wpływ nachylenia obci

ąŜ

enia na no

ś

no

ść

 podło

Ŝ

a,

i

cf

, i

Df

, i

Bf

  - współczynniki uwzgl

ę

dniaj

ą

ce nachylenie podstawy fundamentu na no

ś

no

ść

 

podło

Ŝ

a,

i

cg

, i

Dg

, i

Bg

  - współczynniki uwzgl

ę

dniaj

ą

ce nachylenie zbocza,

- współczynniki zanikania napr

ęŜ

enia przy obliczaniu osiada

ń

,

m, m

1

  - współczynniki korekcyjne,

q  - jednostkowe obci

ąŜ

enie naziomu, 

q

c

  - sumaryczne obci

ąŜ

enie jednostkowe naziomu,

q

z

  - zast

ę

pcze obci

ąŜ

enie jednostkowe naziomu,

s

i

  - przemieszczenia pionowe 

ś

ciany oporowej (osiadania),

∆

s - ró

Ŝ

nica osiada

ń

,

- wzgl

ę

dna ró

Ŝ

nica osiada

ń

, 

u, u

1

  - ci

ś

nienia wody w porach gruntu,

z  - zagł

ę

bienie rozpatrywanego poziomu.

1.4.3. Litery greckie

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 2  Strona 3

α

  - k

ą

t nachylenia podstawy fundamentu do poziomu, 

α

1

  - k

ą

t odchylenia obci

ąŜ

enia naziomu q

n

 od normalnej do naziomu,

α

2

  - k

ą

t odchylenia wypadkowej jednostkowego parcia od normalnej do 

ś

ciany,

α

i

  - k

ą

t nachylenia odcinka linii po

ś

lizgu do poziomu,

β

  - k

ą

t nachylenia 

ś

ciany oporowej do pionu,

γ

B

  - ci

ęŜ

ar obj

ę

to

ś

ciowy gruntu poni

Ŝ

ej poziomu posadowienia, 

γ

D

  - ci

ęŜ

ar obj

ę

to

ś

ciowy gruntu powy

Ŝ

ej poziomu posadowienia, 

γ

f

  - współczynnik obci

ąŜ

enia, 

γ

m

  - współczynnik materiałowy, 

δ

, 

δ

2

  - k

ą

t tarcia mi

ę

dzy gruntem a konstrukcj

ą

,

δ

1

  - k

ą

t odchylenia wypadkowej q

c

 obci

ąŜ

enia naziomu od normalnej do 

naziomu,

ε

  - k

ą

t nachylenia naziomu w stosunku do poziomu,

Θ

  - k

ą

t nachylenia płaszczyzny odłamu parcia do poziomu,

Θ

1

  - k

ą

t nachylenia płaszczyzny odłamu odporu do poziomu,

µ

  - współczynnik tarcia gruntu o konstrukcj

ę

,

ν

  - współczynnik Poissona dla gruntu,

ρ

, 

ρ

I

, 

ρ

II

, 

ρ

a

, 

ρ

b

, 

ρ

n

, 

ρ

p

- uogólnione przemieszczenia 

ś

ciany oporowej, 

σ

1

, 

σ

2

, 

σ

3

, 

σ

n

, 

σ

m

, 

σ

12

- napr

ęŜ

enia,

σ

H

  - napr

ęŜ

enie izotropowe uwzgl

ę

dniaj

ą

ce wpływ spójno

ś

ci gruntu,

σ

zy

  - składowa pionowa napr

ęŜ

enia pierwotnego,

τ

f

  - wytrzymało

ść

 graniczna gruntu na 

ś

cianie,

Φ  

- k

ą

t tarcia wewn

ę

trznego gruntu.

2. PARAMETRY GEOTECHNICZNE

2.1. Zasady ogólne. Parametry geotechniczne gruntów w stanie nienaruszonym (naturalnym) mo

Ŝ

na okre

ś

la

ć

 jedn

ą

 z 

metod (A, B, C) wg PN-81/B-03020 i wg tabl. 1. Dla gruntów zasypowych mo

Ŝ

na stosowa

ć

 metod

ę

 B wg 

PN-81/B-03020 na podstawie przewidywanego w projekcie rodzaju i stanu gruntu zasypowego. Wpływ czynników, 
wymienionych w 1.2 na warunki posadowienia 

ś

cian oporowych lub mo

Ŝ

liwe zmiany parametrów geotechnicznych w 

trakcie eksploatacji budowli, nale

Ŝ

y okre

ś

li

ć

 w opinii geotechnicznej.

Tablica 1. Zalecane metody okre

ś

lania parametrów geotechnicznych

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 2  Strona 4

Warunki posadowienia 

ś

ciany oporowej

Wysoko

ść

 uskoku naziomu h

n

 

m

Metoda okre

ś

lania parametrów 

geotechnicznych wg

PN-81/B-03020

W podło

Ŝ

u do gł

ę

boko

ś

ci równej 3-krotnej szeroko

ś

ci 

fundamentu 

ś

ciany oporowej wyst

ę

puj

ą

 wył

ą

cznie 

grunty jednorodne
- niespoiste z wyj

ą

tkiem piasków pylastych w stanie 

lu

ź

nym,

- spoiste w stanie twardoplastycznym lub zwi

ę

złym

h

n

 

≤

 3,0

B lub C w zale

Ŝ

no

ś

ci od wa

Ŝ

no

ś

ci 

ś

ciany

3,0 < h

n

 

≤

 6,0

B 

6,0 < h

n

 

≤

 10,0

B lub A w zale

Ŝ

no

ś

ci od wa

Ŝ

no

ś

ci 

ś

ciany

h

n

 > 10,0

A

W podło

Ŝ

u zalegaj

ą

:

- piaski pylaste w stanie lu

ź

nym,

- grunty spoiste w stanie plastycznym i 
mi

ę

kkoplastycznym,

- grunty uwarstwione, 
- grunty organiczne 

niezale

Ŝ

nie od wysoko

ś

ci uskoku 

naziomu 

A

Ś

ciany oporowe ustytuowane na zboczu lub w 

gł

ę

bokim wykopie oraz w warunkach specjalnych 

okre

ś

lonych w 1.2

niezale

Ŝ

nie od wysoko

ś

ci uskoku 

naziomu

A

2.2. Warto

ś

ci charakterystyczne i obliczeniowe parametrów geotechnicznych. Warto

ś

ci charakterystyczne parametrów 

geotechnicznych nale

Ŝ

y przyjmowa

ć

 wg PN-81/B-03020 z uwzgl

ę

dnieniem nast

ę

puj

ą

cych zasad:

- dla parcia gruntu od całkowicie zdrenowanego albo przepuszczalnego zasypu, odporu gruntu, oporu granicznego 
podło

Ŝ

a dla gruntów niespoistych oraz spoistych obci

ąŜ

onych szybko bez konsolidacji mo

Ŝ

na stosowa

ć

 warto

ś

ci k

ą

ta 

tarcia wewn

ę

trznego 

Φ

u

 i spójno

ś

ci c

u

 (okre

ś

lenie zgodnie z PN-86/B-02480 zał

ą

cznik p. 59, 62, 64 i 65),

- dla gruntów spoistych, gdy składowa pozioma obci

ąŜ

enia jest mniejsza od 10% składowej pionowej mo

Ŝ

na 

uwzgl

ę

dni

ć

 wzrost oporu granicznego wskutek konsolidacji podło

Ŝ

a w trakcie budowy, okre

ś

laj

ą

c efektywne parametry 

k

ą

ta tarcia wewn

ę

trznego 

Φ

' i spójno

ś

ci c' (okre

ś

lenia zgodnie z PN-86/B-02480 zał

ą

cznik p. 60, 62, 66 i 67),

- w przypadku mo

Ŝ

liwo

ś

ci wyst

ą

pienia zjawisk powoduj

ą

cych zmniejszenie oporu granicznego gruntu 

τ

f

 na skutek 

wzrostu ci

ś

nienia wody w porach gruntu (zmiany zwierciadła wody gruntowej, gwałtowny wzrost obci

ąŜ

e

ń

, obci

ąŜ

enia 

cykliczne itp.) zaleca si

ę

 okre

ś

lenie odpowiednich parametrów efektywnych 

Φ

', c' z uwzgl

ę

dnieniem rzeczywistego 

przebiegu zjawisk wyst

ę

puj

ą

cych w gruncie.

- dla granicznego parcia, odporu podło

Ŝ

a lub oporu na 

ś

cianie wzdłu

Ŝ

 powierzchni po

ś

lizgu (stateczno

ść

 globalna) 

mo

Ŝ

na stosowa

ć

 parametry 

Φ

 i c odpowiadaj

ą

ce maksymalnej składowej stycznej napr

ęŜ

enia granicznego 

τ

fmax

 (rys. 

1a i 1b),

Rys.1

a) zag

ę

szczony grunt niespoisty lub przekonsolidowany grunt spoisty

b) lu

ź

ny grunt niespoisty lub plastyczne grunty spoiste

- dla terenów osuwiskowych oraz du

Ŝ

ych wykopów w gruntach spoistych przekonsolidowanych nale

Ŝ

y stosowa

ć

 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 2  Strona 5

parametry 

Φ

 i c okre

ś

lone dla 

τ

r

 (rys. 1a),

- w przypadku gruntów spoistych spójno

ść

 gruntu mo

Ŝ

na uwzgl

ę

dnia

ć

 tylko dla gruntów w stanie nienaruszonym.

Obliczeniowe warto

ś

ci parametrów geotechnicznych nale

Ŝ

y okre

ś

la

ć

 wg zasad PN-81/B-03020.

2.3. Zasady okre

ś

lania k

ą

tów tarcia gruntów 

δ

(r)

, 

δ

2

(n)

 o 

ś

cian

ę

 oporow

ą

2.3.1. K

ą

t tarcia gruntu 

δ

2

(n)

 dla parcia i odporu nale

Ŝ

y okre

ś

la

ć

 dla warto

ś

ci charakterystycznej k

ą

ta tarcia 

wewn

ę

trznego 

Φ

. Warto

ś

ci 

δ

2

(n)

 mo

Ŝ

na przyjmowa

ć

 pod warunkiem odwodnienia gruntu znajduj

ą

cego si

ę

 za 

ś

cian

ą

 

oporow

ą

. Maksymalne warto

ś

ci 

δ

2

(n)

 powinny by

ć

 mniejsze lub równe 

oraz nie wi

ę

ksze ni

Ŝ

 30°. Dla granicznego 

parcia gruntu powinien by

ć

 równie

Ŝ

 spełniony warunek 

, a dla granicznego odporu 

. Zalecane warto

ś

ci 

δ

2

(n)

 podano w tabl. 2.

Tablica 2. Zalecane warto

ś

ci k

ą

ta tarcia gruntu o 

ś

cian

ę

 

δ

2

(n)

 Rodzaj gruntu

Graniczne parcie gruntu

Graniczny odpór gruntu

Rodzaj 

ś

ciany

Rodzaj 

ś

ciany

idealnie gładka

betonowa 

gładka

betonowa 

szorstka

idealnie gładka

betonowa 

gładka

betonowa 

szorstka

Niespoisty

0

0

Spoisty

0

0

Za 

ś

ciany idealnie gładkie mo

Ŝ

na uzna

ć

 

ś

ciany metalowe, betonowe pokryte twardymi materiałami izolacyjnymi o 

du

Ŝ

ym stopniu gładko

ś

ci lub specjalnie wyprawiane. Za 

ś

ciany betonowe gładkie mo

Ŝ

na przyj

ąć

 

ś

ciany wykonywane w 

szalunkach inwentaryzowanych. 

Ś

ciany wykonane w deskowaniu z tarcicy mo

Ŝ

na uwa

Ŝ

a

ć

 za szorstkie.

Znak (

±

) przy warto

ś

ci 

δ

2

(n)

 nale

Ŝ

y okre

ś

li

ć

 zgodnie z rys. 2, w zale

Ŝ

no

ś

ci od kierunku działania siły wywołuj

ą

cej 

przemieszczenie. W przypadku spodziewanych długotrwałych osiada

ń

 

ś

ciany oporowej, obci

ąŜ

e

ń

 dynamicznych 

(wstrz

ą

sy i drgania przekazywane bezpo

ś

rednio na 

ś

cian

ę

 lub po

ś

rednio przez grunt) lub gdy brak podstaw do 

przyj

ę

cia uzasadnionej warto

ś

ci k

ą

ta tarcia, nale

Ŝ

y przyjmowa

ć

 

δ

2

(n)

 = 0, je

Ŝ

eli zwi

ę

ksza to bezpiecze

ń

stwo konstrukcji.

Rys. 2

2.3.2. Opór tarcia gruntu pod podstaw

ą

 fundamentu. Warto

ś

ci obliczeniowe współczynników tarcia 

µ

 = tg 

δ

(r)

 mi

ę

dzy 

podstaw

ą

 fundamentu lub elementami poziomymi 

ś

ciany a gruntem mo

Ŝ

na przyjmowa

ć

 wg tabl. 3.

Warto

ść

 współczynnika tarcia 

µ

 = tg 

Φ

(r)

 przyjmowa

ć

 mo

Ŝ

na tylko w przypadku układania 

ś

wie

Ŝ

ego betonu na 

powierzchni gruntu w stanie naturalnym.

Tablica 3. Warto

ś

ci obliczeniowe współczynników tarcia gruntu pod podstaw

ą

 fundamentu

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 2  Strona 6

 Rodzaj gruntu

Stan gruntu

Obliczeniowy 

k

ą

t tarcia 

wewn

ę

trznego

Φ

(r)

w stopniach

Współczynniki tarcia 

µ

 = tg 

δ

(r)

Fundament 

ś

ciany 

oporowej z 

cegły lub 
kamienia

Beton lub wyprawa

chropowata

gładka

Niespoiste 

Ŝ

wiry i pospółki 

zag

ę

szczony i 

ś

rednio 

zag

ę

szczony 

37 ÷ 45

0,50 ÷ 0,55

0,55 ÷ 0,60

0,35 ÷ 

0,40

piaski grube i 

ś

rednie 

32 ÷ 37

0,45 ÷ 0,50

0,50 ÷ 0,55

0,32 ÷ 

0,36

piaski drobne i pyły

29 ÷ 33

0,40 ÷ 0,45

0,45 ÷ 0,50

0,30 ÷ 

0,33

Małospoiste 

piaski gliniaste, pyły piaszczyste, 
pyły

półzwarty 
twardoplas-
tyczny 

22 ÷ 28

0,30 ÷ 0,41

0,36 ÷ 0,47

0,25 ÷ 

0,32

Ś

redniospoiste  gliny piaszczyste, gliny, gliny 

pylaste 

16 ÷ 26

0,22 ÷ 0,38

0,26 ÷ 0,43

0,20 ÷ 

0,30

Spoiste 
zwi

ę

złe 

gliny piaszczyste, zwi

ę

złe, gliny 

zwi

ę

złe, gliny pylaste zwi

ę

złe

14 ÷ 23

0,20 ÷ 0,33

0,22 ÷ 0,38

0,15 ÷ 

0,25

Bardzo 
spoiste 

iły piaszczyste, iły, iły pylaste 

10 ÷ 18

0,14 ÷ 0,26

0,16 ÷ 0,29

0,10 ÷ 

0,20

Spoiste

wszystkie grunty spoiste 
niezale

Ŝ

ne od rodzaju i genezy

plastyczny i 
mi

ę

kkoplastyczny

0 ÷ 10

0

0

0

Dla gruntów spoistych przekonsolidowanych w stanie naturalnym (grunty grupy A wg PN-81/B-03020) mo

Ŝ

na zwi

ę

kszy

ć

 warto

ść

 

współczynników tarcia o 10%, przy spełnieniu warunku 

µ

 

≤

 tg 

Φ

(r)

.

 

Nast

ę

pna strona

Powrót do spisu tre

ś

ci

 
 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 2  Strona 7

Powrót do spisu tre

ś

ci

Poprzednia strona

3. OBCI

Ąś

ENIA

3.1. Definicje i ogólne zasady okre

ś

lania obci

ąŜ

e

ń

 charakterystycznych i obliczeniowych oraz zestawienia układu 

obci

ąŜ

e

ń

 nale

Ŝ

y przyjmowa

ć

 zgodnie z zaleceniami PN-76/B-03001 i PN-82/B-02000, PN-82/B-02001, PN-82/B-02003, 

PN-82/B-02004. Dla 

ś

cian oporowych w budownictwie wodnym lub komunikacyjnym nale

Ŝ

y dodatkowo uwzgl

ę

dni

ć

 

wymagania dotycz

ą

ce obci

ąŜ

e

ń

 zawarte w odpowiednich normach specjalistycznych (BN-67/8811-01 i PN-85/S-10030).

3.2. Obci

ąŜ

enia stałe działaj

ą

ce bezpo

ś

rednio na 

ś

cian

ę

 oporow

ą

 lub w zasi

ę

gu bryły odłamu (strefy oddziaływa

ń

 dla 

parcia spoczynkowego) nale

Ŝ

y ustala

ć

 zgodnie z zaleceniami zawartymi w PN-82/B-02000, PN-82/B-02001, 

PN-82/B-02003, PN-82/B-02004. Obci

ąŜ

enia stałe działaj

ą

ce w obr

ę

bie klina odłamu (strefy oddziaływa

ń

) nale

Ŝ

y 

uwzgl

ę

dnia

ć

 w obliczeniach parcia (odporu) gruntu, natomiast obci

ąŜ

enia stałe działaj

ą

ce poza klinem odłamu (stref

ą

 

oddziaływa

ń

) nale

Ŝ

y uwzgl

ę

dnia

ć

 w obliczeniach stateczno

ś

ci zbocza, na którym znajduje si

ę

 

ś

ciana oporowa.

Dla parcia spoczynkowego mo

Ŝ

na przyjmowa

ć

 zasi

ę

g strefy oddziaływa

ń

 równy całkowitej wysoko

ś

ci 

ś

ciany h.

3.3. Obci

ąŜ

enia zmienne. Obci

ąŜ

enia zmienne działaj

ą

ce bezpo

ś

rednio na 

ś

cian

ę

 oporow

ą

 nale

Ŝ

y uwzgl

ę

dnia

ć

 przy 

wyznaczaniu napr

ęŜ

e

ń

 w gruncie w poziomie posadowienia fundamentu i przy wyznaczaniu napr

ęŜ

e

ń

 w 

ś

cianie 

oporowej, natomiast w obliczeniach stateczno

ś

ci 

ś

ciany obci

ąŜ

e

ń

 tych nie uwzgl

ę

dnia si

ę

 (z wyj

ą

tkiem 

ś

cian w 

budowlach komunikacyjnych obci

ąŜ

onych pojazdami). Obci

ąŜ

enia zmienne działaj

ą

ce po

ś

rednio na 

ś

cian

ę

 oporow

ą

 

(poprzez grunt), w zasi

ę

gu klina odłamu, nale

Ŝ

y uwzgl

ę

dnia

ć

 w obliczeniach parcia gruntu, natomiast obci

ąŜ

enia 

zmienne znajduj

ą

ce si

ę

 poza zasi

ę

giem klina odłamu nale

Ŝ

y uwzgl

ę

dnia

ć

 w obliczeniach stateczno

ś

ci zbocza, na 

którym znajduje si

ę

 

ś

ciana oporowa.

3.4. Obci

ąŜ

enia wyj

ą

tkowe mo

Ŝ

na pomin

ąć

 w obliczeniach stanów granicznych 

ś

ciany oporowej, w przypadku 

odpowiedniego uzasadnienia technicznego i ekonomicznego.
Warto

ść

 tych obci

ąŜ

e

ń

 nale

Ŝ

y ustala

ć

 indywidualnie dla ka

Ŝ

dego przypadku. Do obci

ąŜ

e

ń

 wyj

ą

tkowych zalicza si

ę

, 

mi

ę

dzy innymi:

a) obci

ąŜ

enia spowodowane nagłym osiadaniem gruntu zapadowego,

b) parcie gruntów p

ę

czniej

ą

cych,

c) parcie zamarzni

ę

tych gruntów nawodnionych,

d) obci

ąŜ

enie lawin

ą

, rumowiskiem lub lodem,

e) uderzenie statku (np. w nabrze

Ŝ

e),

f) obci

ąŜ

enie spowodowane powodzi

ą

 (parcie wody, parcie szlamu),

g) obci

ąŜ

enia dynamiczne od szkód górniczych,

h) obci

ąŜ

enia wyj

ą

tkowe w budownictwie komunikacyjnym.

3.5. Ci

ęŜ

ar gruntu spoczywaj

ą

cego na odsadzkach 

ś

ciany oporowej

3.5.1. Warto

ść

 charakterystyczna ci

ęŜ

aru gruntu spoczywaj

ą

cego na odsadzkach 

ś

ciany oporowej jest wyznaczana w 

zale

Ŝ

no

ś

ci od rodzaju konstrukcji, jej kształtu i zało

Ŝ

onego schematu oblicze

ń

 statycznych. Jest ona równa iloczynowi 

obj

ę

to

ś

ci gruntu i warto

ś

ci charakterystycznej ci

ęŜ

aru obj

ę

to

ś

ciowego gruntu. Przy braku odpowiednich wyników bada

ń

 

geotechnicznych warto

ś

ci charakterystyczne ci

ęŜ

arów obj

ę

to

ś

ciowych gruntu mo

Ŝ

na przyjmowa

ć

 wg PN-81/B-03020. 

W przypadku 

ś

cian oporowych k

ą

towo-płytowych ci

ęŜ

ar gruntu nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 przy uwzgl

ę

dnieniu zalece

ń

 

podanych w zał

ą

czniku Z1 p.6.

3.5.2. Warto

ść

 obliczeniowa ci

ęŜ

aru gruntu spoczywaj

ą

cego na 

ś

cianie oporowej jest wyznaczana jako iloczyn warto

ś

ci 

charakterystycznej ci

ęŜ

aru gruntu i współczynnika obci

ąŜ

enia. Współczynniki obci

ąŜ

enia nale

Ŝ

y przyjmowa

ć

 wg 

PN-82/B-02000, PN-82/B-02001, PN-82/B-02003 i PN-82/B-02004.

3.6. Warto

ś

ci charakterystyczne parcia i odporu gruntu

3.6.1. Zalecenia ogólne i okre

ś

lenie stanów parcia. Przy wyznaczaniu parcia i odporu gruntu nale

Ŝ

y uwzgl

ę

dnia

ć

 

nast

ę

puj

ą

ce czynniki:

- kształt i sztywno

ść

 

ś

ciany oporowej,

- rodzaj gruntu: rodzimy lub zasypowy, albo inny materiał rozdrobniony charakteryzuj

ą

cy si

ę

 nast

ę

puj

ą

cymi 

parametrami geotechnicznymi: ci

ęŜ

arem obj

ę

to

ś

ciowym, spójno

ś

ci

ą

, k

ą

tem tarcia wewn

ę

trznego gruntu i k

ą

tem tarcia 

gruntu o 

ś

cian

ę

,

- warunki wodne w otoczeniu 

ś

ciany oporowej,

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 3  Strona 1

- przewidywane przemieszczenie konstrukcji w kierunku gruntu i od gruntu,
- sposób wykonania i zag

ę

szczenia zasypu,

- przemarzanie i p

ę

cznienie gruntu,

- projektowane odwodnienie konstrukcji,
- obci

ąŜ

enia statyczne i dynamiczne działaj

ą

ce w obr

ę

bie klina odłamu.

W zale

Ŝ

no

ś

ci od przemieszczenia konstrukcji wzgl

ę

dem o

ś

rodka gruntowego okre

ś

la si

ę

 (rys. 3):

Rys. 3

a) parcie graniczne gruntu (parcie czynne) E

a

 wg 3.6.2,

b) parcie po

ś

rednie gruntu E

I

 wg 3.6.5, 

c) parcie spoczynkowe gruntu E

0

 wg 3.6.4, 

d) odpór po

ś

redni gruntu E

II

 wg 3.6.5,

e) odpór graniczny gruntu (parcie bierne) E

p

 wg 3.6.3,

f) parcie silosowe gruntu E

s

 wg zał

ą

cznika 1 p. 8. 

Parcie po

ś

rednie i parcie spoczynkowe gruntu na 

ś

cian

ę

 oporow

ą

 nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 jedynie wówczas, gdy 

u

Ŝ

ytkowanie konstrukcji, wzgl

ę

dy techniczne i technologiczne narzucaj

ą

 wyra

ź

ne ograniczenie przemieszcze

ń

 

ś

ciany 

oporowej (0 < 

ρ

I

 < 

ρ

a

).

W pozostałych przypadkach nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 parcie graniczne gruntu. Dla wst

ę

pnego okre

ś

lenia przemieszcze

ń

 

konstrukcji dopuszcza si

ę

 przyjmowanie parcia granicznego lub parcia spoczynkowego gruntu, w zale

Ŝ

no

ś

ci od rodzaju 

konstrukcji.
W przypadku odporu nale

Ŝ

y przeprowadza

ć

 analiz

ę

 przemieszcze

ń

 konstrukcji i przyjmowa

ć

 warto

ś

ci odporu 

po

ś

redniego gruntu, w zale

Ŝ

no

ś

ci od zało

Ŝ

onego przemieszczenia (0 < 

ρ

II

 < 

ρ

p

).

Dopuszcza si

ę

 przyj

ę

cie liniowego rozkładu jednostkowego parcia gruntu dla parcia granicznego, po

ś

redniego i 

spoczynkowego, zgodnie z zasadami podanymi w 3.6.6. W przypadku odporu granicznego gruntu i odporu 
po

ś

redniego, liniowy rozkład odporu jednostkowego gruntu mo

Ŝ

na przyjmowa

ć

 dla konstrukcji, których zniszczenie nie 

poci

ą

ga za sob

ą

 zagro

Ŝ

enia 

Ŝ

ycia ludzkiego lub du

Ŝ

ych strat gospodarczych. W pozostałych przypadkach zaleca si

ę

 

przyjmowa

ć

 zmian

ę

 rozkładu jednostkowego odporu gruntu według zasad podanych w zał

ą

czniku Z1 p.12.

Poło

Ŝ

enie wypadkowych parcia lub odporu gruntu nale

Ŝ

y okre

ś

la

ć

 w zale

Ŝ

no

ś

ci od rozkładu jednostkowego parcia lub 

odporu gruntu, według zasad podanych w 3.6.6 i w zał

ą

czniku 1. p. 12.

Według zasad podanych w normie mo

Ŝ

na wyznacza

ć

 równie

Ŝ

 parcie i odpór innych materiałów, je

Ŝ

eli dadz

ą

 si

ę

 one 

charakteryzowa

ć

 tymi samymi cechami fizycznymi i mechanicznymi co grunt, tj. ci

ęŜ

arem obj

ę

to

ś

ciowym 

γ

, k

ą

tem 

tarcia wewn

ę

trznego 

Φ

, spójno

ś

ci

ą

 c i k

ą

tem tarcia materiału o 

ś

cian

ę

 muru oporowego 

δ

2

.

3.6.2. Parcie graniczne gruntu
3.6.2.1. Parcie graniczne gruntu niespoistego mo

Ŝ

na wyznacza

ć

 na podstawie nast

ę

puj

ą

cych zało

Ŝ

e

ń

:

- o

ś

rodek gruntowy jest jednorodny,

- powierzchnia po

ś

lizgu jest płaszczyzn

ą

 nachylon

ą

 do poziomu pod k

ą

tem 

Θ

,

- wzdłu

Ŝ

 powierzchni po

ś

lizgu spełniony jest zwi

ą

zek 

             (1)

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 3  Strona 2

- reakcja od ci

ęŜ

aru klina odłamu jest odchylona od normalnej do płaszczyzny po

ś

lizgu o k

ą

t 

Φ

(n)

,

- parcie jest odchylone od normalnej do 

ś

ciany pod k

ą

tem 

δ

2

(n)

.

3.6.2.2. 

Ś

ciana pionowa, naziom poziomy, obci

ąŜ

ony równomiernie, 

δ

2

(n)

 = 0 (rys. 4a). Jednostkowe parcie graniczne 

nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 ze wzoru

             (2)

w którym:

γ

(n)

 - warto

ść

 charakterystyczna ci

ęŜ

aru obj

ę

to

ś

ciowego gruntu,

K

a

 - współczynnik parcia granicznego gruntu, okre

ś

lany wg wzoru

             (3)

w którym:

Φ

(n)

 - warto

ść

 charakterystyczna k

ą

ta tarcia wewn

ę

trznego gruntu.

Wysoko

ść

 zast

ę

pcz

ą

 h

z

 uwzgl

ę

dniaj

ą

c

ą

 wpływ obci

ąŜ

enia naziomu nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg wzoru

             (4)

w którym:
q

n

 - warto

ść

 charakterystyczna równomiernego obci

ąŜ

enia naziomu.

3.6.2.3. 

Ś

ciana nachylona, naziom nachylony, obci

ąŜ

ony równomiernie, 

δ

2

(n)

 

≠

  0 (rys. 4b). Jednostkowe parcie 

graniczne gruntu nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg wzoru (2), w którym współczynnik parcia granicznego wyznacza si

ę

 na 

podstawie zale

Ŝ

no

ś

ci

             (5)

w której:

β

 - k

ą

t nachylenia 

ś

ciany do pionu,

ε

 - k

ą

t nachylenia naziomu do poziomu,

δ

2

(n)

 - warto

ść

 charakterystyczna k

ą

ta tarcia gruntu o 

ś

cian

ę

, wg 2.3.

Nale

Ŝ

y przyjmowa

ć

 warto

ś

ci dodatnie k

ą

tów 

β

, 

ε

 i 

δ

2

(n)

 od normalnej w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek 

zegara (rys. 4b).
Wysoko

ść

 zast

ę

pcz

ą

 uwzgl

ę

dniaj

ą

c

ą

 wpływ obci

ąŜ

enia naziomu nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg wzoru

             (6)

Wypadkow

ą

 parcia granicznego gruntu E

a

 nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg 3.6.6.

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 3  Strona 3

Rys. 4

3.6.2.4. Inne przypadki parcia granicznego gruntu zaleca si

ę

 wyznacza

ć

 wg zał

ą

cznika 1.

3.6.3. Odpór graniczny gruntu
3.6.3.1. Odpór graniczny gruntu niespoistego mo

Ŝ

na wyznacza

ć

 na podstawie zało

Ŝ

e

ń

 przedstawionych w 3.6.2.1 i przy 

przyj

ę

ciu współczynnika korekcyjnego 

η

 (wg tabl. 4) uwzgl

ę

dniaj

ą

cego bł

ą

d, jaki popełnia si

ę

 zakładaj

ą

c płask

ą

 

powierzchni

ę

 klina odłamu.

Tablica 4. Współczynniki korekcyjne 

η

 

Grunty

ε

/

Φ

(n)

δ

2

(n)

/

Φ

(n)

β

 

-40° 

-20° 

0° 

20° 

40° 

Niespoiste

-0,8

0

-0,5
-1,0

0,79
0,61
0,26

0,89
0,86
0,70

0,90
0,83
0,85

1,0
1,0
1,0

1,0
1,0
1,0

-0,4

0

-0,5
-1,0

0,68
0,32
0,03

0,95
0,76
0,41

0,98
0,91
0,74

1,0

0,78
0,79

0,84
0,83
0,99

0

0

-0,5
-1,0

0,44
0,07
0,75

0,90
0,58
0,10

1,0

0,86
0,54

0,91
0,91
0,73

0,69
0,63
0,65

0,4

0

-0,5
-1,0

0,15
0,44
1,00

0,63
0,19
0,12

0,92
0,64
0,26

0,92
0,86
0,56

0,74
0,70
0,62

0,8

0

-0,5
-1,0

0,21
1,00
1,00

0,27
0,11
1,00

0,69
0,35
0,05

0,84
0,67
0,37

0,72
0,67
0,52

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 3  Strona 4

Spoiste

-0,8

0

-0,5
-1,0

0,78
0,56
0,29

1,00
0,79
0,44

1,0

0,82
0,45

0,91
0,78
0,55

0,69
0,57
0,43

-0,4

0

-0,5
-1,0

0,67
0,42
0,20

0,97
0,68
0,38

1,0

0,77
0,45

0,86
0,64
0,36

0,61
0,45
0,33

0

0

-0,5
-1,0

0,54
0,41
0,12

0,87
0,58
0,31

1,0

0,71
0,42

0,86
0,65
0,40

0,57
0,41
0,28

0,4

0

-0,5
-1,0

0,38
0,18
0,07

0,73
0,46
0,22

0,90
0,62
0,36

0,83
0,61
0,37

0,62
0,44
0,29

0,8

0

-0,5
-1,0

0,23
0,11
0,11

0,54
0,33
0,15

0,74
0,51
0,29

0,75
0,56
0,35

0,55
0,42
0,29

Dla dodatnich warto

ś

ci k

ą

ta 

δ

2

(n)

 nale

Ŝ

y przyjmowa

ć

 

η

 = 1,0.

3.6.3.2. 

Ś

ciana pionowa, naziom poziomy, obci

ąŜ

ony równomiernie, 

δ

2

(n)

 = 0 (rys. 5a). Jednostkowy odpór graniczny 

gruntu e

p

 nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg wzoru

             (7)

w którym:
K

p

 - współczynnik odporu granicznego gruntu, wyznaczony ze wzoru

             (8)

η

 - współczynnik korekcyjny uwzgl

ę

dniaj

ą

cy bł

ą

d, jaki popełnia si

ę

 przyjmuj

ą

c płask

ą

 powierzchni

ę

 klina odłamu (tabl. 

4),

γ

(n)

 - jak w 3.6.2.2,

h

z

 - wysoko

ść

 zast

ę

pcza wg wzoru (4).

3.6.3.3. 

Ś

ciana nachylona, naziom nachylony, obci

ąŜ

ony równomiernie 

δ

2

(n)

 

≠

 0  (rys. 5b). Jednostkowy odpór 

graniczny nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg wzoru (7), w którym współczynnik odporu granicznego wyznacza si

ę

 na podstawie 

zale

Ŝ

no

ś

ci

             (9)

w której 

β

, 

ε

, 

δ

2

(n)

, 

Φ

(n)

 jak w 3.6.2.3.

Wysoko

ść

 zast

ę

pcz

ą

 h

z

 nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg wzoru (6).

Wypadkow

ą

 odporu granicznego gruntu nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg 3.6.6.

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 3  Strona 5

Rys. 5

3.6.3.4. Inne przypadki odporu granicznego gruntu mo

Ŝ

na okre

ś

li

ć

 wg zał

ą

cznika 1.

3.6.4. Parcie spoczynkowe gruntu
3.6.4.1. Parcie spoczynkowe gruntu. Parcie spoczynkowe nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 przy zało

Ŝ

eniu, 

Ŝ

e składowe 

jednostkowego parcia spoczynkowego s

ą

 równe odpowiednim składowym napr

ęŜ

enia w jednorodnym izotropowym 

o

ś

rodku spr

ęŜ

ystym. Napr

ęŜ

enia wywołane ci

ęŜ

arem własnym gruntu nale

Ŝ

y przyjmowa

ć

 przy uwzgl

ę

dnieniu zalegania 

ró

Ŝ

nych warstw gruntu, wyporu wód gruntowych i ci

ś

nienia spływowego.

Rys. 6

3.6.4.2. 

Ś

ciana pionowa, naziom poziomy, obci

ąŜ

ony równomiernie.

Jednostkowe parcie spoczynkowe gruntu e

0

 nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg wzoru

             (10)

w którym:

σ

z

γ

 - składowa pionowa napr

ęŜ

enia,

K

0

 - współczynnik parcia spoczynkowego, wg wzorów (12) i (13),

h

z

 - wysoko

ść

 zast

ę

pcza uwzgl

ę

dniaj

ą

ca wpływ obci

ąŜ

enia naziomu, wg wzoru (4).

Wypadkow

ą

 parcia spoczynkowego gruntu nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg wzoru

             (11)

w którym:
q

n

 - warto

ść

 charakterystyczna równomiernego obci

ąŜ

enia naziomu.

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 3  Strona 6

Współczynnik parcia spoczynkowego K

0

 nale

Ŝ

y ustali

ć

 wg podanych ni

Ŝ

ej wzorów:

a) dla gruntów rodzimych

             (12)

w którym:

Φ

(n)

 - warto

ść

 charakterystyczna k

ą

ta tarcia wewn

ę

trznego gruntu,

ε

 - k

ą

t nachylenia naziomu do poziomu,

ξ

1

- współczynnik uwzgl

ę

dniaj

ą

cy wpływ spójno

ś

ci gruntu (tabl. 5), dla gruntów niespoistych 

ξ

1

 = 1,0,

ξ

2

 - współczynnik uwzgl

ę

dniaj

ą

cy genez

ę

 gruntów (tabl. 6), dla gruntów niespoistych 

ξ

2

 = 1,0,

ξ

3

 - współczynnik reologiczny (tabl. 7), dla gruntów niespoistych 

ξ

3

 = 1,0;

b) dla gruntów zasypowych

             (13)

w którym:
I

s

 - wska

ź

nik zag

ę

szczenia gruntu zasypowego,

ξ

4

 - współczynnik zale

Ŝ

ny od rodzaju gruntu zasypowego (w bezpo

ś

rednim s

ą

siedztwie 

ś

ciany oporowej), przyjmowany 

wg tabl. 8,

ξ

5

 - współczynnik uwzgl

ę

dniaj

ą

cy technologi

ę

 układania i zag

ę

szczania zasypu, przyjmowany wg tabl. 9.

Tablica 5. Warto

ś

ci współczynnika 

ξ

1 

uwzgl

ę

dniaj

ą

cego spójno

ść

 gruntu

Rodzaj gruntu

Wysoko

ść

 

ś

ciany h

m

Stan gruntu

zw. płzw.

I

L

 

≤

 0

tpl.

0 < I

L

 

≤

 0,25

pl.

0,25 < I

L

 

≤

 

0,5

mkpl. pł.
0,50 < I

L

Iły

0 ÷ 4,0

> 4,0

0,50
0,70

0,75
0,85

0,85
0,95

0,95
1,00

Gliny zwi

ę

złe

0 ÷ 4,0

> 4,0

0,60
0,75

0,80
0,90

0,90
0,95

1,00
1,00

Gliny

0 ÷ 4,0

> 4,0

0,70
0,80

0,85
0,90

0,95
1,00

1,00
1,00

Pyły, piasek gliniasty, 

Ŝ

wir i 

pospółka gliniasta

0 ÷ 4,0

> 4,0

0,80
0,90

0,90
0,95

0,95
1,00

1,00
1,00

Tablica 6. Warto

ś

ci współczynnika 

ξ

2

 uwzgl

ę

dniaj

ą

cego genez

ę

 gruntu

Charakterystyka gruntu

Stan gruntu

I

L

 < 0

0 < I

L

 < 0,25

0,25 < I

L

 < 0,5

Grunty spoiste normalnie skonsolidowane

1,00

Grunty spoiste 
przekonsolidowane 
(1.2)

iły

1,75

1,50

1,25

gliny zwi

ę

złe

1,50

1,25

1,10

pozostałe grunty 
spoiste

1,25

1,10

1,00

Zaleca si

ę

 wyznacza

ć

 warto

ść

 

 na podstawie bada

ń

.

Je

Ŝ

eli poprzestaje si

ę

 na ogólnym rozpoznaniu geologicznym mo

Ŝ

na przyj

ąć

 orientacyjne warto

ś

ci podane w tablicy.

Tablica 7. Warto

ść

 współczynnika reologicznego 

ξ

3

 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 3  Strona 7

Rodzaj gruntu

Budowle tymczasowe i budowle stałe w pocz

ą

tkowym okresie 

pracy konstrukcji

Budowle stałe w 
dalszym okresie 

u

Ŝ

ytkowania

Stan gruntu

Niezale

Ŝ

ne od stanu 

gruntu

I

L

 

≤

 0

0 < I

L

 

≤

 0,25

0,25 < I

L

 

≤

 0,5

I

L

 > 0,5

Iły, gliny zwi

ę

złe

0,50

0,75

0,90

1,0

1,0

Gliny

0,70

0,85

0,95

1,0

1,0

Pozostałe grunty spoiste

0,85

0,95

1,0

1,0

1,0

Tablica 8. Warto

ś

ci współczynnika 

ξ

4

 

Rodzaj gruntu w bezpo

ś

rednim s

ą

siedztwie 

ś

ciany oporowej

ξ

4

ś

wir, pospółka

0,15

Piasek gruby i 

ś

redni

0,10

Piasek drobny i pylasty

0,05

Grunty niespoiste przemieszane

0,07

Grunty mało spoiste przemieszane

0,03

Inne grunty spoiste

nie nale

Ŝ

y stosowa

ć

Uwzgl

ę

dnia si

ę

 rodzaj gruntu w bryle l 

⋅

 h

⋅

 b, w którym:

l - długo

ść

 rozpatrywanego odcinka 

ś

ciany oporowej,

h - wysoko

ść

 

ś

ciany,

b = 1,5 m - szeroko

ść

 strefy aktywnej (zasi

ę

g zasypki determinuj

ą

cej parcie spoczynkowe).

Tablica 9. Warto

ś

ci współczynnika 

ξ

5

Metoda zag

ę

szczania zasypki

Grubo

ść

 warstw 

∆

h przy ł

ą

cznej 

wysoko

ś

ci zasypu 

h

∆

h 

≤

 0,1h

∆

h > 0,1h

Statyczna (wałowanie - walce, spycharki g

ą

sienicowe) 

0,95

1,00

Udarowa - miejscowa (ubijarki r

ę

czne i małe płyty na lekkim sprz

ę

cie 

mechanicznym) 

1,00

1,05

Udarowa - powierzchniowa (du

Ŝ

e płyty na ci

ęŜ

kich pojazdach mechanicznych)

1,05

1,10

Wibracyjna - miejscowa (lekkie walce i zag

ę

szczarki wibracyjne) 

0,90

0,95

Wibracyjna - powierzchniowa (ci

ęŜ

kie walce wibracyjne przyczepne, ci

ęŜ

kie 

zag

ę

szczarki wibracyjne krocz

ą

ce itp.)

0,85

0,90

3.6.4.3. 

Ś

ciana nachylona, naziom nachylony, obci

ąŜ

ony równomiernie. Parcie spoczynkowe na 

ś

ciany odchylone od 

pionu pod k

ą

tem 

β

, przy naziomie nachylonym pod k

ą

tem 

ε

 do poziomu i obci

ąŜ

onym równomiernie q, mo

Ŝ

na 

wyznacza

ć

 według wzorów jak dla parcia granicznego (wg 3.6.2.3) przyjmuj

ą

c w obliczeniach zast

ę

pcz

ą

 warto

ść

 k

ą

ta 

wewn

ę

trznego gruntu wg wzoru (14).

             (14)

w którym 

ν

 - współczynnik Poissona dla gruntu.

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 3  Strona 8

W obliczeniach parcia spoczynkowego nale

Ŝ

y zawsze przyjmowa

ć

 

Parcie spoczynkowe gruntów uwarstwionych nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 zgodnie z zasadami podanymi w zał

ą

czniku 1 p. 9.

Parcie spoczynkowe na 

ś

ciany o załamanym kształcie przekroju poprzecznego nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 zgodnie z zasadami 

podanymi w zał

ą

czniku 1 p. 10. Sposób wyznaczania parcia spoczynkowego, wywołanego obci

ąŜ

eniem liniowym w 

naziomie, przedstawiono w zał

ą

czniku 1 p. 3.2.

3.6.5. Parcie po

ś

rednie gruntu

3.6.5.1. Parcie po

ś

rednie i odpór po

ś

redni gruntu. W po

ś

rednim stanie przemieszczania rozró

Ŝ

nia si

ę

 nast

ę

puj

ą

ce 

przypadki:
- parcie po

ś

rednie gruntu E

I

             (15)

- odpór po

ś

redni gruntu E

II

             (16)

w których:

ρ

I

 - uogólnione przemieszczenie, przy którym powstaje parcie po

ś

rednie (wzór 21),

ρ

II

 - uogólnione przemieszczenie, przy którym powstaje odpór po

ś

redni (wzór 21),

ρ

a

 - uogólnione przemieszczenie niezb

ę

dne do powstawania parcia granicznego (rys. 8),

ρ

p

 - uogólnione przemieszczenie niezb

ę

dne do powstawania odporu granicznego (rys. 9).

3.6.5.2. Wyznaczanie przemieszcze

ń

 uogólnionych. Uogólnione przemieszczenie 

ρ

 zast

ę

puje nast

ę

puj

ą

ce podstawowe 

przemieszczenia 

ś

ciany oporowej:

- osiadanie kraw

ę

dzi podstawy s,

- k

ą

t obrotu kraw

ę

dzi podstawy wywołany ró

Ŝ

nic

ą

 osiada

ń

             (17)

- przesuni

ę

cie kraw

ę

dzi 

ś

ciany, f.

Zakłada si

ę

, 

Ŝ

e przemieszczenie uogólnione 

ρ

 jest sum

ą

 k

ą

tów obrotu dolnej i górnej kraw

ę

dzi 

ś

ciany oporowej (rys. 7), 

zgodnie z wzorem

             (18)

w którym:

ρ

A

 - k

ą

t obrotu dolnej kraw

ę

dzi 

ś

ciany oporowej,

ρ

B

 - k

ą

t obrotu górnej kraw

ę

dzi 

ś

ciany oporowej.

             (19)

f

A

, f

B

 - przesuni

ę

cia kraw

ę

dzi 

ś

ciany wyznaczone na podstawie analizy stanu granicznego u

Ŝ

ytkowania (pkt. 4 normy i 

zał

ą

cznik Z4).

W przypadku przesuni

ę

cia równoległego 

ś

ciany oporowej przemieszczenie uogólnione 

ρ

 wyznacza si

ę

 z nast

ę

puj

ą

cej 

zale

Ŝ

no

ś

ci:

             (20)

Je

Ŝ

eli 

ś

ciana oporowa przewy

Ŝ

sza naziom gruntu (jak to mo

Ŝ

e mie

ć

 miejsce w przypadku odporu gruntu), kraw

ę

dzie 

obrotów A i B, wyznaczaj

ą

ce wysoko

ść

 h, przyjmuje si

ę

 w skrajnych punktach strefy gruntowej, w której działa odpór 

gruntu.

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 3  Strona 9

Przemieszczenia uogólnione, przy których powstaje parcie po

ś

rednie lub odpór po

ś

redni, nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 na 

podstawie wzoru

             (21)

w którym:

ρ

n

 - przemieszczenie uogólnione 

ś

ciany po uformowaniu i zag

ę

szczeniu górnej warstwy naziomu lub przemieszczenie 

w gruncie naturalnym, wynikaj

ą

ce z analizy stanu granicznego u

Ŝ

ytkowania 

ś

ciany; przemieszczenia f

A

 i f

B

 

ś

ciany 

oporowej nale

Ŝ

y okre

ś

la

ć

 przy przyj

ę

ciu K

0

 wg wzoru (12); przemieszczenie uogólnione 

ρ

n

 wyznacza si

ę

 na podstawie 

wzorów (18) ÷ (21), przy uwzgl

ę

dnieniu wszystkich obci

ąŜ

e

ń

 działaj

ą

cych na naziom w okresie eksploatacji z 

pomini

ę

ciem wpływów zag

ę

szczania zasypki,

ρ

b

 - przemieszczenie uogólnione 

ś

ciany oporowej w fazie układania i zag

ę

szczania zasypki. Przemieszczenie to 

wyznacza si

ę

 na podstawie wzorów (18) ÷ (21), przyjmuj

ą

c w analizie stanu granicznego u

Ŝ

ytkowania 

ś

ciany parcie 

spoczynkowe wyznaczone dla K

0

 wg wzoru (13); dla gruntu rodzimego nale

Ŝ

y przyjmowa

ć

 

ρ

b

 = 0.

Rys. 7

3.6.5.3. Uogólnione przemieszczenia graniczne 

ρ

a

 i 

ρ

p

 nale

Ŝ

y odczytywa

ć

 odpowiednio z wykresów na rys. 8 i 9.

Rys. 8

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 3  Strona 10

3.6.5.4. Wyznaczanie parcia po

ś

redniego i odporu po

ś

redniego gruntu. W celu wyznaczenia wypadkowej parcia 

po

ś

redniego lub odporu po

ś

redniego gruntu zaleca si

ę

 wykonanie konstrukcji graficznej (rys. 10) w takiej skali, aby 

uzyska

ć

 równo

ść

 odcinków:

- dla parcia po

ś

redniego |

ρ

a

| = (E

0

 - E

a

),

- dla odporu po

ś

redniego |

ρ

p

| = (E

p

 - E

0

).

Znaj

ą

c przemieszczenie uogólnione 

ρ

I

 lub 

ρ

II 

wyznaczone wg wzoru (21), mo

Ŝ

na z wykresu na rys. 10 okre

ś

li

ć

 warto

ść

 

parcia po

ś

redniego (lub odporu po

ś

redniego) gruntu. Warto

ść

 

ρ

a

 i 

ρ

p

 nale

Ŝ

y odczyta

ć

 z wykresów na rys. 8 i 9, 

natomiast E

a

, E

p

 i E

0

 wyznacza si

ę

 wg zalece

ń

 3.6.2, 3.6.3 i 3.6.4.

W celu wyznaczenia wypadkowej parcia i odporu po

ś

redniego gruntu dopuszcza si

ę

 przyjmowanie zast

ę

pczego 

schematu liniowego (rys. 10 linia 2). 

Parcie po

ś

rednie

dla 0 < 

ρ

I

  

≤

  0,5 

ρ

a

,

             (22)

dla 0,5 

ρ

a

 < 

ρ

I

  

≤

  

ρ

a

,

             (23)

Odpór po

ś

redni

dla 0 < 

ρ

II

  

≤

  0,5 

ρ

p

,

             (24)

dla 0,5 

ρ

p

 < 

ρ

II

  

≤

  

ρ

p

,

             (25)

Jednostkowe parcie po

ś

rednie i jednostkowy odpór po

ś

redni gruntu mo

Ŝ

na wyznacza

ć

 korzystaj

ą

c z wykresu 

przedstawionego na rys. 10, wprowadzaj

ą

c zamiast warto

ś

ci E

a

, E

0

 i E

p

 warto

ś

ci e

a

, e

0

 i e

p

.

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 3  Strona 11

Rys. 10

3.6.6. Wypadkowa parcia i odporu gruntu. Wypadkow

ą

 parcia i odporu gruntu nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 z nast

ę

puj

ą

cych 

zale

Ŝ

no

ś

ci:

- dla trójk

ą

tnego rozkładu jednostkowego parcia (lub odporu) gruntu (rys. 11a)

             (26)

- dla trapezowego rozkładu jednostkowego parcia (lub odporu) gruntu (rys. 11b)

             (27)

Rys. 11

Punkt zaczepienia wypadkowej parcia (lub odporu) gruntu nale

Ŝ

y przyjmowa

ć

:

- dla trójk

ą

tnego rozkładu jednostkowego parcia (lub odporu) gruntu na wysoko

ś

ci 

 licz

ą

c od podstawy muru 

odporowego,
- dla trapezowego rozkładu jednostkowego parcia (lub odporu) gruntu na wysoko

ś

ci h

E

, licz

ą

c od podstawy muru 

oporowego

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 3  Strona 12

             (28)

3.7. Warto

ś

ci obliczeniowe parcia lub odporu gruntu. Warto

ś

ci obliczeniowe jednostkowego parcia lub odporu gruntu e

r

 

nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg wzoru

             (29)

w którym:

γ

f1

 - współczynnik obci

ąŜ

enia przyjmowany wg tabl. 10,

γ

f2

 - współczynnik obci

ąŜ

enia równy:

      1,0 w obliczeniach stanów granicznych gruntu,
      1,1 (0,9) w obliczeniach stanów granicznych konstrukcji 

ś

ciany oporowej,

e

n

 - warto

ść

 charakterystyczna jednostkowego parcia lub odporu gruntu.

Warto

ś

ci obliczeniowe wypadkowej parcia lub odporu gruntu E

r

 nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg wzoru

             (30)

w którym:

γ

f1

, 

γ

f2

 - jak wy

Ŝ

ej,

E

n

 - warto

ść

 charakterystyczna wypadkowej parcia lub odporu gruntu.

Tablica 10. Warto

ść

 współczynnika obci

ąŜ

enia 

γ

f1

Rodzaj parcia

Rodzaj gruntu

Współczynnik obci

ąŜ

enia

γ

f1

Spoczynkowe

Niezale

Ŝ

nie od rodzaju gruntu

1,1

Parcie graniczne i po

ś

rednie

rodzimy

niespoisty

1,1

spoisty

1,25

zasypowy

niespoisty

1,2

spoisty

1,35

Odpór graniczny i po

ś

redni

rodzimy

niespoisty

0,9

spoisty

0,8

zasypowy

niespoisty

0,85

spoisty

0,7

Nast

ę

pna strona

Powrót do spisu tre

ś

ci

 
 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 3  Strona 13

Powrót do spisu tre

ś

ci

Poprzednia strona

4. SPRAWDZENIE STANÓW GRANICZNYCH GRUNTU

4.1. Zasady ogólne. Sprawdzenie stanów granicznych gruntu nale

Ŝ

y przeprowadza

ć

 zgodnie z wymaganiami ogólnymi 

wg PN-76/B-03001 i PN-81/B-03020 oraz zaleceniami niniejszej normy. Rozró

Ŝ

nia si

ę

 dwie grupy tych stanów:

- stany graniczne no

ś

no

ś

ci,

- stany graniczne u

Ŝ

ytkowania.

Przy sprawdzaniu stanu granicznego no

ś

no

ś

ci warto

ść

 obliczeniowa działaj

ą

cego obci

ąŜ

enia Q

r

 powinna spełnia

ć

 

warunek

             (31)

w którym:
m - współczynnik korekcyjny, zale

Ŝ

ny od rodzaju stanu granicznego i przyj

ę

tej metody oblicze

ń

,

Q

f

 - obliczeniowy opór graniczny podło

Ŝ

a gruntowego przeciwdziałaj

ą

cy obci

ąŜ

eniu Q

r

.

W obliczeniach stanu granicznego no

ś

no

ś

ci wprowadza si

ę

 cz

ęś

ciowe współczynniki bezpiecze

ń

stwa, zwi

ę

kszaj

ą

ce w 

stosunku do warto

ś

ci obci

ąŜ

e

ń

 i zmniejszaj

ą

ce w stosunku do warto

ś

ci decyduj

ą

cych o wytrzymało

ś

ci gruntu (ci

ęŜ

aru 

obj

ę

to

ś

ciowego, k

ą

ta tarcia wewn

ę

trznego i spójno

ś

ci). Warunkiem sprawdzenia stanu granicznego u

Ŝ

ytkowania jest 

porównanie obliczeniowych, spodziewanych warto

ś

ci przemieszcze

ń

 i warto

ś

ci dopuszczalnych. Obliczenia stanu 

granicznego u

Ŝ

ytkowania nale

Ŝ

y przeprowadza

ć

 dla warto

ś

ci charakterystycznych (normowych) obci

ąŜ

enia i 

parametrów geotechnicznych gruntu.
Sprawdzenie stanów granicznych elementów konstrukcyjnych 

ś

ciany oporowej nale

Ŝ

y przeprowadza

ć

 według zasad 

podanych w 5.9.

4.2. Stany graniczne no

ś

no

ś

ci

4.2.1. Stany graniczne no

ś

no

ś

ci podło

Ŝ

a obejmuj

ą

:

a) no

ś

no

ść

 podło

Ŝ

a bezpo

ś

rednio pod podstaw

ą

 fundamentu,

b) stateczno

ść

 całej 

ś

ciany, uskoku naziomu lub zbocza ł

ą

cznie ze 

ś

cian

ą

 oporow

ą

.

W obliczeniach stanu granicznego no

ś

no

ś

ci uwzgl

ę

dnia

ć

 nale

Ŝ

y wyst

ą

pienie najniekorzystniejszych postaci 

zniszczenia i kształtów powierzchni po

ś

lizgu, mo

Ŝ

liwych w danych warunkach obci

ąŜ

enia i budowy podło

Ŝ

a gruntowego.

4.2.2. Zakres oblicze

ń

 stanu granicznego no

ś

no

ś

ci podło

Ŝ

a w zale

Ŝ

no

ś

ci od rodzaju 

ś

ciany oporowej i warunków 

gruntowych. Obliczenia wszelkich typów 

ś

cian oporowych, niezale

Ŝ

nie od ich wysoko

ś

ci i obci

ąŜ

e

ń

, powinny zawiera

ć

 

sprawdzenie no

ś

no

ś

ci podło

Ŝ

a z uwzgl

ę

dnieniem mimo

ś

rodu i nachylenia obci

ąŜ

enia oraz budowy podło

Ŝ

a, zgodnie z 

4.2.3.
Wymagany zakres oblicze

ń

 dotycz

ą

cych ogólnej stateczno

ś

ci 

ś

ciany i uskoku naziomu (4.2.6) okre

ś

la si

ę

 w zale

Ŝ

no

ś

ci 

od rodzaju podło

Ŝ

a, wysoko

ś

ci i obci

ąŜ

e

ń

 

ś

ciany.

Obliczenia uproszczone, obejmuj

ą

ce sprawdzenie zast

ę

pczego warunku na obrót (32) wzgl

ę

dem najbardziej 

obci

ąŜ

onej kraw

ę

dzi podstawy oraz sprawdzenie warunku na przesuni

ę

cie (33), mo

Ŝ

na uzna

ć

 za wystarczaj

ą

ce, je

Ŝ

eli:

a) bezpo

ś

rednio pod fundamentem wyst

ę

puje skała lub na gł

ę

boko

ś

ci równej co najmniej podwojonej szeroko

ś

ci 

podstawy 

ś

ciany zalega jednolity pokład 

Ŝ

wiru lub pospółki zag

ę

szczonej lub gruntu spoistego w stanie zwartym lub 

półzwartym, albo cie

ń

sza warstwa wspomnianego gruntu spoczywa na podło

Ŝ

u o wy

Ŝ

szej od niego wytrzymało

ś

ci i 

równocze

ś

nie wysoko

ść

 

ś

ciany h

n

 (wg rys. 12) nie przekracza 6,0 m,

b) pod fundamentem do gł

ę

boko

ś

ci z = 2B zalegaj

ą

 grunty piaszczyste o zag

ę

szczeniu co najmniej 

ś

rednim lub spoiste 

o stanie twardoplastycznym, a równocze

ś

nie wysoko

ść

 

ś

ciany h

n

 nie przekracza 3,0 m i obci

ąŜ

enie naziomu wynosi nie 

wi

ę

cej ni

Ŝ

 10 kPa.

W pozostałych przypadkach obliczenia stanu granicznego no

ś

no

ś

ci, przeprowadzane oprócz wymienionych poprzednio 

oblicze

ń

 uproszczonych, powinny obejmowa

ć

 równie

Ŝ

 sprawdzenie stateczno

ś

ci uskoku naziomu lub zbocza wraz ze 

ś

cian

ą

 oporow

ą

.

W przypadku usytuowania 

ś

ciany oporowej na zboczu lub w pobli

Ŝ

u zbocza i w przypadku istnienia w podło

Ŝ

u warstw 

umo

Ŝ

liwiaj

ą

cych po

ś

lizg cz

ęś

ci zbocza w stosunku do ni

Ŝ

ej zalegaj

ą

cych pokładów, nale

Ŝ

y przeprowadzi

ć

 sprawdzenie 

stateczno

ś

ci 

ś

ciany oporowej ł

ą

cznie z cz

ęś

ci

ą

 masywu gruntowego i obiektami s

ą

siaduj

ą

cymi, według ró

Ŝ

nych, 

mo

Ŝ

liwych w danych warunkach powierzchni po

ś

lizgu.

Je

Ŝ

eli grunt ze 

ś

cian

ą

 oporow

ą

 i pod jej podstaw

ą

 jest jednorodny lub ró

Ŝ

nice w charakterystykach warstw nie s

ą

 zbyt 

znaczne, zaleca si

ę

 przy wykonywaniu oblicze

ń

 stosowa

ć

 metody zakładaj

ą

ce kołowe linie po

ś

lizgu. Je

Ŝ

eli układ 

warstw jest bardziej zło

Ŝ

ony, wskazane jest przeprowadzenie oblicze

ń

 przy zało

Ŝ

eniu innych, mo

Ŝ

liwych w danych 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 4  Strona 1

warunkach kształtów linii po

ś

lizgu.

4.2.3. Sprawdzenie no

ś

no

ś

ci podło

Ŝ

a bezpo

ś

rednio pod podstaw

ą

 fundamentu 

ś

ciany oporowej nale

Ŝ

y przeprowadza

ć

 

zgodnie z zasadami podanymi w PN-81/B-03020. Je

Ŝ

eli 

ś

ciana oporowa ma pochylon

ą

 podstaw

ę

 lub znajduje si

ę

 na 

zboczu, nale

Ŝ

y stosowa

ć

 zał

ą

cznik 2 wzór (Z2-1).

Obliczenia dotycz

ą

ce stanów granicznych podło

Ŝ

a 

ś

cian oporowych posadowionych na palach nale

Ŝ

y przeprowadza

ć

 

zgodnie z PN-82/B-02482.

4.2.4. Sprawdzenie stateczno

ś

ci na obrót. W przypadkach, w których przeprowadza si

ę

 sprawdzenie stateczno

ś

ci 

ś

ciany oporowej ze wzgl

ę

du na mo

Ŝ

liwo

ść

 obrotu wzgl

ę

dem kraw

ę

dzi podstawy fundamentu (4.2.2), powinien by

ć

 

spełniony warunek

             (32)

w którym:
M

or

 - moment wszystkich sił obliczeniowych powoduj

ą

cych obrót 

ś

ciany,

M

uf

 - moment wszystkich sił obliczeniowych przeciwdziałaj

ą

cych obrotowi 

ś

ciany,

m

o

 = 0,8 - w przypadku obci

ąŜ

enia naziomu q 

≥

 10 kPa,

m

o

 = 0,9 - w pozostałych przypadkach.

4.2.5. Sprawdzenie stateczno

ś

ci na przesuni

ę

cie. Sprawdzenie bezpiecze

ń

stwa budowli, ze wzgl

ę

du na przesuni

ę

cie 

ze 

ś

ci

ę

ciem poziomym lub uko

ś

nym, przeprowadza si

ę

 w nast

ę

puj

ą

cych przypadkach:

- przy wst

ę

pnym okre

ś

laniu wymiarów podstawy fundamentu,

- przy przeprowadzaniu oblicze

ń

 uproszczonych (zgodnie z 4.2.2),

- gdy obliczeniowy k

ą

t nachylenia (w stosunku do pionu) wypadkowej oci

ąŜ

enia działaj

ą

cego w podstawie fundamentu 

jest wi

ę

kszy ni

Ŝ

 

Φ

(r)

.

Powierzchni

ę

 

ś

ci

ę

t

ą

 nale

Ŝ

y przyjmowa

ć

 nast

ę

puj

ą

co:

- dla poziomej podstawy fundamentu - na styku fundamentu i podło

Ŝ

a,

- dla podstawy schodkowej i wyposa

Ŝ

onej w ostrog

ę

 - w płaszczy

ź

nie poziomej przechodz

ą

cej przez spód najgł

ę

bszego 

stopnia,
- dla budowli posadowionej na podsypce kamiennej - na styku podstawy budowli i podsypki oraz na styku podsypki i 
gruntu,
- dla podstawy nachylonej - na styku budowli z podło

Ŝ

em, w płaszczy

ź

nie poziomej przechodz

ą

cej przez najni

Ŝ

szy 

punkt podstawy i w płaszczy

ź

nie, w której ze wzgl

ę

du na ukształtowanie zbocza mo

Ŝ

e wyst

ą

pi

ć

 najmniejszy opór.

Nale

Ŝ

y sprawdzi

ć

 warunek

             (33)

w którym:
Q

tr

 - obliczeniowa warto

ść

 składowej stycznej (poziomej) obci

ąŜ

enia w płaszczy

ź

nie 

ś

ci

ę

cia,

m

t

 = 0,9 - w przypadku obci

ąŜ

enia naziomu q 

≥

  10 kPa,

m

t

 = 0,95 - w pozostałych przypadkach,

Q

tf

 - suma rzutów na płaszczyzn

ę

 

ś

ci

ę

cia wszystkich sił obliczeniowych przeciwdziałaj

ą

cych przesuni

ę

ciu 

ś

ciany.

W warto

ś

ci Q

tf

 nale

Ŝ

y uwzgl

ę

dnia

ć

 tarcie w płaszczy

ź

nie 

ś

ci

ę

cia, spójno

ść

 - je

Ŝ

eli rozpatruje si

ę

 

ś

ci

ę

cie wewn

ą

trz 

gruntu, cz

ęść

 spójno

ś

ci (20 ÷ 50%), je

Ŝ

eli rozpatruje si

ę

 

ś

ci

ę

cie mi

ę

dzy podstaw

ą

 fundamentu a gruntem oraz odpór 

gruntu znajduj

ą

cego si

ę

 przed 

ś

cian

ą

 oporow

ą

. Przy wyznaczaniu warto

ś

ci odporu nale

Ŝ

y uwzgl

ę

dni

ć

 mo

Ŝ

liwo

ść

 

wyst

ą

pienia okresowych wykopów (np. w czasie wykonywania robót instalacyjnych) oraz zmniejszenie odporu ze 

wzgl

ę

du na ograniczenie dopuszczalnych przemieszcze

ń

 (warto

ść

 po

ś

rednia wg 3.6.5.1). Przy okre

ś

laniu powierzchni 

płaszczyzny 

ś

ci

ę

cia nale

Ŝ

y uwzgl

ę

dni

ć

 rzeczywist

ą

 powierzchni

ę

 kontaktu fundamentu z gruntem, szczególnie gdy 

wypadkowa obci

ąŜ

e

ń

 wychodzi poza rdze

ń

 podstawy fundamentu.

4.2.6. Sprawdzenie ogólnej stateczno

ś

ci 

ś

ciany oporowej i uskoku naziomu. Obliczenia sprawdzaj

ą

ce nale

Ŝ

y 

przeprowadzi

ć

 zgodnie z zasadami podanymi w 4.1 wg wzoru (31). Sprawdzenie warunku stateczno

ś

ci ogólnej nale

Ŝ

y 

przeprowadza

ć

 wariantowo, wprowadzaj

ą

c dla warto

ś

ci parametrów gruntu w poszczególnych strefach raz 

współczynniki obliczeniowe zwi

ę

kszaj

ą

ce, drugi raz - zmniejszaj

ą

ce. Dopuszcza si

ę

 przeprowadzenie oblicze

ń

 

uproszczonych, przyjmuj

ą

cych dla parametrów gruntu warto

ś

ci charakterystyczne (normowe). W obliczeniach nale

Ŝ

y 

uwzgl

ę

dnia

ć

: najbardziej niekorzystne zestawienie sił wynikaj

ą

cych z obci

ąŜ

enia naziomu, ci

ęŜ

aru konstrukcji i gruntu 

oraz ewentualnych obiektów s

ą

siaduj

ą

cych, wpływ oddziaływania wody gruntowej (wyporu, ci

ś

nienia spływowego), a 

tak

Ŝ

e mo

Ŝ

liwo

ść

 powstania wykopów osłabiaj

ą

cych (np. w czasie robót instalacyjnych).

Obliczenia nale

Ŝ

y przeprowadza

ć

 jedn

ą

 z metod opartych na analizie walcowych, spiralnych lub łamanych linii po

ś

lizgu 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 4  Strona 2

(np. w przypadku mo

Ŝ

liwo

ś

ci wyst

ą

pienia po

ś

lizgów na granicy podło

Ŝ

a skalnego, silnie zwartego lub wewn

ą

trz warstw 

skalnych). Warto

ś

ci współczynników korekcyjnych m, zale

Ŝ

ne od rodzajów 

ś

ciany i sposobu przeprowadzania oblicze

ń

, 

podano w tabl. 11.

Tablica 11. Współczynniki korekcyjne m przy sprawdzeniu stateczno

ś

ci ogólnej 

ś

ciany oporowej i uskoku naziomu

Lp.

Rodzaj 

ś

ciany oporowej

Współczynniki korekcyjne m

Obci

ąŜ

enia i parametry gruntu

obliczeniowe

charakterystyczne

1

Ś

ciany oporowe podtrzymuj

ą

ce uskok naziomu z górnym 

poziomem nieobci

ąŜ

onym, w rejonie niezabudowanym

1,0

0,90-0,85

2

Ś

ciany oporowe podtrzymuj

ą

ce zbocze nieobci

ąŜ

one w 

rejonie niezabudowanym

0,95

0,85-0,80

3

Ś

ciany oporowe podtrzymuj

ą

ce uskok naziomu z górnym 

poziomem nieobci

ąŜ

onym lub zbocze w s

ą

siedztwie 

zabudowy

0,90

0,80-0,75

4

Ś

ciany podtrzymuj

ą

ce zbocze zabudowane lub uskok 

naziomu obci

ąŜ

ony drog

ą

 albo lini

ą

 kolejow

ą

 w 

bezpo

ś

rednim s

ą

siedztwie zabudowy

0,85

0,75-0,70

5

Ś

ciany podtrzymuj

ą

ce uskok naziomu z tras

ą

 ci

ęŜ

kich 

d

ź

wigów w górnym poziomie

0,80

0,70-0,60

Wi

ę

ksze warto

ś

ci współczynników m, podane w tabl. 11 dla obci

ąŜ

e

ń

 parametrów charakterystycznych, nale

Ŝ

y 

przyjmowa

ć

 w przypadku szczegółowego rozpoznania warunków geotechnicznych, przeanalizowania wielu kołowych 

lub spiralnych linii po

ś

lizgu, uwzgl

ę

dnienia kilku mo

Ŝ

liwych postaci 

ś

ci

ę

cia, charakterystycznych wariantów obci

ąŜ

e

ń

 i 

mo

Ŝ

liwych zmian parametrów gruntu.

Mniejsze warto

ś

ci współczynników m nale

Ŝ

y przyjmowa

ć

 w przypadku oblicze

ń

 uproszczonych, ograniczonych do 

obci

ąŜ

e

ń

 i powierzchni po

ś

lizgu najbardziej charakterystycznych w rozpatrywanych warunkach.

W obliczeniach dotycz

ą

cych sprawdzania mo

Ŝ

liwo

ś

ci wyst

ą

pienia osuwiska zbocza ł

ą

cznie ze 

ś

cian

ą

 oporow

ą

, 

wymagany współczynnik korekcyjny m powinien by

ć

 dobrany indywidualnie, przy czym jego warto

ść

 nie mo

Ŝ

e by

ć

 

wi

ę

ksza ni

Ŝ

 1,0 w przypadku wprowadzenia warto

ś

ci obliczeniowych i 0,95 w przypadku wprowadzenia warto

ś

ci 

charakterystycznych. Przy sprawdzeniu stateczno

ś

ci ogólnej zaleca si

ę

 stosowanie metod i wzorów przedstawionych w 

zał

ą

czniku 3.

4.3. Stany graniczne u

Ŝ

ytkowania 

ś

ciany oporowej

4.3.1. Stany graniczne u

Ŝ

ytkowania obejmuj

ą

:

a) osiadanie całkowite 

ś

ciany oporowej,

b) ró

Ŝ

nic

ę

 osiada

ń

 wywołuj

ą

c

ą

 przechylenie 

ś

ciany oporowej jako cało

ś

ci lub jej cz

ęś

ci wydzielonej dylatacjami,

c) przemieszczenie poziome 

ś

ciany oporowej.

4.3.2. Zakres oblicze

ń

 stanu granicznego u

Ŝ

ytkowania. Obliczenia osiada

ń

 i przemieszcze

ń

 nale

Ŝ

y wykonywa

ć

 dla 

wszystkich 

ś

cian oporowych, z wyj

ą

tkiem przypadków gdy:

a) w poziomie posadowienia wyst

ę

puj

ą

 grunty skaliste,

b) w podło

Ŝ

u do gł

ę

boko

ś

ci równej 3-krotnej szeroko

ś

ci podstawy fundamentu wyst

ę

puj

ą

 

Ŝ

wiry, pospółki, piaski grubo- i 

ś

rednioziarniste zag

ę

szczone lub grunty spoiste w stanie zwartym i równocze

ś

nie projekt nie wymaga wyznaczenia 

parcia i odporu gruntu w po

ś

rednim stanie przemieszczania (3.6.1),

c) w podło

Ŝ

u do gł

ę

boko

ś

ci równej 3-krotnej szeroko

ś

ci podstawy fundamentu wyst

ę

puj

ą

 grunty niespoiste, z wyj

ą

tkiem 

piasków drobnych i pylastych w stanie lu

ź

nym oraz grunty spoiste w stanie półzwartym i twardoplastycznym, a ponadto:

- wysoko

ść

 całkowita 

ś

ciany h

n

 nie przekracza 6,0 m,

- obci

ąŜ

enie naziomu nie przekracza 10 kPa,

- nie stawia si

ę

 specjalnych wymaga

ń

 dotycz

ą

cych ograniczenia przemieszcze

ń

 ze wzgl

ę

du na warunki eksploatacji 

samego obiektu lub obiektów towarzysz

ą

cych.

4.3.3. Zasady oblicze

ń

 stanu granicznego u

Ŝ

ytkowania. Obliczenie osiada

ń

 całkowitych nale

Ŝ

y przeprowadza

ć

 wg 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 4  Strona 3

PN-81/B-03020.
Przechylenie fundamentu mo

Ŝ

na wyznaczy

ć

 na podstawie rozwi

ą

za

ń

 dotycz

ą

cych stanu napr

ęŜ

enia pod podstaw

ą

 

fundamentu obci

ąŜ

onego mimo

ś

rodowo, z pomini

ę

ciem wpływu składowej poziomej obci

ąŜ

enia. Przy wyznaczaniu 

stanu napr

ęŜ

enia w podło

Ŝ

u, w przypadku sprawdzania przechylenia fundamentu i nierównomiernego osiadania, zaleca 

si

ę

 stosowanie wzorów i tablicy zamieszczonych w zał

ą

czniku 4.

Rys. 12

Obliczone warto

ś

ci osiada

ń

 i przemieszcze

ń

 (rys. 12) nie powinny by

ć

 wi

ę

ksze ni

Ŝ

 odpowiednie warto

ś

ci dopuszczalne, 

przyj

ę

te w projekcie ze wzgl

ę

du na warunki u

Ŝ

ytkowe, konstrukcyjne lub estetyczne. Je

Ŝ

eli w projekcie nie przewiduje 

si

ę

 specjalnych warunków ograniczaj

ą

cych osiadanie lub przemieszczenie 

ś

ciany, jako dopuszczalne mo

Ŝ

na 

przyjmowa

ć

 warto

ś

ci podane w tabl. 12.

Tablica 12. Dopuszczalne warto

ś

ci osiada

ń

 i przemieszcze

ń

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 4  Strona 4

Lp.

Rodzaj osiadania lub przemieszczenia

Dopuszczalne warto

ś

ci 

osiada

ń

 i przemieszcze

ń

1

Osiadanie 

ś

rednie s

0

 nie wi

ę

ksze ni

Ŝ

 

100 mm

2

Stosunek ró

Ŝ

nicy osiada

ń

 dwóch punktów poło

Ŝ

onych wzdłu

Ŝ

 

ś

ciany do odległo

ś

ci 

tych punktów 

, nie wi

ę

kszy ni

Ŝ

:

a) dla 

ś

cian masywnych

b) dla 

ś

cian 

Ŝ

elbetowych monolitycznych 

c) dla 

ś

cian 

Ŝ

elbetowych prefabrykowanych 

0,002
0,002
0,003

3

Stosunek ró

Ŝ

nicy osiada

ń

 punktów w przekroju poprzecznym 

ś

ciany do szeroko

ś

ci 

stopy fundamentowej 

, nie wi

ę

kszy ni

Ŝ

 

0,006

4

Przemieszczenie wzgl

ę

dne korony 

ś

ciany wywołane nierównomiernym osiadaniem 

gruntów w kierunku poprzecznym 

ś

ciany 

, nie wi

ę

ksze ni

Ŝ

 

0,006

5

Ugi

ę

cie wzgl

ę

dne korony 

ś

ciany wywołane odkształceniem elementów 

konstrukcyjnych w kierunku poprzecznym 

ś

ciany 

, nie wi

ę

ksze ni

Ŝ

 

0,004

6

Ugi

ę

cie wzgl

ę

dne elementów 

Ŝ

elbetowych 

, nie wi

ę

ksze ni

Ŝ

 

0,01

7

Sumaryczne przemieszczenie korony 

ś

ciany w kierunku poprzecznym 

ś

ciany

f = (f

1

+f

2

+f

3

+f

4

), nie wi

ę

ksze ni

Ŝ

0,015 h

∆

s - ró

Ŝ

nica osiada

ń

 dwóch punktów fundamentu, 

l

s

 - odległo

ść

 mi

ę

dzy dwoma punktami, w których wyznacza si

ę

 osiadanie,

B - szeroko

ść

 podstawy fundamentu 

ś

ciany oporowej,

h - całkowita wysoko

ść

 

ś

ciany (od spodu stopy fundamentowej do korony 

ś

ciany),

f

1

, f

2

, f

3

, f

4

 - poprzeczne poziome przemieszczenie korony 

ś

ciany (rys. 12),

l - wysi

ę

g elementu wspornikowego lub połowa rozpi

ę

to

ś

ci elementu podpartego na dwóch ko

ń

cach.

Nast

ę

pna strona

Powrót do spisu tre

ś

ci

 
 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 4  Strona 5

Powrót do spisu tre

ś

ci

Poprzednia strona

5. WYMAGANIA KONSTRUKCYJNE I SPRAWDZENIE STANÓW GRANICZNYCH

5.1. Grubo

ś

ci elementów 

ś

cian oporowych oraz otulenia zbrojenia. Je

Ŝ

eli wysoko

ść

 masywnej 

ś

ciany (h

n

) jest wi

ę

ksza 

ni

Ŝ

 1,5 m, to minimalna jej grubo

ść

 w koronie powinna wynosi

ć

:

- dla 

ś

cian murowanych - 500 mm,

- dla 

ś

cian betonowych - 300 mm.

Je

Ŝ

eli wysoko

ść

 masywnej 

ś

ciany (h

n

) jest równa lub mniejsza ni

Ŝ

 1,5 m, to minimalna jej grubo

ść

 w koronie powinna 

wynosi

ć

:

- dla 

ś

cian murowanych - 250 mm,

- dla 

ś

cian betonowych - 150 mm.

Pochylenie 

ś

cian masywnych w stron

ę

 nasypu nale

Ŝ

y dostosowa

ć

 do warto

ś

ci parcia gruntu lub materiału zasypowego 

i rodzaju materiału przewidywanego do wykonania 

ś

ciany.

Pochylenie tylnej powierzchni 

ś

ciany zaleca si

ę

 projektowa

ć

 w granicach a : h = 1 : 4 do 1 : 12.

Minimalna grubo

ść

 elementów 

Ŝ

elbetowych powinna wynosi

ć

:

- dla płyty 

ś

ciennej - 120 mm,

- dla płyty fundamentowej - 200 mm.
Minimalna grubo

ść

 otulenia zbrojenia głównego od strony gruntu lub materiału zasypowego powinna wynosi

ć

:

- dla płyty 

ś

ciennej prefabrykowanej - 30 mm,

- dla płyty 

ś

ciennej monolitycznej obci

ąŜ

onej suchym gruntem lub materiałem zasypowym nie zawieraj

ą

cym czynników 

agresywnych - 30 mm,
- dla płyty 

ś

ciennej w pozostałych przypadkach - 50 mm,

- w płycie fundamentowej, je

Ŝ

eli pod fundamentem projektowana jest warstwa wyrównawcza z betonu grubo

ś

ci 

minimum 100 mm - 50 mm.

5.2. Zabezpieczenie korony 

ś

cian oporowych. Korona 

ś

cian oporowych powinna by

ć

 zabezpieczona od góry przed 

oddziaływaniem korozyjnym czynników atmosferycznych, np. przez wykonanie tzw. czapki z klinkieru, kamienia, betonu 
lub 

Ŝ

elbetu. Pokrycie (czapka) powinna by

ć

 wykonana ze spadkiem około 5% w kierunku zewn

ę

trznej powierzchni 

ś

ciany oporowej oraz powinna mie

ć

 kapinos.

W uzasadnionych przypadkach zabezpieczenie korony 

ś

ciany oporowej mo

Ŝ

na wykona

ć

 z betonu klasy nie ni

Ŝ

szej ni

Ŝ

 

B15. Grubo

ść

 tej warstwy betonu nie powinna by

ć

 mniejsza ni

Ŝ

 200 mm.

5.3. Zagł

ę

bienie 

ś

cian oporowych w gruncie powinno wynosi

ć

 nie mniej ni

Ŝ

:

a) 0,50 m w gruntach niewysadzinowych (nie dotyczy konstrukcji wodnych),
b) gł

ę

boko

ść

 przemarzania, któr

ą

 nale

Ŝ

y ustala

ć

 zgodnie z PN-81/B-03020 p. 2.2.2 dotyczy gruntów wysadzinowych,

c) D

min

 przyjmowane w obliczeniach oporu granicznego podło

Ŝ

a gruntowego.

Przy okre

ś

laniu zagł

ę

bienia 

ś

ciany oporowej nale

Ŝ

y uwzgl

ę

dni

ć

 mo

Ŝ

liwo

ść

 wykonywania wykopów instalacyjnych w 

pobli

Ŝ

u 

ś

ciany oporowej.

Zagł

ę

bienie 

ś

cian oporowych wspornikowych i kotwionych nale

Ŝ

y okre

ś

la

ć

 z warunków statycznych. Dla 

ś

cian 

oporowych posadowionych na palach obowi

ą

zuj

ą

 zalecenia wg PN-83/B-02482.

5.4. Posadowienie 

ś

cian oporowych. Przy wykonywaniu wykopu fundamentowego nale

Ŝ

y pozostawi

ć

 niewybran

ą

 

warstw

ę

 gruntu o grubo

ś

ci 200 mm. Grunt ten nale

Ŝ

y usun

ąć

 r

ę

cznie i podło

Ŝ

e pod fundament niezwłocznie przykry

ć

 co 

najmniej 100 mm warstw

ą

 betonu o zawarto

ś

ci cementu minimum 200 kg/m

3

.

Je

Ŝ

eli pod fundamentem na długo

ś

ci 

ś

ciany oporowej wyst

ę

puje podło

Ŝ

e o ró

Ŝ

nej no

ś

no

ś

ci, szeroko

ść

 płyty 

fundamentowej powinna by

ć

 dostosowana do no

ś

no

ś

ci gruntu.

W przypadku konieczno

ś

ci dostosowania podstawy fundamentu do konfiguracji terenu, mo

Ŝ

na j

ą

 wykona

ć

 w spadku 

podłu

Ŝ

nym do 20% lub kształtowa

ć

 fundament w formie stopni.

W przypadku niekorzystnych warunków gruntowych dopuszcza si

ę

 posadowienie 

ś

ciany oporowej na palach lub w inny 

sposób uzasadniony technicznie i ekonomicznie.

5.5. Przerwy dylatacyjne i robocze

5.5.1. Odległo

ś

ci mi

ę

dzy przerwami dylatacyjnymi, ze wzgl

ę

du na wpływy termiczno-skurczowe, nie powinny 

przekracza

ć

 warto

ś

ci podanych w tabl. 13. W 

ś

cianych, w których przemieszczenie poziome jest utrudnione, rozstaw 

przerw nale

Ŝ

y przyjmowa

ć

 mniejszy od maksymalnego (np. w 

ś

cianach załamanych w rzucie odległo

ś

ci od naro

Ŝ

nika 

do przerwy dylatacyjnej nie powinna przekracza

ć

 połowy rozstawu maksymalnego podanego w tabl. 13). Je

Ŝ

eli rozstaw 

przerw b

ę

dzie przyjmowany jak dla 

ś

cian 

Ŝ

elbetowych, to zbrojenie poziome płyty 

ś

ciennej, usytuowanej przy 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 5  Strona 1

powierzchniach nara

Ŝ

onych na wpływy atmosferyczne, nie powinno by

ć

 dla stali A-0 mniejsze ni

Ŝ

:

- 

µ

a

 = 0,15% dla 

ś

cian o grubo

ś

ci mniejszej ni

Ŝ

 500 mm,

- F

a

 = 7,5 cm

2

/m dla 

ś

cian o grubo

ś

ci wi

ę

kszej ni

Ŝ

 500 mm.

W 

ś

cianach oporowych nie spełniaj

ą

cych tego warunku, rozstaw przerw dylatacyjnych nale

Ŝ

y projektowa

ć

 jak dla 

ś

cian 

betonowych.

Tablica 13. Rozstaw przerw dylatacyjnych

Rodzaj materiału u

Ŝ

ytego do wykonania

ś

ciany oporowej 

Maksymalne odst

ę

py pomi

ę

dzy przerwami 

dylatacyjnymi w 

ś

cianie oporowej, m

Ś

ciany oporowe z kamienia

a) na zaprawie cementowo-wapiennej 
b) na zaprawie cementowej 

40
30

Ś

ciany z cegły ceramicznej

a) na zaprawie cementowo-wapiennej 
b) na zaprawie cementowej

30
15

Ś

ciany z betonu 

a) nasłonecznione
b) nienasłonecznione 

5

10

Ś

ciany 

Ŝ

elbetowe

a) nasłonecznione 
b) nienasłonecznione

15
20

5.5.2. Odległo

ś

ci mi

ę

dzy przerwami dylatacyjnymi ze wzgl

ę

du na osiadanie i wychylenia 

ś

cian nale

Ŝ

y projektowa

ć

 

uwzgl

ę

dniaj

ą

c miejsca zmiany no

ś

no

ś

ci gruntu, obci

ąŜ

e

ń

 

ś

ciany oporowej lub zmian jej wysoko

ś

ci.

5.5.3. Kształtowanie przerw dylatacyjnych. Przerwa dylatacyjna o szeroko

ś

ci od 10 do 20 mm powinna przecina

ć

 

ś

cian

ę

 oporow

ą

 od korony do spodu fundamentu. W płytach betonowych lub 

Ŝ

elbetowych wzdłu

Ŝ

 przerwy dylatacyjnej, 

od strony zewn

ę

trznej, nale

Ŝ

y wykona

ć

 sfazowanie trapezowe lub trójk

ą

tne jak na rys. 13a. Przerwy mog

ą

 by

ć

 

wykonane jako płaskie (rys. 13a), płaskie z poziomymi dyblami (rys. 13b) lub zaz

ę

bione (rys. 13c). Przerwy z dyblami 

lub zaz

ę

bione nale

Ŝ

y projektowa

ć

, je

Ŝ

eli konieczne jest uniemo

Ŝ

liwienie wzajemnych przesuni

ęć

 

ś

cian w miejscu 

przerwy dylatacyjnej.

Rys. 13

5.5.4. Poziome przerwy robocze w 

ś

cianach betonowych i 

Ŝ

elbetowych powinny przebiega

ć

 na całej długo

ś

ci elementu 

i powinny by

ć

 wykonane w sposób pokazany na rys. 14 (rys. 14a - pomi

ę

dzy płyt

ą

 fundamentow

ą

 i płyt

ą

 

ś

cienn

ą

, rys. 

14b - w 

ś

cianie betonowej). Pozioma przerwa robocza w płycie 

ś

ciennej powinna by

ć

 wykonana w miejscu poziomego 

styku zewn

ę

trznego deskowania, w sposób pokazany na rys. 14b. W przerwie roboczej nale

Ŝ

y przewidzie

ć

 pionowe 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 5  Strona 2

pr

ę

ty ł

ą

cz

ą

ce, usytuowane od strony kraw

ę

dzi mniej 

ś

ciskanej, w ilo

ś

ci nie mniejszej ni

Ŝ

 F

a min

.

Rys. 14

5.6. Izolacje przeciwwilgotno

ś

ciowe nale

Ŝ

y stosowa

ć

 na powierzchni 

ś

ciany oporowej od strony gruntu lub materiału 

zasypowego. Warstw

ę

 izolacyjn

ą

 nale

Ŝ

y stosowa

ć

 niezale

Ŝ

nie od rodzaju zaprojektowanego odwodnienia. Izolacji 

mo

Ŝ

na nie wykonywa

ć

 tylko w wyj

ą

tkowych przypadkach przy zastosowaniu betonu klasy nie ni

Ŝ

szej ni

Ŝ

 B15, 

wyst

ę

powaniu materiału zasypowego nieagresywnego lub o słabym stopniu agresywno

ś

ci (wg PN-80/B-01800), z 

gruntów przepuszczalnych oraz przy dobrym odwodnieniu 

ś

ciany. Izolacj

ę

 nale

Ŝ

y stosowa

ć

 zarówno na powierzchni 

ś

ciany, jak i na elementach odci

ąŜ

aj

ą

cych (np. wsporniki, płyty odci

ąŜ

aj

ą

ce). Minimalny spadek warstwy izolacyjnej na 

tego rodzaju elementach powinien wynosi

ć

 5% w kierunku gruntu. Równie

Ŝ

 górna powierzchnia fundamentu powinna 

mie

ć

 spadek minimum 5%.

Najprostszym typem izolacji jest dwu- lub trzykrotne nakładanie roztworów asfaltowych na powierzchni

ę

 

ś

ciany. W 

przypadku materiału lub gruntu zasypowego o silnym stopniu agresywno

ś

ci oraz w innych przypadkach uzasadnionych 

technicznie i ekonomicznie, nale

Ŝ

y projektowa

ć

 izolacj

ę

 z rolowych materiałów bitumicznych, z juty lub folii z tworzyw 

sztucznych. Warstwa izolacji powinna by

ć

 chroniona od uszkodze

ń

 mechanicznych, Uszczelnienie przerw 

dylatacyjnych jest niezb

ę

dne, je

Ŝ

eli istnieje potrzeba zabezpieczenia 

ś

ciany oporowej przed przeciekaniem wody 

gruntowej i wypłukiwaniem gruntu spoza 

ś

ciany oporowej.

W zale

Ŝ

no

ś

ci od wymaganego stopnia uszczelnienie przerw mo

Ŝ

na zaprojektowa

ć

:

- wypełnienie kitem sfazowania wzdłu

Ŝ

 przerwy dylatacyjnej (niski stopie

ń

 zabezpieczenia),

- zastosowanie elestycznej listwy w przerwie dylatacyjnej (wy

Ŝ

szy stopie

ń

 zabezpieczenia),

- zabetonowanie plastykowej wkładki (ta

ś

my) uszczelniaj

ą

cej w osi dylatowanych elementów o szeroko

ś

ci min 200 mm 

przy przerwie płaskiej i minimum 300 mm przy przerwie zaz

ę

bionej (najwy

Ŝ

szy stopie

ń

 zabezpieczenia).

5.7. Materiał zasypowy zaleca si

ę

 stosowa

ć

 z gruntów mineralnych, rodzimych, niespoistych, o dobrych wła

ś

ciwo

ś

ciach 

drenuj

ą

cych, nieagresywnych lub o słabym stopniu agresywno

ś

ci (wg PN-80/B-01800). Dopuszcza si

ę

 wykorzystanie 

miejscowych gruntów spoistych i przemysłowych materiałów odpadowych (popioły, 

Ŝ

u

Ŝ

le itp.) pod warunkiem 

wła

ś

ciwego ich uło

Ŝ

enia, zag

ę

szczenia i odwodnienia. Nie nale

Ŝ

y stosowa

ć

 gruntów spoistych w stanie 

mi

ę

kkoplastycznym. Kontrola zag

ę

szczenia zasypu jest wymagana, gdy za 

ś

cian

ą

 oporow

ą

 przewiduje si

ę

 wykonanie 

innych konstrukcji podatnych na osiadanie lub zapadanie gruntu oraz dla 

ś

cian oporowych z gruntu zbrojonego. 

Wykonawstwo zasypu nale

Ŝ

y prowadzi

ć

 zgodnie z PN-68/B-06050.

5.8. Odwodnienie w rejonie 

ś

ciany oporowej 

5.8.1. Odwodnienie w czasie wykonywania 

ś

ciany oporowej. Odwodnienie tymczasowe nale

Ŝ

y zaprojektowa

ć

 w ten 

sposób, 

Ŝ

eby nast

ą

piło prawidłowe odprowadzenie wód powierzchniowych i gruntowych bez pogarszania stanu gruntu 

przyj

ę

tego w obliczeniach statycznych 

ś

ciany oporowej. Jako odwodnienie powierzchniowe zaleca si

ę

 stosowanie 

rowów opaskowych lub ci

ą

gów drenarskich. Przy pompowaniu wody z wykopu nale

Ŝ

y sprawdzi

ć

, czy ci

ś

nienie 

spływowe nie naruszy stateczno

ś

ci skarpy i dna wykopu.

5.8.2. Odwodnienie stałe. System odwodnienia powierzchniowego powinien zabezpiecza

ć

 przed powstawaniem 

obszarów bezodpływowych. Dla odwodnienia powierzchniowego zaleca si

ę

 stosowanie spadków powierzchni terenu, 

nawierzchni szczelnych, rowków i kanalików odprowadzaj

ą

cych wod

ę

 oraz zbieraczy mułu. Je

Ŝ

eli nie stosuje si

ę

 

nawierzchni szczelnej, spadek powierzchni terenu powy

Ŝ

ej 

ś

ciany oporowej powinien wynosi

ć

 co najmniej 1%, a w 

pasie o szeroko

ś

ci 1,5 m przylegaj

ą

cym do 

ś

ciany co najmniej 3%. System odwodnienia zasypu powinien 

zabezpiecza

ć

 przed wpływem niekorzystnego parcia wód gruntowych, powstawaniem w gruncie nadmiernego ci

ś

nienia 

wody w porach gruntu, nadmiernym parciem na 

ś

cian

ę

 oporow

ą

 wywieranym przez soczewki zamarzaj

ą

ce wody 

gruntowej lub ci

ś

nieniem p

ę

cznienia gruntu. Do odwodnienia zasypu zaleca si

ę

 stosowanie warstw filtracyjnych, ci

ą

gów 

rurek drenarskich lub włókniny, otworów odpływowych przechodz

ą

cych przez 

ś

cian

ę

 oporow

ą

 oraz warstw 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 5  Strona 3

nieprzepuszczalnych.
a) Warstwy filtracyjne. Zaleca si

ę

 wykonywanie warstw filtracyjnych z pospółki, tłucznia, 

Ŝ

wiru, piasku grubego i 

ś

rednioziarnistego. Dla zabezpieczenia przed przemieszczaniem si

ę

 cz

ą

stek gruntu z zasypu (zs) do otworów 

odpływowych lub rurek drenarskich, grunt wchodz

ą

cy w skład warstwy filtracyjnej (wf) powinien spełnia

ć

 nast

ę

puj

ą

ce 

warunki:

w którym d

15

, d

50

 - 

ś

rednice cz

ą

stek, dla których odpowiednio 15 i 50% próbki przechodzi przez sito o wymiarze oczek 

odpowiadaj

ą

cym danej 

ś

rednicy.

Zaleca si

ę

 przyjmowa

ć

 grubo

ść

 warstwy filtracyjnej w zale

Ŝ

no

ś

ci od współczynnika filtracji zasypu:

- dla zasypu z piasku o 

ś

rednio i gruboziarnistego przy k = 10

-5

 m/s - 0,3 m,

- dla zasypu z piasku drobnoziarnistego i pylastego przy k = 10

-6

 m/s - 0,5 m,

- dla zasypu z pyłów, glin i iłów przy k = 10

-7

 m/s - 1,0 m.

Przykłady najcz

ęś

ciej stosowanych warstw filtracyjnych przedstawiono na rys. 15.

Warstw

ę

 filtracyjn

ą

 pionow

ą

 (rys. 15a) zaleca si

ę

 stosowa

ć

 w przypadku zasypów z gruntów piaszczystych, warstw

ę

 

uko

ś

n

ą

 (rys. 15b) - w celu eliminacji nadmiernego ci

ś

nienia spływowego wody lub nadmiernego ci

ś

nienia wody w 

porach w słabo zag

ę

szczonym zasypie, natomiast jednocze

ś

nie warstw

ę

 pionow

ą

 i poziom

ą

 (lub uko

ś

n

ą

) nale

Ŝ

y 

stosowa

ć

 w celu przyspieszenia konsolidacji zasypu z gruntu spoistego (rys. 15c i d).

W uzasadnionych ekonomicznie przypadkach zamiast warstwy filtracyjnej mo

Ŝ

na stosowa

ć

:

- cały zasyp z gruntu niespoistego spełniaj

ą

cego warunki jak dla warstwy filtracyjnej,

- włóknin

ę

,

- warstw

ę

 z betonu jamistego o grubo

ś

ci od 300 do 500 mm,

- warstw

ę

 z kamienia filtracyjnego (np. pumeks) o grubo

ś

ci od 50 do 150 mm.

Rys. 15

b) Rurki drenarskie. Ci

ą

gi rurek drenarskich nale

Ŝ

y stosowa

ć

 w przypadku, gdy ze wzgl

ę

dów estetycznych lub 

technicznych nie wskazane jest wykonywanie zbyt g

ę

stej siatki otworów odpływowych przechodz

ą

cych przez 

ś

cian

ę

 

oporow

ą

. Projekt 

ś

ciany oporowej powinien zawiera

ć

 równie

Ŝ

 projekt drena

Ŝ

u.

c) Otwory odpływowe mo

Ŝ

na stosowa

ć

 wsz

ę

dzie tam, gdzie nie maj

ą

 one wpływu na wygl

ą

d estetyczny 

ś

ciany. Zaleca 

si

ę

 stosowa

ć

 otwory odpływowe o minimalnej 

ś

rednicy 100 mm, w rozstawach w cz

ęś

ci dolnej 

ś

ciany od 1,5 do 2,0 m 

(w przypadku gdy nie stosuje si

ę

 ci

ą

gów drenarskich). Od strony gruntu otwory odpływowe nale

Ŝ

y zabezpiecza

ć

 filtrem 

odwrotnym przed wymywaniem drobnych cz

ą

stek z gruntu zasypowego.

d) Uszczelnienie nale

Ŝ

y stosowa

ć

 w celu zabezpieczenia warstwy gruntu pylastego, na której posadowiono 

ś

cian

ę

 

oporow

ą

, przed dopływem wód gruntowych lub infiltracyjnych w czasie nawałnicowych opadów deszczu (rys. 15c i d).

5.9. Sprawdzenie stanów granicznych konstrukcji 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 5  Strona 4

5.9.1. 

Ś

ciany oporowe masywne. Przekroje 

ś

cian oporowych masywnych murowanych lub betonowych powinny by

ć

 

wymiarowane w taki sposób, aby w poszczególnych poziomych przekrojach 

ś

cian nie wyst

ą

piły napr

ęŜ

enia 

rozci

ą

gaj

ą

ce. Je

Ŝ

eli nie mo

Ŝ

na unikn

ąć

 wyst

ę

powania napr

ęŜ

e

ń

 rozci

ą

gaj

ą

cych, nale

Ŝ

y projektowa

ć

 

ś

cian

ę

 oporow

ą

 

jako konstrukcj

ę

 zespolon

ą

 ceglano-

Ŝ

elbetow

ą

 lub 

Ŝ

elbetow

ą

. Wymiarowanie 

ś

cian oporowych masywnych nale

Ŝ

y 

przeprowadzi

ć

:

a) dla 

ś

cian oporowych z kamienia - wg PN-87/B-03003,

b) dla 

ś

cian oporowych z cegły - wg PN-87/B-03002,

c) dla 

ś

cian oporowych zespolonych ceglano-

Ŝ

elbetowych - wg PN-89/B-03340,

d) dla 

ś

cian oporowych betonowych - wg PN-84/B-03264.

5.9.2. 

Ś

ciany oporowe masywne ze wspornikowymi płytami odci

ąŜ

aj

ą

cymi. Przekroje 

ś

cian nale

Ŝ

y wymiarowa

ć

 wg 

5.9.1 przyjmuj

ą

c parcie gruntu wg zał

ą

cznika 1 p. 5. W płytach odci

ąŜ

aj

ą

cych obowi

ą

zuje sprawdzenie stanu 

granicznego rozwarcia rys.

5.9.3. 

Ś

ciany oporowe k

ą

towo-płytowe. Płyt

ę

 

ś

cienn

ą

 nale

Ŝ

y oblicza

ć

 jako wspornik utwierdzony w płycie 

fundamentowej. Płyt

ę

 fundamentow

ą

 nale

Ŝ

y oblicza

ć

 jako wspornik utwierdzony w płycie pionowej. W 

ś

cianach o 

h

n

 > 3 m nale

Ŝ

y w miejscu poł

ą

czenia płyty 

ś

ciennej z płyt

ą

 fundamentow

ą

 zastosowa

ć

 od strony gruntu lub materiału 

zasypowego skos o boku około 200 mm. Je

Ŝ

eli w 

ś

cianie wyst

ę

puje lokalna zmiana schematu statycznego (np. 

ś

ciana 

załamana w rzucie), nale

Ŝ

y w tych miejscach zaprojektowa

ć

 odpowiednie zbrojenie. Wymiarowanie płyt nale

Ŝ

y 

przeprowadza

ć

 wg PN-84/B-03264. W płytach 

ś

ciennych obowi

ą

zuje sprawdzanie stanu granicznego rozwarcia rys.

5.9.4. 

Ś

ciany oporowe k

ą

towe płytowo-

Ŝ

ebrowe. Płyty 

ś

cienne mo

Ŝ

na oblicza

ć

 jako dwukierunkowo zbrojone oparte na 

Ŝ

ebrach i płycie fundamentowej lub jako płyty jednokierunkowe zbrojone, wieloprz

ę

słowe, o rozpi

ę

to

ś

ci równej 

rozstawowi 

Ŝ

eber. W płytach 

ś

ciennych obliczanych jako jednokierunkowo zbrojone, je

Ŝ

eli nie s

ą

 one oddylatowane od 

płyt fundamentowych, nale

Ŝ

y zaprojektowa

ć

 odpowiednie zbrojenie pionowe przejmuj

ą

ce momenty zginaj

ą

ce w 

płaszczy

ź

nie pionowej. Płyty fundamentowe nale

Ŝ

y oblicza

ć

 podobnie jak płyty 

ś

cienne. 

ś

ebra 

ś

cian oporowych 

płytowo-

Ŝ

ebrowych nale

Ŝ

y oblicza

ć

 jako elementy wspornikowe zamocowane w płycie fundamentowej. Strzemiona 

poziome nale

Ŝ

y oblicza

ć

 na oderwanie płyty 

ś

ciennej, a strzemiona pionowe na odrywanie płyty fundamentowej. 

Wymiarowanie elementów 

ś

cian oporowych płytowo-

Ŝ

ebrowych nale

Ŝ

y przeprowadza

ć

 wg PN-84/B-03264. W płytach 

ś

ciennych i 

Ŝ

ebrach obowi

ą

zuje sprawdzenie stanu granicznego rozwarcia rys.

 
 

KONIEC

 
 

Nast

ę

pna strona

Powrót do spisu tre

ś

ci

 
 

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 5  Strona 5

Powrót do spisu tre

ś

ci

Poprzednia strona

ZAŁ

Ą

CZNIK 1

PARCIE I ODPÓR W SZCZEGÓLNYCH PRZYPADKACH

1. Wpływ spójno

ś

ci gruntu na parcie graniczne. Mo

Ŝ

na przyj

ąć

, 

Ŝ

e bł

ą

d powstały na skutek niespełnienia w gruntach 

spoistych wszystkich zało

Ŝ

e

ń

 Coulomba ma nieznaczny wpływ na uzyskane wyniki.

a) 

Ś

ciana pionowa, naziom poziomy obci

ąŜ

ony równomiernie, 

δ

2

(n)

 = 0 (rys. Z1-1a). Jednostkowe parcie graniczne 

nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg wzoru

             (Z1-1)

w którym:

γ

(n)

 - warto

ść

 charakterystyczna ci

ęŜ

aru obj

ę

to

ś

ciowego gruntu,

c

(n)

 - warto

ść

 charakterystyczna spójno

ś

ci gruntu,

h

z

 - wysoko

ść

 zast

ę

pcza wg wzoru (4),

K

a

 - współczynnik parcia granicznego wg wzoru (3).

Wysoko

ść

 zast

ę

pcz

ą

 uwzgl

ę

dniaj

ą

c

ą

 wpływ spójno

ś

ci gruntu nale

Ŝ

y wyznacza

ć

 wg wzoru

             (Z1-2)

Rys. Z1-1

b) 

Ś

ciana nachylona, naziom nachylony obci

ąŜ

ony równomiernie, 

δ

2

(n)

 

≠

 0  (rys. Z1-1b). Jednostkowe parcie graniczne 

nale

Ŝ

y wyznaczy

ć

 z nast

ę

puj

ą

cych wzorów:

- wypadkowe obci

ąŜ

enia naziomu q

c

 z napr

ęŜ

enia izotropowego 

σ

H

 = c

(n)

 

⋅⋅⋅⋅

 ctg 

Φ

(n)

 i obci

ąŜ

enia równomiernie 

rozło

Ŝ

onego - q

n

, przy zało

Ŝ

eniu 

α

1

 = 

ε

             (Z1-3)

PN-83/B-03010 

Ś

ciany oporowe Obliczenia statyczne i projektowanie

Powielanie dokumentu zabronione. Wszelkie prawa zastrze

Ŝ

one.

INTEGRAM BUDOWNICTWO

Cz

ęść

 6  Strona 1