background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 
 
 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 

 
 
 
 
 
 
 

ElŜbieta Gonciarz 

 
 
 

 
 
 
Przygotowanie materiałów tekstowych 311[28].Z2.02 
 
 
 

 
 
 
Poradnik dla nauczyciela 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Recenzenci: 
mgr inŜ. Tomasz Pawłowski 
mgr Zbigniew Klepacz

 

 
 
 

Opracowanie redakcyjne: 
mgr ElŜbieta Gonciarz 

 
 
 

Konsultacja: 
dr inŜ. BoŜena Zając 

 
 
 
 

 
 
 
 
 

Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczn

 

ą

  programu  jednostki  modułowej  311[28].Z2.02, 

„Przygotowanie  materiałów  tekstowych”,  zawartego  w  modułowym  programie  nauczania 
technik poligraf.

 

 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

SPIS TREŚCI 

 
1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5.  Ćwiczenia 

11 

5.1.  Przygotowanie tekstów o charakterze gładkim 

11 

5.1.1. Ćwiczenia 

11 

5.2.  Przygotowanie tekstów o charakterze utrudnionym 

16 

5.2.1. Ćwiczenia 

16 

5.3.  Łączenie tekstu z grafiką 

20 

5.3.1. Ćwiczenia 

20 

5.4.  Wykorzystanie systemów DTP w składzie publikacji 

23 

5.4.1. Ćwiczenia 

23 

6.  Ewaluacja osiągnięć ucznia 

26 

7.  Literatura 

40 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

1. WPROWADZENIE 

 

Przekazujemy  Państwu  Poradnik  dla  nauczyciela,  który  będzie  pomocny  w  prowadzeniu 

zajęć  dydaktycznych  w  szkole  kształcącej  w  zawodzie  technik  poligraf,  w  obrębie  jednostki 
modułowej  311[28]Z2.02  Przygotowanie  materiałów  tekstowych.  Jednostka  modułowa 
zawarta  jest  w  module  Poligraficzne  procesy  przygotowawcze  (schemat  układu  jednostek 
modułowych przedstawiony jest na stronie 4 tego poradnika). 

W poradniku zamieszczono: 

−−−−    

wymagania wstępne – wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć juŜ ukształtowane, 
aby bez problemów mógł korzystać z poradnika, 

−−−−    

cele  kształcenia  –  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  ukształtuje  podczas  pracy 
z poradnikiem, 

−−−−    

przykładowe scenariusze zajęć, 

–  przykładowe ćwiczenia ze wskazaniami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania–uczenia 

się oraz środkami dydaktycznymi, 

–  ewaluację osiągnięć ucznia – przykładowe narzędzia pomiaru dydaktycznego, 
–  wykaz literatury. 

Treść  programu  jednostki  modułowej  zawiera  podstawowe  zagadnienia  związane 

z  zastosowaniem  materiałów  poligraficznych  w  róŜnych  działach  poligrafii  i  na  róŜnych  jej 
etapach technologicznych. 

Jednostka modułowa Przygotowanie materiałów tekstowych została podzielona na 

4  rozdziały. KaŜdy z nich zawiera materiał nauczania niezbędny do ich wykonania. Materiał 
został  podzielony  na  cztery  części:  przygotowanie  materiałów  i  charakterze  gładkim, 
przygotowanie  materiałów  o  charakterze  utrudnionym,  łączenie  tekstu  z  grafiką, 
wykorzystanie systemów DTP w składzie publikacji. 

Z racji tego, Ŝe przekazywane w bieŜącej jednostce zagadnienia mogą stanowić dla ucznia 

zupełną  nowość  waŜna  jest  aktywna  rola  nauczyciela,  szczególnie  w  zakresie  ćwiczeń. 
W   duŜej mierze ze zrozumiałych względów nauczyciel nie moŜe zaprezentować wszystkich 
rzeczywistych  materiałów.  Wskazane  jest  zgromadzenie  duŜej  ilości  materiałów 
dydaktycznych  w  postaci  np.  przykładów  róŜnych  publikacji,  katalogów  krojów  pism, 
materiałów  wydawniczych,  zestawu  znaków  adiustacyjnych,  korektorskich,  zestawu  znaków 
matematycznych i chemicznych. 

Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  róŜnymi  metodami  ze  szczególnym 

uwzględnieniem  aktywizujących  metod  nauczania–uczenia  się  np.  metody  projektów,  ćwiczeń 
praktycznych, pokazu z objaśnieniami. 

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróŜnicowane, począwszy od samodzielnej 

pracy uczniów do pracy zespołowej w grupach 3–4-osobowych. 

Po  zakończeniu  realizacji  programu,  zaleca  się  zastosowanie  testu  dydaktycznego 

wielostopniowego.  W  tym  celu,  w  poradniku  zamieszczono  dwa  przykładowe  testy 
sprawdzające, razem z obudową metodyczną. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

 

311[28].Z2 

Poligraficzne procesy przygotowawcze 

 

 

311[28].Z2.02 

Przygotowanie materiałów 

tekstowych 

 

 

311[28].Z2.03 

Przygotowanie materiałów 

ilustracyjnych 

 

 

311[28].Z2.01 

Planowanie technologiczne  

i techniczne publikacji 

 

 

311[28].Z2.04 

Wykonanie impozycji  

i proofingu

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

–  posługiwać się terminologią poligraficzną, 
–  zastosować podstawowe systemy miar wykorzystywane w poligrafii, 
–  charakteryzować poligraficzne procesy przygotowawcze, 
–  klasyfikować i rozróŜniać typy i rodzaje publikacji, 
–  określać i charakteryzować budowę publikacji zwartych, 
–  dokonywać analizy elementów tekstu, 
–  charakteryzować kroje pisma, 
–  określać i charakteryzować elementy układu typograficznego, 
–  posługiwać się systemem Windows do wykonania określonych zadań zawodowych, 
–  instalować i konfigurować określony sprzęt i oprogramowanie w systemie Windows, 
–  zastosować wybrane urządzenia peryferyjne, 
–  posługiwać się drukarką lokalną i sieciową, 
–  przetwarzać i formatować zadane dokumenty, 
–  posługiwać się wybranymi programami do korekty błędów, 
–  przestrzegać przepisów prawa dotyczących wykonywania zadań zawodowych, 

– 

organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii,

 

– 

przestrzegać  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpoŜarowej  oraz 
ochrony środowiska,

 

–  pracować w grupie i indywidualnie, 
–  prezentować siebie i grupę, 
–  uczestniczyć w dyskusji, 

– 

oceniać swoje umiejętności.

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3.

 

CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

–  ustalić wielkości charakterystyczne składu gładkiego przy pomocy miarki typograficznej, 
–  określić cechy składu gładkiego, 
–  określić rolę akapitu w składzie gładkim, 
–  ustalić wielkość wcięć, odstępów międzyliterowych, międzywyrazowych oraz interlinii, 
–  określić wymagania dotyczące dzielenia i przenoszenia wyrazów, 
–  określić sposób wyróŜniania tekstu lub jego fragmentów, 
–  zastosować  znaki  interpunkcyjne  zgodnie  z  ortografią,  gramatyką  oraz  zasadami  składu 

obowiązującymi w języku polskim, 

–  zastosować  zasady  składu  spisu  treści,  bibliografii  oraz  skorowidzów,  przypisów  

i objaśnień, 

–  zastosować  podstawowe  zasady  składu  obowiązujące  w  języku  angielskim,  niemieckim  

i francuskim, 

–  określić charakterystyczne cechy składu utworów poetyckich i scenicznych, 
–  dokonać podziału tabel oraz charakterystyki ich podstawowych elementów, 
–  zastosować zasady składu tabel, 
–  określić znaki charakterystyczne dla składu tekstu matematycznego, 
–  scharakteryzować programy komputerowe lub ich elementy umoŜliwiające skład wzorów 

matematycznych, 

–  zastosować zasady formatowania składu wzorów matematycznych, 
–  zastosować  zasady  formatowania  składu  wzorów  chemicznych  sumarycznych  

i strukturalnych, 

–  dokonać połączenia tekstu i grafiki na podstawie szkiców i makiet, 
–  złoŜyć wyroby o charakterze akcydensowym, 
–  utworzyć layout do składania gazet, 
–  złamać gazetę i zdecydować o sposobie rozmieszczenia materiału, 
–  utworzyć makietę elektroniczną (layout) do składania ksiąŜki, 
–  złamać ksiąŜkę i zdecydować o sposobie rozmieszczenia materiału, 
–  skonfigurować systemy DTP zgodnie z profilem produkcji, 
–  dobrać urządzenia do zaprojektowanego systemu DTP, 
–  zainstalować programy stosowane w systemach DTP, 
–  sklasyfikować programy komputerowe stosowane w DTP, 
–  dobrać program komputerowy do wykonania określonego produktu, 
–  scharakteryzować wektorowe i bitmapowe programy graficzne, 
–  scharakteryzować poligraficzne programy DTP. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4. SCENARIUSZE ZAJĘĆ 
 

Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca    

 

 

...............………………………………………… 

Modułowy program nauczania:  

 

Technik poligraf  311[28] 

Moduł:  

 

 

 

 

Poligraficzne procesy przygotowawcze 311[28].Z2 

Jednostka modułowa: 

 

Przygotowanie materiałów tekstowych 311[28].Z2.02 

Temat: Wykonywanie składu spisu treści. 

Cel ogólny: Zastosowanie zasad składu spisu treści. 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi

− 

rozpoznać i scharakteryzować rodzaj materiału wydawniczego, 

− 

dokonać  analizy  zapisów  adiustacyjnych  dla  układu  typograficznego  tekstu  głównego, 
materiałów  wprowadzających  i  uzupełniających  oraz  innych  materiałów  informacyjno-
pomocniczych, 

− 

scharakteryzować  przyjętą  koncepcję  układu  typograficznego  dla  elementów  składowych 
opracowywanej publikacji, 

− 

dobrać parametry układu typograficznego dla spisu treści, 

− 

nanieść dyspozycje techniczne na materiał wydawniczy, 

− 

wykonać skład spisu treści zgodnie z dyspozycjami adiustacyjnymi, 

− 

wykonać wydruk spisu treści, 

− 

dokonać przeglądu wydrukowanego spisu treści, 

− 

nanieść dyspozycje korektorskie na wydrukowanym spisie treści, 

− 

wprowadzić korektę w składzie spisu treści, 

− 

efekty pracy przedstawić na forum klasy. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

− 

metoda projektów. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów:  
–  w grupach 3–4-osobowych. 

 

Czas: 3 godziny dydaktyczne (135 minut). 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

materiał wydawniczy, 

− 

zestaw publikacji, 

− 

tablice: zestawienie wielkości kolumn, rozmieszczania tekstu, 

− 

tablica – zestawienie wymiarów formatów, 

− 

tablice znaków i oznaczeń adiustacyjnych i korektorskich, 

− 

papier i przybory do pisania, 

− 

stanowisko komputerowe do składu wraz z oprogramowanie DTP, 

− 

drukarka laserowa, 

− 

poradnik dla ucznia, 

− 

zeszyt do ćwiczeń. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Przebieg zajęć: 
 
Etap I. Wprowadzenie do tematu projektu
 (planowany czas – 0,5 godziny) 
1.  Nawiązanie do tematu, przedstawienie celu ogólnego zajęć. 
2.  Przypomnienie  wybranych  uwarunkowań  projektowania  układu  typograficznego 

publikacji zwartej. 

3.  Przypomnienie wybranych zasad i sposobów opracowywania materiałów wydawniczych. 
4.  Ustalenie terminu utworzenia zespołów 3-4 osobowych. 
 
Etap II. Organizacja pracy oraz sformułowanie tematu projektu i ustalenie jego zakresu
 
(planowany czas – 0,5 godziny) 
1.  Przedstawienie składu zespołów i lidera grupy. 
2.  Sprecyzowanie tematu projektu. 
3.  Określenie zakresu projektu i formy prezentacji. 
4.  Podpisanie kontraktów. 
 
III. Etap III. Wykonywanie zadań projektowych
 (planowany czas – 1,5 godziny) 
1.  Poszukiwanie źródeł informacji: 

− 

przegląd  rozwiązań  przyjętych  dla  układów  typograficznych  spisów  treści 
w  publikacjach zwartych udostępnionych w pracowni i/lub w bibliotece szkolnej, 

− 

konsultacje z nauczycielem. 

2.  Konsultowanie się z nauczycielem: 

− 

opracowanie koncepcji składu spisu treści, 

− 

opracowanie raportu. 

 
Etap IV. Prezentacja projektów
 (planowany czas – 0,5 godziny) 
1.  Część organizacyjna: 

− 

sprawdzenie raportów, 

− 

przygotowanie arkusza prezentacji. 

2.  Prezentowanie, kolejno przez zespoły swoich projektów przed całą klasą: 

− 

odczytywanie raportów, 

− 

prezentacja zgodna z etapami postępowania przy wykonywaniu składu spisu treści, 

− 

dyskusja,  zadawanie  pytań,  porównywanie  i  sprawdzanie  jakości  wykonania  składu 
spisu treści, 

− 

kompleksowe połączenie wyników pracy poszczególnych etapów. 

 
Etap V. Diagnozowanie osiągnięć: 
1.  Ogólna ocena prezentacji. 
2.  Odczucia uczniów odnośnie przebiegu realizacji projektu. 
3.  Indywidualna ocena zespołów i poszczególnych uczniów.

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Scenariusz zajęć 2 

 
Osoba prowadząca    

 

 

……....………………………………………… 

Modułowy program nauczania:  

 

Technik poligraf 311[28] 

Moduł:  

 

 

 

 

Podstawy zawodu 311[28].Z2 

Jednostka modułowa: 

 

Przygotowanie materiałów tekstowych 311[28].Z2.02 

Temat: Wykonywanie makiet elektronicznych przeznaczonych do łamania akcydensów 

o charakterze reklamowym. 

Cel ogólny:  Kształtowanie  umiejętności  wykonywania  róŜnego  typu  layoutów  wg  własnej 

inwencji oraz zgodnych z załoŜeniami technologicznymi. 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń będzie umiał: 
–  przeanalizować dostarczone załoŜenia technologiczne, 
–  wybrać program przy pomocy którego wykonywać będzie makietę, 
–  zwymiarować layout i dokonać podstawowych ustaleń typograficznych, 
–  ustalić kolorystykę wszystkich elementów pracy, 
–  ustalić rodzaje stosowanych fontów oraz ich parametry, 
–  ustalić sposób rozłoŜenia materiału ilustracyjnego, 
–  nagrać pracę w odpowiednim katalogu i na odpowiednim nośniku, 
–  wydrukować wykonaną makietę i ocenić jej jakość. 

 

Metody nauczania–uczenia się: 
–  pogadanka, 
–  ćwiczenie praktyczne, 
–  dyskusja dydaktyczna. 
 
Formy organizacyjne pracy uczniów:  

− 

w grupach 3–4-osobowych. 

 

Czas: 2 godziny dydaktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

stanowisko do składu i reprodukcji poligraficznej DTP, 

− 

drukarka atramentowa, 

− 

oprogramowanie DTP do łamania publikacji, 

− 

przymiar metryczny, miarka typograficzna, 

− 

przykłady róŜnego rodzaju makiet rysunkowych i elektronicznych, 

− 

gotowe prace o charakterze akcydensów reklamowych, 

− 

załoŜenia technologiczne dotyczące wykonania layoutu, 

− 

poradnik dla ucznia. 

 
Przebieg zajęć: 
1.  Faza wstępna: 

–  powitanie uczniów, sprawdzenie listy obecności, 
–  nawiązanie do tematu, przedstawienie celów zajęć, 
–  zapis tematu do zeszytów. 

2.  Faza właściwa: 

–  pogadanka  na  temat  technologii  wykonywania  makiet  elektronicznych,  zawartości 

makiet oraz zasad dotyczących sporządzania layoutów, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10 

–  dyskusja  w  grupie  na  temat  celowości  zastosowania  określonego  rodzaju  programów 

słuŜących do sporządzania makiet elektronicznych, 

–  rozdanie uczniom instrukcji do wykonania ćwiczeń i udzielenie odpowiedzi na pytania 

dotyczące ćwiczenia, 

–  rozdanie materiałów do wykonania ćwiczenia, 
–  wykonywanie przez uczniów ćwiczenia. 

3.  Faza kończąca: 

–  prezentowanie wyników pracy, 
–  dyskusja  w  grupie  na  temat  trudności  napotkanych  przez  uczniów  podczas 

wykonywania ćwiczenia, 

–  podsumowanie zajęć. 

 

Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 

Wykonaj  klasyczny  papierowy  szczegółowy  szkic  wydawniczy  tytułowej  strony  gazety, 

w   ten  sposób  by  stanowił  on  wzór  do  sporządzenia  odpowiadającej  mu  makiety 
elektronicznej. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 
–  anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 

umiejętności.  

 

Ankieta 

 

Odpowiedz na poniŜsze pytania. Udzielone odpowiedzi pozwolą ocenić skuteczność zajęć 

i dokonać ewentualnych zmian. 

 

1) 

Czy  potrafisz  przeanalizować  dostarczone  Ci  załoŜenia  technologiczne  oraz 
zastosować je przy sporządzaniu makiety elektronicznej? 

 
 

2) 

Czy  potrafisz  wybrać  program  komputerowy  najbardziej  optymalny  do  wykonania 
określonej makiety elektronicznej? 

 
 

3) 

Czy potrafisz sporządzać layouty róŜnego typu publikacji? 

 
 

4) 

Czy potrafisz ocenić kompletność wykonania makiety elektronicznej? 

 
 

5) 

Czy któraś część zajęć była dla ciebie niezrozumiała? JeŜeli TAK, to która? 

 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

11 

5. ĆWICZENIA 

 

5.1.  Przygotowanie tekstów o charakterze gładkim 

 

5.1.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Przy  pomocy  miarki  typograficznej  określ  wielkości  charakterystyczne  składu  gładkiego 

publikacji znajdującej się na Twoim stanowisku pracy.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  publikacji.  W  trakcie  ćwiczenia  uczeń  powinien  otrzymać  do  analizy 
co   najmniej  3  publikacje.  Przed  przystąpieniem  do  realizacji  nauczyciel  powinien  omówić 
zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  dokonać oglądu publikacji, 
2)  określić cechy składu gładkiego, 
3)  rozpoznać skład gładki w publikacji, 
4)  określić  parametry  składu  gładkiego,  które  moŜna  ustalić  przy  pomocy  miarki 

typograficznej, 

5)  przy pomocy miarki typograficznej określić parametry składu gładkiego publikacji, 
6)  wyniki pracy zapisać w zeszycie ćwiczeń, 
7)  efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

pokaz z objaśnieniem, 

− 

ć

wiczenie praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

zestaw publikacji, 

− 

miarka typograficzna, 

− 

poradnik dla ucznia, 

− 

zeszyt do ćwiczeń. 

 
Ćwiczenie 2 

Określ  rolę  jaką  pełni  akapit  w  składzie  gładkim  i  ustal  wielkość  wcięć,  odstępów 

międzyliterowych,  międzywyrazowych  oraz  interlinii  dla  znajdującego  się  na  Twoim 
stanowisku pracy materiału wydawniczego. 

 

Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  materiałów  wydawniczych.  W  trakcie  ćwiczenia  uczeń  powinien  otrzymać 
do  analizy  co  najmniej  2  materiały  wydawnicze.  Przed  przystąpieniem  do  realizacji 
nauczyciel powinien omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

12 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokonać oględzin materiału wydawniczego dostępnego na stanowisku pracy, 
2)  określić rolę akapitu w składzie gładkim, 
3)  ustalić wielkość wcięć, odstępów międzyliterowych, międzywyrazowych oraz interlinii, 
4)  zapisać ustalenia w zeszycie do ćwiczeń, 
5)  efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pokaz z objaśnieniami, 

− 

ć

wiczenie praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

materiał wydawniczy, 

− 

poradnik dla ucznia, 

− 

zeszyt do ćwiczeń. 

 
Ćwiczenie 3 

Określ, czy materiał wydawniczy, który znajduje się na Twoim stanowisku pracy spełnia 

wymagania  dotyczące  dzielenia  i  przenoszenia  wyrazów  oraz  sposób  wyróŜniania  tekstu  lub 
jego fragmentów. 

 

Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  materiałów  wydawniczych.  W  trakcie  ćwiczenia  uczeń  powinien  otrzymać 
do  analizy  co  najmniej  3  materiały  wydawnicze.  Przed  przystąpieniem  do  realizacji 
nauczyciel powinien omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  dokonać oględzin materiału wydawniczego dostępnego na stanowisku pracy, 
2)  określić, czy materiał wydawniczy spełnia wymagania dotyczące dzielenia i przenoszenia 

wyrazów, 

3)  określić  sposób  wyróŜniania  tekstu  lub  jego  fragmentów  w  dostępnym  na  stanowisku 

pracy materiale wydawniczym, 

4)  efekty swojej pracy odnotować w zeszycie ćwiczeń, 
5)  efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pokaz z objaśnieniami, 

− 

ć

wiczenie praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

materiał wydawniczy, 

− 

poradnik dla ucznia, 

− 

zeszyt do ćwiczeń. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

13 

Ćwiczenie 4 

Zastosuj  znaki  interpunkcyjne  zgodnie  z  ortografią,  gramatyką  oraz  zasadami  składu 

obowiązującymi  w  języku  polskim  w  materiale  wydawniczym,  który  znajduje  się  na  Twoim 
stanowisku pracy. 

 

Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  materiałów  wydawniczych.  W  trakcie  ćwiczenia  uczeń  powinien  otrzymać 
do  analizy  co  najmniej  3  materiały  wydawnicze.  Przed  przystąpieniem  do  realizacji 
nauczyciel powinien omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokonać oględzin materiału wydawniczego dostępnego na stanowisku pracy, 
2)  określić  zasady  ortograficzne,  gramatyczne  obowiązujące  w  języku  polskim  i  składu 

znaków interpunkcyjnych, 

3)  nanieść korektę na materiale wydawniczym, 
4)  zastosować  zasady  ortograficzne,  gramatyczne  obowiązujące  w  języku  polskim  i  składu  

w dostępnym na stanowisku pracy materiale wydawniczym (w wersji elektronicznej), 

5)  wydrukować materiał wydawniczy po wprowadzonych zmianach, 
6)  efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

pokaz z objaśnieniami, 

− 

ć

wiczenie praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

materiał wydawniczy, 

− 

tablice – przykłady zastosowania znaków korektorskich, 

− 

stanowisko komputerowe do składu publikacji wraz z drukarką laserową, 

− 

papier i przybory piśmienne, 

− 

poradnik dla ucznia. 

 

Ćwiczenie 5 

Wykonaj  skład  spisu  treści,  bibliografii  oraz  skorowidzów,  przypisów  i  objaśnień 

materiału wydawniczego, który znajduje się na Twoim stanowisku pracy. 

 

Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  materiałów  wydawniczych.  W  trakcie  ćwiczenia  uczeń  powinien  otrzymać 
do  analizy  co  najmniej  3  materiały  wydawnicze.  Przed  przystąpieniem  do  realizacji 
nauczyciel powinien omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokonać oględzin materiału wydawniczego dostępnego na stanowisku pracy, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

14 

2)  określić parametry układu typograficznego dla spisu treści, bibliografii oraz skorowidzów, 

przypisów i objaśnień w materiale wydawniczym, 

3)  wytyczne do składania spisu treści, bibliografii oraz skorowidzów, przypisów i objaśnień 

odnotować w zeszycie ćwiczeń, 

4)  wykonać skład spisu treści, bibliografii oraz skorowidzów, przypisów i objaśnień, 
5)  wydrukować złoŜone materiały, 
6)  ocenić  sposób  wykonania  składu  spisu  treści,  bibliografii  oraz  skorowidzów,  przypisów  

i objaśnień, 

7)  efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

metoda projektów. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

materiał wydawniczy, 

− 

tablice – przykłady układów typograficznych róŜnych elementów publikacji, 

− 

stanowisko komputerowe do składu publikacji wraz z drukarką laserową, 

− 

miarka typograficzna, papier i przybory piśmienne, 

− 

poradnik dla ucznia, 

− 

zeszyt do ćwiczeń. 

 

Ćwiczenie 6 

Wykonaj  skład  materiałów  tekstowych  z  zastosowaniem  podstawowych  zasad  składu 

obowiązujących  w  języku  angielskim,  niemieckim  i  francuskim  materiału  wydawniczego, 
który znajduje się na Twoim stanowisku pracy. 

 

Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  materiałów  wydawniczych.  W  trakcie  ćwiczenia  uczeń  powinien  otrzymać 
do  analizy  co  najmniej  3  materiały  wydawnicze.  Przed  przystąpieniem  do  realizacji 
nauczyciel powinien omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  rozpoznać materiały wydawnicze, 
2)  określić  podstawowe  zasady  składu  obowiązujących  w  języku  angielskim,  niemieckim  

i francuskim, 

3)  wykonać skład w języku angielskim, niemieckim i francuskim, 
4)  wydrukować złoŜone teksty, 
5)  ocenić sposób wykonania składu, 
6)  sformułować wnioski i zapisać je w zeszycie do ćwiczeń. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pokaz z objaśnieniami, 

− 

ć

wiczenie praktyczne. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

15 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

zestaw materiałów wydawniczych, 

− 

tablice – przykłady składu tekstów obcojęzycznych, 

− 

stanowisko komputerowe do składu publikacji wraz z drukarką laserową, 

− 

miarka typograficzna, papier i przybory piśmienne, 

− 

poradnik dla ucznia, 

− 

zeszyt do ćwiczeń. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

16 

5.2. Przygotowanie tekstów o charakterze utrudnionym 
 

5.2.1. Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Spośród  zestawu  tabel  wybierz  te,  które  moŜna  zakwalifikować  do  tabel  dziełowych. 

Uzasadnij swój wybór określając charakterystyczne dla nich elementy. 

 

Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  materiałów  wydawniczych.  W  trakcie  ćwiczenia  uczeń  powinien  otrzymać 
do  analizy  co  najmniej  3  materiały  wydawnicze.  Przed  przystąpieniem  do  realizacji 
nauczyciel powinien omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  rozpoznać rodzaje tabel, 
2)  rozpoznać charakterystyczne elementy wybranych tabel, 
3)  uzasadnić wybór tabel i podać charakterystyczne dla nich elementy, 
4)  efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem, 

– 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

zestaw tabel, 

− 

poradnik dla ucznia, 

− 

zeszyt do ćwiczeń. 

 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj  skład  tabel  występujących  w  materiale  wydawniczym  znajdującym  się  na 

Twoim stanowisku pracy. Scharakteryzuj zasady jakimi kierowałeś się przy ich składzie. 

 
Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  materiałów  wydawniczych.  W  trakcie  ćwiczenia  uczeń  powinien  otrzymać 
do  analizy  co  najmniej  3  materiały  wydawnicze.  Przed  przystąpieniem  do  realizacji 
nauczyciel powinien omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokonać oględzin tabel dostępnych na stanowisku pracy, 
2)  określić ich rodzaj i zasady składu, 
3)  scharakteryzować zasady jakie naleŜy uwzględnić przy składzie tabel, 
4)  wykonać skład tabel z zastosowaniem obowiązujących zasad, 
5)  efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

17 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  metoda projektów. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

materiały wydawnicze zawierające tabele, 

− 

tablice – przykłady składów róŜnych rodzajów tabel, 

− 

stanowisko komputerowe do składu publikacji, 

− 

drukarka laserowa, 

− 

poradnik dla ucznia, 

− 

zeszyt do ćwiczeń. 

 

Ćwiczenie 3 

Określ  znaki  charakterystyczne  dla  składu  tekstu  matematycznego  i  wykonaj 

formatowanie  składu  wzoru  matematycznego  znajdującego  się  w  materiale  wydawniczym, 
który jest na Twoim stanowisku pracy. 

 

Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  materiałów  wydawniczych.  W  trakcie  ćwiczenia  uczeń  powinien  otrzymać 
do  analizy  co  najmniej  3  materiały  wydawnicze.  Przed  przystąpieniem  do  realizacji 
nauczyciel powinien omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokonać oględzin materiału wydawniczego dostępnego na stanowisku pracy, 
2)  rozpoznać i wskazać znaki charakterystyczne dla składu tekstu matematycznego, 
3)  scharakteryzować zasady formatowania składu wzoru matematycznego, 
4)  wykonać formatowanie wzoru matematycznego, 
5)  efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  wykład informacyjny, 
–  pokaz z objaśnieniem, 
–  ćwiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

materiał wydawniczy, 

− 

tablice – przykłady składów wzorów matematycznych, 

− 

stanowisko komputerowe do składu i łamania publikacji, 

− 

drukarka laserowa, 

− 

poradnik dla ucznia, 

− 

zeszyt do ćwiczeń. 

 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

18 

Ćwiczenie 4 

Wykonaj  formatowanie  składu  wzorów  chemicznych  sumarycznych  i  strukturalnych 

znajdujących się w materiale wydawniczym, który jest na Twoim stanowisku pracy. 
 

Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  materiałów  wydawniczych.  W  trakcie  ćwiczenia  uczeń  powinien  otrzymać 
do  analizy  co  najmniej  3  materiały  wydawnicze.  Przed  przystąpieniem  do  realizacji 
nauczyciel powinien omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokonać oględzin materiału wydawniczego dostępnego na stanowisku pracy, 
2)  scharakteryzować  zasady  formatowania  składu  wzorów  chemicznych  sumarycznych  

i strukturalnych, 

3)  wykonać formatowanie wzorów chemicznych sumarycznych i strukturalnych, 
4)  efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  wykład informacyjny, 
–  ćwiczenia praktyczne, 
–  dyskusja. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

materiał wydawniczy, 

− 

tablice – przykłady składów wzorów chemicznych sumarycznych i strukturalnych, 

− 

stanowisko komputerowe do składu i łamania publikacji, 

− 

drukarką laserową, 

− 

poradnik dla ucznia, 

− 

zeszyt do ćwiczeń. 

 

Ćwiczenie 5 

Spośród zbioru publikacji znajdujących się na Twoim stanowisku pracy wybierz te, które 

moŜna  zakwalifikować  do  utworów  poetyckich  i scenicznych.  Określ  charakterystyczne 
cechy składu utworów poetyckich i scenicznych. 

 

Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  materiałów  wydawniczych.  W  trakcie  ćwiczenia  uczeń  powinien  otrzymać 
do  analizy  co  najmniej  2  materiały  wydawnicze.  Przed  przystąpieniem  do  realizacji 
nauczyciel powinien omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  rozpoznać publikacje, 
2)  dokonać wyboru utworów poetyckich i scenicznych, 
3)  scharakteryzować cechy składu utworów poetyckich i scenicznych, 
4)  efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

19 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pogadanka, 
–  ćwiczenia praktyczne, 
–  dyskusja. 
 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

zestaw publikacji, 

− 

tablice – przykłady rozwiązań typograficznych dla składu wybranych elementów utworów 
poetyckich i scenicznych, 

− 

poradnik dla ucznia, 

− 

zeszyt do ćwiczeń. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

20 

5.3. Łączenie tekstu z grafiką 
 

5.3.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj  makietę  elektroniczną  (layout),  słuŜącą  do  wykonania  akcydensu  reklamowego 

zgodną z dostarczonymi Ci załoŜeniami technologicznymi.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  załoŜeń  technologicznych  dotyczących  wykonania  layoutu.  Uczeń  przed 
przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  powinien  teŜ  zapoznać  się  z  przykładami 
klasycznych  szkiców  i  makiet  wydawniczych.  Pomocą  w  sporządzaniu  makiety 
elektronicznej  są  teŜ  gotowe  prace  poligraficzne  o  charakterze  reklamowym.  Kluczowym 
elementem  ćwiczenia  jest  odpowiednio  oprogramowane  stanowisko  komputerowe  oraz 
kolorowa  drukarka.  Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien 
omówić zakres i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa 
i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować dostarczone załoŜenia technologiczne, 
2)  wybrać program przy pomocy którego wykonywać będzie makietę, 
3)  zwymiarować layout i dokonać podstawowych ustaleń typograficznych, 
4)  ustalić kolorystykę wszystkich elementów pracy, 
5)  ustalić rodzaje stosowanych fontów oraz ich parametry, 
6)  ustalić sposób rozłoŜenia materiału ilustracyjnego, 
7)  nagrać pracę w odpowiednim katalogu i na odpowiednim nośniku, 
8)  wydrukować makietę, 
9)  efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pogadanka, 
–  ćwiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  stanowisko do składu i reprodukcji poligraficznej DTP, 
–  drukarka atramentowa, 
–  oprogramowanie DTP do łamania publikacji, 
–  przymiar metryczny, miarka typograficzna, 
–  przykłady róŜnego rodzaju makiet rysunkowych i elektronicznych, 
–  gotowe prace o charakterze akcydensów reklamowych, 
–  załoŜenia technologiczne dotyczące wykonania layoutu, 
–  poradnik dla ucznia. 
 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj  makietę  elektroniczną  oraz  złam  przykładową  stronę  gazety  zgodnie  

z dostarczonymi Ci załoŜeniami technologicznymi.

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

21 

Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  załoŜeń  technologicznych  dotyczących  wykonania  gazety.  NaleŜy  takŜe 
zgromadzić  w  postaci  elektronicznej  elementy  słuŜące  do  złamania  gazety  (teksty,  grafiki, 
zdjęcia). Elementów tych powinno być stosunkowo duŜo i powinny być zróŜnicowane by nie 
ograniczać  kreatywności  ucznia.  Uczeń  przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia 
powinien  teŜ  zapoznać  się  z  przykładami  klasycznych  szkiców  i  makiet  wydawniczych 
dotyczących  gazet.  Pomocą  w  sporządzaniu  makiety  elektronicznej  powinny  być  przykłady 
róŜnorodnych  gazet  i  czasopism.  Kluczowym  elementem  ćwiczenia  jest  odpowiednio 
oprogramowane  stanowisko  komputerowe  (program  DTP  do  łamania  publikacji)  oraz 
kolorowa drukarka o formacie co najmniej A3. Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia 
nauczyciel  powinien  omówić  zakres  i  technikę  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem 
przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować dostarczone załoŜenia technologiczne, 
2)  wybrać program przy pomocy którego wykonywać będzie makietę i łamanie gazety, 
3)  zwymiarować layout i dokonać podstawowych ustaleń typograficznych gazety, 
4)  wybrać układ graficzny gazety, 
5)  ustalić sposób rozłoŜenia materiału ilustracyjnego, 
6)  ustalić kolorystykę wszystkich elementów pracy, 
7)  ustalić rodzaje stosowanych fontów oraz ich parametry, 
8)  ustalić stałe elementy layoutu, 
9)  wypełnić makietę odpowiednim materiałem tekstowym oraz ilustracyjnym, 
10) złamać stronę gazety i nadać jej ostateczny kształt, 
11) nagrać pracę w odpowiednim katalogu i na odpowiednim nośniku, 
12) wydrukować stronę gazety w rzeczywistej wielkości, 
13) efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, 
–  ćwiczenia praktyczne. 
 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  stanowisko do składu i reprodukcji poligraficznej DTP, 
–  drukarka atramentowa o formacie A3, 
–  oprogramowanie DTP do łamania publikacji, 
–  przymiar metryczny, miarka typograficzna, 
–  przykłady róŜnego rodzaju makiet rysunkowych i elektronicznych dotyczących gazet, 
–  gotowe prace o charakterze gazet i czasopism, 
–  załoŜenia technologiczne dotyczące wykonania gazety, 
–  gotowe elementy tekstowe i ilustracyjne przeznaczone do złamania gazety, 
–  poradnik dla ucznia. 
 
Ćwiczenie 3 

Wykonaj makietę elektroniczną oraz złam przykładowe, charakterystyczne strony ksiąŜki 

zgodnie z dostarczonymi Ci załoŜeniami technologicznymi.

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

22 

Wskazówki do realizacji 
Aby  przeprowadzić  prawidłowo  ćwiczenie  niezbędne  jest  zgromadzenie  odpowiedniej 

liczby  zestawów  załoŜeń  technologicznych  dotyczących  wykonania  ksiąŜki.  NaleŜy  takŜe 
zgromadzić  w  postaci  elektronicznej  elementy  słuŜące  do  złamania  ksiąŜki  (teksty,  grafiki, 
zdjęcia). Elementów tych powinno być stosunkowo duŜo i powinny być zróŜnicowane by nie 
ograniczać  kreatywności  ucznia.  Uczeń  przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia 
powinien  teŜ  zapoznać  się  z  przykładami  klasycznych  szkiców  i  makiet  wydawniczych 
dotyczących ksiąŜek. Pomocą w sporządzaniu makiety elektronicznej powinny być przykłady 
róŜnorodnych ksiąŜek i broszur. Z oczywistych przyczyn uczeń nie jest w stanie złamać całej 
ksiąŜki,  dlatego  do  łamania  wybrać  naleŜy  charakterystyczne  fragmenty  ksiąŜki  obejmujące 
część  wstępną,  tekst  główny  i  materiały  uzupełniająco-pomocnicze.  Kluczowym  elementem 
ć

wiczenia  jest  odpowiednio  oprogramowane  stanowisko  komputerowe  (program  DTP  do 

łamania  publikacji)  oraz  drukarka  monochromatyczna.  Przed  przystąpieniem  do  realizacji 
ć

wiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  i  technikę  wykonania  ćwiczenia 

z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować dostarczone mu załoŜenia technologiczne, 
2)  wybrać program przy pomocy którego wykonywać będzie makietę i łamanie ksiąŜki, 
3)  zwymiarować layout i dokonać podstawowych ustaleń typograficznych ksiąŜki, 
4)  ustalić sposób złamania części wstępnej, 
5)  ustalić sposób złamania części zasadniczej, 
6)  ustalić sposób złamania części uzupełniająco-pomocniczej, 
7)  ustalić sposób złamania okładki i obwoluty, 
8)  wypełnić  makiety  przykładowych  stron  odpowiednim  materiałem  tekstowym  oraz 

ilustracyjnym, 

9)  złamać ostatecznie przykładowe strony ksiąŜki, 
10) nagrać pracę w odpowiednim katalogu i na odpowiednim nośniku, 
11) wydrukować strony ksiąŜki w rzeczywistej wielkości, 
12) efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, 
–  ćwiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  stanowisko do składu i reprodukcji poligraficznej DTP, 
–  drukarka laserowa, 
–  oprogramowanie DTP do łamania publikacji, 
–  przymiar metryczny, miarka typograficzna, 
–  róŜnego rodzaju makiety rysunkowe i elektroniczne dotyczące ksiąŜek, 
–  gotowe ksiąŜki róŜnego rodzaju, 
–  załoŜenia technologiczne dotyczące wykonania gazety, 
–  gotowe elementy tekstowe i ilustracyjne przeznaczone do złamania ksiąŜki, 

− 

poradnik dla ucznia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

23 

5.4. Wykorzystanie systemów DTP w składzie publikacji 

 
5.4.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Skonfiguruj  przykładowy  system  DTP  w  oparciu  o  dostarczone  załoŜenia.  Zaproponuj 

niezbędne  urządzenia  oraz  konfigurację  stanowisk  komputerowych.  WskaŜ  ewentualne 
operacje  technologiczne  wykonywane  usługowo  poza  systemem  DTP.  Zaproponuj 
oprogramowanie zgodne z załoŜonym profilem produkcji.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Prawidłowe  przeprowadzenie  ćwiczenia  wymaga  od  nauczyciela  wcześniejszego 

przygotowania  pomocy  dydaktycznych.  Prawidłowe  wykonanie  konfiguracji  systemu  DTP 
przez  ucznia  oparte  być  musi  na  analizie  duŜej  ilości  materiałów  reklamowych 
i  informacyjnych  dostarczonych  przez  nauczyciela.  Musi  się  on  teŜ  wcześniej  upewnić,  Ŝe 
materiały te wyczerpują temat w pełnym zakresie, Ŝe nie brakuje np. materiałów opisujących 
jakieś  kluczowe  urządzenie.  Ilość  egzemplarzy  poszczególnych  kart,  folderów  itp.  musi 
odpowiadać  ilości  uczniów  biorących  udział  w  ćwiczeniu.  Wskazane  jest,  gdy  istnieje 
moŜliwość  wydrukowania  materiałów,  które  uczeń  znalazł  w  Internecie.  Zabezpieczenie 
odpowiedniej  liczby  materiałów  i  przyborów  kreślarskich  i  piśmiennych  gwarantuje 
prawidłowy i sprawny przebieg ćwiczenia. 

Przy  ocenie  i  omawianiu  ćwiczenia  nauczyciel  nie  powinien  koncentrować  się  na 

szczegółach wyboru ucznia. Z uwagi na bardzo małe doświadczenie w tym zakresie uczeń na 
pewno  nie  będzie  podejmował  optymalnych  wyborów.  WaŜniejszy  jest  raczej  tok  myślenia, 
kompletność  wybranych  urządzeń,  oprogramowania,  itp.  Wskazane  jest  równieŜ,  aby 
nauczyciel  przed  wykonaniem  ćwiczenia  nakreślił  uczniom  opis  sytuacji  technologicznej,  na 
tle której ma być dokonany wybór. 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować dostarczone mu załoŜenia technologiczne, 
2)  wybrać urządzenia systemu DTP niezbędne w danej sytuacji technologicznej, 
3)  określić ilość stanowisk komputerowych, 
4)  zaproponować konfigurację komputerów na poszczególnych stanowiskach, 
5)  określić ogólne parametry urządzeń peryferyjnych, 
6)  wskazać operacje technologiczne wykonywane poza systemem DTP, 
7)  zaproponować oprogramowanie zgodne z załoŜonym profilem produkcji, 
8)  naszkicować schemat blokowy zaprojektowanej konfiguracji technologiczno-sprzętowej, 
9)  efekty swojej pracy przedstawić na forum klasy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pogadanka, 
–  ćwiczenia praktyczne, 
–  dyskusja. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  załoŜenia technologiczne dotyczące konfiguracji systemu DTP, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

24 

–  materiały informacyjno-reklamowe dotyczące urządzeń stosowanych w DTP, 
–  materiały informacyjno-reklamowe dotyczące komputerów, 
–  materiały informacyjno-reklamowe dotyczące oprogramowania stosowanego w DTP, 
–  stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 
–  materiały i przybory piśmienne, 
–  poradnik dla ucznia. 
 
Ćwiczenie 2 

Zainstaluj  oraz  wstępnie  skonfiguruj  dostarczone  Ci  podstawowe  programy 

wykorzystywane w systemach DTP.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Kluczowym 

elementem 

ć

wiczenia 

jest 

wydzielone 

stanowisko 

komputerowe 

oprogramowane  tylko  w  system  operacyjny.  Ze  względu  na  częste  instalacje  i  deinstalacje 
oprogramowania  na  stanowisku  tym  nie  powinno  przeprowadzać  się  innych  waŜnych 
ć

wiczeń,  ani  nie  trzymać  na  nośnikach  komputera  waŜnych  danych.  Programy  do  instalacji 

powinny być tak dobrane, by występowały po jednym z kaŜdego rodzaju. Przykładowo kaŜdy 
uczeń  powinien  zainstalować:  Worda,  Corela,  Photoshopa  i  InDesigna.  Oczywiście  w  miarę 
moŜliwości  mogą  to  być  inne  rodzaje  programów.  Po  instalacji  uczeń  powinien  dokonać 
ustawień  ułatwiających  prace  korzystając  m.in.  z  funkcji  „opcje”  i  „preferencje”.  NaleŜy 
zabezpieczyć  odpowiednią  liczbę  instrukcji  lub  podręczników  dotyczących  instalowanych 
programów.  Po  wykonaniu  ćwiczenia  odinstalowaniem  oprogramowania  zajmuje  się 
nauczyciel. 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  sprawdzić ilość miejsca na wszystkich nośnikach danych komputera, 
2)  sprawdzić  czy  konfiguracja  sprzętowa  komputera  jest  wystarczająca  do  rozpoczęcia 

instalacji, 

3)  sprawdzić czy system operacyjny komputera jest odpowiedni do rozpoczęcia instalacji, 
4)  zapoznać się z instrukcją dotyczącą instalacji edytora, 
5)  zainstalować  w  odpowiednim  miejscu  na  dysku  edytor,  stosując  się  do  bieŜących 

instrukcji w trakcie instalacji, 

6)  po  dokonaniu  instalacji  skonfigurować  wstępnie  program  edycyjny  w  celu  ułatwienia 

dalszej pracy, 

7)  zapoznać się z instrukcją dotyczącą instalacji programu do grafiki wektorowej, 
8)  zainstalować w odpowiednim miejscu na dysku program do grafiki wektorowej, stosując 

się do bieŜących instrukcji w trakcie instalacji, 

9)  po  dokonaniu  instalacji  skonfigurować  wstępnie  program  do  grafiki  wektorowej  w  celu 

ułatwienia dalszej pracy, 

10) zapoznać się z instrukcją dotyczącą instalacji programu do grafiki bitmapowej, 
11) zainstalować w odpowiednim miejscu na dysku program do grafiki bitmapowej, stosując 

się do bieŜących instrukcji w trakcie instalacji, 

12) po  dokonaniu  instalacji  skonfigurować  wstępnie  program  do  grafiki  bitmapowej  w  celu 

ułatwienia dalszej pracy, 

13) zapoznać się z instrukcją dotyczącą instalacji programu do łamania DTP, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

25 

14) zainstalować w odpowiednim miejscu na dysku program do łamania DTP, stosując się do 

bieŜących instrukcji w trakcie instalacji, 

15) po  dokonaniu  instalacji  skonfigurować  wstępnie  program  do  łamania  DTP  w  celu 

ułatwienia dalszej pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

–  pokaz z objaśnieniem, 
–  ćwiczenia praktyczne. 
 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  stanowisko  komputerowe  z  dostępem  do  Internetu  i  zainstalowanym  systemem 

operacyjnym, 

–  programy: edycyjny, do grafiki wektorowej, do grafiki bitmapowej, do łamania DTP, 
–  instrukcje obsługi oprogramowania w wersji papierowej lub elektronicznej, 
–  poradnik dla ucznia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

26 

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 
Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 

Test 1 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Planowanie  technologiczne  
i techniczne publikacji” 

Test składa się z dwudziestu zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

− 

zadania  2,  3,  5,  6,  7,  8,  10,  11,  12,  13,  14,  15,  16,  17,  18,  19,  20  są  z  poziomu 
podstawowego, 

− 

zadania 1, 4, 9 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za  kaŜdą  poprawną  odpowiedź  uczeń  otrzymuje  1  punkt.  Za  złą  odpowiedź  lub  jej  brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

− 

dopuszczający  – za rozwiązanie co najmniej 9 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  16  zadań,  w  tym  przynajmniej  jednego  z  poziomu 
ponadpodstawowego, 

− 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  19  zadań,  w  tym  przynajmniej  trzech  
z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. a, 3. d, 4. a, 5. b, 6. c, 7. b, 8. a, 9. d, 10. a, 11. d,  
12. c, 13. d, 14. c, 15. a, 16. c, 17. b, 18. c, 19. a, 20. d. 
 
Plan testu 
 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia uczniów) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Określić przyczynę błędu w składzie 
tekstu  

Wskazać sposób zastosowania znaku 
interpunkcyjnego w składzie 

Wskazać zastosowanie wersalików dla 
wyróŜniania tekstów 

Określić sposób składu przypisów  
i objaśnień 

PP 

Wskazać sposób umieszczania 
bibliografii 

PP 

Wskazać sposób rozmieszczenia tekstu 
w główce tabeli  

Określić sposób oznakowania tabel 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

27 

Określić znaki charakterystyczne dla 
tekstu matematycznego 

Określić zasadę przenoszenia wzorów 
matematycznych do następnego wiersza 

10 

Dokonać wyboru zasady dotyczącej 
formatowania wzorów sumarycznych  
i strukturalnych 

PP 

11 

Wskazać elementy charakterystyczne 
dla makiety elektronicznej 

12 

Zidentyfikować główne zasady 
stosowane przy wykonywaniu makiet 
elektronicznych 

13 

Określić sposoby wprowadzania tekstu 
do layoutu 

14 

Rozpoznać podstawowe rodzaje fontów 
cyfrowych stosowanych  
w prepressie 

15 

Wskazać najczęściej stosowane sposoby 
łamania gazet 

16 

Określić sposób umieszczania inicjału 

PP 

17 

Rozpoznać podstawowe rodzaje kolumn 
występujących przy łamaniu ksiąŜki 

18 

Dokonać podziału oprogramowania 
stosowanego w systemach DTP 

19 

Wskazać charakterystyczną cechę 
programu do grafiki wektorowej 

20 

Wskazać najpopularniejsze programy 
DTP przeznaczone do łamania 
publikacji 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

28 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Przed rozpoczęciem sprawdzianu przedstaw uczniom zasady przebiegu testowania. 
3.  Podkreśl wagę samodzielnego rozwiązywania zadań testowych. 
4.  Rozdaj  uczniom  przygotowane  dla  nich  materiały  (instrukcję,  zestaw  zadań  testowych, 

kartę odpowiedzi). 

5.  Udziel odpowiedzi na pytania formalne uczniów. 
6.  Przypomnij o upływającym czasie na 10 i 5 minut przed zakończeniem sprawdzianu. 
7.  Po zakończeniu testu przed czasem uczeń podnosi rękę i czeka aŜ nauczyciel odbierze od 

niego pracę. 

8.  Po upływie czasu sprawdzianu poproś uczniów o odłoŜenie przyborów do pisania. 
9.  Zbierz od uczniów karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uwaŜnie instrukcję, masz na tę czynność 5 minut. 
2.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych. 
3.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
4.  Test zawiera 20 pytań. Do kaŜdego pytania dołączone są 4 moŜliwości odpowiedzi. Tylko 

jedna jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi,  stawiając  w  odpowiedniej 

rubryce  znak  X.  W  przypadku  pomyłki  naleŜy  błędną  odpowiedź  zaznaczyć  kółkiem, 
a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  MoŜesz uzyskać maksymalnie 20 punktów. 
8.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. 

9.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 
10. Po zakończeniu testu podnieś rękę i zaczekaj aŜ nauczyciel odbierze od Ciebie pracę. 
 
 
 

Powodzenia! 

 
 
 

Materiały dla ucznia 

–  instrukcja, 
–  zestaw zadań testowych, 
–  karta odpowiedzi. 

 

 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

29 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
1.  Błąd składu nazywany „korytarzem” to wynik nieprawidłowego zastosowania 

a) 

wielkości wcięcia akapitowego. 

b) 

wielkości stopnia pisma. 

c) 

odstępów międzyliterowych, międzywyrazowych oraz międzywierszowych. 

d) 

kroju i odmiany pisma. 

 
2.  W  składzie  znak  interpunkcyjny  –  nawias  stosuje  się,  między  innymi,  w  następujący 

sposób 
a) 

naleŜy  składać  bez  odstępów  od  tekstu,  którego  dotyczą;  nawias zamykający składa 
się przed kropką, przecinkiem i myślnikiem; odnośnik do wyrazu objętego nawiasem 
naleŜy  składać  przed  nawiasem  zamykającym,  przy  czym  jeśli  odnośnik  oznaczony 
jest liczbą lub gwiazdką z nawiasem, nawiasu nie powtarza się. 

b) 

naleŜy składać z odstępem od tekstu, którego dotyczą; nawias zamykający składa się 
przed za kropką, przecinkiem i myślnikiem; odnośnik do wyrazu objętego nawiasem 
naleŜy składać przed nawiasem zamykającym. 

c) 

nawias  zamykający  składa  się  za  kropką,  przecinkiem  i  myślnikiem;  odnośnik  do 
wyrazu  objętego  nawiasem  naleŜy  składać  za  nawiasem  zamykającym,  przy  czym  jeśli 
odnośnik oznaczony jest liczbą lub gwiazdką z nawiasem, nawiasu nie powtarza się.

 

d) 

naleŜy  składać  przed  nawiasem  zamykającym,  przy  czym  jeśli  odnośnik  oznaczony 
jest  liczbą  lub  gwiazdką  z  nawiasem,  nawias  powtarza  się;  naleŜy  składać  bez 
odstępów  od  tekstu,  którego  dotyczą;  nawias  zamykający  składa  się  za  kropką, 
przecinkiem i myślnikiem.

 

 
3.  W tekście gładkim wersaliki mogą być zastosowane dla wyróŜnienia 

a) 

oddzielnych ustępów np. w podręcznikach, czy poradnikach. 

b) 

duŜych partii tekstu, cytatów.

 

c) 

ustępów, wyliczeń w podręcznikach akademickich. 

d) 

krótkich 

partii 

tekstów, 

wyrazów 

stanowiących 

hasło 

słownikach  

i encyklopediach. 

 

4.  Składając przypisy i objaśnienia, między innymi, moŜemy 

a) 

oddzielać je od tekstu podstawowego odstępem, którego wielkość pozwoli zachować 
register; zachować akapit w notkach tj. w składzie tekstu podstawowego; składać je 
na dole kolumny, gdy są niezbędne do zrozumienia tekstu, na których się znajdują. 

b) 

składać je z większą interlinią niŜ jest zastosowana w tekście; innym krojem niŜ tekst 
główny; notki z gwiazdką umieszczać na końcu rozdziału.

 

c) 

oddzielać  je  od  tekstu  podstawowego  odstępem;  akapit  w  notkach  składać  większy 
niŜ w składzie tekstu podstawowego; składać je na dole kolumny, gdy są niezbędne 
do zrozumienia tekstu, na których się znajdują. 

d) 

oddzielać  je  od  tekstu  podstawowego  linią  ornamentową,;  zachować  akapit  
w  notkach  tj.  w  składzie  tekstu  podstawowego;  składać  je  na  końcu  tekstu 
podstawowego, gdy są niezbędne do zrozumienia tekstu, na których się znajdują. 

 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

30 

5.  Bibliografię moŜna umieszczać, między innymi, w następujący sposób 

a) 

składanej w ciągu zwykle nie umieszcza się na końcu ksiąŜki, lecz bezpośrednio po 
tekstach,  do  których  się  odnosi;  odnoszącą  się  do  poszczególnych  partii  tekstu,  np. 
części, rozdziałów itp., wstawia się z reguły bezpośrednio po tekście tych partii, choć 
równieŜ  moŜna  ją  zamieścić  po  tekście  głównym;  jeŜeli  po  tekście  głównym 
występują materiały uzupełniające (aneks, przypisy), to umieszcza się ją po nich. 

b) 

odnoszącą się do poszczególnych jego partii, np. części, rozdziałów itp., wstawia się 
z  reguły  bezpośrednio  po  tekście  tych  partii,  choć  równieŜ  moŜna  ją  zamieścić  po 
tekście  głównym;  zebraną  w  jedną  całość  umieszcza  się  po  tekście  głównym  od 
nowej  kolumny,  kolejnej  lub  nieparzystej  w  zaleŜności  od  koncepcji  układu 
publikacji;  składanej  w  ciągu  zwykle  nie  umieszcza  się  na  końcu  ksiąŜki,  lecz 
bezpośrednio po tekstach, do których się odnosi. 

c) 

składanej  w  ciągu  zwykle  umieszcza  się  na  końcu  ksiąŜki;  odnoszącą  się  do 
poszczególnych  partii  tekstu,  np.  części,  rozdziałów  itp.,  wstawia  się  z  reguły 
bezpośrednio  po  tekście  tych  partii,  choć  równieŜ  moŜna  ją  zamieścić  po  tekście 
głównym;  jeŜeli  po  tekście  głównym  występują  materiały  uzupełniające  (aneks, 
przypisy), to umieszcza się ją po nich.

 

d) 

odnoszącą się do poszczególnych jego partii, np. części, rozdziałów itp., wstawia się 
z  reguły  bezpośrednio  po  tekście  tych  partii;  zebraną  w  jedną  całość  umieszcza  się 
przed  tekstem  głównym  od  nowej  kolumny,  kolejnej  lub  nieparzystej  w  zaleŜności 
od  koncepcji  układu  publikacji;  składanej  w  ciągu  zwykle  nie  umieszcza  się  na 
końcu ksiąŜki, lecz bezpośrednio po tekstach, do których się odnosi. 

 

6.  Jakiego ustawienia naleŜy unikać w główce tabeli 

a) 

osiowego. 

b) 

asymetrycznego. 

c) 

pionowego.

 

d) 

zaleŜnego od typograficznego ukształtowania publikacji. 

 

7.  Dla przejrzystości i jasności układu treściowego tekstu tabele powinny być 

a) 

ustawiane na rozwarciu i wpuszczone w marginesy. 

b) 

numerowane i opatrzone tytułami. 

c) 

złoŜone z wykorzystaniem kilku rodzajów linii i „drabinki”.

 

d) 

złoŜone z zastosowaniem kolorowych wyróŜnień i podkreśleń w tekście tabeli.

 

 
8.  Charakterystyczne dla składu tekstu matematycznego to 

a) 

znaki relacji i znaki działań. 

b) 

znaki wodne i pisarskie. 

c) 

znaki diakrytyczne i przestankowe.

 

d) 

znaki numeracji i wyliczeń. 

 
9.  Przy przenoszeniu wierszy wzorów matematycznych do następnego wiersza naleŜy 

kierować się, między innymi, następującą zasadą 
a) 

przenosić dzieląc je na znaku mnoŜenia. 

b) 

przenosić dzieląc po wskaźniku. 

c) 

przenosić dzieląc po pierwszym symbolu występującym za znakiem działania.

 

d) 

przenosić dzieląc je na znakach relacji. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

31 

10. Przy  formatowaniu  składu  wzorów  chemicznych  sumarycznych  i  strukturalnych  naleŜy 

pamiętać, iŜ moŜna 
a) 

ustawiać  je  tak  samo  jak  wzory  matematyczne  tzn.  środkować,  rozpoczynać  od 
brzegu  lub  od  stałego  wcięcia,  z  tym  Ŝe  w  jednej  pracy  naleŜy  stosować  jedną 
zasadę. 

b) 

rozpoczynać  od  brzegu  lub  od  stałego  wcięcia,  z  tym  Ŝe  w  jednej  pracy  naleŜy 
stosować jedną zasadę. 

c) 

ustawiać  je  tak  samo  jak  wzory  matematyczne  tzn.  rozpoczynać  od  brzegu  lub  od 
stałego wcięcia.

 

d) 

ś

rodkować, rozpoczynać od brzegu lub od stałego wcięcia. 

 

11. Makieta elektroniczna zawierać powinna między innymi 

a) 

kolorystykę, sposób kadrowania zdjęć, rodzaj i gramaturę papieru. 

b) 

rodzaj maszyny drukującej, nakład, format kolumny. 

c) 

nakład pracy, nazwy czcionek, gramaturę papieru. 

d) 

format pracy, kolorystykę, uŜyte fonty. 

 

12. Główne zasady stosowane przy sporządzaniu makiet elektronicznych to 

a) 

wprost proporcjonalność, kierunkowość, spoistość i oszczędność. 

b) 

oszczędność, technologiczność, kierunkowość, sprawność i powściągliwość. 

c) 

związek z tematem, proporcjonalność, kierunkowość, spójność i powściągliwość. 

d) 

związek z tematem, dokładność, elegancja, spójność i oszczędność. 

 

13. Wprowadzanie testu do makiety odbywa się 

a) 

wyłącznie poprzez bezpośrednie wprowadzanie z klawiatury. 

b) 

kaŜdorazowo przy uŜyciu programu OCR. 

c) 

przy wykorzystaniu innych nośników i urządzeń. 

d) 

wszystkimi powyŜszymi sposobami. 

 

14. Podstawowe rodzaje fontów stosowanych w przygotowalni poligraficznej to 

a) 

TrueType oraz Adobe Letters. 

b) 

TrueType oraz Adobe Magazine. 

c) 

PS Type 1 oraz True Type. 

d) 

PS Type 1 oraz True Open Fonts. 

 

15. Najczęściej stosowane sposoby łamania gazet to 

a) 

łamanie blokowe, łamanie symetryczne oraz łamanie asymetryczne. 

b) 

łamanie blokowe, łamanie kolumnowe oraz łamanie szpicowe. 

c) 

łamanie rozkładowe, łamanie symetryczne oraz łamanie dowolne. 

d) 

łamanie kolumnowe, łamanie symetryczne oraz łamanie dziennikowe. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

32 

 

16. Przy umieszczaniu inicjału, który ma być obłamany tekstem naleŜy 

a) 

nie  uwzględniać  wielkości  wcięcia  wierszy  obłamujących,  umieszczać  przed 
inicjałem  wiersz  niepełny  lub  akapitowy,  tak  dobrać  wielkość  inicjału,  aby  górna 
jego krawędź była na równi z górną krawędzią pierwszego wiersza obłamującego. 

b) 

uwzględnić  wielkość  wcięcia  wierszy  obłamujących,  umieszczać  przed  inicjałem 
wiersz niepełny lub akapitowy, tak dobrać wielkość pisma obłamującego, aby górna 
jego krawędź była na równi z górną krawędzią pierwszego wiersza obłamującego. 

c) 

uwzględnić wielkość wcięcia wierszy obłamujących, nie umieszczać przed inicjałem 
wiersza  niepełnego  lub  akapitowego,  tak  dobrać  wielkość  inicjału,  aby  górna  jego 
krawędź była na równi z górną krawędzią pierwszego wiersza obłamującego. 

d) 

nie  uwzględniać  wielkości  wcięcia  wierszy  obłamujących,  przed  inicjałem 
umieszczać  wiersz  niepełny  lub  akapitowy,  tak  dobrać  wielkość  inicjału,  aby  górna 
jego krawędź była na równi z dolną krawędzią pierwszego wiersza obłamującego. 

 

17. Trzy podstawowe rodzaje kolumn występujących przy łamaniu ksiąŜek to kolumny 

a) 

pełna, opuszczona, szczytowa. 

b) 

pełna, spuszczona i szpicowa. 

c) 

wakatowa, niepełna, rozłoŜona. 

d) 

osiowa, spuszczona, asymetryczna. 

 

18. Podstawowe grupy oprogramowania stosowane w systemach DTP to 

a) 

programy do grafiki wektorowej i bitmapowej, programy PDF do łamania, programy 
skanujące oraz inne. 

b) 

programy edukacyjne, arkusze kalkulacyjne, programy CtF do łamania oraz inne. 

c) 

programy  edycyjne,  programy  do  grafiki  wektorowej  i  bitmapowej,  programy  DTP 
do łamania oraz inne. 

d) 

programy OCR, programy do obróbki zdjęć, programy CtP do łamania oraz inne. 

 

19. Charakterystyczną cechą programów do grafiki wektorowej jest 

a) 

moŜliwość skalowania obiektów bez straty jakości. 

b) 

występowanie pikseli jako najmniejszego obiektu składowego. 

c) 

moŜliwość łamania publikacji wielostronicowych. 

d) 

skanowanie oryginałów. 

 
20. Najpopularniejsze programy stosowane do łamania publikacji w systemie DTP to 

a) 

PageMaker, CorelDraw, Word. 

b) 

Photoshop, QuarkXPress, Illustrator. 

c) 

QuarkXPress, CorelPhotoPaint, FreeHand. 

d) 

PageMaker, QuarkXPress, InDesign. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

33 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko ……………………………………………........……………………………… 

 

Przygotowanie materiałów tekstowych 

 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

34 

Test 2 
Test  „próba  pracy”  do  jednostki  modułowej  „Przygotowanie  materiałów 
tekstowych” 

Próba pracy ma w zamierzeniu spełniać dwa zadania: 

1)  sprawdzić  stopień  opanowania  jednej  z  umiejętności  praktycznych,  jakie  uczniowie 

powinni zdobyć przy realizacji tego modułu, 

2)  przygotować  uczniów  do  zdawania  części  praktycznej  egzaminu  zewnętrznego 

potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie technik poligraf. 
W tym celu zadanie praktyczne musi być przygotowane w takiej formie, z jaką uczniowie 

spotkają  się  na  egzaminie.  Oznacza  to  konieczność  opracowania  zadania  w  sposób 
umoŜliwiający  kryterialne  ocenianie  wykonywanych  przez  ucznia  czynności  w  czterech 
obszarach:  planowania,  organizowania,  wykonywania  i  prezentowania.  Próbę  pracy 
przeprowadza  wybrany  uczeń.  Pozostali  wspólnie  z  nauczycielem  obserwują  jego  pracę.  Po 
pracy nauczyciel szczegółowo omawia wykonane zadanie. 
Ocenianie: 

niedostateczny 

do 6 pkt. 

dopuszczający 

7–8 pkt. 

dostateczny 

9–10 pkt. 

dobry 

11–12 pkt. 

bardzo dobry 

13–14 pkt. 

 
WyposaŜenie stanowiska do przeprowadzania próby pracy: 

 

wyposaŜenie na stanowisku 

Ilość 

materiał wydawniczy 

1 kpl. 

komputer wraz z oprogramowaniem QuarkXPress 

1 szt. 

drukarka laserowa 

1 szt. 

miarka typograficzna 

1 szt. 

przybory do pisania 

1 kpl. 

 

Informacja dla ucznia: 
 
1.  Sprawdź,  czy  otrzymałeś  kompletny  arkusz  do  wykonania  zadania.  Ewentualne  braki 

stron lub inne usterki zgłoś nauczycielowi. 

2.  Na  arkuszu  PLAN  DZIAŁANIA  wpisz  swój  numer  ewidencyjny  PESEL,  datę  urodzenia 

i  numer stanowiska. 

3.  Zapoznaj się z treścią zadania praktycznego, instrukcją do jego wykonania, stanowiskiem 

roboczym i jego wyposaŜeniem. Masz na to 20 minut. 

4.  Czas  rozpoczęcia  i  zakończenia  zadania  nauczyciel  zapisze  w  widocznym  dla  Ciebie 

miejscu (czas wykonania zadania wynosi 180 minut). 

 
 

Pamiętaj,  Ŝe  podczas  wykonywania  zadania  jesteś  oceniany  przez  nauczyciela,  który 

obserwuje wykonywane przez Ciebie czynności i nie będzie udzielać Ci Ŝadnych wskazówek. 
Nauczyciel interweniuje tylko w przypadku naruszenia przez Ciebie przepisów bhp, ochrony 
przeciwpoŜarowej i moŜe w takim przypadku przerwać wykonywanie zadania. 

 

Powodzenia! 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

35 

Zadanie praktyczne: 
Wykonaj  skład  tabel,  stanowiących  materiał  uzupełniający  dla  tekstu  podstawowego 

publikacji, które dostarczono Ci w materiale wydawniczym.

 

 

Opis sytuacji technologicznej (przykładowy): 
Materiał  wydawniczy  stanowi  maszynopis  wydawniczy  publikacji  zwartej,  ksiąŜki 

popularno-naukowej  dla  młodzieŜy.  Zapisy  adiustacyjne  wyznaczają  podstawowe  załoŜenia 
dla składu materiałów gładkich z uwzględnieniem ogólnie stosowanych załoŜeń dla tego typu 
publikacji (np.: format publikacji A5, format kolumny – 6¼ x 9½ kwadrata tj. 117 x 171 mm, 
osiowy  układ  kolumn  tytułowych,  skład  tekstu  podstawowego  –  10/12  punktów,  krój  pisma 
podstawowego Times New Roman). 

 

Instrukcja wykonania zadania 

 

Aby bezpiecznie i poprawnie wykonać zadanie: 

1.  Przeanalizuj dokładnie treść zadania. 
2.  Zapisz w formularzu PLAN DZIAŁANIA: 

a)  czynności związane z wykonaniem zadania, w kolejności ich wykonywania, 
b)  wykaz niezbędnych maszyn i urządzeń, 
c)  wykaz sprzętu kontrolo-pomiarowego i instrukcji, 
d)  ustalenia dotyczące rodzaju materiału wydawniczego, 
e)  ustalenia  dotyczące  parametrów  układu  typograficznego  składania  i  formatowania 

materiałów gładkich zawartych w materiale wydawniczym, 

f)  ustalenia  dotyczące  parametrów  układu  typograficznego  składania  i  formatowania 

tabel, które stanowią materiał uzupełniający dla tekstu podstawowego, w tym, między 
innymi:  określenie  rodzaju  tabel,  stopnia  pisma  i  wiersza  do  składu  poszczególnych 
elementów tabel, rodzaju linii, sposobu umieszczenia tabeli na kolumnie. 

3.  Przystąp do zorganizowania stanowiska pracy: 

a)  zgromadź  i  rozmieść  na  stanowisku  pracy  materiał  wydawniczy,  sprzęt  kontrolno-

pomiarowy i instrukcje niezbędne do wykonania zadania, 

b)  sprawdź stan techniczny urządzeń i sprzętu, którymi będziesz się posługiwał w czasie 

wykonywania zadania, 

c)  dobierz  środki  ochrony  indywidualnej  wymagane  do  bezpiecznego  wykonania 

zadania. 

4.  Dokonaj przeglądu materiałów wydawniczych. 
5.  Zapoznaj  się  z  wytycznymi  do  składania  i  formatowania  materiałów  gładkich  zawartych  

w materiale wydawniczym. 

6.  Dobierz  parametry  układu  typograficznego  do  składania  i  formatowania  tabel,  które 

stanowią materiał uzupełniający dla tekstu podstawowego, w tym, między innymi: określ 
rodzaj  tabel,  stopień  pisma  i  wiersza do składu poszczególnych elementów tabeli, rodzaj 
linii, sposób umieszczenia tabel na kolumnie. 

7.  Wykonaj skład tabel – materiału uzupełniającego. 
8.  Wydrukuj złoŜone tabele – materiał uzupełniający. 
9.  Dokonaj przeglądu i korekty wykonanych prac. 
10. Po  zakończonej  pracy  uporządkuj  stanowisko  i  przygotuj  je  do  prezentacji  wykonanego 

zadania. 

11. Zgłoś przez podniesienie ręki gotowość do prezentacji. 
12. Podczas prezentacji: 

a)  omów  sposób  wykonania  zadania,  celowość  przeprowadzenia  poszczególnych 

czynności, 

b)  oceń jakość wykonanych przez siebie prac. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

36 

Zawód: technik poligraf 
Symbol cyfrowy zawodu 311[28] 
Oznaczenie tematu ................... 
Oznaczenie zadania .................. 
PESEL  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Data urodzenia 

 

 

 

 

 

 

 

 

   dzień     miesiąc         rok 

Nr stanowiska 

 

PLAN DZIAŁANIA 

1.  Zapisz  czynności  związane  z  wykonaniem  składu  tabel,  stanowiących  materiał 

uzupełniający  dla  tekstu  podstawowego  publikacji,  uwzględniając  kolejność  ich 
wykonania: 

....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
2.  Wykaz urządzeń, narzędzi i materiałów niezbędnych do wykonania zadania: 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
…………………………………………………………………………………………………... 
…………………………………………………………………………………………………... 
3.  Wykaz sprzętu kontrolo-pomiarowego i instrukcji niezbędnych do wykonania zadania: 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
....................................................................................................................................................... 
…………………………………………………………………………………………………... 
…………………………………………………………………………………………………... 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

37 

Zadanie praktyczne: 
Wykonaj  skład  tabel,  stanowiących  materiał  uzupełniający  dla  tekstu  podstawowego 

publikacji, które dostarczono Ci w materiale wydawniczym.

 

 

Opis sytuacji technologicznej (przykładowy): 
Materiał  wydawniczy  stanowi  maszynopis  wydawniczy  publikacji  zwartej,  ksiąŜki 

popularno-naukowej  dla  młodzieŜy.  Zapisy  adiustacyjne  wyznaczają  podstawowe  załoŜenia 
dla składu materiałów gładkich z uwzględnieniem ogólnie stosowanych załoŜeń dla tego typu 
publikacji (np.: format publikacji A5, format kolumny – 6¼ x 9½ kwadrata tj. 117 x 171 mm, 
osiowy  układ  kolumn  tytułowych,  skład  tekstu  podstawowego  –  10/12  punktów,  krój  pisma 
podstawowego Times New Roman). 

 

Czas wykonania zadania wynosi 180 minut. 

 

O

b

sz

ar

 

st

an

d

ar

d

 

CZYNNOŚCI OCENIANE I KRYTERIA WYKONANIA 

Liczba  

pkt. 
0–1 

Czynność  1:  Sporządzenie  wykazu  niezbędnych  urządzeń,  narzędzi 
i materiałów. 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń zapisał co najmniej: 

− 

stanowisko do wykonywania przeglądu materiałów wydawniczych, 

− 

materiał wydawniczy, 

− 

komputer z oprogramowaniem do składu i łamania DTP, 

− 

drukarka, 

− 

przybory do pisania. 

 

Czynność  2:  Zapisanie  kolejnych  czynności  związanych  z  ustaleniem  rodzaju 
materiału wydawniczego. 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń zapisał co najmniej: 

− 

dokonanie analizy materiału wydawniczego, 

− 

ustalenie rodzaju materiału wydawniczego. 

 

Czynność  3:  Zapisanie  kolejnych  czynności  związanych  z  ustaleniem 
parametrów  układu  typograficznego  składania  i  formatowania  materiałów 
gładkich zawartych w materiale wydawniczym. 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń zapisał co najmniej: 

− 

dokonanie analizy materiału wydawniczego, 

− 

ustalenie parametrów układu typograficznego materiałów gładkich. 

 

Czynność  4:  Zapisanie  kolejnych  czynności  związanych  z  ustaleniem 
parametrów  układu  typograficznego  składania  i  formatowania  tabel,  które 
stanowią materiał uzupełniający dla tekstu podstawowego. 

 

P

L

A

N

O

W

A

N

IE

 

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń uwzględnił w wykazie co najmniej 6 
z  następujących  parametrów  układu  typograficznego  składu  i  formatowania 
tabel w materiale uzupełniającym: 

− 

kroju  pisma  podstawowego  oraz  jego  odmianę  dla  poszczególnych 
elementów tabeli, 

− 

stopień pisma i wiersza do składu poszczególnych elementów tabeli, rodzaj 
linii, 

− 

format tabel, 

− 

sposób umieszczenia tabel na kolumnach, 

− 

sposób oznakowania tabeli. 

 

Suma punktów w obszarze – I. Planowanie 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

38 

Czynność 5: Zgromadzenie niezbędnych urządzeń, narzędzi i materiałów. 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń zapisał co najmniej: 

− 

stanowisko do przeglądu materiałów wydawniczych, 

− 

materiał wydawniczy, 

− 

stanowisko komputerowe wraz z oprogramowaniem i drukarką, 

− 

przybory do pisania. 

 

Czynność  6:  Sprawdzenie  stanu  technicznego  zgromadzonego  sprzętu  
i materiału 

 

O

R

G

A

N

IZ

O

W

A

N

IE

 

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń ocenił stan techniczny wyposaŜenia 
stanowiska do przeglądu materiału wydawniczego, sprzętu komputerowego oraz 
drukarki,  sprawdził  działanie  oprogramowania,  stan  jakościowy  materiału 
wydawniczego oraz działanie przyborów do pisania. 

 

Suma punktów w obszarze – II. Organizowanie 

 

Czynność 7: Ustalenie rodzaju materiału wydawniczego. 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń: 

− 

dokonał analizy materiału wydawniczego, 

− 

ustalił  rodzaj  materiału  wydawniczego  –  maszynopis  wydawniczy 
niejednolity. 

 

Czynność  8:  Ustalenie  parametrów  układu  typograficznego  składania  
i formatowania materiałów gładkich zawartych w materiale wydawniczym. 

 

Kryterium  wykonania:  1  pkt.  –  jeŜeli  uczeń  ustalił  co  najmniej  4  parametry 
układu  typograficznego  materiałów  gładkich  zawartych  w  materiale 
wydawniczym: 

− 

krój pisma podstawowego, 

− 

stopień pisma i wiersza, 

− 

format kolumny, 

− 

odmiana kroju pisma do wyróŜnień, 

− 

sposób rozmieszczania tekstów gładkich, 

− 

sposób oznakowania tabel jeŜeli występują w tekście podstawowym. 

 

Czynność  9:  Ustalenie  parametrów  układu  typograficznego  składania  
i  formatowania  tabel  stanowiących  materiał  uzupełniający  dla  tekstu 
podstawowego. 

 

Kryterium  wykonania:  1  pkt.  –  jeŜeli  uczeń  ustalił  co  najmniej  6  
z  następujących  parametrów  układu  typograficznego  składu  i  formatowania 
tabel w materiale uzupełniającym: 

− 

krój  pisma  podstawowego  oraz  jego  odmianę  dla  poszczególnych 
elementów tabeli, 

− 

format tabel, 

− 

stopień pisma i wiersza do składu poszczególnych elementów tabeli, rodzaj 
linii, 

− 

sposób umieszczenia tabel, 

− 

sposób oznakowywania tabel. 

 

Czynność  10:  Wykonanie  składu  i  formatowania  materiału  uzupełniającego 
tekst podstawowy  

 

W

Y

K

O

N

Y

W

A

N

IE

 

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń wykonał skład i formatowanie tabel 
w materiale uzupełniającym z uwzględnieniem co najmniej: 

− 

wytycznych 

odnotowanych 

materiale 

wydawniczym 

dla  

4 parametrów układu typograficznego tekstu podstawowego, 

− 

6 parametrów układu typograficznego składu i formatowania tabel. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

39 

Czynność  11:  Wykonanie  wydruku  i  przeglądu  złoŜonych  tabel  –  materiału 
uzupełniającego. 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń: 

− 

wykonał wydruk, 

− 

naniósł na wydrukach zapisy korektorskie. 

 

Czynność 12: Wykonanie korekty i wydruku po naniesionej korekcie 

 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń: 

− 

wprowadził poprawki zgodnie z zapisami korektorskimi, 

− 

wykonał wydruk opracowywanych materiałów po korekcie. 

 

Suma punktów w obszarze – III. Wykonywanie 

 

Czynność  13:  Uzasadnienie  sposobu  wykonania  składu  tabel  w  materiale 
uzupełniającym tekst podstawowy. 

 

Kryterium  wykonania:  1  pkt.  –  jeŜeli  uczeń  uzasadnił  potrzebę  wykonania 
wszystkich czynności technologicznych oraz ich kolejność. 

 

Czynność 14: Ocena jakości wykonanego składu tabel. 

 

P

R

E

Z

E

N

T

O

W

A

N

IE

 

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń ocenił jakość wykonanego składu. 
 

 

Suma punktów w obszarze – IV. Prezentowanie 

 

Razem: 

 

Czynność wykonana – 1 pkt., niewykonana – 0 pkt. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

40 

7. LITERATURA 

 
1.  Assadi  B.,  Gruman  G.:  QuarkXPpress  do  Windows.  Teksty.  Fonty.  Grafika. 

Wydawnictwo PLJ, Warszawa 1993 

2.  Chwałkowski R.: Typografia typowej ksiąŜki. Helion, Gliwice 2002 
3.  Cichocki  L.,  Pawlicki  T.,  Ruczka  I.:  Poligraficzny  słownik  terminologiczny.  Polska  Izba 

Druku, Warszawa 1999 

4.  Czichon H., Magdzik S., Jakucewicz S.: Formy drukowe. WSiP, Warszawa 1996 
5.  Druździel  M.,  Fijałkowski  T.:  Przygotowanie  typograficznych  form  drukowych.  WSiP, 

Warszawa 1989 

6.  Jakubicka  M.  (red):  Katalog  krojów  pism  wraz  z  poradnikiem  wydawcy.  Agencja 

Wydawnicza M i M. Jakubiccy. Warszawa 1993 

7.  Jakucewicz S., Magdzik S.: Podstawy poligrafii. WSiP, Warszawa 1997 
8.  Kamiński B.: Skanowanie i fotografia cyfrowa. Translator, Warszawa 2001 
9.  Kamiński  B.:  Cyfrowy  prepress,  drukowanie  i  procesy  wykończeniowe.  Translator, 

Warszawa 2005 

10. Kamiński B.: Nowoczesny prepress. Translator, Warszawa 2006 
11. Krupa R., Stanuch S.: ABC komputerowo-drukarsko-wydawnicze. Sponsor, Kraków 1994 
12. Kwaśny A.: DTP. Helion, Gliwice 2002 
13. Magdzik S., Jakucewicz S.: Podstawy poligrafii. WSiP, Warszawa 1997 
14. Malinowska  T.,  Syta  L.:  Redagowanie  techniczne  ksiąŜki.  Wydawnictwa  Naukowo-

Techniczne, Warszawa 1981 

15. Parker Roger C.: Skład komputerowy w minutę. Intersoftland-Prentice Hall International, 

Polska–Anglia 1994 

16. Poligrafia procesy i technika. Tłumaczenie ze słowackiego. COBRPP, Warszawa 2005 
17. Trzaska F.: Podstawy techniki wydawniczej. IWZZ, Warszawa 1987 
18. Tyczkowski K.: Lettera Magica. Wydawnictwo Polski Drukarz Sp. z o. o., Łódź 2005 
 
Literatura metodyczna 
1.  Arends R. I.: Uczymy się nauczać. WSiP, Warszawa 1994 
2.  Moos  J.,  Koludo  A.  (red.):  Metody  aktywizujące  z  uwzględnieniem  technologii 

informacyjnej  w  kształceniu  dorosłych.  Stowarzyszenie  Dyrektorów  i  Nauczycieli 
Centrów  Kształcenia  Praktycznego  –  Łódzkie  Centrum  Doskonalenia  Nauczycieli  
i Kształcenia Praktycznego, Łódź 2006 

3.  Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia zawodowego. BKKK, Warszawa 1997