16

6

2010

W

 przypadku postę-
powania prokura-
torsko-sądowego 
określenie przyczyn 

powstawania pożarów rodzi sytuację 
prawną konieczną do ustalenia od-
powiedzialności karnej za sprowa-
dzenie pożaru. W kryminalistyce 
poznanie taktyki przestępczej, stoso-
wanej przez podpalaczy, przyczynia 
się do poprawy jakości dochodzeń 
popożarowych w sprawach o pod-
palenia. Ustalenia wynikające z ba-
dań przyczyn pożarów nierzadko 
pozwalają na wycofywanie z rynku 
maszyn, urządzeń i innych wyrobów 
stwarzających zagrożenie pożarowe 
wynikające z wadliwego ich zapro-
jektowania lub wyprodukowania. 
W działalności ubezpieczeniowej 
ustalanie przyczyn i okoliczności 
powstawania pożarów pozwala 
na skuteczną walkę z tzw. przestęp-
czością ubezpieczeniową.

Poznawanie i analizowanie przy-

czyn powstawania pożarów oraz ich 
związku z warunkami technicznymi 
daje właściwym organom państwa 

Ustalanie przyczyn pożarów jest niezwykle ważnym elementem 

ochrony przeciwpożarowej. Badania prowadzone nad 

przyczynami powstawania pożarów stanowią bowiem jedną 

z form uzyskiwania materiału poznawczego, niezbędnego dla 

określenia prawidłowej profi laktyki w zakresie bezpieczeństwa 

przeciwpożarowego w każdym kraju.

Systematyka

przyczyn powstawania

pożarów 

tekst

 mgr Tomasz Sawicki, 

biegły sądowy z zakresu 
pożarnictwa 

zdjęcia

 Shutterstock

materiał do analizowania zagrożeń 
pożarowych, do sprawowania nad-
zoru nad przestrzeganiem przepisów 
przeciwpożarowych oraz do ini-
cjowania przedsięwzięć w zakresie 
ochrony przeciwpożarowej, w tym 
do tworzenia skuteczniejszego 
prawa z zakresu bezpieczeństwa 
pożarowego.

Podziały przyczyn pożarów 

W krajowej literaturze przedmiotu, 
zarówno z kryminalistyki, jak i po-
żarnictwa, niewiele jest publikacji, 
w których autorzy podejmują pró-
bę podziału przyczyn powstawania 
pożarów. Oceniam, że przyczyną 
tego stanu rzeczy są – po pierw-
sze – regulacje prawne stosowane 
od dziesięcioleci w praktyce służbo-
wej straży pożarnej, w których poda-
je się wykaz klasyfi kacyjny przyczyn 
pożarów, oraz – po drugie – ryzyko, 
na jakie mogą natknąć się autorzy, 
związane z błędnym lub niepełnym 
usystematyzowaniem przyczyn po-
wstawania pożarów oraz ich kryte-
riów klasyfi kacyjnych.

Jednym z pierwszych autorów, 

który podjął się próby podziału 
przyczyn powstawania pożarów, 
był J. Tuliszkowski (Obrona przed 
pożarami. Istota pożarów, ich przy-
czyny i podział. Warszawa 1927 r.). 
Autor wymienia liczne przyczyny 
pożarów, a nawet warunki, w jakich 
mogą powstawać. Główne działy 
podziału przyczyn powstawania 
pożarów obejmowały m.in.:
 1. Samozapalenia.
 2. Wybuchy.
  3.  Zależne od woli ludzkiej.
  4. Zależne od zjawisk przyrody 

i właściwości ciał.

 5. Oświetlenie.
 6. Ogrzewanie.
  7.  Iskry z parowozów i lokomobili.
  8.  Instalacje mechaniczne i odlew-

nicze.

 9. Środki wojenne.
10.  Zapalniczki i zapałki.

S.T. Jachowicz (Podręcznik dowódcy 

plutonu straży pożarnej. Łódź 1948 r.) 
dzielił przyczyny powstawania poża-
rów na dwie grupy: zależne od zjawisk 
przyrody i właściwości pewnych ciał, 

17

6

2010

Systematyka przyczyn powstawania pożarów

jak promieniowanie słońca, uderze-
nie pioruna, samozapalenie się ma-
teriałów, wybuchy itp., oraz zależne 
od woli ludzkiej, jak nieostrożność, 
fi gle dziecięce, podpalenia, oświetle-
nie, iskry z parowozów i lokomobili, 
instalacje mechaniczne itp.

J. Sawaszyński (Ochrona przed po-

żarami w budownictwie. Pożarnicza 
Spółdzielnia Wydawnicza, Szczecin 
1949 r.) przyczyny powstawania po-
żarów podzielił na trzy grupy:
1. Naturalne – wywołane przez siły 

przyrody, bez udziału człowieka, 
np. uderzenie pioruna, samoza-
palenie, ogień przelotowy itd. 
Należą do nich również wypadki 
pożarów spowodowanych przez 
zwierzęta.

2. Rzeczowe – wywołane przez dzia-

łanie urządzeń i procesów tech-
nicznych, jak wady instalacyjne 
i budowlane, niektóre procesy 
fabrykacyjne itd., ale bez udziału 
człowieka.

3. Podpalenia – spowodowane bez-

pośrednio przez ludzi; przy czym 
zależnie od udziału w tym woli 
ludzkiej należy rozróżnić podpale-
nia przypadkowe (przez nieświa-
domość, nieuwagę, niedbalstwo) 
oraz rozmyślne.
T. Glazer (Przyczyny pożarów 

i wybuchów. Wydawnictwo Arka-

dy, Warszawa 1958 r.) przyczyny 
powstawania pożarów omawia 
łącznie z przyczynami wybuchów 
i dzieli je na następujące grupy 
i podgrupy:
1. Przyczyny naturalne:

– wyładowania elektryczności 

statycznej,

– promieniowanie słoneczne.

2. Procesy chemiczne:

–  samozapalenia olejów, tłuszczy, 

drewna, węgla, torfu, siana,

– przemiany egzotermiczne,
– przemiany katalityczne,
– nieprawidłowy bieg proce-

sów.

3. Procesy fi zyczne:

– ruch ciepła,
–  zamiana energii mechanicznej 

na ciepło,

– elektryczność statyczna,
– elektryczność przewodowa.

4. Inne przyczyny pożarów i wybu-

chów:
– podpalenia,
– nieporządek, niedbalstwo, zła 

organizacja pracy,

–  otwarty ogień, zapałki, palenie 

tytoniu.

B. Hołyst (Kryminalistyczna pro-

blematyka pożarów. Wydawnictwo 
Zakładu Kryminalistyki KGMO, War-
szawa 1962 r.), uwzględniając proble-
matykę kryminalistyczną, opracował 

podział dominujących przyczyn 
powstawania pożarów i dokonał ich 
podziału na dwie główne grupy: po-
żary powstałe bez udziału człowieka 
(spowodowane przez siły przyrody: 
pioruny i promienie słoneczne) oraz 
powstałe w wyniku działania czło-
wieka, w tym:
1. Pośrednio powodujące pożar:

– wady konstrukcji lub niewła-

ściwa eksploatacja (urządzenia 
oświetleniowe, ogrzewcze oraz 
mechaniczne),

– wady magazynowania i kon-

serwacji (samozapalenie, eks-
plozja).

2. Bezpośrednio powodujące po-

żar.
F. Kreid (Przyczyny powstawania 

i rozszerzania się pożarów na wsi. 
Warszawa 1968 r.) dzielił przyczy-
ny powstawania pożarów na dwie 
grupy: niezależne od woli człowieka 
i zależne pośrednio lub bezpośred-
nio od woli człowieka.

R. Grzelak (Ogólne zagadnienia 

problematyki pożarów z punktu wi-
dzenia techniki kryminalistycznej. 
Pożary, źródła powstawania i badanie 
miejsca zdarzenia. Warszawa 1970 r.) 
dokonał podziału przyczyn powsta-
wania pożarów na:
1. Samozapalenia – powstające na  

skutek bodźców przyrodniczych 

Pożary powstałe wskutek ludzkiej nieuwagi 

zaliczyć można do grupy „pożarów społecznych”

Pożary powstałe w wyniku działania sił 
przyrody, na przykład uderzenia pioruna, 
można nazwać „pożarami naturalnymi”

18

6

2010

Systematyka przyczyn powstawania pożarów

i technicznych przez człowieka 
bezpośrednio nieregulowanych, 
a wynikających z niewiedzy lub 
zaniedbania:
–  biologiczne, powstające na sku-

tek działania drobnoustrojów,

–  chemiczne, powstające w wy-

niku przemiany chemicznej,

– fi zyczne, wynikające z własności 

fi zycznych ciał lub uzasadnione 
prawami fi zyki.

2. Podpalenia powstające na skutek 

bezpośredniego działania czło-
wieka (celowego lub niezamierzo-
nego).
Z kolei A. Kwiatkowski, T. Rydzek, 

C. Szulc, J. Wolanin i M. Zdanowski 
(Matematyczno-komputerowy model 
kryminalistycznego badania przyczyn 
i okoliczności pożarów. Wydawnictwo 
Czasopisma Wojskowe, Warszawa 
1989 r.), opracowując matematyczno-
komputerowy model kryminalistycz-
nego badania przyczyn i okoliczności 
pożarów, przyczyny powstawania 
pożarów podzielili na cztery głów-
ne grupy:
1. Zjawiska fi zyczne:

– elektryczność statyczna,
– wyładowania atmosferyczne,
– w instalacjach i urządzeniach 

elektrycznych,

–  w instalacjach grzewczych nie-

elektrycznych,

– w urządzeniach mechanicz-

nych,

–  żarzące się i palące ciała,
– samozapalenie.

2. Procesy biologiczne:

– samozapalenie.

3. Reakcje chemiczne:

– samozapalenie,
– w procesach technologicz-

nych,

–  w innych okolicznościach.

4. Podpalenia.

W pracy W. Kędzierskiego (Techni-

ka kryminalistyczna, t. III. Wydawnic-
two Wyższej Szkoły Policji, Szczytno 
1995 r.) na potrzeby kryminalistyki 

przyjęto podział przyczyn powsta-
wania pożarów na osiem grup:
– podpalenie,
– zaprószenie ognia,
– samozapalenie,
–  wybuch materiału wybuchowego,
– wybuch mieszanin par cieczy, 

gazów lub pyłów z powietrzem 
(przestrzenny),

– wada instalacji elektrycznej lub 

elektroenergetycznej,

–  wada urządzenia grzewczego,
–  proces technologiczny, chemiczny 

i tarcie.
T. Terlikowski (Praktyczny poradnik 

dla specjalisty ochrony przeciwpoża-
rowej. Ocena zagrożenia pożarowego 
i wybuchowego w zakładzie pracy. 
Wydawnictwo Weka Sp. z o.o., War-
szawa 1999 r.) przyczyny powstawa-
nia pożarów podzielił na dwie grupy 
(podział T. Terlikowskiego jest oparty 
na podziale R. Grzelaka):
1. Podpalenia, których skutkiem są 

pożary powstałe w wyniku bezpo-
średniego działania człowieka.

2. Samozapalenia, których skutkiem 

są pożary powstałe w wyniku 
procesów fizykochemicznych 
(często niekontrolowanych przez 
człowieka):
– biologiczne,
– chemiczne,
– fi zyczne.
Zaproponowane przez wymie-

nionych autorów podziały przyczyn 
powstawania pożarów zawierają 
w swej klasyfi kacji zarówno elementy 
przedmiotowe, wynikające ze zjawisk 
fi zycznych, chemicznych lub biolo-
gicznych, jak i elementy podmiotowe, 
związane z umyślnym lub nieumyśl-
nym działaniem człowieka. Podob-
ny system klasyfi kowania przyczyn 
powstawania pożarów, zawierający 
te dwa elementy, stosowany jest 
od dziesięcioleci przez organa straży 
pożarnej, która rejestruje rzeczywistość 
w zakresie ogółów pożarów w kraju 
spowodowanych przestępstwami, 

wykroczeniami, przyczynami przez 
nikogo zawinionymi czy też wypad-
kami losowymi. System klasyfi kowania 
przyczyn powstawania pożarów przez 
straż pożarną oparty jest o kryterium 
podziału przyczyn powstawania po-
żarów na grupy opisowo-zwyczajo-
wych sformułowań statystyki

1

, który 

służy przede wszystkim do celów 
ewidencyjno-statystycznych.

Omówienie klasyfi kacji przyczyn 

powstawania pożaru przez straż po-
żarną w ujęciu historycznym zostało 
pominięte z uwagi na ograniczoną 
objętość artykułu.

Propozycja podziału 
przyczyn pożarów

Praktyka pokazuje, że przyczyny 
powstawania pożarów najczęściej 
łączą się z postępowaniem człowieka. 
To człowiek poprzez działanie lub za-
niechanie działania od wielu wieków 
powoduje powstawanie największej 
liczby pożarów w środowisku. Pożary 
spowodowane np. nieostrożnością, 
lekkomyślnością, niedbalstwem, nie-
przestrzeganiem zasad czy złą wolą 
ludzi wywołane są przez przyczyny, 
które bezpośrednio zależą od czło-
wieka, od jego świadomości.

Przykładowo do pożarów bezpo-

średnio wywołanych przez człowieka 
zaliczam wszelkie umyślne podpale-
nia i celowe wybuchy dokonane przy 
użyciu różnych źródeł inicjujących, 
takich jak: płomień zapałki lub zapal-
niczki, zapalona świeca, substancje 
chemiczne reagujące z materiałami 
palnymi czy jako układy zapalające, 
i inne czynniki mogące zainicjować 
celowy pożar. Do nieostrożności 
ludzkiej należy zaliczyć również m.in.: 
używanie ognia otwartego (np. papie-
rosów, zapałek, świeczek), wypalanie 
pozostałości roślinnych na polach, 
posługiwanie się substancjami ła-
two palnymi i pirotechnicznymi oraz 
prowadzenie prac niebezpiecznych 
pożarowo. Do przyczyn powstawania 

21

21

6

2010

Systematyka przyczyn powstawania pożarów

pożarów spowodowanych bezpo-
średnio przez człowieka, a związanych 
z nieprawidłowym użytkowaniem 
przedmiotów

2

, należy zaliczyć m.in.: 

niewłaściwą eksploatację maszyn, 
urządzeń i instalacji elektrycznych oraz 
spalinowych, nieprzestrzeganie reżi-
mów technologicznych i związanych 
z użytkowaniem czy składowaniem 
materiałów i substancji (w tym powo-
dujących samozapalenia chemiczne 
i biologiczne). Działanie lub brak po-
żądanego działania człowieka dopro-
wadza do powstania różnych zjawisk 
fi zycznych, biologicznych i reakcji 
chemicznych inicjujących pożar.

W przypadkach pożarów spo-

wodowanych bezpośrednio przez 
człowieka można mówić o jego 
winie i odpowiedzialności. Moż-
na je nazwać umownie „pożarami 
społecznymi”.

Dla zobrazowania tych rozważań 

posłużę się wybranymi przykładami, 
w których człowiek jest bezpośred-
nim sprawcą pożarów:
–  pożar w lesie powstał w wyniku 

podpalenia poszycia leśnego. Ta-
kie postępowanie kwalifi kuje się 
do umyślnego podpalenia,

– wybuch, a w konsekwencji po-

żar samochodu powstał wskutek 
podłożenia materiału wybucho-
wego pod pojazdem – umyślny 
wybuch,

–  pożar w hali produkcyjnej powstał 

od wyładowania elektrostatycznego 
podczas przelewania cieczy palnej 
– nieprawidłowe (bez uziemienia) 
przelewanie cieczy palnej,

– pożar w mieszkaniu powstał 

od niedogaszonego niedopałka 
papierosa wrzuconego do kosza 
na śmieci – nieostrożność podczas 
palenia papierosa,

–  pożar składu materiałów palnych 

powstał od wybuchu nagrzanej 
słońcem butli gazowej – niepra-
widłowe przechowywanie butli 
gazowych,

–  pożar w mieszkaniu powstał od ele-

mentu grzewczego termowen-
tylatora ustawionego w bliskim 
kontakcie z materiałem palnym – 
nieprawidłowe użytkowanie elek-
trycznego urządzenia grzejnego,

–  pożar w stodole powstał w wyniku 

samozapalenia niedosuszonego 
siana – nieprawidłowe składowa-
nie masy roślinnej,

–  pożar w magazynie powstał wsku-

tek odcinania rurki CO za pomocą 
płomienia palnika acetylenowego 
– nieprawidłowe prowadzenie prac 
niebezpiecznych pożarowo,

–  pożar w maszynie powstał od tar-

cia nienasmarowanego łożyska 
w kole zamachowym – niepra-
widłowa eksploatacja maszyny,

–  pożar na strychu powstał od iskry 

z nieszczelnego przewodu komi-
nowego – nieprawidłowe użyt-
kowanie urządzenia ogrzewczo-
kominowego.
Pożary pośrednio spowodowane 

przez człowieka powstają np. w ma-
szynach, urządzeniach, instalacjach, 
substancjach fi zycznych itp., zaprojek-
towanych, wykonanych i użytkowa-
nych przez człowieka, posiadających 
wady, których człowiek, pomimo do-
łożenia należytych starań na etapie 
projektowania, wykonania (w tym 
kontroli jakości) i użytkowania, nie 
był w stanie ujawnić i wyeliminować, 
a które podczas normalnego ich użyt-
kowania doprowadziły do powstania 
pożaru. Przykładem może być pożar 
nowego komputera przenośnego 
powstały w baterii, w której doszło 
do zwarcia elektrycznego i przegrza-
nia podczas właściwego jej ładowania. 
Bateria przeszła pozytywnie badania 
jakościowo-kontrolne, które nie wy-
kazały wady konstrukcyjnej. W tym 
przypadku nie można mówić o winie 
i odpowiedzialności człowieka, a je-
dynie o ukrytej wadzie konstrukcyj-
nej przedmiotu, której na podstawie 
posiadanej wiedzy nie można było 

ujawnić przed powstaniem pożaru. Ta-
kie pożary spowodowane pośrednio 
przez człowieka można nazwać  „po-
żarami społeczno-technicznymi”.

W praktyce dochodzi również 

do pożarów niezwiązanych z po-
stępowaniem człowieka. Do tych 
zaliczam pożary powodowane bez-
pośrednio przez siły przyrody, takie 
jak: wyładowania atmosferyczne, czyli 
uderzenia piorunów powodujące 
zapalenie się materiałów palnych, 
promieniowanie słoneczne powo-
dujące zapalenie roślinności (szcze-
gólnie w regionach świata o gorącym 
klimacie), erupcje wulkanów, czyli 
oddziaływania wulkanicznej mate-
rii w postaci lawy lub bomb wulka-
nicznych o wysokiej temperaturze 
na materiały palne (np. 23 stycznia 
1973 roku na miasto Heimaey na Is-
landii spadły bomby wulkaniczne, 
wywołując liczne pożary) oraz sa-
mozapalenia w przyrodzie. Taki nie-
zwykle rzadki przypadek miał miejsce 
latem 2004 roku w jednej z chińskich 
rzek. Powstał w niej pożar, który roz-
przestrzenił się na odcinku około 
1,5 km. Ustalono, że jego przyczyną 
było samozapalenie spowodowane 
zapłonem zalegającego w korycie 
rzeki fosforu

3

. Wymienione przyczy-

ny są bezpośrednio powodowane 
siłami przyrody i powstałe w efekcie 
ich działania pożary można nazwać 
„pożarami naturalnymi”.

Do przyczyn powstawania poża-

rów pośrednich, spowodowanych 
przy pomocy sił przyrody, zaliczam 
uszkodzenia przedmiotów w wy-
niku działania sił przyrody, których 
oddziaływanie na te przedmioty 
spowodowało powstanie w nich 
uszkodzeń (zjawisk) powodujących 
pożary. Na przykład trąba powietrzna 
powodująca uszkodzenie napowietrz-
nej linii elektroenergetycznej, w której 
powstają iskrzenia, a w konsekwen-
cji dochodzi do zapalenia materiału 
palnego i pożaru albo np. w wyniku 

18

22

6

2010

Systematyka przyczyn powstawania pożarów

trzęsienia ziemi dochodzi do uszko-
dzenia instalacji gazowej w obrębie 
źródła ciepła, a w konsekwencji 
– zapalenia gazu i pożaru. Pożary 
pośrednie spowodowane przez siły 
przyrody można nazwać „pożarami 
naturalno-technicznymi”.

Do rzadkich przypadków spoty-

kanych w praktyce należy zaliczyć 
pożary spowodowane przez zwie-
rzęta. Najczęściej pożary w tej grupie 
przyczyn powodują gryzonie, które 
dokonują przegryzienia instalacji 
elektrycznej pod napięciem, powo-
dując jej zwarcie i pożar. Ponadto 
znane są przypadki owinięcia się węża 
dookoła przewodu elektrycznego 
pod napięciem, co spowodowało 
zwarcie i powstanie pożaru. Inne 
przypadki znane z praktyki to pożary 
spowodowane przez ptaki – kawki, 
które potrafi ą nieugaszony niedo-
pałek papierosa przenieść w dziobie 
do gniazda w budynku (np. do sto-
doły), gdzie następnie dochodzi 
do zapalenia materiału palnego 
i powstania pożaru, czy niezwykły 
przypadek pożaru spowodowane-
go przez szczura, który wdrapał się 
na dach zabytkowego budynku i tam 
zdechł po spożyciu trucizny zawie-
rającej związki fosforu. Kiedy szczur 
zaczął się rozkładać, rozpadły się też 
związki fosforu i powstał wolny fosfor, 
który jest substancją bardzo łatwo 
palną. Wskutek zetknięcia z tlenem 

nastąpiło samozapalenie, od którego 
zajęła się słoma na dachu i powstał 
pożar. Zdarza się, że zwierzęta do-
mowe powodują pożary, na przykład 
potrącając i przewracając zapaloną 
świeczkę lub popielniczkę z żarzącym 
się papierosem itp.

Biorąc powyższe pod uwagę, do-

konałem własnego podziału przy-
czyn powstawania pożarów, który 
prezentuję w tabeli.

Wnioski

Przedstawiony podział przyczyn 
powstawania pożarów, podobnie 
jak podział cytowanych autorów, 
zawiera w sobie zarówno element 
podmiotowy (umyślnego lub nie-
umyślnego działania człowieka 
i zwierząt), jak i przedmiotowy 
(zjawiska fi zyczne, chemiczne lub 
biologiczne). Takie połączenie tych 
elementów w jeden schemat może 
nie odpowiadać zasadom klasyfi kacji 
logicznej opartej na jednym kryte-
rium, niemniej zastosowanie tylko 
jednego kryterium przedmiotowe-
go lub podmiotowego na potrzeby 
profi laktyki przeciwpożarowej, jak 
i na potrzeby ustalenia winy lub 
braku winy za sprowadzenie pożaru, 
byłoby niewystarczające.

Klasyfikacja przyczyn pożarów 

oparta tylko na elementach przed-
miotowych w większości przypadków 
nie dałaby odpowiedzi na pytanie, 

w jakich okolicznościach doszło 
do powstania danego zjawiska, nato-
miast klasyfi kacja przyczyn pożarów 
oparta tylko na elemencie podmio-
towym pozbawiłaby ujęcia w takiej 
klasyfi kacji pożarów powstałych bez 
udziału człowieka. Ponadto umiesz-
czenie tych dwóch elementów łącznie 
w systematyce przyczyn pożarów daje 
możliwość podjęcia próby zakwalifi -
kowania wszystkich możliwych przy-
czyn powstawania pożarów w jeden 
schemat klasyfi kacyjny.

Z punktu widzenia praktycznego 

nieodzowne wydaje się opracowanie 
takiej systematyki przyczyn powsta-
wania pożarów, która na podstawie 
zgromadzonych danych umożliwi 
grupowanie przyczyn powstawa-
nia pożarów na wiele sposobów, 
dając możliwość różnego ich wyko-
rzystania. Na przykład w zależności 
od umyślności lub nieumyślności 
działania człowieka, rodzaju źródeł 
zapłonu i zapalenia, miejsca, w któ-
rym powstał pożar, albo przedmiotu 
lub roślinności. 



1 

Matematyczno-komputerowy model 
kryminalistycznego badania przyczyn 
i okoliczności pożarów. Praca zbiorowa, 
Wydawnictwo Czasopisma Wojskowe, 
Warszawa 1989.

2 

Przez przedmioty należy rozumieć rze-
czy, obiekty nieożywione.

3 

CTIF. Światowa statystyka ochrony prze-
ciwpożarowej. Raport nr 13, Ocena ryzyka 
pożaru, 2008.

Przyczyny pożarów

Spowodowane przez człowieka

Spowodowane przez siły przyrody

Spowodowane 

przez zwierzęta

np.:
– uszkodzenia 

i potrącenia 
przedmiotów

Bezpośrednio

Pożary społeczne
np.:
– podpalenia 

i celowe wybuchy,

– wszelka 

nieostrożność,

– nieprawidłowe 

użytkowanie 
przedmiotów

Pośrednio

Pożary społeczno-
techniczne
np.:
– nieujawnione 

wady 
przedmiotów

Bezpośrednio

Pożary naturalne
np.:
– wyładowania 

atmosferyczne,

– promienie 

słoneczne,

– samozapalenia,
– erupcje wulkanów

Pośrednio

Pożary naturalno-
techniczne
np.:
– uszkodzenia 

przedmiotów

Tabela. Schemat klasyfi kacji przyczyn powstawania pożarów