background image

Kontrola instalacji gazowych i przewodów kominowych

Właściwy  stan  techniczny  instalacji  gazowej oraz  przewodów  kominowych   w   istotny
sposób wpływa na bezpieczne pod względem przeciwpożarowym użytkowanie obiektu
budowlanego.   W   naszym   kraju   urządzenia   ogrzewcze   na   paliwa   stałe   i   ciekłe   oraz
urządzenia gazowe są przyczyną  prawie  3 tys. pożarów  rocznie. Tylko w  roku  2001
strażacy z Państwowej Straży Pożarnej podczas przeprowadzanych kontroli stwierdzili
ponad 15 tys. nieprawidłowości, dotyczących okresowych badań instalacji użytkowych
w   obiektach   użyteczności   publicznej,   zamieszkania   zbiorowego   i   budynkach
mieszkalnych wielorodzinnych.

W   przeprowadzonych   kontrolach   stanu   technicznego   czynnych   instalacji   gazowych,
wykonanych   w   ponad   700   budynkach   wielorodzinnych,   najczęściej   występującymi
nieprawidłowościami były:
•  korozja   i   inne   nieprawidłowości   w   wykonaniu   przewodów   rozprowadzających   paliwa
gazowe w budynku,
• nieszczelności reduktorów domowych i przyłączy do nich,
• nieszczelności przewodów i kurków głównych instalowanych w pomieszczeniach,
• zmiany lokalizacji urządzeń gazowych dokonywane przez odbiorców,
• nieszczelności urządzeń gazowych,
• nieszczelności w połączeniach przyłączy do gazomierzy dokonywane przez najemców,
• zmiany lokalizacji gazomierzy,
• nieszczelności gazomierzy.

Przyczyny pożarów
W przypadku przewodów kominowych, wady w ich budowie i eksploatacji doprowadzają do
powstania pożarów, przede wszystkim z następujących powodów:
• niewłaściwe materiały użyte do budowy komina,
• zbyt cienkie ścianki przewodów kominowych,
• niejednakowy przekrój przewodów na całej ich długości,
• przewody dymowe prowadzone poziomo, skośnie, z uskokami wewnątrz,
• brak drzwiczek wycierowych przy zmianie kierunku przewodu dymowego,
• umieszczanie kominów blisko palnych, niezabezpieczonych konstrukcji budynku,
• za niskie wyprowadzenie komina ponad dach,
• nieotynkowanie komina na strychu, nieotynkowanie lub niewyspoinowanie jego części nad
dachem,
• gromadzenie materiałów palnych blisko drzwiczek wycierowych,
• utrudniony dostęp do drzwiczek wycierowych,
• nieszczelność komina.

Co kontrolować
Pożary i kontrole potwierdzają zaniedbania w wykonywaniu przez właścicieli i zarządców
obiektów   budowlanych   obowiązku   sprawdzania   stanu   technicznego   tych   instalacji   i
przewodów. Ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze
zm.)   nakłada   na   właścicieli   lub   zarządców   obowiązek   systematycznego   sprawdzania   co
najmniej raz w roku stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych
(dymowych,   spalinowych   i   wentylacyjnych)   w   obiektach   budowlanych.   Wymieniam
czynności, których wykonanie potwierdza skuteczność dokonanej kontroli, dając jednocześnie
gwarancję   bezpiecznego   użytkowania   obiektu   budowlanego.   Sprawdzenie   powinno
obejmować w szczególności:
1. w zakresie instalacji gazowych

background image

• przegląd piwnic, w których znajdują się instalacje, oraz przegląd dostępu do zaworów,
• sprawdzenie przejść przewodów przez zewnętrzne ściany budynku,
•  sprawdzenie   szczelności   ścian   zewnętrznych   piwnicy  w   przypadku,   gdy  w   sąsiedztwie
występują przewody gazowe,
• sprawdzenie stężenia gazu w piwnicach oraz kontrolę szczelności połączeń i zaworów,
•  sprawdzenie   stężenia   gazu   na   górnych   piętrach   w   budynkach   wyposażonych   w   kanały
zbiorcze,
•  sprawdzenie   stężenia   gazu   we   wnękach   gazomierzowych,   szczelności   połączeń   i   stanu
gazomierza, stanu urządzeń gazowych w lokalach, prawidłowości ich działania i przebiegu
procesu spalania gazu,
•  sprawdzenie   stanu   elastycznych   połączeń   przyborów   gazowych   i   ich   zgodności   z
wymaganymi atestami,
• sprawdzenie stanu przewodów spalinowych oraz przewodów wentylacyjnych,
• sprawdzenie pomalowania instalacji gazowej w piwnicach na kolor żółty,
2. w zakresie przewodów kominowych
• sprawdzenie drożności przewodów kominowych oraz siły ciągu kominowego (podciśnienie)
przy zamkniętych oknach,
•  sprawdzenie   dostępu   do   czyszczenia   i   kontroli   przewodów   kominowych   oraz   urządzeń
pomocniczych,
•  sprawdzenie   ogólnego   stanu   technicznego   (przydatność,   uszkodzenia)   przewodów
kominowych na całej ich długości, a także kanałów, czopuchów, rur i łączników, włazów,
drabin,   drzwiczek   kominowych   (wyczystnych   i   rewizyjnych),   ław   kominiarskich   i   nasad
kominowych,
•  sprawdzenia   sprawności   działania   urządzeń   wentylacyjnych   nawiewno-wywiewnych   w
lokalach, w których zainstalowane są urządzenia grzewcze (trzony kuchenne, grzejniki wody
przepływowej, kotły c.o. itp.),
•  sprawdzenia występowania innych nieprawidłowości, mogących stanowić zagrożenie, np.
materiały   łatwopalne   przy   kominie,   nieprawidłowe   podłączenia,   brak   lub   uszkodzone
urządzenia pomocnicze,
•  sprawdzenie zabezpieczenia przewodów spalinowych przed korozją kwasową, pobielenia
komina w obrębie strychu.

Wymienione kontrole i sprawdzenia mogą wykonywać osoby posiadające uprawnienia

budowlane   odpowiedniej   specjalności,   przy   czym   kontrole   stanu   technicznego   instalacji
gazowych   powinny   przeprowadzać   osoby,   które   posiadają   kwalifikacje   wymagane   przy
wykonywaniu dozoru nad eksploatacją tych instalacji. Natomiast kontrole stanu technicznego
przewodów   dymowych   oraz   grawitacyjnych   przewodów   spalinowych   i   wentylacyjnych
powinny przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim. Z
każdej   kontroli   powinien   być  sporządzony  protokół,   którego   oryginał  należy  dołączyć  do
książki obiektu budowlanego.

Właściciele,   zarządcy   lub   użytkownicy   obiektów   budowlanych,   czyli   osoby,   na

których spoczywają obowiązki w zakresie napraw, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio
po   przeprowadzonej   kontroli   stanu   technicznego   obiektu   budowlanego   albo   jego   części
usunąć   stwierdzone   uszkodzenia   i   nieprawidłowości   oraz   uzupełnić   braki,   które   mogłyby
spowodować  zagrożenie pożarowe. Obowiązki te powinny być potwierdzone w protokole z
kontroli obiektu budowlanego. 

Warto dodać, że – zgodnie z ustawą Prawo budowlane – kto nie spełnia obowiązku

okresowej kontroli wymienionych instalacji i przewodów, podlega karze grzywny. Przepis ten
ma   charakter   wykroczenia   z   ustawy   Kodeks   wykroczeń,   zagrożonego   karą   grzywny   w
wysokości od 20 zł do 5000 zł. 

Natomiast   –   zgodnie   z   art.   82   §   1   pkt   4   Kodeksu   wykroczeń   –   kto   nieostrożnie

obchodzi   się   z   ogniem   lub   wykracza   przeciwko   przepisom   dotyczącym   zapobiegania   i

background image

zwalczania pożarów, a w szczególności eksploatuje instalacje i urządzenia gazowe, których
stan techniczny może przyczynić się do powstania pożaru, wybuchu lub rozprzestrzeniania
ognia, podlega karze aresztu, grzywny albo karze nagany.

mgr Tomasz Sawicki
Biegły sądowy z zakresu pożarnictwa
w Legnicy