background image

Od zarania dziejów;

wynalazki p.n.e. 

  1,7 mln. – najdawniejsze próby kształtowania narzędzi kamiennych (Afryka Środkowo–

Wschodnia.).

600 000 – produkcja pierwszych narzędzi kamiennych – pięściaków (Chiny, Indonezja,

Afryka Płd.).

300 000 – posługiwanie się 

ogniem

 (Chiny).

200 000  – użycie broni miotanej: drewnianych oszczepów (Anglia, Hiszpania).

100 000  – umiejętność niecenia ognia (Eurazja, Afryka).

50 000  – pierwsze sztuczne schronienie: szałasy (Eurazja).

40 000  

oszczep

 zbrojony grotem kamiennym (Europa, Afryka).

35 000  

łuk i strzały

 (Europa, Afryka), stosowanie barwników naturalnych:

malowidła naskalne

, barwienie ciała (Francja, Hiszpania), udoskonalone

narzędzia krzemienne i kościane: noże, szydła, rylce, piły, wiertła (Europa,

Afryka Płn.).

15 000  – harpun rogowy i kościany (Francja).

12 000  

siekiera

 rogowa i kamienna (Azja, Europa), motyka (Azja Przednia,

Europa).

8800  – początki rolnictwa i hodowli, sierp (Azja Przednia, Egipt), pierwszy 

chleb

.

7000  – użycie sieci rybackich (Europa Płn.).

6300  – łódź z jednego pnia (Holandia).

6200  – pierwsze budowle z gliny: 

cegła suszona

 (Azja). 

6000  – początki garncarstwa (Iran Płn.), głowica kamiennego topora z

oszlifowanym ostrzem (Skandynawia), 

łódź wiosłowa

 (Egipt).

5200 – pierwsze 

kręgle

 (Egipt).

5000  – początki tkactwa i koszykarstwa (Egipt, Mezopotamia), zwierzę juczne: osioł

(Azja), 

sanie

 (Skandynawia), znane są już 

narty

 (Skandynawia), świdry

smyczkowe i piły kamienne. 

4500  

proca

 (Iran), 

szczudła

 (lokalizacja nieznana).

4400  – najstarsze znane wyobrażenia warsztatu tkackiego (Egipt).

4000  – budownictwo wodne: kanały nawadniające, tamy, groble (Egipt,

Mezopotamia), wytop 

miedzi

 z rud: pierwsze narzędzia metalowe

(Mezopotamia, Egipt), radło drewniane (Mezopotamia), początki

wytwarzania 

szkła

 (Egipt, Mezopotamia), 

waga

 równoramienna z pionem

(Egipt), pismo klinowe (Sumerowie), w Chinach znane są 

żurawie

.

3500  – żagiel (Egipt, Mezopotamia), wóz na kołach ciągniony przez woły

(Mezopotamia), 

papirus

 jako materiał do pisania (Egipt).

3400  – początki wydobywania i przerabiania 

żelaza

 w Egipcie.

3200  – koła garncarskie, cegła wypalana oraz

 narzędzia z brązu

 (Mezopotamia).

3100 

zapora wodna

 (Wadi–el–Garani, Egipt).

3000  

krosno tkackie

 (Egipt), 

bawełna

 (Indie).

2990  – igły miedziane (Egipt).

2900  – budowle megalityczne (Europa płn.).

2800  –  żarna do mielenia zboża (Sumerowie), jednomasztowe żaglowce z wiosłami

(Egipt).

2700  – w Chinach znane są 

zegary wodne

, lampy olejowe z pływającym knotem

(Egipt).

2650  – małe przenośne wagi belkowe (Egipt).

2600  – wielkie piramidy z kamiennych bloków (Giza, Egipt), prymitywne dźwigi

budowlane (Egipt).

background image

2500  – podróże morskie żaglowców (Egipt), znany jest już pręt pionowy rzucający

cień (Chiny), zwierciadło płaskie (Egipt), 

zegary słoneczne

 (Egipt, Chiny),

saletrę pozyskuje się z moczu (Egipt).

2400  – zawias do łączenia tabliczek z tekstami (Sumerowie).

2350  – okna w domach mieszkalnych (Sumerowie), pierwsze

 ustępy

(Mezopotamia).

2300  

kanalizacja miejska

 (Indie).

2250  – pierwsze

 mapy

 (Mezopotamia), 

parasol

 przeciwsłoneczny (Chiny).

2200  – w Chinach znane są 

kołowroty

.

2000  – najstarsza 

droga koleinowa

 (Malta), użycie konia jako wierzchowca (Iran),

buty

 (Egipt), barwne tkaniny 

jedwabne

 (Chiny), koło szprychowe, 6–8

szprych z brązu (Azja Mniejsza, Asyria), pierwsze 

łyżwy

 (Szwecja).

1900  – żelazne ozdoby i broń rytualna (Azja).

1850  

alfabet literowy

 (Asyria).

1800  – konny 

rydwan

 bojowy (Europa i Azja).

1650  – pierwsze ślady wytwarzania miecza (Kreta).

1600  – wchodzi do użytku miech (Egipt).

1580  – stosowanie 

kanalizacji

 (Egipt).

1500  – początki brukowania dróg (Kreta), naczynia szklane (Egipt), tokarka z

napędem strunowym (Egipt, Mezopotamia), zegary piaskowe: klepsydry

(Grecja), pierwszy 

klej

 (Egipt).

1490  – używana jest łyżka (Izrael).

1400  

hartowane żelazo

, broń żelazna (Armenia), 

pergamin

 ze skóry zwierzęcej

(Azja Mniejsza), wyroby ze szkła i emalii (Egipt).

1350  – waga dźwigniowa z odważnikami (Egipt).

1300  – łazienki z wodą przepływową (Knossos, Kreta), pojawienie się szkła

przezroczystego (Egipt), wyrabiany jest 

drut

 (Egipt), łowienie ryb przy

pomocy haczyka (Egipt).

1200  

zamek do drzwi

 z kluczem (Mykeny).

1184  – przesłanie za pomocą łańcucha sygnałów ogniowych wiadomości o zdobyciu

Troi (Troja – Mykeny).

1125  – mapy grawerowane (Chiny).

1000  – upowszechnienie narzędzi żelaznych (wsch. kraje śródziemnomorskie),

stosowanie ropy naftowej w kagankach (Chiny, Babilonia) hartowane 

sierpy

z brązu

 (Europa).

900  

żarna

 obrotowe (Syria), posługiwanie się piłą z dwoma uchwytami (Niniwa

w Asyrii).

875  – znany jest składany parasol (Asyria).

800  – pierwsza Olimpiada starożytna, użycie krążka linowego do podnoszenia

ciężarów (Asyria, Syria), piramidy w La Venta (Ameryka Środkowa).

775  – rozwija się 

alfabet

 grecki.

714  – system kanałów nawadniających (Armenia).

700  

akwedukt

 zaopatrujący w wodę miasto (Niniwa, Asyria), sklepienie

beczkowe z cegły (Chorsabad, Asyria), 

tunel

 doprowadzający wodę do

miasta (Jerozolima).

670  – papirus w Europie.

640  – publiczne zegary wodne (Asyria), zastosowanie soczewki z kryształu

górskiego do zapalania ognia (Asyria), pierwsze 

monety

 (Lidia), początki

historii 

banknotu

 (Chiny).

600  

stałe mosty

 na wielkich rzekach (Babilon, Rzym), flota fenicka faraona

Necho II opływa Afrykę.

580  – dwuramienna kotwica statku (Anacharis).

547  – globus jako mapa Ziemi (Anaksymander).

530  – tunel drążony z obu końców: przez górę Kastro (Eupalinos z Megary,

Samos).

518  – przekopano kanał żeglowny Nil – M. Czerwone (Egipt).

500  

świece

 (Chiny), znane są 

nożyce

 (Grecja), pierwsze 

latawce

 (Chiny),

liczydło

 (Mezopotamia i Egipt)

background image

480  

most na powiązanych okrętach

 (Harpakos: Dardanele).

440  – używanie miedzianych pieniędzy (Grecja), 

abakus

 (Grecja, Rzym).

432  – użycie belek żelaznych w budownictwie: w Propylejach na Akropolu

(Mnesikles: Ateny).

430  – Grek Demokryt kładzie podwaliny wiedzy o atomach jako niepodzielnych

cząstkach.

424  – użycie miotacza płomieni: przy oblężeniu Delion (Grecja).

400  – początki urbanistyki: budowa miast o planie prostokątnym (Hippodamos z

Miletu, Grecja), 

katapulta

 (Syrakuzy), żeliwo (Chiny), “wieczna lampa”

oliwna (Kallimachos, Grecja).

365  – Grek Arystoteles stwierdza, że spadanie swobodne jest ruchem

przyśpieszonym.

350  – początki strzemion: pierwsze wyobrażenia (Scytowie), znana jest 

śruba

(Grecja).

322  – Arystoteles opisuje przekładnię zębatą (Grecja).

312  – pierwsza droga rzymska, Via Appia (Rzym – Kapua) 190 km i 8 m

szerokości.

300  – młyn zbożowy poruszany przez osły (Grecja), świeca woskowa (Chiny).

280  

latarnia morska

: Faros (Sostratos z Knidos, Aleksandria).

260  – statki z kołami łopatkowymi napędzanymi kieratem obracanym przez woły

(Appius Klaudius, Grecja).

250  – Grek Archimedes wykrywa parcie cieczy na ciała zanurzone (prawo

Archimedesa), poznaje ciężar właściwy ciał i określa środek ciężkości, dźwig

i układ wielokrążków (Archimedes, Syrakuzy), używanie węgla kamiennego

(Grecja).

240  – pojęcie stopni długości i szerokości geograficznej (Eratostenes z Cyreny).

230  – zegar wodny z samoczynną regulacją, pompa tłokowa: organy powietrzno–

wodne (Ktesibios, Aleksandria).

217  – rozpoczęcie budowy

 Wielkiego Muru Chińskiego

.

215  – pędzel z włosia do pisania (Chiny).

210  – obliczenie liczby pi – 3,14169 (Apoloniusz Perge).

200  

koło wodne

: pierwszy opis i początki pneumatyki (Filon z Bizancjum),

szerokie użycie rozmaitych mechanizmów: korb, śrub, kół zębatych,

przekładni ślimakowych, przegubów, syfonów (kraje śródziemnomorskie),

ukończono budowę Muru Chińskiego, ciężki 

pług

 na kołach z lemieszem

(Europa Zach.).

192  – stosuje się podkowy z kutego żelaza (Europa).

179  

wodociąg

 ciśnieniowy przy użyciu rur z brązu i syfonów (Pergamon – Azja

Mn.).

170  – podział koła na 360 stopni (Hypsikles z Aleksandrii).

150  

beton

 naturalny: z pucolanów (Italia), udowodnienie teorii heliocentrycznej

(Seleukos z Seleukei), pierwszy 

globus

 (Krates z Mallos).

116  – pierwsza fontanna (Heron, Rzym).

107  

wiatrak

 (Heron, Rzym).

100  – strzemiona (Sarmaci, Rosja Płd.).

90  – w Delhi w Indiach ustawiono słupy żelazne o wys. 18 m i masie 17 ton.

88  – młyn wodny: koło podsiębierne (Kabira i Azja Mniejsza).

80  – centralne 

ogrzewanie budynków

: powietrzne (Sergiusz Orata, Italia).

59  – “Acta Diurna” codzienny biuletyn informacyjny – pierwsza gazeta (Juliusz

Cezar).

56  – kurtyna w teatrze (aulaeum) (Rzym).

50  – wydmuchiwanie naczyń szklanych (Syria), wieża wiatrów w Atenach jako

zegar wodny (Grecja).

46  – kalendarz juliański (Juliusz Cezar).