Astma i alergiczny nieżyt nosa a nurkowanie 

Zmiany  stylu  życia  i  aktywne  podejście  do  wypoczynku  zwiększyły  zakres  amatorsko  uprawianych 

dyscyplin  sportowych.  Jedną  z  nich  jest  nurkowanie.  Dla  nurkujących  z  maską  i  fajką  (snoorkling) 

praktycznie  nie  ma  p-wskazań  ze  strony  alergologa.  Jeżeli  jednak  rozpoczynamy  przygodę  

z nurkowaniem z akwalungiem to stan zdrowia ma istotny wpływ na taką aktywność.  

 

Nurkowanie  rekreacyjne  ogranicza  się  do 

głębokości  40  m.,  przy  zalecanych  30  m. 

Limity  dla  nurkujących  dzieci i  młodzieży  są 

bardziej 

rygorystyczne. 

Limit 

dla 

najmłodszych  nurków  to  min.  8  lat  i  2  m. 

głębokości  (Bubblemaker).  Od  10  roku  życia 

adepci  divingu  mogą  schodzić  do  12  m. 

(Junior  Open  WaterDiver),  a  po  skończeniu 

12  lat  do  18  m.  (Open  WaterDiver).  Ze 

wzrostem 

głębokości 

rośnie 

ciśnienie 

parcjalne wody na nasz organizm zwiększając się o 1 atmosferę na każde 10 m. słupa wody. Tak więc 

na maksymalnej dla nurkowania rekreacyjnego głębokości 40 m. „ściska” nas 5 atmosfer (1 atm. na 

poziomie  morza  +  4  atm.).  Pamiętać  należy,  że  przebywamy  we  wrogim  środowisku  z  możliwością 

przeżycia  zapewnioną  przez  automat  oddechowy.  Prawidłowy  cykl  oddechowy,  ze  spokojnym, 

kontrolowanym  wdechem  i  wydechem  zapewnia  pełne  bezpieczeństwo  i  możliwość  podziwiania 

uroków  podwodnego  świata.  Niestety  część  schorzeń układu  oddechowego  stanowi  przeciwskazanie 

do uprawiania tego sportu. 

 

Przeciwwskazania bezwzględne to: 

•

 

przewlekłe stany zapalne, 

•

 

urazy klatki piersiowej, 

•

 

procesy włóknienia tkanki płucnej, 

•

 

sarkoidoza i gruźlica, 

•

 

zapalenia opłucnej ze zrostami, 

•

 

odma samoistna, 

•

 

zaostrzona lub ciężka astma oskrzelowa, 

•

 

powysiłkowy skurcz oskrzeli (EIA), 

•

 

guzy i cysty w obrębie klatki piersiowej. 

 

 

Przeciwwskazaniami  względnymi  są  przebyte  w  przeszłości  operacje  klatki  piersiowej  i  alergiczny 

nieżyt  nosa.  Odrębną  grupę  stanowią  osoby  z  astma  oskrzelową.  Kwalifikując  astmatyka  do 

nurkowania  bierzemy  pod  uwagę  jego  ogólny  stan  zdrowia,  choroby  współistniejące,  a  przede 

wszystkim  czynnik  zaostrzający  astmę.  Inaczej  potraktujemy  pacjenta  uczulonego  na  bylicę, 

nurkującego  w  Egipcie,  a  inaczej  osobę  z  powysiłkowym  skurczem  oskrzeli  potwierdzonym 

spirometrycznie. 

 

Wartościami granicznymi w badaniu spirometrycznym są:  

•

 

FEV1/VC > 80%, 

•

 

MEF 25, 50, 75 > 70%, 

•

 

redukcja MEF < 10% po prowokacji, 

•

 

redukcja PEF (FEV1) < 10% po prowokacji, 

•

 

VC (FVC) >3l (K) > 4l (M). 

 

Konkludując,  prawidłowo kontrolowana  astma  oskrzelowa  przy  ogólnej  dobrej kondycji  nie  stanowi 

przeciwskazania do uprawiania nurkowania. 

 

Innym  problemem  jest alergiczny  nieżyt 

nosa  z  towarzyszącym  mu  nieżytem 

trąbek  słuchowych.  Przy  zanurzaniu 

ciśnienie  zewnętrzne  poprzez  przewód 

słuchowy  zewnętrzny  oddziałuje  na 

błonę bębenkową. Wyrównanie ciśnienia 

następuje  przez  trąbki  słuchowe.  W 

przypadku  ich  niedrożności  można 

doprowadzić do poważnego urazu błony 

bębenkowej 

z 

jej 

przerwaniem 

i 

zapaleniem  ucha  środkowego  włącznie. 

Stosowanie środków obkurczających jest o tyle niewskazane, że na powierzchni mija obturacja, które 

może powrócić pod wodą (oziębienie, stres, wydłużony czas nurkowania) i doprowadzić do urazu. W 

tych  przypadkach  efektywniejsze  są  donosowe  glikokortykosteroidy,  stosowane  odpowiednio 

wcześniej, przez dłuższy czas. 

 

Najbardziej  racjonalnym  postępowaniem  jest  badanie  przez  lekarza  mającego  uprawnienia  do 

kwalifikowania  do  nurkowania  rekreacyjnego,  a  wtedy  bezpiecznie będziemy  mogli  poznawać  uroki 

podwodnego świata zanurzając się w wielki błękit. 

Dr n. med. Marek Popielarz