PRZYGOTOWANIE PLACU BUDOWY DO PROWADZENIA ROBÓT BUDOWLANYCH

PRZYGOTOWANIE PLACU BUDOWY DO PROWADZENIA ROBÓT BUDOWLANYCH

Przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych należy przygotować plac budowy. Zakres
tych prac zależy od konkretnego placu budowy i wielkości, zadań i rodzaju prac budowlanych. Teren,
ma  którym  ma  być  realizowany  obiekt,  lub  obiekty,  oraz  miejsce  przeznaczone  na  składowanie
materiałów budowlanych należy wcześniej uporządkować, oczyścić z krzaków, ze starych budynków
mających  podlegać  rozbiórce.  Podkreśla  się,  że  roboty  budowlane  wykonywane  są  przy  wznoszeniu
obiektów przez znaczny okres, 2 do 5 lat i dlatego dobre przygotowanie placu budowy ma bardzo duże
znaczenie. Do prac przygotowawczych i pomocniczych na budowie zaliczyć można:
—  prace pomiarowe i geodezyjne, ustalenie reperów i osi obiektów,
—  prace  związane  z  przygotowaniem  terenu  pod  plac  budowy,  tj.  niezbędne  wycięcie  drzew  i
krzewów, rozbiórka istniejących i zawadzających budynków, zebranie nadmiaru ziemi i wyrównanie
terenu, budowa kanałów i drenaż, obniżenie poziomu wody w gruncie, ogrodzenie terenu itp.
okresie przygotowania budowy należy:
—  zabezpieczyć drogi dojazdowe do placu budowy i dokonać sprawdzenia
czy istnieje możliwość dojazdu środków transportowych z materiałami budowlanymi na plac budowy;
— zabezpieczyć drogi wewnętrzne na placu budowy dla dostarczenia materiałów na składowiska i dla
zabezpieczenia dowozu materiałów budowlanych ze składowisk do stanowisk pracy na obiektach;
—  zabezpieczyć pobór wody na placu budowy oraz pobór energii elektrycznej;
—  przygotować  odpowiednie  place  składowe  dla  gromadzenia  materiałów.  Miejsce  wybrane  na
składowanie materiałów  budowlanych powinno być  odpowiednio  utwardzone i  nie może się na nim
gromadzić woda z opadów atmosferycznych;
—  przygotować  pomieszczenia  do  magazynowania  niektórych  materiałów  budowlanych,  których
składowanie  na  placach  odkrytych  jest  niedopuszczalne.  Dotyczy  to  takich  materiałów  jak  cement,
wapno,  farby,  płyty  pilśniowe,  narzędzia  itp.  Pomieszczenia  te  powinny  posiadać  ściany  i  dach,
podłogi i zamykane drzwi lub wrota;
—  w  przypadku  stosowania  wapna  gaszonego  należy  przygotować  stanowisko  do  gaszenia  wapna
palonego i wykopać odpowiedni dół do przechowywania ciasta wapiennego;
— przygotować punkty produkcji zapraw i betonów;
-  odprowadzić  wody  opadowe  z  terenu  budowy,  a  przynajmniej  zabezpieczyć  teren  budowy  przed
zalewaniem np. wodami schodzącymi ze stoku terenu. W tym celu należy wykonać rów poprzeczny,
którym odprowadzona zostanie woda z działki budowlanej poza teren działki;
—  ogrodzić teren budowy
—  wykonać  wytwórnie  pomocnicze,  np.  wytwórnię  zapraw  i  mieszanki  betonowej,  warsztatów
zbrojarskich, warsztatów ciesielskich, ślusarsko-kowalskich itp.;
—  wykonać  budynki  tymczasowe  na  biura  budowy,  stołówkę,  świetlicę  ew.  baraki  mieszkalne.
Obecnie  coraz  częściej  stosowane  są  barakowozy  lub  specjalne  kontenery  przystosowane  na
pomieszczenia biurowe i socjalne, które można przewozić z budowy na budowę;
—  wykonać  roboty  przygotowawcze  dla  umożliwienia  prowadzenia  robót  w  okresie  niekorzystnych
warunków atmosferycznych;
— przy wejściu na plac budowy umieścić tablicę informacyjną, a na niej następujące dane:
— rodzaj budowy, nazwa budowy,
— adres budowy,
— imię i nazwisko budującego /właściciela/, jego adres i telefon,
—  nazwa  przedsiębiorstwa  wykonującego  roboty  budowlane  albo  np.  przy  budowie  domu
jednorodzinnego informacja o wykonywaniu robót systemem gospodarczym,
— imię i nazwisko inspektora nadzoru inwestorskiego, jego adres i telefon,
—  imię  i  nazwisko,  adres  i  telefon  osoby  sprawującej  państwowy  nadzór  budowlany  /inspektora
nadzoru budowlanego!
— telefon najbliższego posterunku Policji Państwowej.
Tablica powinna posiadać wymiary 60 cm x 90 cm, kolor podkładu żółty, a litery czarne wysokości 3
cm.  Tablica  powinna  być  umieszczona  na  słupie  na  wysokości  2,0  in  od  terenu,  w  miejscu  dobrze
widocznym, przy wejściu na plac budowy.

Niektóre  roboty  przygotowawcze  na  dużych  budowach  należy  wykonywać  sposobem
zmechanizowanym. Mechanizacja robót przygotowawczych na placu budowy polegać będzie na:
—  zwalaniu drzew z korzeniami np. przy pomocy spycharki,
—  karczowaniu  pni  np.  za  pomocą  zrywarki  lub  silnej  koparki;  niekiedy  stosuje  się  materiały
wybuchowe,
—  usuwaniu zarośli i krzewów np. przy pomocy spycharki,
—  oczyszczaniu  terenu  z  kamieni  np.  za  pomocą  zrywaków  wielozębnych,  rozluźnianiu  gruntów
zwartych za pomocą zrywaków lub materiałów wybuchowych,
—  wyrównaniu terenu np. przy pomocy spycharek lub równiarek,
— odwodnieniu terenu budowy np. przy pomocy wykonanych rowów otwartych, studni i pomp.
Zwraca  się  uwagę,  aby  przed  rozpoczęciem  robót  rozpatrzyć  możliwość  zdjęcia  i  złożenia  w  hałdy
ziemi urodzajnej /humusu/ z górnej warstwy terenu. Ziemia ta będzie bardzo przydatna po wykonaniu
wszystkich  robót  budowlanych  dla  zagospodarowania  terenu.  Składowanie  ziemi  roślinnej  w  hałdy
odbywa się na budowach najczęściej przy użyciu spycharek.

Niektóre uwagi dotyczące składowania materiałów budowlanych
Przed  sprowadzeniem  materiałów  na  plac  budowy  należy  zastanowić  się  gdzie  materiały  te  będą
składowane. Składowiska i całe zagospodarowanie placu budowy powinno się organizować w oparciu
o  wcześniej  wykonany  projekt  organizacji  i  technologii  robót,  którego  częścią  składową  jest  plan
zagospodarowania placu budowy. Niektóre materiały, takie jak cement, gips, wapno hydratyzowane,
stolarka  okienna,  drzwiowa,  papa,  blacha,  rury,  grzejniki,  gwoździe,  parkiet  itp.  należy  umieścić  w
pomieszczeniach  zamkniętych,  tak  aby  były  zabezpieczone  zarówno  przed  działaniem  wilgoci  jak  i
przed możliwością kradzieży.
Większość  materiałów  budowlanych  można  składować  na  otwartym  powietrzu.  Nie  można  jednak
przywiezionych materiałów składać dowolnie, lecz należy porządnie ustawiać je w stosy, pryzmy lub
w  kozły,  pamiętając  że  materiały  budowlane  nie  powinny  się  niszczyć  w  czasie  składowania.
Materiały  budowlane  należy  składać  możliwie  najbliżej  miejsca  wbudowania,  tak  jednak,  by  nie
utrudniało to wykonywania robót budowlanych.
Przy  rozmieszczaniu  materiałów  budowlanych  na  placu  budowy  należy  kierować  się  następującymi
zasadami:
—  miejsca  składowania  powinny  być  rozmieszczone  w  takiej  kolejności,  w  jakich  materiały  będą
używane  do  budowy,  im  materiały  są  cięższe  i  występują  masowo,  tyci  bardziej  należy  składać  jak
najbliżej miejsca wbudowania,
— piasek i żwir, czyli materiały stanowiące największe ilościowo składniki mieszanek betonowych i
zapraw, należy umieścić jak najbliżej punktu produkcji mieszanki betonowej i zapraw oraz w bliskości
poboru wody,
— składowiska na materiały należy wybierać przy drodze wewnętrznej, od strony bliżej budowanego
obiektu.
Ponadto należy pamiętać, te takie materiały jak piasek, żwir, żużel nie wymagają żadnego zadaszenia i
mogą  być  składowane  na  otwartym  powietrzu  w  odpowiednio  uformowanych  pryzmach.  Przyjmuje
się,  że  na  złożenie  1  m

piasku lub żwiru potrzeba około 0,8 m

powierzchni. Cegłę ceramiczną

ustawia się w kozły po 250 sztuk, a na składowanie 1000 sztuk cegły potrzeba 0,7 do 1,00 m

powierzchni.
Bloki betonu komórkowego należy układać warstwami do wysokości 2 ni i zabezpieczyć e przed
działaniem opadów atmosferycznych np. przy pomocy dachu na słupkach. Na 1 m

powierzchni

można umieścić do 2 m

bloczków. Również pod zadaszeniem musi być składowana cegła dziurawka.

Ochrona od opadów jest konieczna ze względu na zawilgocenie i zniszczenie przez mróz. Istotne też
jest  wykonanie  pod  bloczki  z  bet.  komórkowego  i  cegłę  takiego  podłoża,  aby  nie  następowało
zawilgocenie materiałów od dołu.
Należy tak przewidzieć trasy dróg na placu budowy, aby zapewnić swobodny dowóz materiałów do
określonych  miejsc  ich  składowania.  Szerokość  drogi  wewnętrznej  zależy  od  rodzaju  używanych
środków transportowych. Podłoże i nawierzchnia dróg zależy od rodzaju środków transportowych oraz
od  rodzaju  i  poziomu zalegania  wody  w  gruncie  na  działce  budowlanej.  W  przypadku  konieczności

użycia  żurawi  samojezdnych,  np.  do  montażu  płyt  stropowych,  należy  wykonać  drogę  odpowiednio
utwardzoną.
.  Szczególnej  troski  wymaga  składowanie  cementu  i  gipsu,  gdyż  są  to  materiały,  które  wchłaniają
wilgoć i tracą swe własności wiążące. Należy je składać w suchych pomieszczeniach o zapewnionym
przewiewie.  Wapno  palone  powinno  być  jak  najszybciej  lasowane  i  spuszczane  do  dołu  w  postaci
mleka wapiennego dla jego sezonowania i określenia się w postaci ciasta wapiennego. Tarcica może
być  składana  na  dworze,  ale  powinna  być  ułożona  w  miejscu  dobrego  przewiewu  i  na  wysokich
podkładach,  oddzielających  od  ziemi.  Pomiędzy  deskami  powinny  być  położone  podkładki  o
jednakowej grubości. Nad składowanym stosem należy wykonać lekkie zadaszenie.

Przygotowanie frontu robót związane jest z wytyczeniem budynków.
Wykonanie  robót  budowlanych  przy  realizacji  budynków  rozpoczyna  się  od  wytyczenia  obrysu
budynku  na  działce.  Przede  wszystkim  zlokalizowanie  obiektu  musi  być  zgodne  z  planem
sytuacyjnym,  który  stanowi  integralną  część  dokumentacji  technicznej  obiektu.  Podstawą  do
wytyczenia  budynku  na  działce  jest  plan  sytuacyjny  oraz  dokumentacja  projektowa  przedstawiająca
rzuty  fundamentów,  przyziemia  oraz  przekroje  poprzeczne.  Dobrze  jest,  gdy  wytyczanie  budynku
prowadzą służby geodezyjne, gdyż jest pewność prawidłowego wytyczenia budynków.
Możliwość odtworzenia ustalonych w pomiarach punktów wykonuje się
ten  sposób,  że  poza  obrysem  budynku  /obiektu/  i  poza  przyszłym  wykopem  zakłada  się  deski  na
palikach dla założenia tzw. ław drutowych. Ławy drutowe wykonuje się w ten sposób, że do długich
palików /kołków/ wbitych w ziemie przybija się poziomo deski starając się aby wszystkie deski ław
drutowych  były  na  jednakowym  poziomie.  Na  deskach  ław  drutowych  zaznacza  się  lico
poszczególnych  ścian.  Sposób  wyznaczania  linii  określającej  linie  i  grubość  ścian  fundamentowych
pokazano na rysunku ……………………………..

Trwałe ustalenie wymiarów budynku i wymiarów poszczególnych ścian,
tym ich grubości wykonuje się w następujący sposób:
1. Nad kołkami, a ściśle nad wbitymi w kołki gwoździami, przeciąga się na ławach z desek druty lub
mocne  cienkie  sznurki,  ustalając  na  deskach  położenie  drutów.  Przeniesienie  położenia  punktów
charakterystycznych  określonych  na  terenie  przy  pomocy  kołków  i  gwoździ  następuje  przez
przeniesienie  przy  pomocy  pionów  i  wg  tego  punktu  przeciąga  się  poszczególne  druty,  których
położenie zaznacza się np. przy pomocy wbitych gwoździ na deskach tzw. ław drutowych.
2. Od zaznaczonych na deskach linii przebiegu poszczególnych ścian należy nanieść w skali
1 :1 grubości ścian i odsadzki ław fundamentowych
3.  Należy  ponownie  2  razy  dokładnie  sprawdzić  wymiary  budynku  tj.  sprawdzenie  zgodności
oznaczonego obrysu z projektem.
4.  Ustalić  przy  pomocy  dużych  kołków  lub  zakopanych  słupków  betonowych,  które  będą  ustalały
poziom  porównawczy  tzw.  reper  pomiarów  pionowych.  Ustalenie  takich  stałych  punktów  będzie
bardzo  ważne  dla  ustalenia  głębokości  wykopów  pod  fundamenty  i  dalszych  pomiarów  pionowych
budynku.
5.  Zaznaczyć  z  rozpiętych  ław  drutowych,  przy  pomocy  pionów,  linie  ścian  fundamentowych  na
terenie w celu określenia obrysu wykopu.
6. Zdjąć naciągnięte druty lub sznurki w taki sposób by nie naruszyć ustalonego położenia desek a tym
samym  nie  naruszyć  ustalonych  oznaczeń,  służących  odtworzeniu  punktów  charakterystycznych  w
terenie.
7. Przystąpić do wykonania wykopów.
8. Sprawdzić czy wykop został wykonany na przewidzianą głębokość.
9.  Jeżeli  wykop  pod  fundamenty  został  wykonany  na  konieczną  głębokość,  należy  ponownie  na
gwoździach, na deskach ław drutowych, rozciągnąć druty.
10.  Przy  pomocy  pionu  przenieść  na  dno  wykopu  punkty  wyznaczające  budynek  oraz  wymiary  ław
fundamentowych  i  ścian  fundamentów.  W  ten  sposób  na  dno  wykopu  zostaną  przeniesione  punkty
określające  wytyczony  budynek,  tj.  punkty,  które  określają  kształt  i  wymiary  budynku,  wyznaczone
poprzednio na terenie.

Roboty pomiarowe

Do utrwalenia punktów głównych projektowanych obiektów budowlanych należy stosować pale drewniane z gwoździem
lub prętem stalowym, słupki betonowe albo rury metalowe o długości około 0,5 metra. Pale drewniane umieszczone poza
granicą robót ziemnych, w sąsiedztwie punktów załamania projektowanych obiektów budowlanych, powinny mieć
średnicę od 0,15 do 0,20 m i długość od 1,5 do 1,7 m.

Do stabilizacji pozostałych punktów należy stosować paliki drewniane średnicy od 0,05 do 0,08 m i długości około 0,3 m,
a dla punktów utrwalanych w nawierzchni bolce stalowe średnicy 5 mm i długości od 0,04 do 0,05 m. „Świadki" powinny
mieć długość około 0,5m i przekrój prostokątny.

Sprzęt pomiarowy

Do odtworzenia sytuacyjnego położenia projektowanych obiektów budowlanych i punktów wysokościowych należy
stosować następujący sprzęt:



teodolity lub tachometry,



niwelatory,



dalmierze,



tyczki,



łaty,



taśmy stalowe i szpilki.

Sprzęt stosowany do odtworzenia położenia projektowanych obiektów i ich punktów wysokościowych powinien
gwarantować uzyskanie wymaganej dokładności pomiaru.

Sprzęt do usuwania warstwy humusu

Do wykonania robót związanych ze zdjęciem warstwy humusu należy stosować:



równiarki,



spycharki,



łopaty, szpadle i inny sprzęt do ręcznego wykonywania robót ziemnych - w miejscach gdzie prawidłowe

wykonanie robót sprzętem zmechanizowanym nie jest możliwe,



koparki i samochody samowyładowcze - w przypadku transportu na odległość wymagającą zastosowania

takiego sprzętu.

Sprzęt do robót rozbiórkowych i wycinki drzew

Do wykonania robót związanych z rozbiórką elementów dróg, ogrodzeń oraz z wycinką drzew i krzewów może być
wykorzystany sprzęt podany poniżej lub inny zaakceptowany przez Inżyniera:



spycharki,



ładowarki,



samochody ciężarowe skrzyniowe i samowyładowcze



zrywarki,



młoty pneumatyczne,



piły mechaniczne,



pilarki spalinowe,



koparki,

Zdjęcie warstwy humusu

Warstwa humusu powinna być zdjęta z przeznaczeniem do późniejszego użycia przy rekultywacji, umacnianiu skarp, zakładaniu
trawników, sadzeniu drzew i krzewów oraz do innych czynności określonych w dokumentacji projektowej. Zagospodarowanie
nadmiaru humusu powinno być wykonane zgodnie z ustaleniami specyfikacji technicznych lub wskazaniami Inżyniera.

Humus należy zdejmować mechanicznie z zastosowaniem równiarek lub spycharek. W wyjątkowych sytuacjach, gdy
zastosowanie maszyn nie jest wystarczające dla prawidłowego wykonania robót, względnie może stanowić zagrożenie dla
bezpieczeństwa robót (zmienna grubość warstwy humusu, sąsiedztwo budowli) należy dodatkowo stosować ręczne
wykonanie robót jako uzupełnienie prac wykonywanych mechanicznie.

Warstwę humusu należy zdjąć z powierzchni całego pasa robót ziemnych oraz w innych miejscach określonych w
dokumentacji projektowej lub wskazanych przez Inżyniera.

Grubość zdejmowanej warstwy humusu (zależna od głębokości jego zalegania, potrzeb jego wykorzystania na budowie,
itp.) powinna być zgodna z ustaleniami dokumentacji projektowej lub wskazana przez Inżyniera według faktycznego stanu
występowania.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY
z dnia 6 lutego 2003 r.
w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych
(Dz. U. 2003, Nr 47, poz. 401)