5 

 

 

WYBRANI PRZEDSTAWICIELE 

ŚWIATOWEJ PROZY 

 
 
 

Vladimir Nabokov 

(1899–1977) 
Był prozaikiem, poetą, dramaturgiem i tłumaczem. 
Urodził się w Petersburgu. Debiut literacki tego twórcy miał miejsce 

jeszcze przed rewolucją. Od roku 1919 Nabokov przebywał na emigracji. 
Był między innymi w USA, Anglii, Francji. Pisał początkowo w języku 
rosyjskim, potem francuskim. Ostatecznie jednak zdecydował się tworzyć 
po angielsku.  

W swojej twórczości wykorzystywał parodię, pastisz, stylizację, cytaty 

oraz kryptocytaty. Jego teksty nierzadko odznaczają się skomplikowaną 
narracją. 

Nabokov napisał między innymi takie powieści, jak: „Zaproszenie na 

egzekucję”, „Prawdziwe życie Sebastiana Knighta”, „Skośnie w lewo”, 
„Blady ogień”. Jednak największy rozgłos przyniosła pisarzowi powieść 
„Lolita”. 

 
Ernest Hemingway 

(1899–1961) 
Był autorem powieści i opowiadań. Miał niezwykle barwną biografię. 

Uczestniczył w wojnie domowej w Hiszpanii. Podczas II wojny światowej 
był korespondentem wojennym. Odbył wiele podróży. 
 W 

roku 

1954 Hemingway otrzymał Nagrodę Nobla. 

 W 

latach 

sześćdziesiątych był najpopularniejszym autorem literatury 

zachodniej. W jego utworach zastosowana została technika behawiorystyczna.  

MATURA – TO NIE BOLI – Współczesność – epika 

 

 
6 

Zginął tragicznie. 
Hemingway był między innymi autorem znanej powieści „Komu bije 

dzwon”. 

 

William Faulkner 

(1897–1962) 
Był autorem poezji i prozy. 
Biografia tego pisarza nie jest dobrze znana, z racji tego, że sam twórca 

chronił swe życie prywatne.  
 Edukację ukończył na pierwszym roku studiów. Potem pracował 
w wielu zawodach. Był między innymi księgarzem, pilotem, marynarzem, 
pomywaczem i malarzem pokojowym. 

Jako poeta Faulkner zadebiutował, mając lat 27, jako prozaik zaistniał 

dwa lata później.  

W jego utworach na uwagę zasługuje ujęcie przeszłości. Jest ona uka-

zana jako ekspansywna a przy tym niszcząca. Zdecydowanie kształtuje tak 
teraźniejszość, jak i przyszłość. 

Ciekawa jest technika pisarska tego autora. Korzysta on zarówno 

z formy monologu wewnętrznego, jak też z techniki mnogości punktów 
widzenia, będąc w tym względzie kontynuatorem Josepha Conrada  
i Jamesa Joyce’a. Posługuje się symultanizmem. 

Twórca ten nie waha się ukazywać zła. W takim właśnie, nacechowa-

nym złem, ale i absurdem świecie żyją bohaterowie utworów tego pisarza, 
ludzie często niezrównoważeni. 

W roku 1949 Faulkner został wyróżniony Nagrodą Nobla. 
W dorobku literackim tego autora znalazły się między innymi powie-

ści: „Żołnierska zapłata”, „Wściekłość i wrzask”, „Przypowieść” oraz inte-
resująca próba połączenia powieści i dramatu „Requiem dla zakochanych”. 

 

 
 
 

WYBRANI PRZEDSTAWICIELE ŚWIATOWEJ PROZY 

 

 

7 

George Orwell 

(1903–1950) 
Był powieściopisarzem, dziennikarzem oraz eseistą.  

  To syn urzędnika kolonialnego. Brał udział w wojnie domowej 
w Hiszpanii, opowiadając się po stronie republikanów. 

W jego literackim dorobku znalazły się między innymi „Rok 1984”, 

„Folwark zwierzęcy”. Pierwszy z wymienionych utworów, będący powie-
ścią-parabolą, był przez kilkadziesiąt lat zakazany w krajach bloku socjali-
stycznego. 

 
John Steinbeck 

(1902–1968) 
To twórca amerykański. Związany był z Kalifornią. 
Prowadząc bardzo ciekawe i barwne życie, miał okazję poznać rozma-

ite środowiska, w tym także ludzi z marginesu społecznego.  

Podczas II wojny światowej był korespondentem wojennym.  
Wyróżniony został Nagrodą Nobla w roku 1962.  

 

W jego dorobku literackim znalazły się między innymi powieści „My-

szy i ludzie”, „Grona gniewu”. Rozgłos przyniosła pisarzowi powieść-saga 
„Na wschód od Edenu”. 

 
Gabriel García Márquez 

To pisarz i dziennikarz. 

 Urodził się w roku 1928. Jest najbardziej znanym twórcą literatury 
iberoamerykańskiej. Wychowany został w karaibskiej strefie Kolumbii. To 
twórca zaangażowany politycznie. Márquez jest również laureatem Na-
grody Nobla, którą otrzymał w roku 1982. Jest autorem między innymi 
powieści „Miłość w czasach zarazy”. Jednak prawdziwy rozgłos przyniosła 
pisarzowi książka „Sto lat samotności”. 
 
 

MATURA – TO NIE BOLI – Współczesność – epika 

 

 
8 

Umberto Eco 

To powieściopisarz oraz eseista, ale przede wszystkim uczony. 

 Urodził się w roku 1932. Zainteresowany początkowo filozofią, z cza-
sem zajął się także sztuką współczesną oraz semiotyką. To autor koncepcji 
„dzieła otwartego”.  

W jego dorobku literackim znalazł się oprócz recenzji, esejów i arty-

kułów utwór „Wahadło Foucaulta”. Jednak rozgłos na międzynarodową 
skalę przyniosła Eco powieść – „Imię Róży”.  

 
Günter Grass 

 

To twórca niemiecki urodzony w 1927 roku. Jest nie tylko prozaikiem, 

ale także poetą, dramaturgiem, publicystą, grafikiem oraz rzeźbiarzem. 
 Urodził się i mieszkał przed wojną w Gdańsku. W wieku lat siedemna-
stu został wcielony do Wermachtu, a następnie skierowany na front. Jest 
jednak zdecydowanym przeciwnikiem hitleryzmu, czemu dał wyraz 
w swoich pierwszych tekstach. Z uwagi na zaangażowanie w politykę zy-
skał określenie „burzyciela ładu moralnego”.  

Wyróżniony został Nagrodą Nobla w roku 1999.  
Jest autorem między innymi książek „Moje stulecie”, „Blaszany bębe-

nek” a także „Kot i mysz”, „Szczurzyca”, „Psie lato”. 

 

9 

 

 

 
 

ALBERT CAMUS 

(1913–1960) 

Był powieściopisarzem, eseistą, dramaturgiem. 
Zarówno dzieciństwo, jak i młodość spędził w Algierii. Pochodził z ro-

dziny robotniczej. 

Studiował filozofię i literaturę w Algierze. Interesował się teatrem. Na-

stępnie zajął się dziennikarstwem. W roku 1938 założył dziennik „Algier 
Republikański”. 
  W latach czterdziestych Camus przeniósł się do Francji, gdzie był 
członkiem Ruchu Oporu. Potem jednak pisarz wycofał się z życia politycz-
nego. 
 

W roku 1957 Camus otrzymał Nagrodę Nobla. Ten fakt wzbudził nie-

małe zdziwienie, ponieważ pierwszy raz znaczące wyróżnienie otrzymał 
autor tak niewielkiego, pod względem objętości, dorobku. W chwili otrzy-
mania nagrody Camus był autorem 4 dramatów, 3 powieści i 6 zbiorów 
esejów. 

Zginął w wypadku samochodowym w roku 1960. 
Camus napisał między innymi: 

•  powieści: „Dżuma”, „Obcy”, „Upadek”, 
•  dramaty: „Kaligula”, „Sprawiedliwi”, 
•  eseje: „Mit Syzyfa”, „Człowiek zbuntowany”. 

 

 
 
 
 
 
 
 

MATURA – TO NIE BOLI – Współczesność – epika 

 

 
10 

„Dżuma” 

 

TREŚĆ UTWORU 

 
I. 

 

Wydarzenia opisane tutaj miały miejsce w Oranie w 194. r. Oran wy-

daje się być zwykłym miastem. To prefektura francuska na algierskim wy-
brzeżu.  
  Miasto jest zdecydowanie brzydkie przez większość roku. Wyjątek 
stanowi zima. 
 Mieszkańcy Oranu dużo pracują. Jednak robią to wyłącznie w celu 
wzbogacenia się. Zajmują się  głównie  robieniem interesów. Natomiast 
w sobotnie wieczory i niedziele oddają się przyjemnościom (w tym spotka-
niom w kawiarniach, spacerom). Życie tu nie wydaje się oryginalne. Ory-
ginalna jest natomiast trudność, z jaką przychodzi umierać w Oranie. Lu-
dzie chorzy czują się tu samotni.  
 Mieszkańcy Oranu nie spodziewali się wydarzeń, jakie nastąpiły wio-
sną tego roku. Nie wiedzieli, rzecz jasna, że dadzą one początek serii dra-
matycznych wypadków. 
 

Rano 16 kwietnia doktor Bernard Rieux, wychodząc z gabinetu, zawa-

dził nogą o martwego szczura. Powiedział o tym dozorcy, który poważnie 
się zdenerwował. Gospodarz twierdził,  że ów szczur to wynik czyjegoś 
dowcipu. 
  Tego samego dnia wieczorem doktor zobaczył w domu, w którym 
mieszkał, jeszcze jednego szczura. Tym razem zwierzę zdechło na oczach 
lekarza, wyrzucając z siebie krew. Lekarz jednak nie zwrócił na to zdarze-
nie bacznej uwagi. Był zajęty myślami o żonie, która nazajutrz jechała do 
uzdrowiska w górach.  

Następnego dnia dozorca, pokazując trzy martwe, zakrwawione szczu-

ry, powiedział, że ktoś zrobił mu dowcip i że postanowił od tej pory czyhać 
na sprawców kiepskiego żartu. Tymczasem doktor rozpoczął obchód, za-
czynając od dzielnicy zamieszkiwanej przez biedotę. Tu dostrzegł tuziny