Jak ustrzec się raka 

 

"To niestety rak" – taka diagnoza paraliżuje, odbiera nadzieję, dla wielu oznacza po prostu 

wyrok śmierci. Niesłusznie! Lekarze podkreślają: śmierć niosą nowotwory zbyt późno 

wykryte, bardzo agresywne lub źle leczone. Zmiany rakowe wcześnie zdiagnozowane łatwo 

wyleczyć (wg danych WHO 30 proc. zgonów spowodowanych rakiem można uniknąć). Co 

więcej, my sami dbając o równowagę w naszym organizmie, możemy zminimalizować 

ryzyko zachorowania. Jak to zrobić? Oto 10 koniecznych i naprawdę prostych do 

zastosowania reguł. 

 
 
Ogranicz palenie, a najlepiej rzuć 
Tytoń to wg szacunków WHO główny sprawca wysokiej zachorowalności na raka (na świecie 
pali ponad miliard ludzi). Dlatego też pierwsza zasada "Europejskiego Kodeksu Walki z 
Rakiem" brzmi: "Nie pal. Palenie jest główną przyczyną przedwczesnych zgonów. Jeśli już 
palisz, przestań. Jeśli nie potrafisz przestać palić, nie pal przy niepalących. Skutki zdrowotne 
Twojego palenia mogą także ponosić osoby z Twojego otoczenia". Jak jednak rozstać się z 
ukochanym papierosem? Czy to w ogóle w zasięgu Twoich możliwości? Tak!  
 
Jedz zdrowo  
Naukowcy podkreślają, że nasz sposób odżywiania ma największy wpływ na to, czy 
zachorujemy. Aby zminimalizować ryzyko nowotworu, w codziennej diecie nie może 
brakować warzyw, owoców i świeżo wyciśniętych soków owocowo-warzywnych, które 
dostarczą niezbędnych witamin (m. in. witaminy C – cennego przeciutleniacza), minerałów i 
błonnika. Najbardziej wartościowe są te o intensywnej barwie (szpinak, pomidory, sałata, 
pomarańcze, marchew, buraki). Zawarte w nich barwniki (np. likopen w pomidorach lub beta-
karoten w marchwi) chronią organizm przed działaniem wolnych rodników, winnych 
uszkodzeń powstałych w komórkach. 
 
"Dobre" tłuszcze niezbędne  
Które tłuszcze są dobre, a które określić możemy mianem tych szkodliwych? Złe tłuszcze to 
tzw. tłuszcze nasycone. Zawierają je m. in. pełnotłuste produkty mleczne (śmietana, 
pełnotłuste sery), tłuste mięsa. Powinniśmy ograniczyć ich spożycie, a najlepiej całkowicie 
zastąpić produktami bogatymi w nienasycone kwasy tłuszczowe - omega-3 i omega-6 
(witamina F). W naszej diecie nie powinno więc brakować ryb morskich, olejów roślinnych 
(np. lniany, rzepakowy), awokado. Dlaczego nienasycone kwasy tłuszczowe są tak ważne w 
profilaktyce przeciwnowotworowej? Substancje te hamują podział komórek rakowych, wzrost 
guza, tempo powstawania przerzutów, a nawet poprawiają samopoczucie osób już chorych. 
 
Dotleń się 
Już Hipokrates zauważył, że ruch nie tylko udoskonala ciało, ale opóźnia starzenie i poprawia 
nastrój. Dziś możemy dodać również, że zmniejsza ryzyko pojawienia się raka. Ćwicząc, 
dotleniamy komórki, rak zaś tlenu nie znosi (czuje się najlepiej w środowisku kwaśnym).  
Z tego względu niezmiernie ważne jest prawidłowe, tzw. głębokie, oddychanie przeponą 
(dodatkowo łagodzi ono stres, uczucie bólu, dodaje energii). Jak się jednak okazuje niewielu z 
nas to potrafi. 
Jak prawidłowo oddychać? Oto podstawowe kroki: 
1. Usiądź wygodnie na krześle i wyprostuj się 
2. Jedną rękę połóż na klatce piersiowej, drugą na brzuchu 
3. Weź głęboki oddech i policz do pięciu 

4. Powoli wypuść powietrze ustami.  
5. Twój oddech powinien być równomierny i spokojny. 
 
Myśl pozytywnie, śmiej się  
Stres, złość, wieczne żale zaburzają równowagę organizmu, osłabiając system 
odpornościowy. Skutecznym sposobem na jego wzmocnienie okazuje się… śmiech. Zdaniem 
naukowców mobilizuje on organizm do produkcji komórek odpornościowych, dotlenia, działa 
przeciwbólowo i przeciwzapalnie, a także pobudza mózg do produkcji serotoniny – "hormonu 
szczęścia". 

 

Zrelaksuj się  
Ciągły pośpiech, zgiełk, nadmiar obowiązków prowadzące do napięć i niepokoju, to już 
nieodłączne elementy życia większości z nas. Ważne, aby nie dopuścić do kumulowania się 
stresu w organizmie i znaleźć własny, skuteczny sposób na odreagowanie. Dla jednych będzie 
to medytacja, dla innych aktywność fizyczna, dla jeszcze innych spacer po lesie, muzyka lub 
chwila samotności. 
 
Śpij spokojnie  
Spokojny, długi sen rozjaśnia i porządkuje myśli, regeneruje organizm, obniża ciśnienie krwi, 
podnosi odporność. Zdaniem naukowców, nawet rany goją się szybciej podczas snu. Idealny 
powinien trwać 6-8 godzin. Niestety problem z zasypianiem to kolejna choroba cywilizacyjna 
(na bezsenność cierpi prawie połowa dorosłych Polaków). 
Aby zapewnić sobie zdrowy sen, warto wprowadzić w życie kilka następujących zasad: 
1. Staraj się kłaść do łóżka i wstawać o tej samej porze 
2. Temperatura w sypialni powinna wynosić ok. 17-18 stopni C. 
3. Ostatni posiłek spożywaj 3-4 godziny przed pójściem spać 
4. Wieczorem unikaj intensywnego wysiłku 
5. Stwórz z sypialni miejsce wyłącznie do spania (bez telefonu, telewizora, zbędnych 
przedmiotów). 
 
Hartuj ciało  
Przegrzewanie organizmu bardzo osłabia system odpornościowy. Idealnym sposobem na jego 
wzmocnienie są codzienne naprzemienne ciepłe i zimne prysznice (najlepiej rano i 
wieczorem). Warto pamiętać również o częstym wietrzeniu mieszkania. Jeżeli na zewnątrz 
nie jest mroźno, dobrze jest spać przy uchylonym oknie. Dobrym sposobem na zahartowanie 
organizmu jest 30 min. wizyta w saunie, uwzględniająca przerwy na zimny prysznic. Z sauny 
można korzystać 1-2 razy w tygodniu. 
 
Mniej jedz  
Obfitość tkanki tłuszczowej to nie tylko więcej kilogramów i mniej kształtna sylwetka, ale 
także wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia tzw. nowotworu hormonozależnego (są to 
nowotwory jajników, piersi i trzonu macicy). Kluczową rolę odgrywają tu dwa hormony: 
estrogen i insulina. W wyniku zbyt kalorycznej diety i nadmiaru tłuszczu jest ich w 
organizmie za dużo. Powoduje to zaburzenia w procesie wzrostu i mnożenia się komórek, 
zwiększając prawdopodobieństwo wystąpienia mutacji i w konsekwencji przekształcenia w 
komórki rakowe. 
 
Badaj się  
"Rak nie boli - badaj się i żyj!” – to hasło przyświecało jednej z kampanii 
antynowotworowych. Paradoksalnie właśnie brak objawów jest największym przekleństwem 

tej choroby. Nowotwór dostatecznie wcześnie wykryty jest zwykle całkowicie i łatwo 
wyleczalny (np. rak szyjki macicy), zdiagnozowany w zaawansowanym stadium – nie daje 
szans (ok. 1800 Polek rocznie umiera na raka szyjki macicy tylko dlatego, że zbyt późno 
zgłosiły się do lekarza). Aby wygrać z nowotworem, trzeba spełnić jeszcze jeden warunek: 
regularnie się badać (jak jednak dowiódł Narodowy Test Zdrowia Polaków organizowany 
przez Onet.pl, redakcję MedOnet.pl oraz Katedrę i Klinikę Chorób Wewnętrznych, 
Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego – nie 
robimy tego). 
 
Oto lista najczęstszych nowotworów i badań profilaktycznych, które mogą umożliwić 
wczesne rozpoznanie i skuteczne wyleczenie: 
* Rak płuc – RTG klatki piersiowej, tomografia komputerowa klatki piersiowej  
* Rak piersi – samobadanie piersi (min. raz w miesiącu), mammografia (pierwsze badanie 
ok. 40 r. ż; od 50. do 69. roku życia obowiązkowo co 2 lata), ewentualnie ultrasonografia 
piersi od 25. roku życia (w szczególności wówczas, gdy piersi są w dotyku niejednorodne, 
zawierają stwardnienia itp.) 
* Rak jelita grubego: kolonoskopia (co 10 lat od 50. roku życia), badanie stwierdzające krew 
utajoną w kale 
* Rak prostaty: badanie gruczołu krokowego podczas badania ogólnego oraz oznaczenie 
stężenia swoistego antygenu sterczowego (PSA) od 50. roku życia 
* Nowotwory skóry: badanie znamion skórnych przez lekarza pierwszego kontaktu oraz 
samoobserwacja znamion skórnych (niepokojące są powiększające się znamiona, swędzące, 
nierówne, bardzo ciemne i nierówno zabarwione, krwawiące itp.) 
* Rak szyjki macicy: cytolologia (pierwsze badanie najpóźniej w 30. r. ż i nie później niż 3 
lata po rozpoczęciu współżycia; ok. 35 r. ż należy wykonywać ją co roku, później raz na 2-3 
lata), testy na HPV 
* Rak żołądka: badanie na obecność bakterii Helicobacter pylori, endoskopia żołądka 
 
Więcej na temat badań i możliwości ich refundacji w medonet.pl