background image

Seminarium - Operacje i Techniki Operacyjne

WSOWL, Wrocław 11.04.2010

OPERACJE ZAGRANICZNE

W STRATEGII I DOKTRYNIE RP

1

Elżbieta Maria Jamrozy

Marcin Paweł Sadowski

background image

2

 

1

1

1

1

 OPERACJE SZ RP WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII 

BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP

CEL NADRZĘDNY 

zapewnienie korzystnych i bezpiecznych warunków realizacji 

interesów narodowych poprzez

eliminację zewn

ę

trznych i wewn

ę

trznych zagroŜeń, 

redukowanie ryzyka oraz

odpowiednie oszacowanie podejmowanych wyzwań 

i umiej

ę

tne wykorzystywanie

pojawiaj

ą

cych się szans

background image

3

 

1

1

1

1

 OPERACJE SZ RP WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII 

BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP

Główne cele strategiczne

zapewnienie niepodległości i nienaruszalności terytorialnej 

Rzeczypospolitej Polskiej oraz suwerenności w decydowaniu o 

wewnętrznych sprawach Ŝycia narodu, jego organizacji oraz ustroju państwa;

stworzenie warunków rozwoju cywilizacyjnego i gospodarczego, 

decydujących o moŜliwościach działania narodu i państwa;

zapewnienie moŜliwości korzystania przez obywateli z konstytucyjnych 

wolności, praw człowieka i obywatela oraz stworzenie bezpiecznych 

warunków do godziwego Ŝycia obywateli i rozwoju całego narodu, w 

wymiarze materialnym i duchowym;

zapewnienie moŜliwości aktywnego kształtowania stosunków w 

otoczeniu międzynarodowym i zdolności skutecznego działania poprzez 

obronę interesów narodowych i promowanie wizerunku wiarygodnego 

uczestnika stosunków międzynarodowych, a take realizacji zobowiązań 

sojuszniczych, stanowiących o wiarygodności Polski;

zapewnienie bezpieczeństwa, ochrony i opieki nad obywatelami 

polskimi przebywającymi poza granicami kraju;

background image

4

 

1

1

1

1

 OPERACJE SZ RP WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII 

BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP

- promocja polskiej gospodarki i wspieranie polskich przedsiębiorców 

oraz budowa prestiŜu Polski w otoczeniu międzynarodowym;

- zapewnienie poczucia bezpieczeństwa prawnego obywateli 

Rzeczypospolitej Polskiej;

- ochronę duchowego i materialnego dziedzictwa narodowego 

(bogactw naturalnych, majątku indywidualnego obywateli i 

zbiorowego majątku narodowego) oraz zapewnienie moŜliwości jego 

bezpiecznego rozwijania we wszystkich sferach aktywności 

narodowej, w tym zwłaszcza ekonomicznej, społecznej i 

intelektualnej;

- ochronę środowiska naturalnego i ochronę przed skutkami klęsk 

Ŝ

ywiołowych, a take katastrof spowodowanych poprzez działalność 

człowieka;

- zapewnienie szerokiego dostęp do informacji, podniesienie poziomu 

edukacji narodowej oraz stworzenie silnego zaplecza naukowo-

badawczego, połączonego z potencjałem wytwórczym, poprawiają 

konkurencyjność.

background image

5

 

1

1

1

1

 OPERACJE SZ RP WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII 

BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP

Wyzwania i zagroŜenia bezpieczeństwa

„...W perspektywie długofalowej 

bezpieczeństwo Polski w znacznej mierze

zaleŜy od zdolności państwa do stawienia czoła wyzwaniom, 

które wykraczają poza

tradycyjnie rozumiane zagroŜenia bezpieczeństwa!!!

 Wyzwania te są konsekwencją

sprzęŜonych ze sobą procesów politycznych, ekonomiczno - 

społecznych,

demograficznych i ekologicznych o zasięgu często wykraczającym 

daleko poza granice kraju. 

O zdolności Polski do stawienia im czoła 

zadecyduje zasięg i przebieg

procesu zmniejszania dystansu technologicznego 

między Polską a rozwiniętymi

państwami europejskimi...”

background image

6

1

1

1

1

 OPERACJE SZ RP WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII 

BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP

System Bezpieczeństwa Narodowego RP

Strategiczne kierunki transformacji systemu 

bezpieczeństwa narodowego

Na system ten składają się wszystkie odpowiedzialne za

bezpieczeństwo w świetle Konstytucji RP i właściwych ustaw organy oraz instytucje

naleŜące do władz ustawodawczych, wykonawczych i sądowniczych, w tym:

- Parlament, 

- Prezydent RP, 

- Rada Ministrów,

- Centralne organy administracji rządowej,

Siły Zbrojne

Pilnym zadaniem dla skutecznego wdraŜania SBN 

jest nadanie Systemowi Bezpieczeństwa Narodowego RP

charakteru w pełni zintegrowanej, 

spójnej i uporządkowanej całości.

background image

7

SYSTEM OBRONNOŚCI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Składa się z trzech podstawowych elementów: 
- podsystemu kierowania
- oraz dwóch podsystemów wykonawczych – militarnego (Siły Zbrojne RP) i pozamilitarnego 
(pozamilitarne ogniwa obronne).

PODSYSTEM KIEROWANIA OBRONNOŚCIĄ

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów – jako organy sprawujące władzę 
wykonawczą - są naczelnymi organami kierowania obronnością i wykonują swoje zadania w tym 
zakresie na podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i innych ustaw. Prezydent jest  
NajwyŜszym Zwierzchnikiem Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Jego organem doradczym 
w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego jest Rada Bezpieczeństwa Narodowego.
 
Minister Obrony Narodowej kieruje resortem obrony narodowej, w tym przede wszystkim 
całokształtem działalności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. 

Rada Ministrów kieruje obronnością w czasie pokoju współdziałając z Prezydentem 
Rzeczypospolitej Polskiej w ramach prowadzenia polityki wewnętrznej i zagranicznej.

Zasadniczym organem planowania strategicznego sił zbrojnych jest Sztab Generalny WP. 

Dowództwa Rodzajów Sił Zbrojnych dowodzą w pełni wszystkimi podległymi wojskami, 

ponosząc odpowiedzialność za całokształt pokojowej działalności podległych wojsk oraz za 

przygotowanie ich do działań w czasie kryzysu i wojny. 

1

1

1

1

 OPERACJE SZ RP WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII 

BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP

background image

8

1

1

1

1

 OPERACJE SZ RP WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII 

BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP

Podsystem kierowania bezpieczeństwem narodowym realizuje

przedsięwzięcia związane z:

-  monitorowaniem źródeł, rodzajów, kierunków i skali zagroŜeń; 

- zapobieganiem powstawaniu zagroŜeń bezpieczeństwa narodowego na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz poza jej granicami; 

- zapobieganiem skutkom tych zagroŜeń;

- oraz ich usuwaniem;

- a takŜe kierowaniem obroną narodową.

Podsystem kierowania bezpieczeństwem narodowym

Podsystem kierowania tworzą:

- organy władzy publicznej,

- kierownicy jednostek organizacyjnych, które wykonują zadania związane z 

bezpieczeństwem narodowym,

organy dowodzenia Sił Zbrojnych RP.

background image

9

1

1

1

1

 OPERACJE SZ RP WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII 

BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP

Obrona narodowa

Zasadniczym elementem obrony narodowej są Siły Zbrojne RP

 

zapewnienie zdolności państwa do obrony i utrzymywanie gotowości do przeciwstawienia się 

agresji w ramach zobowiązań sojuszniczych. 

Zobowiązanie dla kraju
Polska będzie rozwijać zdolności bojowe SZ dla zapewnienia skutecznej obrony i ochrony polskich 
granic w ramach działań prowadzonych samodzielnie oraz w ramach obrony kolektywnej, jak 
równieŜ poza jej granicami, zgodnie z artykułem V Traktatu Waszyngtońskiego.  SZ RP będą 
utrzymywały gotowość do udziału w działaniach o charakterze asymetrycznym, w tym w 
wielonarodowych, połączonych operacjach zwalczania terroryzmu, prowadzonych zgodnie z 
prawem międzynarodowym, organizowanych przez NATO, UE lub doraźną koalicję państw.

SZ współuczestniczą w stabilizowaniu sytuacji międzynarodowej. 
Pozostają w gotowości do udziału w wielonarodowych połączonych operacjach stabilizacyjnych, 
pokojowych oraz humanitarnych poza terytorium kraju. 

W celu skutecznego wykonywania zadań powinny one posiadać zdolności operacyjne, które 
pozwolą na znaczący udział w operacjach reagowania kryzysowego prowadzonych przez NATO i 
UE oraz wsparcie tego typu operacji organizowanych przez ONZ

SZ będą kontynuować dwustronną i wielostronną współpracę wojskową ze wszystkimi 

zainteresowanymi partnerami, a zwłaszcza państwami sąsiedzkimi.

background image

10

1

1

1

1

 OPERACJE SZ RP WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII 

BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP

Struktura SZ:

 

Wojska Lądowe, 

Siły Powietrzne, 

Marynarka Wojenna, 

Wojska Specjalne,

Inspektorat Wsparcia SZ jako organizator systemu wsparcia logistycznego SZ.

NaleŜy doskonalić system wieloletniego planowania rozwoju technicznego 

oraz ustawicznie modernizować wojskowy sprz

ę

t techniczny zgodnie z 

wymogami innowacyjno

ś

ci i rozwoju technologicznego w kontek

ś

cie wizji 

przyszłych operacji.

background image

11

2

 OPERACJE SZ RP 

WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII OBRONNOŚCI RP

KRYZYS
Kierowanie siłami zbrojnymi w czasie kryzysu
 odbywa się według zasad kierowania 
pokojowego. Wojskami wydzielonymi do międzynarodowych zgrupowań, 
wykonujących zadania w ramach reagowania kryzysowego, dowodzą operacyjnie 
dowódcy tych zgrupowań.

WOJNA
Szczególne rozwiązania wprowadza się na potrzeby kierowania działaniami 
wojennymi.
 W warunkach wojennych, jeśli Sejm nie moŜe się zebrać na posiedzenie, 
funkcję organu ustawodawczego sprawuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Na 
wniosek Rady Ministrów wydaje on rozporządzenia z mocą ustawy, w tym zwłaszcza 
dotyczące prowadzenia działań wojennych. Na czas wojny uruchamia się Centralne 
Stanowisko Kierowania Obroną Państwa, obejmujące stanowiska kierowania 
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesa Rady Ministrów i wyznaczonych przez 
niego członków Rady Ministrów
.

W czasie wojny siłami zbrojnymi dowodzi Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych RP

mianowany przez Prezydenta RP na wniosek Prezesa Rady Ministrów. 

Dla zapewnienia bezkolizyjnego rozwijania Sił Zbrojnych RP oraz kierowania nimi w 

czasie wojny utworzony zostaje Wojenny System Dowodzenia.

background image

12

2

 OPERACJE SZ RP 

WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII OBRONNOŚCI RP

SIŁY ZBROJNE RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

We wszystkich rodzajach sił zbrojnych występują: 

a)      wojska operacyjne – przygotowane do wydzielenia w 
podporządkowanie dowództw NATO do działania w strukturach 
wielonarodowych, w tym takŜe poza granicami kraju, oraz
 
b)      wojska obrony terytorialnej – pozostające pod 
dowództwem narodowym, przeznaczone do prowadzenia działań na 
obszarze kraju

background image

13

2

 OPERACJE SZ RP 

WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII OBRONNOŚCI RP

Wojska Lądowe 

przeznaczone są do zapewnienia obrony przed atakiem lądowo - 
powietrznym w dowolnym rejonie kraju, na kaŜdym kierunku, w 
obliczu kaŜdej formy zagroŜenia militarnego. Struktura ich wojsk 
operacyjnych oparta jest na związkach taktycznych, oddziałach i 
pododdziałach – zorganizowanych w korpusy narodowe i 
wielonarodowe, z utrzymaniem niezbędnej liczby jednostek 
centralnej dyspozycji. W systemie terytorialnym występują okręgi 
wojskowe, mające w swym składzie jednostki obrony terytorialnej, 
terytorialne organy dowodzenia oraz szkolnictwo wojskowe.

background image

14

2

 OPERACJE SZ RP 

WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII OBRONNOŚCI RP

Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej 

przeznaczone są do obrony przestrzeni powietrznej 
Rzeczypospolitej Polskiej i stanowią fundament systemu obrony 
powietrznej państwa. System ten jest funkcjonalnie zintegrowany z 
systemem obrony powietrznej NATO. Utrzymuje stałą gotowość do 
przeciwdziałania naruszeniom przestrzeni powietrznej, odparcia 
agresji przeciwnika powietrznego i osłabienia jego potencjału. 
Struktura organizacyjna Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej 
oparta jest na korpusach obrony powietrznej, w których skład 
wchodzą formacje lotnictwa taktycznego, rakiet obrony 
przeciwlotniczej, radiotechniczne oraz jednostki zabezpieczenia. 

background image

15

2

 OPERACJE SZ RP 

WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII OBRONNOŚCI RP

Marynarka Wojenna 

przeznaczona jest do obrony granicy morskiej państwa i strefy 
odpowiedzialności sojuszniczej, ochrony Ŝeglugi i interesów 
gospodarczych Polski na akwenach morskich oraz obrony wybrzeŜa 
przy współdziałaniu z innymi rodzajami sił zbrojnych. Stosownie do 
zadań operacyjnych, w strukturze organizacyjnej Marynarki 
Wojennej znajdują się formacje sił morskich - flotylle oraz oddziały 
odpowiednich rodzajów wojsk i słuŜb. 

W strukturach Sił Zbrojnych RP występują równieŜ wojska 
specjalne.
 Stanowią je samodzielne oddziały i pododdziały, złoŜone 
z wyselekcjonowanych, specjalnie wyszkolonych i wyposaŜonych 
Ŝ

ołnierzy. Wojska specjalne wykonują zadania o znaczeniu 

strategicznym lub operacyjnym w okresie pokoju, kryzysu i wojny. 

background image

16

2

 OPERACJE SZ RP 

WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII OBRONNOŚCI RP

Zdolności operacyjne Sił Zbrojnych RP

Gotowość bojowa i mobilizacyjna 
określa moŜliwości bojowe SZ. W czasie pokoju, w ramach stałej gotowości bojowej, siły zbrojne 
zachowywać będą zdolność do reagowania na polityczno – militarne i pozamilitarne zagroŜenia 
kryzysowe, realizacji zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych oraz do 
strategicznego rozwinięcia w razie bezpośredniego zagroŜenia bezpieczeństwa państwa i wojny. 

Elastyczność reagowania na zaistniałe zagroŜenia
Zdolność do  zapewnienia bezkolizyjnego przejścia wojsk ze stanów stałej gotowości bojowej w 
jej wyŜsze stany i natychmiastowego rozpoczęcia róŜnych rodzajów operacji. 

Skuteczność raŜenia we współczesnych warunkach determinowana jest przede wszystkim 
nasyceniem wojsk bronią precyzyjną. 

POZAMILITARNE OGNIWA OBRONNE

Do podstawowych funkcji pozamilitarnych ogniw obronnych naleŜą: 
-         ochrona ludności i struktur państwa w warunkach zagroŜenia bezpieczeństwa państwa 
(kryzysu) i wojny;
-         zapewnianie materialnych, informacyjnych i duchowych podstaw egzystencji ludności w 
warunkach zewnętrznego zagroŜenia bezpieczeństwa państwa (kryzysu) i wojny;
-         zasilanie zasobami ludzkimi i materiałowymi Sił Zbrojnych RP oraz pozamilitarne 
wsparcie wojsk własnych i sojuszniczych, prowadzących operacje na terytorium Polski.

background image

17

 

3

3

3

3

 OPERACJE SZ RP 

WYNIKAJACE Z DOKTRYNY DZIAŁAŃ POŁĄCZONYCH D/ 01

ROZKAZ

Nr 78/Szkol./P7

SZEFA SZTABU GENERALNEGO WP

z dnia 10 lutego 2009 r.

Siły Zbrojne RP muszą zapewniać skuteczną obronę i ochronę granic oraz terytorium, a takŜe 
umoŜliwiać prowadzenie samodzielnie lub w ramach obrony kolektywnej na obszarze własnego 
państwa, jak równieŜ poza jego granicami zgodnie z artykułem 5 Traktatu Waszyngtońskiego.
 
W razie wyczerpania moŜliwości i środków pokojowych w rozwiązywaniu zarzewia konfliktu, 
wydzielone komponenty SZ RP, na podstawie odrębnych decyzji politycznych kierownictwa 
państwa, mogą uczestniczyć w interwencji zbrojnej przez podjęcie działań: 
prewencyjnych, reagowania kryzysowego, stabilizacyjnych lub obronnych w ramach ONZ, 
OBWE, NATO, EU
 bądź doraźnie organizowanych koalicji.

Siły Zbrojne RP realizują następujące misje:

odparcie ataku strategicznego

zapobieganie konfliktom lokalnym i regionalnym oraz udział w ich rozwiązywaniu.

udział w działaniach antyterrorystycznych. 

wspieranie procesu stabilizacji i operacji humanitarnych. 

zapewnienie bezpieczeństwa w czasie pokoju. 

background image

18

 

3

3

3

3

 OPERACJE SZ RP 

WYNIKAJACE Z DOKTRYNY DZIAŁAŃ POŁĄCZONYCH D/ 01

Siły Zbrojne RP utrzymują gotowość do realizacji zadań, w róŜnych stanach gotowości 
obronnej państwa, w dwóch obszarach:
 wewnętrznym - na terytorium kraju i zewnętrznym - 
poza jego terytorium. W zaleŜności od potrzeb i rozwoju sytuacji SZ RP są zdolne do realizacji 
następujących zadań:
odparcie ataku strategicznego:
- uczestnictwo w strategicznej operacji obronnej na terytorium RP,
- udział w operacji obronnej poza obszarem kraju odpowiednio do zobowiązań sojuszniczych i 
koalicyjnych;
zapobieganie konfliktom lokalnym i regionalnym oraz udział w ich rozwiązywaniu:
- obrona terytorium kraju,
- udział w likwidacji konfliktu lokalnego lub regionalnego na obszarze NATO, zgodnie z 
artykułem 5 Traktatu Waszyngtońskiego,
- udział w likwidacji konfliktu lokalnego lub regionalnego poza obszarem odpowiedzialności 
NATO;
udział w działaniach antyterrorystycznych:
- prowadzenie działań prewencyjnych,
- obrona przed atakami terrorystycznymi,
- udział w czynnym zwalczaniu terroryzmu,
- uczestnictwo w likwidacji skutków działań terrorystycznych;
wspieranie procesu stabilizacji i działań humanitarnych:
- udział w operacjach o charakterze pokojowym prowadzonych przez NATO, EU i ONZ oraz - 
wynikających z innych porozumień międzynarodowych,
- wspieranie działań humanitarnych prowadzonych przez organizacje międzynarodowe, rządowe i 
inne;

background image

19

1. DLA KOGO TWORZY SIĘ DOKUMENTY STRATEGICZNE?

2. CZY SĄ WDRAśANE W śYCIE CZY STANOWIĄ JEDYNIE LISTĘ śYCZEŃ?

3. CO ZROBIĆ ABY STAŁY SIĘ REALNE I SKUTECZNE?

PROBLEM – DO DYSKUSJI

background image

20

DZI

Ę

KUJ

Ę

 PA

Ń

STWU ZA UWAG

Ę