instrukcja.qxd

instrukcja

współpracy

agregatu prądotwórczego z sie-

cią energetyki zawodowej

praca z sieci energetycznej –

SZR doprowadza zasilanie
do wszystkich odbiorów za-
silanych z RGNN,

praca z agregatu – SZR zasila

wybrane odbiory (wymagają-
ce ciągłego zasilania) zgodnie
z ustaleniami inwestora.
Agregat zainstalowany jest

w agregatorni, stanowiącej wy-
dzieloną część budynku garaży
w odległości ok. 60 m od roz-
dzielni głównej. Całość instala-
cji zasiania rezerwowego pozo-
staje na majątku użytkownika.

opis układu

zasilania

Rozdzielnica główna obiektu

zasilana jest z sieci przemysło-
wej 0,4 kV. W razie awarii za-
silania podstawowego, urucho-
miony  zostaje  agregat  prądo-
twórczy  o mocy  150  kVA.  Do
szafy  SZR  w RGNN  doprowa-
dzony  jest  kabel  zasilania  re-
zerwowego.  SZR  posiada  blo-

przedmiot

instrukcji

Przedmiotem instrukcji są

zasady współpracy ruchowej
przy obsłudze zespołu spalino-
wo-elektrycznego o mocy 150
RVA typu GS l SOK i automaty-
ki

SZR

zainstalowanego

w obiekcie odbiorcy.

granice

własności

Instalacja elektryczna zespo-

łu spalinowo-elektrycznego zwa-
nego dalej agregatem, znajduje
się poza układem pomiarowym,
który  zlokalizowany  jest  w roz-
dzielnicy głównej obiektu. Szafa
nr 3 RGNN stanowi szafę sprzę-
głową,  w której  zainstalowany
jest fabryczny SZR sieć/agregat.
Z SZR energia zasilająca dopro-
wadzona  jest  do  zabezpieczeń
obwodów  odbiorczych  w roz-
dzielni głównej w zależności od
źródła zasilania:

kadę  mechaniczną  i elektrycz-
ną, uniemożliwiającą jednocze-
sne  podanie  napięcia  z sieci
energetyki  zawodowej  oraz
z agregatu.

Schemat zasilania rezerwo-

wego  przedstawia  rysunek  2
projektu technicznego zasilania
rezerwowego,  natomiast  sche-
mat SZR przedstawia rysunek 5
tego  projektu.  Zatrzymanie
agregatu  następuje  samoczyn-
nie po jego wychłodzeniu pod-
czas  pracy  jałowej  po  około  3
minutach od powrotu napięcia.

Przełączenie agregatu nastę-

puje  za  pomocą  automatyki
SZR oraz automatyki samostar-
tu i zatrzymania, wykluczającej
możliwość  pojawienia  się  na-
pięcia wstecznego z sieci ener-
getyki  zawodowej  za  pomocą
blokady  elektrycznej  i mecha-
nicznej. Jednocześnie następu-
je  automatyczny  samorozruch
agregatu.

Procedura rozruchu agregatu

dokonywana jest automatycz-
nie po upływie około 15 sekund

od momentu zaniku napięcia
w linii zasilania podstawowego.
Po osiągnięciu stabilnych obro-
tów synchronicznych następuje
automatyczne przełączenie na
zasilanie z generatora.

Powrót napięcia w torze pod-

stawowym  powoduje  samo-
czynne  przełączenie  na  zasila-
nie  podstawowe.  Po  automa-
tycznym zatrzymaniu cały układ
jest ponownie gotowy do wyko-
nania kolejnej procedury startu.

Istnieje również możliwość

sterowania  ręcznego  układem.
W pomieszczeniu  wartowni
oraz na szafie SZR RGNN zain-
stalowany  jest  dodatkowy  wy-
łącznik przeciwpożarowy umoż-
liwiający  natychmiastowe  za-
trzymanie agregatu w razie na-
głej potrzeby.

funkcjonowanie

automatyki

Układ sterowania automaty-

ki SZR zawiera przełącznik,

mgr inż. Julian Wiatr

www.elektro.info.pl

1/2 2004

którym można wybrać jeden
z trzech wariantów współpracy:

sterowanie automatyczne;

odstawienie automatyki SZR;

sterowanie ręczne.

Elementy automatu SZR sta-

nowią:

zestaw dwóch styczników

wyposażony w podwójny sy-
stem blokad – elektryczną
i mechaniczną – wykluczają-
cą jednoczesne zamknięcie
stycznika

sieci

2KM21

i stycznika agregatu prądo-
twórczego 2KM26;

elektryczny układ samoro-

zruch agregatu;

aparatura sterownicza.

Obwody elektryczne obu

styczników są wzajemnie zablo-
kowane  biernymi  stykami  po-
mocniczymi  uniemożliwiający-
mi  podanie  napięcia  na  obie
cewki jednocześnie.

Dodatkowym wyposażeniem

zestawu, spełniającym tę samą
funkcję,  jest  mechaniczne  za-
blokowanie  napędów  działają-
ce  w ten  sposób,  że  zamknię-
cie  jednego  stycznika  blokuje
styki  główne  drugiego  styczni-
ka,  uniemożliwiając  jego  za-
mknięcie.

Agregat przygotowany jest

do pracy w układzie SZR, jeże-
li zostały spełnione następujące
zwłoki czasowe na przekaźni-
kach czasowych:

zwłoka czasowa na pełne odbu-

dowanie napięcia prądnicy,
oraz przed przepięciem przy
przełączaniu prądnicy na sieć;

zwłoka czasowa na upewnienie

się o powrocie napięcia sieci;

zwłoka czasowa na eliminację

(czasową blokadę) przy krót-
kich zakłóceniach w sieci.
Nastawienia przekaźników

określa wykonawca układu.

Dane techniczne agregatu:

typ – JS150 K, moc prądnicy –
150  kVA,  prąd  znamionowy  –
216,5 A, napięcie znamionowe
–  230/400  V,  częstotliwość  –
50 Hz,  moc  mechaniczna  na
wale – 135 kW, zużycie paliwa
(75%  obciążenia)  –  21  l/h,

sprawność – 80%, masa –
2200 kg.

obsługa ruchowa

Agregat obsługują i dokonują

czynności  łączeniowych  osoby
uprawnione  przez  właściciela
agregatu  po  uprzednim  zapo-
znaniu  się  z instrukcją  fabrycz-
ną eksploatacji oraz niniejszą in-
strukcją. Osoby te powinny po-
siadać  kwalifikacje  w zakresie
eksploatacji  urządzeń  elektroe-
nergetycznych do lkV. Osoby do-
konujące  połączeń,  zobowiąza-
ne  są  do  prowadzenia  zapisów
w dzienniku  operacyjnym  prac
agregatu. Zapiski te powinny za-
wierać: datę i godzinę otrzyma-
nia  polecenia  uruchomienia
ręcznego  agregatu;  nazwisko
wydającego polecenie; nazwisko
przyjmującego  i wykonującego
czynności  łączeniowe;  opis  do-
konywanych czynności tączenio-
wych;  datę  i godzinę  rozpoczę-
cia i zakończenia prac agregatu.

czynności

eksploatacyjne

i kontrolne

uruchomienia

Wszystkie zabiegi eksploata-

cyjne i konserwacyjne należy wy-
konać  zgonie  z załączoną  do
agregatu  fabryczną  instrukcją
eksploatacji (DTR). Agregat powi-
nien być co najmniej raz w mie-
siącu poddany kontrolnemu uru-
chomieniu obejmującemu nastę-
pujące  czynności:  sprawdzenie
stanu technicznego akumulatora
i instalacji  rozruchowej;  spraw-
dzenie stanu paliwa, oleju i pły-
nu  chłodzącego;  sprawdzenie
działania pompy paliwowej; oglę-
dziny  połączeń  elektrycznych
i ochrony  przeciwporażeniowej;
przesmarowanie zespołu.

zasada przecho-

wywania oraz

przelewania pa-

liwa oraz mate-

riałów smarnych

Przechowywanie paliwa oraz

materiałów  smarnych  powinno
odbywać  się  w szczelnie  za-
mkniętych zbiornikach, w wydzie-
lonym  osobnym  pomieszczeniu.
Pompy,  lejki,  bańki  itp.,  a więc
przedmioty służące do przelewa-
nia  paliwa  należy  utrzymywać
w czystości. Czerpanie paliwa lub
oleju  ze  zbiornika  powinno  być
dokonywane przy użyciu pompy.
Nie  należy  mieszać  różnych  ga-
tunków oleju oraz stosować odpo-
wiednie oleje w okresie letnim i zi-
mowym  zgodnie  z instrukcją  fa-
bryczną.  Stosować  należy  olej
o temperaturze zapłonu 62°C.

podstawowe

zasady

bezpieczeństwa

Obsługa agregatu powinna

przestrzegać  przepisów  BHP
dotyczących  przemysłowych
urządzeń  elektrycznych  i in-
strukcji fabrycznej agregatu oraz
posiadać kwalifikacje grupy „E”
do 1 kV. Prądnica wraz z tabli-
cą sterującą powinna mieć pra-
widłowo  wykonaną  ochronę
przeciwporażeniową. Części wi-
rujące i pod napięciem powinny
być  zasłonięte  w sposób  unie-
możliwiający  przypadkowe  do-
tknięcie. Prace na urządzeniach
elektroenergetycznych  należy
wykonać  po  wyłączeniu  ich
spod napięcia, co należy wyko-
nać w taki sposób, aby uzyskać
widoczną przerwę izolacyjną.

Bez wyłączenia napięcia ze-

zwala się wykonanie następują-
cych prac:

wymiana w obwodach do 1 kV

wkładek bezpiecznikowych
i źródeł światła w nieuszko-
dzonej oprawie lub obudowie;

wykonanie prób i pomiarów

w sposób określony w in-
strukcjach szczegółowych,
które zapewniają bezpieczne
ich wykonanie;

oględziny urządzeń;

odczyt zainstalowanych

mierników i liczników;

wymiana i uzupełnienie tabli-

czek ostrzegawczych i infor-
macyjnych.
Przed rozpoczęciem prac na

urządzeniach wyłączonych spod
napięcia należy:

stosować odpowiednie zabez-

pieczenia przed przypadko-
wym załączeniem napięcia;

sprawdzić brak napięcia;

właściwie uziemić miejsce

pracy;

wywiesić odpowiednie tablice

informacyjne i ostrzegawcze;

stosować ogrodzenie i osłony

w miejscu pracy oraz ozna-
czyć miejsce pracy.

podstawowe

zasady ochrony

przeciwporaże-

niowej

Do gaszenia pożaru na urzą-

dzeniach elektroenergetycznych
należy  stosować  gaśnice  śnie-
gowe  i halonowe.  Nie  wolno
napełniać  zbiornika  paliwem
podczas pracy zespołu.

Nie należy zbliżać się

z otwartym ogniem do zbiornika
paliwa i pomieszczenia z pro-
duktami łatwopalnymi. Trzeba
doprowadzić spaliny w kierunku
nie zagrożonym pożarem.

obowiązki i od-

powiedzialność

użytkownika

Do obowiązków użytkownika

należy:

zapoznać obsługę agregatu

z treścią niniejszej instrukcji
oraz z instrukcją fabryczną
agregatu;

utrzymać w pełnej sprawno-

ści instalację zasilającą agre-
gat wraz z układem SZR oraz
wykonać ją w sposób przewi-
dziany w niniejszej instrukcji;

prowadzić dziennik operacyjny.

Nie wolno pod żadnym po-

zorem dokonywać zmian sposo-
bu połączenia agregatu, a gdy-
by zaistniała taka konieczność,
może się to tylko odbyć za wie-
dzą  i zgodą  Zakładu  Energe-
tycznego,  co  wymaga  również
wprowadzenia  odpowiedniej
zmiany  w niniejszej  instrukcji.
Użytkownik  odpowiada  całko-
wicie  za  ewentualne  wypadki
porażenia  prądem  elektrycz-
nym,  powstałe  na  skutek  nie-
właściwego przyłączenia zespo-
łu  prądotwórczego,  co  może
doprowadzić do pojawienia się
napięcia  na  urządzeniach  Za-
kładu Energetycznego.

Użytkownik jest odpowie-

dzialny  za  aktualizację  niniej-
szej  instrukcji,  spowodowanej
zmianami w układzie elektrycz-
nym  oraz  w przepisach  doty-
czących eksploatacji i BHP.

obowiązki

i uprawnienia

zakładu energe-

tycznego

Każda planowana przerwa

w dostawie  energii  elektrycznej
powinna być uprzednio uzgodnio-
na z użytkownikiem. Prace zwią-
zane z likwidacją awarii na urzą-
dzeniach  energetyki  mogą  być
wykonane przez personel energe-
tyki bez uzgodnienia, co dotyczy
również  wyłączeń  związanych
z ograniczaniem  poboru  mocy
w okresie jesienno-zimowym.

Zakład Energetyczny pod-

czas  kontroli  zobowiązany  jest
sprawdzić  prawidłowość  przy-
łączenia  agregatu  prądotwór-
czego,  a także  działanie  auto-
matyki  SZR.  W przypadku
stwierdzenia korzystania z agre-
gatu  niezgodnie  z niniejszą  in-
strukcją, biorąc pod uwagę fakt

poważnego  zagrożenia  życia,
Zakład Energetyczny ma prawo
do  natychmiastowego  wstrzy-
mania  dostawy  energii  elek-
trycznej do czasu usunięcia nie-
sprawności.

postępowanie

w razie poraże-

nia prądem elek-

trycznym

W przypadku porażenia prą-

dem  elektrycznym  należy  na-
tychmiast wyłączyć urządzenie,
które  jest  źródłem  porażenia.
Jeżeli natychmiastowe wyłącze-
nie jest niemożliwe należy pora-
żonego odciągnąć przy pomocy
drążka izolacyjnego lub innego
sprzętu. Natychmiast po uwol-
nieniu porażonego spod napię-
cia należy przystąpić do udzie-
lania mu pomocy. Jeśli przy po-
rażeniu zacznie palić się odzież,
należy ją ugasić np. przy pomo-
cy  kocu  azbestowego.  Zasady
udzielania  pomocy  przedlekar-
skiej są zawarte w „Wytycznych
w sprawie zasad postępowania
przy  ratowaniu  osób  porażo-
nych  prądem  elektrycznym”.
Nie  przerywając  akcji  ratunko-
wej, należy wezwać pogotowie
ratunkowe,  które  po  przybyciu
przejmie jej prowadzenie. O za-
istniałym  wypadku  porażenia
prądem  elektrycznym  należy
powiadomić użytkownika.

www.elektro.info.pl

1/2 2004