7
PODSTAWA PROGRAMOWA
MUZYKA
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji.
Uczeń poznaje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, rozumie ich znaczenie i wyko-
rzystuje w wykonywaniu i słuchaniu muzyki, prowadzeniu rozmów o muzyce oraz po-
szukiwaniu informacji o muzyce.
II. Tworzenie wypowiedzi.
Uczeń tworzy wypowiedzi – wykonuje utwory muzyczne i tańce, improwizuje i kompo-
nuje proste struktury dźwiękowe i układy taneczno-ruchowe, przedstawia cechy i cha-
rakter słuchanych i wykonywanych utworów słowami lub innymi środkami ekspresji.
III. Analiza i interpretacja tekstów kultury.
Uczeń interpretuje wykonywane utwory zgodnie z tekstem, charakterem i funkcją. Słu-
cha muzyki, rozpoznaje, rozróżnia i omawia jej cechy, przedstawia własny stosunek do
słuchanego i wykonywanego repertuaru.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
1. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji.
Uczeń:
1) stosuje podstawowe pojęcia muzyczne (melodia, akompaniament, rytm, dźwięk,
akord, gama, tempo);
2) wykorzystuje w śpiewie oraz w grze na instrumentach znajomość pojęć i terminów
muzycznych określających podstawowe elementy muzyki (melodię, rytm, harmonię,
agogikę, dynamikę, artykulację);
3) odczytuje i zapisuje elementy notacji muzycznej (nazwy siedmiu dźwięków gamy
oraz ich położenie na pięciolinii, klucz wiolinowy, znaki grafi czne pięciu wartości ryt-
micznych nut i pauz, podstawowe oznaczenia metryczne, agogiczne, dynamiczne
i artykulacyjne);
4) poprawnie używa nazw podstawowych instrumentów muzycznych, głosów ludzkich
(sopran, alt, tenor, bas) i zespołów wykonawczych (np. chór, orkiestra);
5) określa charakterystyczne cechy polskich tańców narodowych (poloneza, krakowia-
ka, mazura, kujawiaka i oberka);
6) wymienia nazwy epok w dziejach muzyki i potrafi wskazać kompozytorów reprezen-
tatywnych dla baroku, klasycyzmu, romantyzmu i muzyki XX w.;
7) korzysta z multimedialnych źródeł muzyki i informacji o muzyce.
2. Tworzenie wypowiedzi.
Uczeń:
1) poprawnie śpiewa z pamięci polski hymn narodowy oraz hymn Unii Europejskiej;
2) śpiewa ze słuchu (powtarza wzór lub powtarza i wykonuje z pamięci) lub z wyko-
rzystaniem nut (w zespole, solo, a cappella, z towarzyszeniem instrumentu) piosenki
8
z repertuaru dziecięcego i popularnego, wybrane pieśni patriotyczne, kanony (mini-
mum 10 różnorodnych utworów wokalnych w roku szkolnym);
3) śpiewa, dbając o higienę głosu (stosuje ćwiczenia oddechowe, dykcyjne i emisyjne);
4) gra na instrumentach ze słuchu i z wykorzystaniem nut (solo i w zespole) melodie,
schematy rytmiczne, proste utwory i akompaniamenty (uczeń gra na jednym lub kil-
ku instrumentach, do wyboru: dowolny instrument klasyczny lub elektroniczny, np.
fl et prosty, instrument klawiszowy, dzwonki, instrumentarium perkusyjne Orfa);
5) odtwarza ruchem i gestodźwiękami proste rytmy i schematy rytmiczne, wykonuje
kroki, fi gury i układy taneczne poloneza i krakowiaka, tańców ludowych (szczególnie
własnego regionu) oraz podstawowe kroki wybranych tańców towarzyskich;
6) tworzy proste struktury rytmiczne, sygnały dźwiękowe, swobodne akompaniamen-
ty, prosty dwugłos (burdon, nagłos), ilustracje dźwiękowe do scen sytuacyjnych, tek-
stów literackich i obrazów (samodzielnie i pod kierunkiem nauczyciela);
7) tworzy improwizacje ruchowe do muzyki;
8) tworzy według ustalonych zasad improwizacje wokalne i instrumentalne (ćwiczenie
wykonuje samodzielnie i pod kierunkiem nauczyciela z wykorzystaniem instrumen-
tów wskazanych w pkt 4 lub wykonanych przez uczniów);
9) tworzy wypowiedzi o muzyce za pomocą środków pozamuzycznych – odzwierciedla
grafi cznie cechy muzyki i form muzycznych, rysuje, maluje i układa teksty do muzyki,
opisuje słowami cechy i charakter słuchanych utworów.
3. Analiza i interpretacja tekstów kultury.
Uczeń:
1) świadomie odbiera muzykę – słucha (słuchanie analityczne, ukierunkowane przez na-
uczyciela na wybrane cechy utworu) wybranych dzieł literatury muzycznej (w całości
lub fragmentów) reprezentatywnych dla kolejnych epok (od średniowiecza do XX w.)
oraz dla muzyki jazzowej i rozrywkowej, słucha polskich pieśni patriotycznych oraz
utworów ludowych w postaci oryginalnej i stylizowanej;
2) rozpoznaje cechy i budowę utworu muzycznego – określa nastrój, tempo, dynamikę,
fakturę jednogłosową i wielogłosową, rozróżnia podstawowe formy muzyczne (A, AB,
ABA1, rondo, wariacje);
3) rozróżnia podstawowe głosy ludzkie (sopran, alt, tenor, bas), rodzaje zespołu wyko-
nawczego (soliści, orkiestra symfoniczna, różne typy chórów i zespołów), określa gru-
py instrumentów (strunowe - smyczkowe, szarpane, uderzane; dęte drewniane i bla-
szane; perkusyjne) i główne instrumenty z tych grup;
4) rozpoznaje charakterystyczne cechy polskich tańców narodowych (poloneza, krako-
wiaka, mazura, kujawiaka i oberka);
5) charakteryzuje wybrane utwory muzyczne wysłuchane i omówione na zajęciach oraz
inne, określając cechy muzyki, które decydują o charakterze utworu;
6) porządkuje chronologicznie postacie kompozytorów – J.S.Bach, W.A.Mozart, L.van
Beethoven, F. Chopin, S. Moniuszko, W. Lutosławski;
7) interpretuje (gra i śpiewa) utwory zgodnie ze wskazówkami wykonawczymi umiesz-
czonymi w nutach oraz własnym odczuwaniem muzyki.
9
PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU MUZYKA
W SZKOLE PODSTAWOWEJ
CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU
Program nauczania muzyki przeznaczony jest do realizacji w klasach IV–VI szkoły podsta-
wowej. W programie zawarte zostały treści nauczania realizujące wymagania nowej pod-
stawy programowej, przykładowe działania edukacyjne nauczyciela oraz przewidywane
osiągnięcia uczniów.
Treści nauczania obejmują wiadomości z zakresu zasad muzyki, podstawowych form
muzycznych, klasyfi kacji instrumentów, wybrane zagadnienia z zakresu historii muzyki,
folkloru ludowego, tańców narodowych i towarzyskich oraz uwzględniają różne formy ak-
tywności muzycznej uczniów, takie jak:
• śpiew,
• gra na instrumentach,
• taniec i ruch przy muzyce,
• słuchanie
muzyki,
• twórczość
muzyczno-ruchowa.
Ujęcie tabelaryczne treści nauczania nadaje przejrzystości konstrukcji programu
i w znacznym stopniu ułatwia nauczycielowi odszukanie interesujących zagadnień. Do
każdej formy aktywności zaproponowany został repertuar muzyczny, na który składają
się: pieśni i piosenki o różnym charakterze i urozmaiconej tematyce, utwory do grania, wy-
kaz utworów do słuchania reprezentatywnych kompozytorów polskich i światowych oraz
utworów literackich wykorzystywanych do wspomagania działań muzycznych, np. rytmi-
zacji tekstów, ćwiczeń dykcyjnych, tworzenia muzycznych ilustracji. W tabelach szarym ko-
lorem treści, działania i przewidywane osiągnięcia ucznia wykraczające ponad podstawę
programową.
W programie zamieszczony został również przykładowy rozkład tematów zajęć na każdy
rok nauczania.
Program nauczania muzyki w klasach IV-VI wyposaża ucznia w niezbędny zakres wiado-
mości i umiejętności, który potrzebny jest do jego ogólnego rozwoju oraz dalszego kształ-
cenia na II etapie edukacji. Rozwija jego zdolności i zainteresowania, odkrywa przed nim
świat muzycznej kultury polskiej i europejskiej oraz zachęca do czynnego uczestnictwa
w życiu artystycznym szkoły i środowiska.
Program daje nauczycielowi możliwość dostosowania wymagań edukacyjnych do całe-
go zespołu klasowego, ale również zindywidualizowania procesu kształcenia przez doko-
nywanie wyboru zagadnień szczegółowych, procedur osiągania celów i stopnia trudności
repertuaru muzycznego. Mając na uwadze pracę z uczniem zdolnym, w programie zostały
wyróżnione treści, które wymagają od uczniów wykazania się własną inwencją twórczą lub
poszerzają jego wiadomości w danym zakresie.
10
WARUNKI REALIZACJI PROGRAMU
Zajęcia z uczniami powinien prowadzić nauczyciel o pełnych kwalifi kacjach zawodo-
wych, który posiada wykształcenie w zakresie edukacji muzycznej.
Sala muzyczna powinny być wyposażona w:
• instrument
klawiszowy
• tablicę z pięciolinią
• instrumenty perkusyjne, dęte (fl ety podłużne), strunowe (gitary), keyboard
• dobrej jakości odtwarzacz płyt CD
• aparaturę do nagrywania i nagłaśniania dźwięku
• fonotekę
muzyczną
• komputer z dostępem do Internetu i z oprogramowaniem muzycznym
• rzutnik
multimedialny
• plansze
dydaktyczne
• dobrze wyposażoną biblioteczkę w literaturę muzyczną i zasoby multimedialne.
Szkoła powinna stwarzać uczniom warunki do publicznej prezentacji nabytych umiejęt-
ności muzycznych.
SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA
1. Rozwijanie zdolności twórczych i zaspokajanie potrzeb ekspresyjnych dziecka.
2. Rozwijanie indywidualnych zamiłowań i zdolności artystycznych przez czynne upra-
wianie muzyki.
3. Rozwijanie inwencji twórczej i wyobraźni muzycznej uczniów.
4. Zapoznanie uczniów z repertuarem piosenek dziecięcych, pieśni historycznych i pa-
triotycznych, pieśni i przyśpiewek ludowych, kanonów.
5. Doskonalenie umiejętności śpiewu poprzez ćwiczenia emisyjne, dykcyjne, oddecho-
we.
6. Nauka i doskonalenie umiejętności gry na instrumencie melodycznym (np. fl ety po-
dłużne, dzwonki).
7. Zapoznanie z utworami kompozytorów reprezentatywnych dla poszczególnych epok
muzycznych.
8. Tworzenie improwizacji ruchowych, nauka podstawowych kroków i fi gur tanecznych
wybranych tańców polskich i innych narodów.
9. Kształcenie muzykalności uczniów, poczucia rytmu oraz słuchu wysokościowego i har-
monicznego.
10. Rozwijanie wrażliwości na tempo, dynamikę, artykulację oraz ich zmiany w muzyce.
11. Kształcenie percepcji słuchowej uczniów, umiejętności aktywnego słuchania muzyki.
12. Rozwijanie słuchu harmonicznego, wrażliwości na współbrzmienie głosów.
13. Kształcenie poczucia formy muzycznej, rozpoznawanie formy A, AB, ABA, ABA1, kano-
nu, ronda, wariacji.
14. Zapoznanie uczniów z polską kulturą ludową i narodową oraz kulturą innych narodów.
15. Kultywowanie obrzędów i zwyczajów ludowych.
16. Zapoznanie uczniów z podstawowymi wiadomościami z zakresu zasad muzyki, klasy-
fi kacji i budowy instrumentów muzycznych oraz historii muzyki.
11
17. Kształtowanie umiejętności tworzenia wypowiedzi na temat poznanego dzieła mu-
zycznego lub innego kontaktu ze sztuką.
18. Wdrażanie do samodzielnego korzystania z przekazów medialnych, technologii infor-
macyjnej, w celu poszerzania wiadomości o muzyce oraz wzbogacania własnej aktyw-
ności artystycznej.
19. Kształtowanie wrażliwości estetycznej uczniów, umiejętności postrzegania, przeżywa-
nia i rozumienia dzieł sztuki.
20. Kształcenie postawy patriotycznej wobec dóbr kultury polskiej oraz poczucia tożsa-
mości narodowej.
21. Rozwijanie postawy szacunku wobec kultury ludowej jako praźródła i genezy naszej
narodowej kultury.
22. Uczenie szacunku i tolerancji dla odmienności innych kręgów kulturowych.
23. Rozwijanie umiejętności pracy zespołowej, kształtowanie poczucia współodpowie-
dzialności za efekty podejmowanych działań.
24. Kształcenie dyscypliny zespołowej w czasie wspólnego muzykowania.
25. Zachęcanie uczniów do podejmowania działań muzycznych na rzecz środowiska
szkolnego i lokalnego.
12
TREŚCI
NA
UCZ
ANIA
, DZIAŁ
ANIA
EDUK
A
C
Y
JNE
I
PRZE
WID
Y
W
ANE
OSIĄ
GNIĘCIA
UCZNIA
Akt
y
wność muz
yczna
Śpiew
Tr
eści nauczania
Działania eduk
ac
yjne
P
rz
ewidy
wane osiąg
nięcia ucznia
•
śpiewanie pieśni patriot
yczn
ych i hi-
st
or
yczn
yc
h
•
śpiewanie piosenek o t
emat
yc
e
szkol-
nej
, z r
eper
tuaru dziecięc
ego
, popular-
nego
•
śpiewanie k
anonó
w dwu-, tr
zy
głoso
-
w
ych
•
śpiewanie pieśni i pr
zy
śpiew
ek ludo
-
wy
ch
•
śpiewanie piosenek opar
ty
ch na r
y
t-
mach taneczn
yc
h
•
śpiewanie pieśni ar
ty
st
yczn
ych w
y
-
bran
ych kompo
zy
to
ró
w (
W
.A. M
o
zar
t,
F. Chopin, S. M
oniuszko)
•
śpiewanie solmizacją melodii piose
-
nek i inn
ych jednogłoso
w
ych ut
w
o
ró
w
wo
k
a
ln
yc
h
•
w
ykon
y
w
anie ć
wicz
eń głoso
w
ych
•
analiza mat
e
riału dź
więko
w
ego pieśni i pio
-
senek (ok
reślenie nastr
oju
, t
empa i dynamik
i)
•
rytmiczna r
e
c
ytacja t
ekstu piosenek
•
śpiew z obser
wacją linii melody
cznej
•
w
y
stuk
iwanie trudniejsz
ych r
ytmicznie tak
-
tów
•
śpiewanie piosenek z takt
o
w
aniem
•
śpiewanie pieśni i piosenek a cappella
i z akompaniament
em naucz
yciela lub
to
war
zy
sz
eniem nag
rania z płyt
y CD
•
śpiewanie z
e
słuchu oraz nut wz
or
ó
w
melody-
czn
ych z zast
oso
waniem zmian t
empa, dyna-
mik
i i ar
ty
kulacji
•
w
ykon
y
w
anie ć
wicz
eń emisyjn
ych, dyk
-
c
yjn
ych i oddecho
w
ych
•
w
ykon
y
w
anie ć
wicz
eń r
o
zwijając
ych słuch
w
y
sokościo
w
y
i harmoniczn
y
•
zast
oso
wanie pr
og
ramu
V
anBasc
o K
a
raoke
Pla
yer do śpiewania popularn
ych piosenek
w w
ersji k
a
raoke
•
śpiewa z pamięci
Mazurk
a
D
ąbr
o
wsk
iego
i O
dę do r
adości,
zacho
wując ur
ocz
y
st
y
charakt
er pieśni
oraz właściwą posta
w
ę
w czasie ich
w
ykon
y
w
ania
•
zna genez
ę h
ymnu państ
w
o
w
ego
•
śpiewa pieśni patriot
yczne
, ok
reśla ich
hist
or
yczną r
olę
•
pra
widło
w
o
pr
o
w
adzi linię melody
czną
w k
anonie dwu-, tr
zy
głoso
w
y
m
•
śpiewa piosenk
i i pr
zy
śpiewk
i ludo
w
e
•
w
ykonuje pra
widło
w
o
ć
wicz
enia emi-
syjne
, dykc
yjne i oddecho
w
e
•
ro
zumie potr
ze
b
y
st
oso
wania zasad
hig
ien
y głosu i słuchu
,
•
odcz
ytuje głosy w par
tytur
ze
w
o
k
alnej
•
w
y
k
azuje umiejętność śpiewu w z
espo
-
le
13
P
rz
y
k
łado
w
y
r
e
per
tuar do śpie
w
ania zapr
opono
w
a
n
y
w podr
ęczniku
Muz
y
czn
y świat
Mazur
ek D
ąbr
o
wsk
iego
(sło
wa: J
. Wybick
i, muz
yk
a: melodia ludo
wa)
O
da do r
adości
(sło
wa: F
. S
chiller
, muz
yk
a: L. van Beetho
v
en)
P
rząśniczk
a
(sło
wa: J
.Cz
ecz
ot, muz
yk
a: S. M
oniuszko)
P
ier
wsza Br
ygada
(sło
wa:
T.
Biernack
i, A.T
. Hałacińsk
i, muz
yk
a: aut
or nieznan
y)
P
iechota
(sło
wa i muz
yk
a: L. Ł
usk
ino)
Rota
(sło
wa: M. Konopnick
a, muz
yk
a: F
. No
w
o
wiejsk
i)
W
o
jenk
o
, w
o
jenk
o
(sło
wa: aut
or nieznan
y,
muz
yk
a: melodia ludo
wa)
P
rz
yb
yli ułani pod ok
ienk
o
(sło
wa: F
. Gwiż
dż, muz
yk
a: melodia ludo
wa)
O mój r
o
zmar
ynie
(sło
wa:
W
. Denhoff
-
C
zarnock
i i aut
or
zy
nieznani, muz
yk
a: melodia ludo
wa)
S
er
ce w plec
aku
(sło
wa i muz
yk
a: M. Zielińsk
i)
Ż
eglar
z
(sło
wa i muz
yk
a: aut
or nieznan
y)
G
aik
(pieśń ludo
wa)
Uciek
ła mi pr
zepiór
eczk
a
(pieśń ludo
wa z M
a
zo
w
sza)
C
zer
w
one jabłuszk
o
(pieśń ludo
wa z K
uja
w)
Kanon
no
w
o
ro
czn
y
(sło
wa: J
. Stank
iewicz, muz
yk
a:
T.
Gummesson)
Gor
e gwiazda Jezuso
wi
(past
orałk
a besk
idzk
a)
Noc
sr
ebrna
(sło
wa i muz
yk
a: aut
or nieznan
y)
P
rz
yb
yw
aj pięk
na wiosno
(sło
wa: aut
or nieznan
y,
muz
yk
a:
W
.A. M
o
zar
t)
O
b
er
ek zak
rę
co
n
y
(sło
wa: J
. Koczano
w
sk
a, muz
yk
a: M. Ziąber)
P
oloneza tańczm
y
(sło
wa: J
. Koczano
w
sk
a, muz
yk
a P
. S
ęko
w
sk
i)
Lajk
oniku
, pr
o
w
adź nas
(sło
wa: J
. Koczano
w
sk
a, muz
yk
a: M. Ziąber)
Jesienne w
ędr
o
w
anie
(sło
wa: J
. Koczano
w
sk
a, muz
yk
a: M. Ziąber)
C
zar ognisk
a
(sło
wa:
W
. F
iw
e
k
, muz
yk
a: Z. P
iaseck
i)
Taniec w deszczu
(sło
wa i muz
yk
a: H. Hampel)
Biała dama, sr
oga zima
(sło
wa: J
. Koczano
w
sk
a, muz
yk
a: M. Ziąber)
Dzień jeden w r
oku
(sło
wa: K
. Dziko
w
sk
i, muz
yk
a: S. K
rajew
sk
i)
Maleńk
a gwiazdk
a
(sło
wa:
W
. Andr
zejew
sk
i, muz
yk
a: A.
W
olsk
i)
Noc nad Utr
atą
(sło
wa: J
. Koczano
w
sk
a, muz
yk
a: M. Ziąber)
W
iosenne pr
zebudzenie
(sło
wa: J
. Koczano
w
sk
a, muz
yk
a: M. Ziąber)
14
Str
aszn
y dw
or
ek
(sło
wa: J
. Koczano
w
sk
a, muz
yk
a: M. Ziąber)
Smak
w
a
kacji
(sło
wa: J
. Koczano
w
sk
a, muz
yk
a: M. Ziąber)
W
oła nas szk
oła
(sło
wa: J
. Koczano
w
sk
a, muz
yk
a: M. Ziąber)
K
olor
o
w
a jesień
(sło
wa: J
. Koczano
w
sk
a, muz
yk
a: M. Ziąber)
Choink
a
(sło
wa: J
. Koczano
w
sk
a, muz
yk
a: M. Ziąber)
W pr
ac
o
wni mistr
za zegarmistr
za
(sło
wa: J
. Koczano
w
sk
a, muz
yk
a: M. Ziąber)
Nadzieja – siostr
a wiatru
(sło
wa:
W
. Stachursk
i, muz
yk
a: M. Ziąber)
R
ytm i melodia
(sło
wa: M. Jeż
o
w
sk
a, muz
yk
a: J
. C
ygan)
Żyj do pr
zodu
(sło
wa: M. S
ochack
i, muz
yk
a: J
. P
iątko
w
sk
i)
P
rzek
ażm
y sobie znak pok
o
ju
(sło
wa: K
. Jaślar
, K
. Ł
ojan, muz
yk
a: Z. Górn
y)
Lato w k
aloszach
(sło
wa i muz
yk
a: H. Hampel)
Nadzieja – siostr
a wiatru
(sło
wa:
W
. Stachursk
i, muz
yk
a: M. Ziąber)
Gra na instrumentach
Tr
eści nauczania
Działania eduk
ac
yjne
P
rz
ewidy
wane osiąg
nięcia ucznia
•
g
ranie w
ybran
ych gam major
o
w
ych
i minor
o
w
yc
h
•
g
ranie ut
w
o
ró
w z r
ó
żn
ych epok
muz
yczn
yc
h
•
g
ranie popularn
ych melodii i mot
y-
w
ó
w muz
yczn
yc
h
•
g
ranie melodii opar
ty
ch na r
ytmach
taneczn
ych
•
g
ranie w
st
ępó
w i zakończ
eń do
piosenek
•
g
ranie akompaniament
ó
w r
ytmicz-
n
ych i melody
czn
ych do pieśni
i piosenek
•
analiza r
ytmiczno
-melody
czna zapisu
ut
w
oru
•
pok
az mo
żliw
ości br
zmienio
w
o
-t
ech-
niczn
ych instrument
ó
w
•
w
ykon
y
w
anie ć
wicz
eń doskonaląc
ych
technikę g
ry na instrumencie
•
nag
ry
wanie na r
ó
żne nośnik
i dź
więku
ut
w
o
ró
w w w
ykonaniu ucznió
w
•
or
ganiz
o
w
anie ucznio
w
sk
ich pok
az
ó
w
i konc
er
tó
w muz
yczn
ych
•
słuchanie nag
rań ut
w
o
ró
w instrumen-
taln
ych na r
ó
żne instrument
y
solo
w
e
i z
espoły w
ykona
w
cz
e
•
zna sposób w
ydob
y
w
ania dź
więkó
w z instru-
ment
ó
w perkusyjn
ych niemelody
czn
ych oraz
technikę g
ry na nich
•
g
ra na w
ybran
ym instrumencie melody
cz-
n
ym, np
. fl
ecie podłużn
ym, dz
w
onk
ach, key-
boar
dzie
, instrumencie struno
w
y
m
•
g
ra z
e
słuchu oraz zapisu nut
o
w
ego pr
ost
e
mot
y
w
y
r
ytmiczne i melody
czne
, ut
w
o
ry
taneczne
, ut
w
o
ry
instrumentalne z r
ó
żn
ych
epok muz
yczn
ych
•
odt
war
za na instrumencie w
ybrane r
ytm
y
tańc
ó
w
nar
odo
w
ych i t
o
war
zy
sk
ich
•
st
osuje w czasie g
ry t
empo
, dynamikę i ar
ty
-
kulację zgodnie z podan
ymi o
znacz
eniami
•
w
ykonuje popra
wnie par
tię instrumentalną
z par
tytur
y muz
ycznej
15
W
y
kaz w
ybr
an
y
ch utw
o
ró
w instrumen
taln
y
ch zapr
opono
w
a
n
y
ch w podr
ęczniku
Muz
y
czn
y świat
Menuet
(J
.S. Bach)
Jesień
z c
y
k
lu
C
zter
y por
y r
oku
(A. V
ivaldi)
Zima
z c
y
k
lu
C
zter
y por
y r
oku
(A. V
ivaldi)
W
iosna
z c
y
k
lu
C
zter
y por
y r
oku
(A. V
ivaldi)
A
ndante c
antabile
z
K
w
ar
tetu F-
dur
(J
. Ha
ydn)
A
ndante
z S
ymf
onii
Z uder
zeniem w k
o
cioł
(
J. Ha
ydn)
S
er
enada
G-
dur Eine k
leine Nachtmusik
, cz
ęść
Allegr
o
(W
. A. M
o
zar
t)
Taniec pastuszk
ó
w
z suit
y
Dziadek do or
zechó
w
(P
. Czajko
w
sk
i)
K
ołysank
a
(J
. Brahms)
P
o
ranek z Suit
y P
eer Gynt
(E. Grieg)
Uw
er
tur
a
do oper
y
W
ilhelm T
ell
(G. Rossini)
Nad pięk
n
ym, modr
ym D
unajem
(J
. Strauss)
Menuet
G-
dur
(I.J
. P
ader
ew
sk
i)
W
alc łyż
wiar
zy
(E. W
aldt
euf
el)
kolędy i past
orałk
i
Furman
(melodia ludo
wa)
K
urk
i tr
zy
(melodia ludo
wa)
P
o
czk
aj
, poczk
aj
(melodia ludo
wa)
Szew
c (melodia ludo
wa)
Rock and r
oll
(melodia popularna)
Karnaw
ał w
eneck
i (włosk
a melodia ludo
wa)
Jingle bells
(melodia amer
yk
ańsk
a)
C
zter
y por
y r
oku
(australijsk
a melodia ludo
wa)
K
ukułk
a
(M. K
lechnio
w
sk
a
)
P
rzepiór
eczk
a
(melodia ludo
wa)
Tr
epak
(P
. Czajko
w
sk
i)
Menuet
(
W
.A. M
o
zar
t)
16
Taniec i ruch pr
zy
muz
yc
e
Tr
eści nauczania
Działania eduk
ac
yjne
P
rz
ewidy
wane osiąg
nięcia ucznia
•
odt
war
zanie ruchem i gest
odź
więk
ami
pr
ost
ych r
ytmó
w i schemat
ó
w r
ytmicz-
nyc
h
•
realizacja rucho
wa pr
ost
ych f
o
rm
muz
yczn
yc
h
•
tańcz
enie tańc
ó
w
ludo
w
ych i r
e
g
io
-
naln
yc
h
•
insc
eniz
o
w
anie ruchem obr
zędó
w
ludo
w
ych
•
tańcz
enie w par
ze
podsta
w
o
w
ych
k
rokó
w i fi
gur w
ybran
ych tańc
ó
w
towa
rz
ys
k
ic
h
•
tańcz
enie uk
ładó
w chor
eog
rafi
czn
ych
do piosenek
•
analiza rucho
w
ej struktur
y tańca: k
rok
taneczn
y,
ruch taneczn
y,
fi
gura
tane
-
czna, t
emat taneczn
y
•
ok
reślanie k
ierunkó
w i linii tańca
• w
ykon
y
w
anie
ć
wicz
eń
koor
dynując
ych ruch z muz
yk
ą
• w
ykon
y
w
anie
ć
wicz
eń
uwrażliwiając
ych na muz
ykę i jej ele
-
ment
y
(r
ytm, akc
ent, t
empo
, dynami-
k
a), oraz r
o
zwijając
ych orientację
w pr
zestr
zeni
•
oglądanie pok
az
ó
w
taneczn
ych na
ży
w
o
i nag
ran
ych na pły
cie DVD
•
st
war
zanie mo
żliw
ości pr
ez
entacji
taneczn
ych ucznió
w w szkole
i śr
odo
wisku
•
odt
war
za ruchem i gest
odź
więk
ami pr
ost
e
rytm
y i schemat
y
r
ytmiczne
•
realizuje ruchem f
o
rmę ABA, k
anonu
, r
onda,
wariacji
•
w
ykonuje w par
ze
k
rok podsta
w
o
w
y
i w
ybrane
fi
gur
y taneczne tańc
ó
w
nar
odo
w
ych ( polonez,
kuja
wiak
, k
rako
wiak)
•
koor
dynuje ruch z muz
yk
ą
•
w
ykonuje w z
espole w
ybran
y taniec ludo
w
y
(r
eg
ionaln
y)
•
w
y
k
azuje znajomość tańc
ó
w
sw
ojego r
e
g
ionu
•
w
ykonuje w par
ze
k
rok podsta
w
o
w
y
tańc
ó
w
to
war
zy
sk
ich, np
. samb
y,
cha cha
•
dostr
zega wzajemne zależności element
ó
w
muz
yczn
ych i rucho
w
ych
•
w
y
k
azuje w tańcu orientację czaso
w
o
-pr
ze
-
str
zenną
•
insc
enizuje ruchem w
ybrane obr
zędy ludo
w
e
•
dba o w
y
raz ar
ty
st
yczn
y tańca
17
Słuchanie muz
yk
i
Tr
eści nauczania
Działania eduk
ac
yjne
P
rz
ewidy
wane osiąg
nięcia ucznia
•
słuchanie ut
w
o
ró
w o r
ó
żnej faktur
ze
głoso
w
e
j
•
słuchanie ut
w
o
ró
w z r
ó
żn
ych epok
muz
yczn
ych w
ybitn
ych kompo
zy
to
-
ró
w polsk
ich i obc
ych
•
słuchanie ut
w
o
ró
w na r
ó
żne z
espoły
w
ykona
w
cz
e
•
słuchanie ut
w
o
ró
w na r
ó
żne instru-
ment
y
•
słuchanie w
ybran
ych f
o
rm muz
yk
i
w
o
k
alnej i instrumentalnej
•
słuchanie muz
yk
i ludo
w
ej i st
yliz
o
-
wanej
•
słuchanie ut
w
o
ró
w muz
yczn
ych
opar
ty
ch na r
ytmach polsk
ich tańc
ó
w
nar
odo
w
ych i tańc
ó
w
t
o
war
zy
sk
ich
inn
ych nar
odó
w
•
słuchanie ut
w
o
ró
w o charakt
er
ze
ilustrac
yjno
-pr
og
ramo
w
y
m
•
słuchanie muz
yk
i fi
lmo
w
ej i adapt
o
-
wanej do fi
lmu
•
słuchanie frag
ment
ó
w oper
o
w
ych
(uw
er
tur
y,
arii, duet
ó
w
)
•
słuchanie ut
w
o
ró
w z gatunku muz
yk
i
ro
zr
y
wko
w
ej
•
dy
skusja na t
emat kultur
y w
y
sok
iej
i kultur
y maso
w
e
j
•
pr
ez
entacja ur
ządz
eń służąc
ych do
odt
war
zania muz
yk
i, np
. g
ramof
on,
mag
net
of
on, odt
war
zacz CD
, odt
wa-
rzacz mp3
•
odt
war
zanie muz
yk
i z r
ó
żn
ych ur
zą-
dz
eń t
echniczn
yc
h
•
dy
skusja na t
emat war
tości ar
ty
st
ycz-
nej w
y
słuchanego ut
w
oru
•
słuchanie ut
w
o
ró
w w
ykon
y
w
an
ych
„na ż
y
w
o
” w czasie szkoln
ych konc
er-
tó
w muz
yczn
ych i konc
er
tó
w fi
lhar-
moniczn
yc
h
•
omó
wienie r
y
su hist
or
ycznego i cha-
rakt
er
y
st
yczn
ych c
ech epok
i muz
ycz-
nej
, z kt
ór
ej pochodzi słuchan
y ut
w
ó
r
•
oma
wianie słuchan
ych ut
w
o
ró
w pod
względem faktur
y głoso
w
e
j, z
espołu
w
ykona
w
cz
ego
•
analiz
o
w
anie budo
w
y
f
o
rmalnej
ut
w
oru
• pr
zybliż
enie
biog
rafi
i
kompo
zy
to
ró
w
w
y
słuchan
ych ut
w
o
ró
w muz
yczn
yc
h
•
akt
y
wne słuchanie muz
yk
i met
odą
Batii Strauss
•
ro
zpo
znaje ut
w
o
ry
jedno
- i wielogłoso
w
e
•
podaje t
ytuły ut
w
o
ró
w w
y
słuchan
ych na lekcji
oraz naz
wisk
a ich kompo
zy
to
ró
w
•
ok
reśla nastr
ój i charakt
er słuchanego ut
w
oru
•
ro
zr
ó
żnia w ut
w
o
rach bar
w
ę
instrument
ó
w
muz
yczn
ych, naz
y
w
a instrument
y
solo
w
e
•
ro
zr
ó
żnia w słuchan
ych ut
w
o
rach r
odzaje apa-
ratu w
ykona
w
cz
ego: soliści, ork
iestra symf
o
-
niczna, r
ó
żne t
y
p
y
chór
ó
w
•
ro
zr
ó
żnia w słuchan
ych ut
w
o
rach podsta
w
o
w
e
głosy ludzk
ie: sopran, alt, t
enor
, bas w charak
-
te
ry
st
yczn
ych br
zmieniach (sk
alach)
•
zw
raca uwagę na kunszt i ar
tyzm w
ykona
w
cz
y
pieśni ar
ty
st
yczn
ych
•
ro
zpo
znaje popularne arie i charakt
er
y
st
yczne
mot
y
w
y
muz
yczne w
ybran
ych oper
•
w
y
raża sw
oją opinię na t
emat war
tości ar
ty
-
st
ycznej w
y
słuchanego ut
w
oru
•
int
e
rpr
etuje r
ó
żn
ymi śr
odk
ami w
y
razu tr
eść
po
zamuz
yczną ut
w
o
ró
w pr
og
ramo
w
ych
•
w czasie słuchania w
ybran
ych ut
w
o
ró
w z li-
te
ratur
y w
ykonuje r
ytmiczną par
tię na instru-
mentach perkusyjn
ych pr
zy
pomoc
y g
rafi
cznej
par
tytur
y
•
słucha muz
yk
i ludo
w
ej r
ó
żn
ych r
e
g
ionó
w
w w
ykonaniu k
apel ludo
w
ych, w
o
k
aln
ych
zespołó
w f
olk
lor
y
st
yczn
ych
18
•
pr
zy
got
o
w
anie pr
zez ucznió
w list
y
ulubion
ych ut
w
o
ró
w z muz
yk
i po
waż-
nej i r
o
zr
y
wko
w
e
j
•
or
ganizacja szkolnego k
lubu melomana
•
pr
zepr
o
w
adz
enie quiz
ó
w
, konkursó
w
muz
yczn
ych utr
walając
ych znajomość
tytułó
w dzieł i naz
wisk kompo
zy
to
ró
w
•
dostr
zega w ut
w
o
rach war
tość ar
ty
st
yczną
i kultur
o
w
ą
•
ro
zpo
znaje w ut
w
o
rach r
ytm
y r
ó
żn
ych tańc
ó
w
•
w
ymienia naz
wisk
a polsk
ich i zag
raniczn
ych
w
ykona
w
có
w
muz
yk
i r
o
zr
y
wko
w
e
j
P
rz
y
k
łado
w
a
liter
a
tur
a muz
y
czna do słuchania zamiesz
cz
ona na płytach CD
Muz
y
czn
y świat
Anonim
– Bogur
odzic
a
W
inc
ent
y
z K
ielcz
y –
G
aude Mater P
olonia
M
ikołaj Gomółk
a – psalm
K
leszczm
y r
ęk
oma
Taniec
Rex
z tabulatur
y Jana z L
ublina
J.
S. Bach –
In
w
encja dwugłoso
w
a
F-
dur
nr 8
J.S. Bach –
To
cc
ata i fuga
d-moll
J.
S. Bach –
Suita angielsk
a A-
dur
J.
S. Bach –
K
onc
er
t br
andenbursk
i
B
-dur
nr 6, cz
ęść III
Allegr
o
J.
S. Bach –
A
ria na strunie G
z Suit
y D
-dur
nr 3
G. F
. Handel –
K
onc
er
t or
gano
w
y nr 1
, cz
ęść
Allegr
o
, op
.4
A. V
ivaldi
– K
onc
er
t nr 3 F-
dur Jesień,
cz
ęść I
Allegr
o
A. V
ivaldi
–
Szcz
ygieł
A. V
ivaldi
–
K
onc
er
t Nr 1 E-
dur
z c
y
k
lu
C
zter
y por
y r
oku
, op
.8 cz
ęść I
Allegr
o
A. V
ivaldi
–
K
onc
er
t na obój d-moll
, cz
ęść
Allegr
o
L.C. Daquin –
K
ukułk
a
L. M
o
zar
t –
S
anna
L. M
o
zar
t
– S
ymfonia dziecięc
a
W
. A. M
o
zar
t –
Marsz tur
eck
i z
S
onat
y A-
dur
, K
V
331
W
. A. M
o
zar
t –
K
onc
er
t k
larneto
w
y A-
dur
, cz
ęść
A
dagio
, K
V
622
W
. A. M
o
zar
t –
K
w
ar
tet sm
yczk
o
w
y G-
dur
, K
V
156
W
. A. M
o
zar
t –
K
onc
er
t na r
ó
g i ork
iestr
ę Es
-dur
, cz
ęść III
Allegr
o
19
W
. A. M
o
zar
t –
D
uet P
apagena i P
apagen
y z I aktu oper
y
C
zar
odziejsk
i fl
et
W
. A. M
o
zar
t –
S
er
enada G-
dur
nr 13
Eine k
leine Nachtmusik
, cz
ęść
Allegr
o
W
. A. M
o
zar
t –
Symfonia C-
dur
nr 41,
cz
ęść
Molto allegr
o
, K
V
551
J.
Ha
ydn –
Allegr
etto
z II cz
ęści
Symfonii nr 100 G-
dur W
o
jsk
o
w
a
J.
Ha
ydn –
K
onc
er
t na tr
ąbk
ę Es
-dur
, cz
ęść III
Allegr
o
J.
Ha
ydn –
Symfonia fi
s
-moll
nr 45
P
o
żegnalna
, cz
ęść
P
resto – A
dagio
J.
Ha
ydn –
Symfonia G-
dur
nr 94
Z uder
zeniem w k
o
cioł
, cz
ęść
A
ndante
L. van Beetho
v
en –
V S
ymfonia c-moll P
rzeznaczenia,
cz
ęść
Allegr
o c
on brio
, op
. 67
L. van Beetho
v
en –
S
onata for
tepiano
w
a
C-
dur
, op
. 53
L. van Beetho
v
en –
D
la Eliz
y
L. van Beetho
v
en –
Rondo a c
apric
cio G-
dur
(
Złość z po
w
o
du zgubionego gr
osza),
op
.129
L. van Beetho
v
en –
S
onata cis
-moll
Księż
yc
o
w
a
nr 2, cz
ęść III
P
resto agitato
, op
.27
M. K
. O
g
ińsk
i –
P
olonez a-moll P
o
żegnanie Ojcz
yzn
y
F.
Chopin –
P
olonez cis
-moll
, op
. 26 nr 1
F.
Chopin –
W
alc cis
-moll
, op
. 64 nr 2
F.
Chopin
– P
reludium D
es
-dur D
eszczo
w
e,
op
. 28 nr 15
F.
Chopin –
Mazur
ek B
-dur
, op
. 7 nr 1
F.
Chopin –
P
olonez A-
dur
, op
. 40 nr 1
F.
Chopin –
Mazur
ek a-moll
, op
. 68 nr 2
F.
Chopin –
Nokturn Es
-dur
, op
.9 nr 2
F.
Chopin –
Rondo a la K
rak
o
wiak
F-
dur
, op
. 14
F.
Chopin –
Mazur
ek e
-moll
, op
.17 nr 2
E. Grieg –
W gr
ocie K
róla Gór
z I suit
y
P
eer Gynt
C.M. W
eber
–
Z
apr
oszenie do tańc
a
S. M
oniuszko –
Mazur
z I aktu oper
y
Halk
a
S. M
oniuszko –
A
ria z kur
antem
z oper
y
Str
aszn
y dw
ór
S. M
oniuszko –
A
ria Sk
ołub
y z III aktu oper
y
Str
aszn
y dw
ór
S. M
oniuszko –
P
rząśniczk
a
S. M
oniuszko –
K
rak
o
wiaczek
S. M
oniuszko – Aria Halk
i Gdyb
ym r
ann
ym słonk
iem
z II aktu oper
y
Halk
a
J.
Brahms –
Taniec w
ęgiersk
i g-moll
nr 5
20
P.
Czajko
w
sk
i –
Kapr
ys włosk
i, op
. 45
P.
Czajko
w
sk
i –
Tr
epak
z baletu
Dziadek do or
zechó
w
P.
Czajko
w
sk
i –
W
alc
z baletu
Dziadek do or
zechó
w
P.
Czajko
w
sk
i –
Marsz
z baletu
Dziadek do or
zechó
w
P.
Czajko
w
sk
i –
Taniec W
ieszczk
i C
u
k
ro
w
ej
z baletu
Dziadek do or
zechó
w
P.
Czajko
w
sk
i – T
aniec neapolitańsk
i z baletu
Jezior
o łabędzie
P.
Czajko
w
sk
i –
W
alc
z baletu
Śpiąc
a k
rólewna
R. S
chumann –
Mar
zenie
z c
y
k
lu
S
cen
y dziecięc
e
R. S
chumann –
Baśń zimo
w
a
R. S
chumann –
Symfonia B
-dur
nr 1
, W
iosenna,
cz
ęść IV
Allegr
o
animato
, op
. 38
G. Rossini –
D
uet k
o
tó
w
z oper
y
C
yrulik sewilsk
i
G. Rossini –
D
uet na wiolonczelę i k
ontr
abas D
-dur
G. Doniz
etti – frag
ment oper
y
D
on P
asquale
C. Saint-Saëns –
Słoń
z c
y
k
lu
Karnaw
ał z
wier
ząt
C. Saint-Saëns –
Łabędź
z c
y
k
lu
Karnaw
ał z
wier
ząt
N. R
imsk
i-Korsako
w
– L
ot tr
zmiela
z oper
y
Bajk
a o c
a
rz
e S
ałtanie
A. Chaczaturian –
W
alc
z baletu
Mask
ar
ada
J.
Strauss –
O
dgłosy wiosn
y
J.
Strauss –
P
olk
a tik-tak
z oper
etk
i Z
emsta nietoper
za
J.
Strauss –
P
olk
a tritsch-tr
atsch,
op
. 214
J.
Strauss –
P
izzic
ato
-P
olk
a
H. W
ienia
w
sk
i –
K
ujawiak
K
. Sz
ymano
w
sk
i –
Źr
ódło A
retuz
y
C. Debussy –
Taniec pajac
a
z c
y
k
lu
Kącik dziecięc
y
C. Debussy –
Światło księż
yc
a
M. R
a
v
el –
Boler
o
G. Bac
ewicz –
O
b
er
ek
E. Humper
dinck –
Modlit
w
a
wieczorna
z oper
o
w
ej bajk
i Jaś i Małgosia
S. P
rokofi
ew
–
P
iotruś i W
ilk
L. Anderson –
Masz
yna do pisania
W
. L
u
tosła
w
sk
i –
Mała suita
21
Tw
ór
cz
ość muz
yczno
-rucho
wa
Tr
eści nauczania
Działania eduk
ac
yjne
P
rz
ewidy
wane osiąg
nięcia ucznia
•
impr
o
wizacje w
o
k
alne i instrumen-
talne
•
impr
o
wizacje rucho
w
e
do muz
yk
i
•
impr
o
wizacje i eksper
yment
y
z uż
y-
ciem muz
yczn
ych pr
og
ramó
w kom-
put
er
o
w
yc
h
•
impr
o
wiz
o
w
anie głosem melodii do
wiersz
y
•
tw
or
zenie głosem i na instrumentach
muz
yczn
ych p
ytań i odpo
wiedzi
•
uk
ładanie instrumentalnego w
st
ępu
i zakończ
enia do w
ybranej piosenk
i
•
uk
ładanie na instrumentach ilustracji
muz
yczn
ych do t
ekst
ó
w
wiersz
y,
ilu-
stracji plast
yczn
yc
h
•
tw
or
zenie na instrumentach r
ó
żno
-
rodn
ych ef
ekt
ó
w
br
zmienio
w
ych
•
uk
ładanie na instrumentach perkusyj-
n
ych akompaniament
ó
w do piosenek
•
sw
obodne impr
o
wizacje rucho
w
e
do
w
ybranej muz
yk
i
•
uk
ładanie ruchu sc
enicznego do pio
-
senek
•
pr
zedsta
wianie sc
enek t
emat
yczn
ych
z zast
oso
waniem element
ó
w dram
y
•
tw
or
zenie struktur pr
zestr
zenno
-ru-
cho
w
ych: miniatur
y i kompo
zy
cje
taneczne
•
edyt
o
w
anie i pr
ze
tw
ar
zanie mat
e
riału
dź
więko
w
ego
•
tw
or
zenie pr
ez
entacji multimedial-
n
ych w pr
og
ramie P
o
w
erP
oint z w
y
-
bran
ych zagadnień muz
yczn
ych
•
tw
or
zy
na instrumentach r
ó
żne sy
g
nały dź
wię
-
ko
w
e
, ef
ekt
y dź
więkonaślado
w
cz
e
•
tw
or
zy
pr
ost
e struktur
y (schemat
y) r
ytmiczne
,
ostinat
o
, r
ytm
y uzupełniając
e i kontrast
o
w
e
•
tw
or
zy
ilustracje dź
więko
w
e
do sc
en sytuac
yj-
n
ych, t
ekst
ó
w
lit
erack
ich, obraz
ó
w
•
uk
łada melodię do frag
mentu wiersza
•
tw
or
zy
impr
o
wizacje r
ytmiczno
-melody
czne
w
edług w
sk
azan
ych zasad
•
tw
or
zy
na instrumentach sw
obodne akompa-
niament
y
do piosenek
•
uk
łada kompo
zy
cje r
ytmiczne w f
o
rmie AB
,
ABA, r
onda i wariacji
•
w
y
raża ruchem sw
oje emocje
•
impr
o
wizuje ruch do w
ybran
ych ut
w
o
ró
w mu-
zy
czn
ych, np
. Słoń
(C. Saint-Saëns),
Marsz
z baletu
Dziadek do or
zechó
w
(P
. Czajko
w
sk
i),
Szew
c (melodia ludo
wa)
•
pr
zedsta
wia ruchem t
emat
yczne sc
enk
i dramo
-
w
e
, np
. W
a
kacje
, K
laso
w
a
ork
iestr
a,
W
iz
yta
w zoo
, C
zas
•
tw
or
zy
uk
łady rucho
w
e
do śpiewan
ych piose
-
nek
•
po
znaje no
w
e
t
echnik
i nag
ry
wania i odbioru
muz
yk
i
•
po
znaje muz
yczne pr
og
ram
y
multimedialne
22
W
iadomości o muz
yc
e
Zasady muz
yk
i, wiadomości o instrumentach
Tr
eści nauczania
Działania eduk
ac
yjne
P
rz
ewidy
wane osiąg
nięcia ucznia
•
znak
i notacji muz
ycznej
• element
y
muz
yk
i
•
budo
wa ok
reso
wa ut
w
oru
• f
o
rm
y
muz
yczne
• instrument
y
perkusyjne
o ok
reślonej i nieok
reślonej
w
y
sokości dź
więku
• instrument
y
struno
w
e
sm
yczko
w
e
, szarpane
,
uder
zane
•
instrument
y
dęt
e dr
ewnia-
ne i dęt
e blaszane
• ork
iestra
symf
oniczna
i z
espoły k
ameralne
•
ok
reślanie znakó
w notacji muz
ycznej
w zapisie ut
w
o
ró
w
•
zapisy
wanie pr
ost
ych ug
rupo
wań r
ytmicz-
n
ych z zast
oso
waniem zasad budo
w
y
taktu
(o
znacz
enie takt
o
w
e
, war
tości r
ytmiczne nut
i pauz, k
resk
a takt
o
w
a)
•
g
rupo
wanie war
tości r
ytmiczn
ych w taktach,
•
zapisy
wanie na pięciolinii dź
więkó
w gam
y,
tr
ójdź
więkó
w
, wz
or
ó
w
melody
czn
ych, k
rót-
k
ich melodii
•
odt
war
zanie zapisu muz
ycznego ut
w
o
ró
w
głosem i na instrumentach
•
śpiewanie piosenek w r
ó
żn
ych r
odzajach
metrum z jednocz
esn
ym takt
o
w
aniem
•
odt
war
zanie głosem i na instrumentach
pr
ost
ych r
ytmó
w i melodii
•
ok
reślanie t
empa i dynamik
i w ut
w
o
rach
muz
yczn
yc
h
•
w
ykon
y
w
anie ć
wicz
eń na zmian
y t
empa,
dynamik
i i ar
ty
kulacji
•
analiz
o
w
anie budo
w
y
ok
reso
w
ej ut
w
o
ró
w
•
śpiewanie piosenek
, pieśni, k
anonó
w
•
g
ranie ut
w
o
ró
w o f
o
rmie AB
, ABA, ABA1,
ronda
•
słuchanie ut
w
o
ró
w o f
o
rmie AB
, ABA, k
ano
-
nó
w
, r
onda, wariacji
•
odcz
ytuje i zapisuje:
– znak
i g
rafi
czne war
tości r
ytmiczn
ych nut i pauz
(cała nuta, półnuta, ć
wier
ćnuta, ósemk
a, sz
esnastk
a)
– g
rup
y r
ytmiczne (synkopa, triola ósemko
wa)
– war
tości pr
zedłużane k
ropk
ą i łuk
iem
– k
lucz wiolino
w
y
i baso
w
y
– podsta
w
o
w
e
o
znacz
enia metr
yczne
– znak
i chr
omat
yczne
– o
znacz
enia agog
iczne
, dynamiczne
, ar
ty
kulac
yj-
ne i ich sk
ró
ty
piso
wni
•
zna naz
w
y
solmizac
yjne i lit
er
o
w
e dź
więkó
w oraz
ich poło
żenie na pięciolinii
•
zapisuje na pięciolinii gamę
, tr
ójdź
więk
, k
ilkutak
-
to
wą melodię
•
st
osuje w prakt
yc
e znak
i chr
omat
yczne
•
w
yjaśnia pojęcia muz
yczne: metrum, o
znacz
enie
takt
o
w
e
, k
resk
a takt
o
w
a, takt, pr
zedtakt, synkopa,
triola
•
g
ra i śpiewa zgodnie z umiesz
cz
on
ymi w ut
w
o
rz
e
o
znacz
eniami muz
yczn
ymi
•
odt
war
za schemat takt
o
w
ania na
„dwa
”, na
„tr
zy
”
i na
„czt
er
y
”
•
w
ymienia element
y
muz
yk
i: r
ytm, melodia,
harmonia, agog
ik
a, dynamik
a, ar
ty
kulacja i r
o
zu-
mie ich znacz
enie
23
•
słuchanie frag
ment
ó
w dzieł oper
o
w
ych
(uw
er
tura, aria, duet)
•
impr
o
wizacje muz
yczne i rucho
w
e
opar
te
na
ró
żn
ych f
o
rmach ut
w
o
ró
w
•
udział w konc
er
tach fi
lharmoniczn
yc
h
•
w
yjaśnia sposób w
ydob
y
w
ania dź
więkó
w z in-
strument
ó
w perkusyjn
ych, struno
w
ych i dęt
yc
h
•
zna podsta
w
o
w
e
ok
reślenia t
empa, dynamik
i
i ar
ty
kulacji st
oso
wane w muz
yc
e
•
w
ykor
zy
stuje element
y
muz
yk
i w śpiewie oraz
g
rz
e
na instrumentach: r
ó
żne r
odzaje melodii, r
y
t-
mó
w
, agog
ik
i, dynamik
i oraz sposob
y ar
ty
kulacji
muz
ycznej (stac
cat
o
, legat
o
, non legat
o
)
•
ro
zr
ó
żnia faktur
ę homof
oniczną i polif
oniczną
•
ro
zr
ó
żnia podsta
w
o
w
e
f
o
rm
y muz
yczne: ok
res
muz
yczn
y,
ABA, r
ondo
, wariacje
• k
lasyfi
kuje instrument
y
perkusyjne na melody
cz-
ne i niemelody
czne
•
dokonuje podziału instrument
ó
w struno
w
ych na
sm
yczko
w
e
, szarpane i uder
zane oraz w
ymienia
pr
zy
k
łady instrument
ó
w z t
ych g
rup
•
w
ymienia instrument
y
dęt
e blaszane i dęt
e dr
ew-
niane
24
Wybrane zagadnienia z zak
resu hist
orii muz
yk
i, f
olk
loru ludo
w
ego
, tańc
ó
w
nar
odo
w
ych i t
o
war
zy
sk
ich
Temat
y
k
a
i zak
res tr
eści
Działania eduk
ac
yjne
P
rz
ewidy
wane osiąg
nięcia ucznia
Z da
wn
y
ch dziejó
w muz
yk
i
•
ośr
odk
i kultur
y w śr
ednio
wieczu
•
najstarsz
e zab
ytk
i muz
yk
i polsk
iej
Renesanso
w
e
tańc
e i melodie
•
głó
wne nur
ty
muz
yk
i epok
i r
enesansu
•
„złot
y wiek
” muz
yk
i polsk
iej
Bar
o
k
o
w
e
muz
y
czne br
zmienia
•
głó
wne nur
ty
muz
yk
i bar
oku
•
tw
ór
cz
ość J
. S. Bacha
Muz
yka w epoc
e k
lasy
c
yzmu
•
głó
wne nur
ty
muz
yk
i
•
tw
ór
cz
ość w
ybran
ych k
lasykó
w wiedeń-
sk
ich: L. van Beetho
v
en,
W
. A. M
o
zar
t
Dzień dobr
y panie Chopinie
• biog
rafi
a F
. Chopina
• t
w
ór
cz
ość
kompo
zy
to
ra
Stanisła
w Moniuszk
o – tw
ór
ca polsk
iej
oper
y nar
odo
w
ej
• biog
rafi
a
kompo
zy
to
ra
• w
ybrane
pieśni
• libr
ett
o
oper
y
Str
aszn
y dw
ór
No
w
a
torsk
ie tr
endy w muz
y
ce polsk
iej
•
tw
ór
cz
ość K
. Sz
ymano
w
sk
iego
i W
. L
u
tosła
w
sk
iego
Muz
yka r
o
zr
y
w
k
o
w
a
•
głó
wne st
yle muz
yk
i r
o
zr
y
wko
w
e
j
•
popularni w
ykona
w
cy muz
yk
i r
o
zr
ywko
w
e
j
•
w
y
szuk
iwanie w r
ó
żn
ych źr
ódłach
(lit
eratura muz
yczna, enc
yk
lopedia
In
te
rnet) inf
ormacji na t
emat waż-
n
ych w
ydar
zeń z ż
ycia i t
w
ór
cz
ości
w
ybitn
ych kompo
zy
to
ró
w
, gatunkó
w
i f
o
rm muz
yczn
ych, aktualnego r
e
-
per
tuaru fi
lharmonii i t
e
atr
ó
w mu-
zy
czn
yc
h
•
pr
o
w
adz
enie dy
skusji na w
ybran
y
temat muz
yczn
y
•
słuchanie i oma
wianie ut
w
o
ró
w r
e
-
pr
ez
entat
y
wn
ych kompo
zy
to
ró
w pol-
sk
ich i obc
yc
h
•
po
znanie tr
eści lit
erack
iej w
ybran
ych
dzieł sc
eniczn
yc
h
•
pr
zegląd f
estiwali muz
yczn
yc
h
•
nauk
a w
ybran
ych pieśni ar
ty
st
ycz-
n
ych
•
or
ganiz
o
w
anie konkursó
w i quiz
ó
w
muz
yczn
yc
h
•
po
znanie miejsc z
wiązan
ych
z ż
yciem i t
w
ór
cz
ością kompo
zy
to
-
ró
w polsk
ich (np
. Ż
elaz
o
w
a
W
ola, Mu-
zeum K
. Sz
ymano
w
sk
iego
w Zakopanem, Muz
eum F
. Chopina
w
W
arsza
wie
, Muz
eum H
ymnu Nar
o
-
do
w
ego w Będominie)
•
w
ymienia ośr
odk
i r
o
zw
oju kultur
y w r
ó
ż-
n
ych epok
ach muz
yczn
yc
h
•
ok
reśla głó
wne nur
ty
muz
yczne w
ybran
ych
epok
•
w
ymienia najstarsz
e zab
ytk
i muz
yk
i polsk
iej:
Bogur
odzic
a, G
aude Mater P
olonia, Br
ev
e
regnum
i doc
enia ich znacz
enie w r
o
zw
oju
polsk
iej kultur
y
•
zna ważne fakt
y biog
rafi
czne i w
ybitne
osiąg
nięcia kompo
zy
to
ró
w (
J.S. Bach,
W
. A. M
o
zar
t, L. van Beetho
v
en, F
. Chopin,
S. M
oniuszko
, W
. L
u
tosła
w
sk
i)
•
por
ządkuje chr
onolog
icznie naz
wisk
a kom-
po
zy
to
ró
w
•
pr
zypor
ządko
wuje t
ytuły ut
w
o
ró
w w
y
słu-
chan
ych i omó
wion
ych na lekcji do naz
wisk
ich kompo
zy
to
ró
w
•
pr
zedsta
wia tr
eść lit
erack
ą w
ybran
ych dzieł
sc
eniczn
yc
h
•
odr
ó
żnia w słuchan
ych ut
w
o
rach r
ó
żne st
yle
muz
yk
i r
o
zr
y
wko
w
e
j, np
.: pop
, r
ock
, r
eggae
,
hea
v
y
metal
, rap
, r
ock and r
oll
•
w
ymienia naz
wisk
a popularn
ych w
ykona
w-
có
w muz
yk
i r
o
zr
y
wko
w
ej
•
charakt
er
yzuje w
spółcz
esną polsk
ą sc
enę
muz
yczną
25
•
polsk
a sc
ena muz
yczna
P
olska muz
yka ludo
w
a
• t
w
ór
cz
ość
etnog
rafi
czna
Osk
ara
Kolber
ga
•
trady
cje i z
w
yczaje ludo
w
e
r
ó
żn
ych r
e
g
io
-
nó
w k
raju
•
tańc
e i muz
yk
a ludo
wa
P
olsk
ie tańc
e nar
odo
w
e
•
rodo
w
ód i charakt
er poloneza, k
rako
wia-
k
a, mazura, kuja
wiak
a i oberk
a
•
podsta
w
o
w
e
k
rok
i i fi
gur
y taneczne w
y
-
bran
ych tańc
ó
w
nar
odo
w
ych
T
ańc
e na r
ó
żn
y
ch k
o
n
tynen
tach
•
rodo
w
ód i charakt
er tańc
ó
w
t
o
war
zy
sk
ich
(samba, cha cha,walc
, r
ock and r
oll)
•
podsta
w
o
w
e
k
rok
i i fi
gur
y taneczne w
y
-
bran
ych tańc
ó
w
t
o
war
zy
sk
ich.
•
pr
zy
got
o
w
anie pr
ez
entacji multi-
medialn
ych z w
ybran
ych zagadnień
muz
yczn
yc
h
• oglądanie
fi
lmó
w o ż
yciu i t
w
ór
cz
ości
w
ybitn
ych kompo
zy
to
ró
w
•
oglądanie frag
ment
ó
w konc
er
tó
w
w
ykona
w
có
w
muz
yk
i r
o
zr
y
wko
w
e
j,
•
or
ganizacja szkoln
ych (k
laso
w
ych)
pok
az
ó
w
taneczn
yc
h
•
tw
or
zenie k
ącik
a r
e
g
ionalnego
, izb
y
re
g
ionalnej
.
•
w
ymienia gatunk
i muz
yk
i r
o
zr
y
wko
w
ej
i charakt
er
yzuje jej najważniejsz
e c
ech
y
•
w
y
k
azuje wiedz
ę na t
emat pra
w
aut
orsk
ich
i w
yd
a
wnicz
yc
h
• w
yjaśnia
pojęcie
etnogr
afi
a
muz
yczna
•
oma
wia t
w
ór
cz
ość etnog
rafi
czną
Osk
ara
Kolber
ga
•
w
ymienia polsk
ie tańc
e nar
odo
w
e
i charak
-
te
ryzuje ich najważniejsz
e c
ech
y
•
ok
reśla r
odo
w
ód i charakt
er poloneza, k
ra-
ko
wiak
a, mazura, kuja
wiak
a i oberk
a
•
opisuje trady
cje kultur
o
w
e własnego r
e
g
io
-
nu i k
raju
•
oma
wia charakt
er tańc
ó
w
t
o
war
zy
sk
ich
po
znan
ych na lekcji.
26
TEMATYKA ZAJĘĆ MUZYCZNYCH W KLASACH IV-VI
KLASA IV
1. Przywitajmy się piosenką Woła nas szkoła
2. Muzyczne kartki z podróży
3. Wartości rytmiczne nut i pauz
4. Muzycznie o jesieni
5. Tworzenie ilustracji muzycznej „Jesienny spacer”
6. O instrumentach perkusyjnych
7. Perkusja w zestawie
8. Czy muzyce potrzebny jest rytm?
9. Czar muzyki Mozarta
10. Polonez – taniec polski
11. Tańczymy poloneza
12. Polskie pieśni historyczne
13. Kilka dźwięków, a tyle melodii
14. Zimowe opowieści
15. Spotkanie przy choince, przy cichej kolędzie
16. Kolędy na fl et i dzwonki
17. Śpiewamy i gramy w kanonie
18. Muzyczny zwierzyniec
19. I przyszła do nas zima
20. Oberek,kujawiak, mazur
21. Tańczymy kujawiaka
22. Twórcy i wykonawcy muzyki
23. Dzień dobry panie Chopinie
24. Chopin – muzyczne inspiracje
25. Wiosenne melodie
26. Wiosenne obrzędy i zwyczaje ludowe
27. Muzyczne baśnie
28. Wolno – szybko, głośno – cicho
29. Zegarowa muzyka
30. Na krakowską nutę
31. Tańczymy krakowiaka
32. Dla młodych melomanów
33. Hej, lato, lato!
KLASA V
1. Jeszcze trochę letnich wspomnień
2. Muzyka na dobry początek
3. Melodie z krzyżykiem i bemolem
4. Jesienne
wędrowanie
5. Muzyczne
niespodzianki
6. Szkolne
przyjaźnie
27
7. Instrumenty strunowe szarpane
8. Jesienne spotkania przy ognisku
9. Listopadowe
tradycje
10. Deszczowa muzyka
11. Instrumenty smyczkowe
12. Wieczorna muzyka
13. Świąteczne melodie
14. Muzyczne rondo
15. Pod batutą dyrygenta
16. Klasowa orkiestra
17. Wielkie bale w karnawale
18. Uczymy się tańczyć sambę
19. Uderz w strunę, a rozlegnie się muzyka
20. Zimowa muzyka
21. Potęga muzyki Ludwiga van Beethovena
22. Raz durowo, raz molowo
23. Wiosna w muzyce
24. Pokochać operę
25. Triada harmoniczna
26. Zaproszenie do tańca
27. Tańczymy cza-czę
28. Stanisław Moniuszko
29. Nie taki straszny ten dwór
30. Na swojską nutę
31. Wakacje tuż, tuż
KLASA VI
1. Letnich wspomnień czar
2. O rytmie raz jeszcze
3. Z muzycznej przeszłości
4. Muzyczne impresje na temat jesieni
5. Muzyka z dedykacją
6. Renesansowe melodie i tańce
7. Historia wpisana w żołnierską piosenkę
8. Instrumenty dęte drewniane
9. Organy królem instrumentów
10. Mistrz Jan Sebastian Bach
11. Moja mała ojczyzna
12. Najpiękniejsza z kolęd
13. Na zimowe dni i świąteczne wieczory
14. Magia czarów
15. Tańce na różnych kontynentach
16. Tańczymy walca
17. Muzyczne batalie
18. Wariacje muzyczne
28
19. Muzyka dla dam
20. Jest w orkiestrze dętej jakaś siła
21. Kolorowy zawrót głowy
22. Smyczkowe ploteczki
23. Nieco więcej o fakturze w muzyce
24. Wielkie uwertury
25. Morskie opowieści
26. Nowatorskie trendy w muzyce polskiej
27. Okresowa budowa melodii
28. W rytmie rocka
29. Muzyka rozrywkowa
30. Muzyczne studio nagrań
31. Wakacyjna lista przebojów
OCENIANIE OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH UCZNIÓW
Przy określaniu poziomu nabytych umiejętności i stopnia opanowania wiadomości prze-
widzianych w programie nauczania należy uwzględnić:
– poziom uzdolnień i indywidualne możliwości ucznia,
– wysiłek ucznia wkładany w wywiązywanie się z powierzonych zadań,
– stosunek ucznia do przedmiotu,
– aktywność i zaangażowanie ucznia w czasie zajęć,
– uzyskany poziom wiedzy i umiejętności ucznia w zakresie różnych form aktywności
muzycznej i wiadomości z teorii oraz historii muzyki,
– rozwijanie przez ucznia własnych umiejętności i zainteresowań muzycznych,
– podejmowanie przez ucznia dodatkowych zadań,
– włączanie się ucznia w życie artystyczne szkoły i środowiska,
– postawę ucznia wobec wytworów sztuki i dóbr kultury.
Uczeń powinien mieć możliwość wykazania się swoimi umiejętnościami w różnych for-
mach aktywności muzycznej. Ocena powinna wzbudzać w nim pozytywne nastawienie do
zajęć, aktywizować go do czynnego uczestnictwa w życiu szkoły, motywować do rozwija-
nia własnych umiejętności i zainteresowań muzycznych.
Podlegające ocenie osiągnięcia edukacyjne ucznia powinny być wskazówką dla nauczy-
ciela do weryfi kacji własnych form i metod pracy.
Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania powinny uwzględniać różnorodność uzdolnień
muzycznych uczniów. W ocenie należy w równym stopniu brać pod uwagę stosunek do przed-
miotu, posiadaną wiedzę i umiejętności, jak i indywidualne osiągnięcia artystyczne. Nie należy
oceną dyskryminować uczniów o mniejszych zdolnościach muzycznych.
Komentarz do podstawy programowej Muzyka II etap edukacyjny klasy IV-VI
29
KRYTERIA OCENY Z PRZEDMIOTU MUZYKA
Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania na ocenę bardzo
dobrą, a także:
– szczególnie interesuje się muzyką, posiada rozszerzone wiadomości z zakresu wiedzy
o muzyce oraz umiejętności z zakresu tworzenia i ekspresji muzycznej,
– ma wzorowo zorganizowany warsztat pracy,
– jest wyróżniająco aktywny na lekcjach,
– samodzielnie i twórczo rozwija indywidualne uzdolnienia artystyczne i zainteresowa-
nia muzyczne na zajęciach pozalekcyjnych, np. w zespole wokalnym, zespole instru-
mentalnym, zespole tanecznym,
– sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami w praktycznych i teoretycznych
zadaniach muzycznych,
– proponuje rozwiązania oryginalne i wykraczające poza materiał programowy,
– prezentuje swoje umiejętności muzyczne w szkolnych i środowiskowych uroczysto-
ściach, akademiach, imprezach artystycznych,
– reprezentuje szkołę w konkursach muzycznych,
– uczestniczy w życiu kulturalnym poprzez udział w koncertach i spektaklach muzycz-
nych.
Ocenę bardzo dobrą otrzymuje uczeń, który opanował na wysokim poziomie zakres
wiedzy i umiejętności określony programem nauczania muzyki, a ponadto:
– posługuje się w szerokim zakresie zdobytymi wiadomościami w praktycznych i teore-
tycznych zadaniach muzycznych,
– pewnie realizuje pomysły muzyczne rozwijając własne uzdolnienia i zainteresowania
muzyczne,
– ma bardzo dobrze zorganizowany warsztat pracy,
– wykazuje dużą aktywność na lekcji,
– starannie wykonuje zadania i ćwiczenia praktyczne,
– bardzo dobrze wywiązuje się z powierzonych zadań,
– potrafi bronić swojego poglądu,
– prezentuje twórczą postawę,
– jest zawsze przygotowany do zajęć.
Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który opanował zakres wiedzy w stopniu dobrym,
a także:
– potrafi wykorzystać zdobyte wiadomości i umiejętności w ćwiczeniach i zadaniach
muzycznych,
– stara się wywiązywać ze swoich obowiązków,
– ma dobrze zorganizowany warsztat pracy,
– samodzielnie rozwiązuje typowe zadania praktyczne i teoretyczne,
– zazwyczaj pracuje systematycznie i efektywnie (indywidualnie i w zespole),
– poprawnie formułuje wnioski,
– dobrze wywiązuje się z powierzonych zadań,
– bierze czynny udział w zajęciach lekcyjnych.
30
Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który częściowo opanował zakres wiedzy i umie-
jętności określony programem nauczania muzyki oraz:
– najczęściej uzyskuje dostateczne oceny cząstkowe,
– wykonuje typowe ćwiczenia i zadania muzyczne o średnim stopniu trudności, często
z pomocą nauczyciela,
– nie zawsze pracuje systematycznie,
– rzadko uczestniczy w dyskusjach i pracach zespołowo-grupowych,
– przejawia niezdecydowanie i powściągliwość w działaniach muzycznych,
– ma słabo zorganizowany warsztat pracy.
Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który na poziomie elementarnym opanował
zakres wiedzy i umiejętności określony programem nauczania muzyki, a także:
– z pomocą nauczyciela realizuje ćwiczenia i zadania muzyczne o łatwym stopniu trud-
ności,
– nie potrafi samodzielnie wykonać działań w poszczególnych formach aktywności,
– nie pracuje systematycznie,
– niestarannie wykonuje ćwiczenia,
– niechętnie podejmuje działania muzyczne,
– prezentuje bierną postawę podczas zajęć,
– z trudnością organizuje swój warsztat pracy,
– nie wywiązuje się z obowiązków i powierzonych zadań.
Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie opanował minimum wiadomości
określonych programem nauczania oraz:
– nie przejawia zainteresowania przedmiotem oraz żadną aktywnością muzyczną,
– wykazuje lekceważący stosunek do przedmiotu,
– nie opanował żadnych umiejętności muzycznych,
– jest nieprzygotowany do lekcji,
– nie prowadzi zeszytu przedmiotowego, nie uzupełnia ćwiczeń,
– nie wykazuje żadnej chęci poprawy oceny,
– ocena ta nie wynika z możliwości czy z braku uzdolnień ucznia, lecz z całkowitej nie-
chęci do przedmiotu oraz pracy na lekcjach muzyki.