background image

SZWECJA POCZĄTEK

 

SZWEDZKA SZKOŁA FILMOWA:

 

Kierunek w szwedzkim kinie z okresu 1916-1924

Charakteryzował się udramatyzowaniem przyrody i związkiem z literaturą 
skandynawską  

Ważniejsze filmy: 

Terje Vigen (1916)

Banici (1917)

Wózek widmo (1919)

Skarb Arne (1919)

Gösta Berling (1924) 

Czołowymi przedstawicielami tej szkoły byli: V. Sjöström i M. Stiller

Po II wojnie światowej ich tradycję kontynuował I. Bergman.

 

Victor Sjöström:

1879-1960

Syn słynnej aktorki teatralnej 

Szwedzki aktor, scenarzysta, producent i reżyser filmowy. 

Jako aktor teatralny debiutował w wieku 19 lat. 

Od 1912 związany z wytwórnią Svenska Bio.

Pracował jako aktor w teatrach Sztokholmu i Goteborga 

W roku 1912 wraz ze swoim kolegą Mauritzem Stillerem zaczął produkować 
filmy 

Najpierw kręcił proste historyjki

1913- Film Ingeborga Holm był otwarciem drzwi na szeroki świat

1916 roku udaje się  mu dokonać artystycznego przełomu filmem Terje Vigen
opartym na balladzie Henrika Ibsena. 

Rok później wyreżyserował i zagrał główną rolę w filmie Banici 

Oba filmy wprowadzają na ekran Przyrodę, która urosła do rangi osoby dramatu:

Banitach góry, przepaście, pustkowia, wichry, śnieżyce występowały tu 
w rolach o wiele ważniejszych niż niejedna z drugoplanowych postaci. 

Terje Vigen pokazywał Sjostrom człowieka walczącego z żywiołem - 
rybaka ryzykującego życie na morzu, dla konającej z głodu rodziny. 

1921 r -Furman Śmierci:

Film ten uchodzi za mistrzowskie osiągnięcie szkoły szwedzkiej, dzięki 
zastosowaniu wyszukanych tricków zdjęciowych, wyszukanym operowaniu 
światłem oraz wprowadzającym nastrój snu retrospekcje. 

1923 r. Sjostrom zostaje 'wchłonięty' przez Hollywood, gdzie tworzone filmy 
(nakręcił ich 9) nie budzą jednak zainteresowania. 

Po nadejściu filmu dźwiękowego powraca w 1930 do Szwecji. 

background image

Reżyser przypomni się widzom prawie 30 lat później, tym razem wyłącznie jako 
aktor w głównej roli egoistycznego profesora Isaka Borga w filmie Ingmara 
Bergmana
 Tam gdzie rosną poziomki

Filmy:

Trädgardsmästaren –1912

Ingeborg Holm- 1913

Strajk- 1914

Banici- 1917

Synowie Ingmara- 1919

Mästerman- 1920

Furman śmierci- 1921

Ten, którego biją po twarzy- 1924

Zwierzenia królowej- 1925

Szkarłatna Litera-1926

Wicher- 1928

Under the Red Robe- 1937

 

INGEBORG HOLM:
 

Reżyseria: Victor Sjöström
Scenariusz: Victor Sjöström,
Produkcja: Szwecja
Rok produkcji: 1913
Obsada: Hilda Borgstrom

Pierwsze arcydzieło reżysera

Jak na owe czasy, bardzo długi, miał bowiem przeszło 2000 metrów. 

Spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem publiczności i krytyki, otwierając nowy 
rozdział w dziejach szwedzkiej kinematografii. 

Był pierwszym spektaklem kinowym, na który uczęszczała inteligencja

Sjöstrom stał się dopiero po tym filmie znanym i uznanym reżyserem

Dzieje nieszczęśliwej matki, której zabierają dzieci

W filmie wystąpiła Hilda Borgstrom, tworząc kreację pełną prostoty, umiaru i 
dramatycznego wyrazu. Świetna aktorka sceniczna zabłysła tym razem na ekranie. 
Była równie powściągliwa w geście i mimice, co jej rywalka Asta Nielsen.  

Victor Sjöstrom pokazał w filmie swój wielki talent. W scenach atelierowych 
hołdował wprawdzie jeszcze wzorom wziętym z francuskiego film d'art, ale w 
plenerze pokazał dużą oryginalność i śmiałość w potraktowaniu tematu. Zarówno 
pejzaże ubogich dzielnic miasta, jak i dobór statystów, świadczyły o realistycznym 
spojrzeniu przez reżysera na świat. 

 

BANICI:
 

Reżyseria: Victor Sjöström
Scenariusz: Victor Sjöström, Sam Ask
Zdjęcia: Julius Jaenzon
Produkcja: Szwecja
Rok produkcji: 1918

background image

Obsada: William Larsson, John Ekman, Nils Arehn, Edith Erastoff, Victor Sjöström

Akcja dzieje się około 1850: prześladowana przez społeczeństwo para musi chronić się 
coraz głębiej w górskich samotniach, aż umiera w burzy śnieżnej. 

W filmie rozpościera się krajobraz irlandzki, który staje się coraz bardziej nieludzki.

 

WICHER:

Reżyseria: Victor Sjöström
Scenariusz: Frances Marion wg powieści Dorothy Scarborough "The Wind"
Zdjęcia: John Arnold
Montaż: Conrad A. Nervig
Scenografia: Cedric Gibbons, Edward Withers
Kostiumy: André-Ani
Obsada: Lillian Gish (Letty Mason), Lars Hanson (Lige Highwater), Montagu Love (Wirth 
Roddy), Dorothy Cumming (Córa), Edward Earle (Beverly), William Orlamond (Sourdough) 
Producent: Victor Sjöström
Produkcja: M-G-M
Rok produkcji: 1928

Jedno z ostatnich arcydzieł kina niemego

Letty po śmierci rodziców musi wyjechać z Wirginii na Południowy Zachód i 
zamieszkać u krewnych. Bardzo szybko okazuje się, że jest dla nich ciężarem. 
Wychodzi więc za mąż za niekochanego mężczyznę i żyje z nim razem na 
piaszczystym pustkowiu. Gdy mąż wyjeżdża na kilka dni, Letty odwiedza jej dawny 
znajomy - Roddy. Kiedy mężczyzna próbuje ją zgwałcić, kobieta zabija go we własnej 
obronie. 

Cechy: 

nierozerwalne związki człowieka z naturą

surowość ludzkich charakterów

okrucieństwo losu 

prosta, wyrazista forma konstrukcyjna 

Główny bohater filmu: wicher, wszechobecny wiatr, tak sugestywny, że wręcz dający 
się - w filmie bez dźwięku – słyszeć

Wybitna kreacja Lillian Gish.
 

 

 

 

Stiller Mauritz:

 

1883-1928

Szwedzki aktor i reżyser filmowy

Występował początkowo w teatrach fińskich, potem szwedzkich. 

Od 1912 został obok V. Sjöströma czołowym przedstawicielem szwedzkiej szkoły 
filmowej

Filmy: 

Wiry (1918)

Erotikon (1920) 

Skarb Arne (1919)

Stare zamczysko (1922)

Gösta Berling

background image

W połowie lat 20 wyjechał do Ameryki, gdzie zrealizował dwa filmy z Polą Negri 
w roli głównej: 

Hotel Imperial (1927)

Spowiedź uczciwej kobiety (1927) 

W 1927 powrócił do Szwecji.