background image

Tablica 11
Działalność społeczno-polityczna 

Zjazd Kupców żydowskich, 
Warszawa 1922. W życiu 
żydowskim w II 
Rzeczypospolitej bardzo 
ważną rolę odgrywały liczne 
instytucje społeczne i 
gospodarcze, które 
obejmowały niemal wszystkie 
dziedziny życia. 

Abraham Ozjasz Thon (1870-
1936), rabin, dr filozofii, poseł 
na sejm, jeden z przywódców 
ruchu syjonistycznego. 
Syjoniści zmierzali do 
utworzenia państwa 
żydowskiego w Palestynie 
poprzez masową emigrację 

Manifestacja pierwszomajowa 
przed siedzibą Bundu. 
Przemawia jeden z jego 
liderów Henryk Erlich (1882-
1941), zamordowany później 
w Związku Radzieckim przez 
NKWD. Skupieni w Bundzie 
socjaliści dostrzegali 
możliwość rozwiązania 
problemu żydowskiego 
poprzez gruntowną 
przebudowę ustroju Polski w 
kierunku socjalistycznym. 

Wybitni działacze partii Poalej 
Syjon Lewica. Partia ta była 
socjalizującym odłamem 
Organizacji Syjonistycznej. 

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej 
Ignacy Mościcki podczas odwiedzin 
kolonii letniej dla dzieci polskich i 
żydowskich w Puszczy Kampinoskiej, 
1930. 

Z wyjątkiem Żydów 
zasymilowanych większość żyła 
we wspólnotach odizolowanych 
od reszty społeczeństwa. Działały 
związki samopomocy, kluby 
sportowe i organizacje 
dobroczynne. Rozwijały się 
szkolnictwo i kultura, częściowo 
finansowane przez gminy. 
Niezależnie od tego działały partie 
polityczne, od konserwatywno-
liberalnych po socjalistyczne. 
Największą popularnością cieszyli 
się jednak syjoniści, których 
politycznym celem była odbudowa 
państwa żydowskiego w 
Palestynie. W wyborach 
parlamentarnych 1930 r. partie 
syjonistyczne otrzymały 65% 
głosów wyborców opowiadających 
się za ugrupowaniami żydowskimi, 
podczas gdy socjalistyczny Bund, 
dążący do poprawy sytuacji 

1

background image

Żydów z krajów diaspory. 

Prezydium Zjazdu Rabinów w 
Warszawie w 1932 r., 
stanowiące władze partii 
Agudas Jisroel. Ta 
ortodoksyjna partia grupowała 
tzw. pragmatyków, stojących 
na stanowisku niemożności 
pełnego rozwiązania kwestii 
żydowskiej, wobec czego 
starała się w istniejących 
warunkach poszukiwać 
sposobów ochrony Żydów 
przed pogarszaniem się 
ekonomicznych i kulturalnych 
warunków ich życia. 

Zarząd żydowskiej gminy 
wyznaniowej w 
Skierniewicach. Status 
prawny, organizację i sposoby 
funkcjonowania gmin określiły 
rozporządzenia Prezydenta 
RP z lat 1927 i 1928. Zgodnie 
z nimi gminy mogły prowadzić 
działalność opiekuńczą i 
charytatywną, tworzyć 
fundacje oraz sprawować 
kontrolę nad szkolnictwem 
religijnym. 

społeczno-ekonomicznej Żydów 
na miejscu w Polsce, uzyskał 
poparcie jedynie 10 %. 

Centralny Związek Rzemieślników 
Żydów w Polsce w pochodzie 
zorganizowanym z okazji Święta 
Morza, Warszawa 1933 r. 

Anna Wożniak

   &   

BLUE LINE design studio

 

2