background image
background image

Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment

pełnej wersji całej publikacji.

Aby przeczytać ten tytuł w pełnej wersji 

kliknij tutaj

.

Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie
rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez
NetPress Digital Sp. z o.o., operatora 

sklepu na którym  można

nabyć niniejszy tytuł w pełnej wersji

. Zabronione są

jakiekolwiek zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody
NetPress oraz wydawcy niniejszej publikacji. Zabrania się jej 
od-sprzedaży, zgodnie z 

regulaminem serwisu

.

Pełna wersja niniejszej publikacji jest do nabycia w sklepie

internetowym 

Salon Cyfrowych Publikacji ePartnerzy.com

.

background image

Przedawnienie

roszczeń

deliktowych

Przemysław Sobolewski

Michał Warciński

Środki prawne 
ograniczające nadużycia 
władzy w jednostkach 
samorządu terytorialnego 
w ustrojowym prawie 
administracyjnym

background image

Dozór Policji

jako środek

zapobiegawczy

w polskim 

procesie karnym

Jacek Kosonoga

Warszawa 2009

background image

Dozór Policji

jako środek

zapobiegawczy

w polskim 

procesie karnym

Jacek Kosonoga

Warszawa 2009

Ewa Koniuszewska

Środki prawne 
ograniczające nadużycia 
władzy w jednostkach 
samorządu terytorialnego 
w ustrojowym prawie 
administracyjnym

background image

Wydawca:

Magdalena Górniewicz

Redaktor prowadzący:

Ewa Fonkowicz

Opracowanie redakcyjne:

Tadeusz Stefański

Korekta:

Katarzyna Wasylik 

Skład, łamanie:

JustLuk, Justyna Szumieł

Łukasz Drzewiecki

© Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2009 

ISBN: 978-83-7601-689-4
ISSN: 1897-4392

Wydane przez:
Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o.

Redakcja Książek
01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a
tel. (022) 535 80 00
31-156 Kraków, ul. Zacisze 7
tel. (012) 630 46 00
e-mail: ksiazki

@wolterskluwer.pl

www.wolterskluwer.pl
Księgarnia internetowa www.profinfo.pl

background image

5

Spis treści

Spis treści

Wykaz skrótów .................................................................................................... 7

Wstęp ................................................................................................................... 13

Rozdział I 

Ustalenia pojęciowe oraz typologia środków prawnych .......................... 19

1.  Pojęcie nadużycia władzy .................................................................. 19

2.  Pojęcie korupcji i jej systematyka ...................................................... 21

3.  Przyczyny i konsekwencje korupcji ................................................. 27

4.  Prawnokarny aspekt korupcji  .......................................................... 32

5.  Pozostałe postaci nadużycia władzy ................................................ 44

6.  Nadużycie władzy wobec interesu publicznego ............................ 46

Rozdział II 

Obszary zagrożenia nadużyciami władzy w jednostkach 

samorządu terytorialnego oraz mechanizmy ich powstawania .............. 53

1.  Obszary zagrożenia nadużyciami władzy w jednostkach 

samorządu terytorialnego .................................................................. 53

2.  Mechanizmy powstawania nadużyć władzy 

w jednostkach samorządu terytorialnego ....................................... 64

Rozdział III 

Środki antykorupcyjne  ................................................................................... 72

1.  Ograniczenia antykorupcyjne radnych ........................................... 72

2.  Ograniczenia antykorupcyjne pracowników samorządowych ... 92

3.  Ograniczenia antykorupcyjne dotyczące radnych 

i pracowników samorządowych w wybranych państwach 

Europy .......................................................................................................118

background image

6

Spis treści

3.1.  Ograniczenia antykorupcyjne dotyczące radnych 

i urzędników samorządowych w Anglii ...................................... 118

3.2.  Regulacje antykorupcyjne dotyczące urzędników 

komunalnych we Francji ................................................................ 119

3.3.  Środki ograniczające zachowania korupcyjne 

pracowników samorządowych w Szwajcarii .............................. 121

3.4.  Regulacje antykorupcyjne dotyczące pracowników 

samorządowych w Szwecji ............................................................ 122

Rozdział IV  

Zasada jawności administracyjnej i środki informacyjne 

w jednostkach samorządu terytorialnego .................................................. 124

1.  Zasada jawności administracyjnej. Charakterystyka ogólna ..... 124

2.  Prawo do informacji  ......................................................................... 127

3.  Ograniczenia dostępu do informacji publicznej  ......................... 151

4.  Jawność obrad organów stanowiących i kontrolnych 

jednostek samorządu terytorialnego.............................................. 159

5.  Jawność działania organów wykonawczych jednostek 

samorządu terytorialnego ................................................................ 161

Rozdział V 

Środki kontroli i nadzoru  ............................................................................. 163

1.  Środki kontroli ................................................................................... 163

2.  Środki nadzoru .................................................................................. 191

3.  Środki nadzoru nad samorządem terytorialnym 

w wybranych państwach Europy Zachodniej .............................. 215

3.1.  Środki nadzoru nad samorządem terytorialnym we Francji ......... 215

3.2.  Środki nadzoru nad gminami w Austrii ....................................... 222

3.3.  Środki nadzoru komunalnego w Hiszpanii................................. 224

Zakończenie ..................................................................................................... 227

Źródła prawa .................................................................................................... 231

Orzecznictwo  .................................................................................................. 236

Literatura........................................................................................................... 239

background image

7

Wykaz skrótów

Wykaz skrótów

Źródła prawa

k.c.  

–  ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywil-

ny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)

k.k.  

–  ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny 

(Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.)

k.p.  

–  ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pra-

cy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 

z późn. zm.)

k.p.a.  

–  ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postę-

powania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 

z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.)

k.s.h.  

–  ustawa  z dnia  15 września  2000  r.  –  Kodeks 

spółek  handlowych  (Dz. U.  Nr 94,  poz. 1037 

z późn. zm.)

Konstytucja 

–  Konstytucja  Rzeczypospolitej  Polskiej  z dnia 

2 kwietnia  1997  r.  (Dz. U.  Nr 78,  poz. 483 

z późn. zm.)

o.w.  

–  ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wy-

borcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików 

województw (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 159, 

poz. 1547 z późn. zm.)

p.o.ś.  

–  ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochro-

ny środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, 

poz. 150 z późn. zm.)

p.z.p. 

–  ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. − Prawo za-

mówień publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. 

Nr 223, poz. 1655 z późn. zm.)

background image

8

Wykaz skrótów

pr. bud.  

–  ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowla-

ne (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 

z późn. zm.)

u.b.w.  

–  ustawa z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim 

wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta 

(Dz. U. Nr 113, poz. 984 z późn. zm.)

u.c.b.a.  

–  ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biu-

rze Antykorupcyjnym (Dz. U. Nr 104, poz. 708 

z późn. zm.)

u.d.i.p.  

–  ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do 

informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 

z późn. zm.)

u.f.p.  

–  ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach 

publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104 

z późn. zm.)

u.g.k.  

–  ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce ko-

munalnej (Dz. U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43 z późn. 

zm.)

u.g.n.  

–  ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce 

nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. 

Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.)

u.n.i.k.  

–  ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej 

Izbie Kontroli (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 231, 

poz. 1701 z późn. zm.)

u.o.d.g. 

–  ustawa z dnia 5 czerwca 1992 r. o ograniczeniu 

prowadzenia działalności gospodarczej przez 

osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. Nr 56, 

poz. 274 z późn. zm.)

u.o.p.d.g.  

–  ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu 

prowadzenia działalności gospodarczej przez 

osoby pełniące funkcje publiczne (tekst jedn. 

Dz. U. z 2006 r. Nr 216, poz. 1584)

u.p.s.  

–  ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach sa-

morządowych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, 

poz. 1593 z późn. zm.)

u.p.z.p.  

–  ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i za-

gospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, 

poz. 717 z późn. zm.)

background image

9

Wykaz skrótów

u.r.i.o.  

–  ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regional-

nych izbach obrachunkowych (tekst jedn. Dz. U. 

z 2001 r. Nr 55, poz. 577 z późn. zm.)

u.s.g.  

–  ustawa  z dnia  8 marca  1990  r.  o samorządzie 

gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, 

poz. 1591 z późn. zm.)

u.s.p.  

–  ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie 

powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, 

poz. 1592 z późn. zm.)

u.s.w.  

–  ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie 

województwa (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, 

poz. 1590 z późn. zm.)

u.u.i.ś.  

–  ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostęp-

nianiu informacji o środowisku i jego ochronie, 

udziale społeczeństwa w ochronie środowiska 

oraz o ocenach oddziaływania na środowisko 

(Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm. )

u.z.n.k.  

–  ustawa  z dnia  16 kwietnia  1993  r.  o zwalcza-

niu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. 

z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.)

u.z.n.u.  

–  ustawa z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie nie-

których ustaw w związku z wdrożeniem refor-

my ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126 

z późn. zm.)

u.z.u.  

–  ustawa z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustaw: 

o samorządzie gminnym, o samorządzie powia-

towym, o samorządzie województwa, o admini-

stracji rządowej w województwie oraz o zmianie 

niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 45, poz. 497 

z późn. zm.)

Dzienniki promulgacyjne

Dz. U.  

–  Dziennik Ustaw

Dz. Urz. UE  

–  Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

M.P.  

–  Monitor Polski

background image

10

Wykaz skrótów

Organy orzekające

NSA  

–  Naczelny Sąd Administracyjny

SN  

–  Sąd Najwyższy

TK  

–  Trybunał Konstytucyjny

WSA  

–  Wojewódzki Sąd Administracyjny

Orzecznictwo

Lex  

–  System Informacji Prawnej Omega LEX

M. Praw.  

–  Monitor Prawniczy

ONSA  

–  Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyj-

nego

ONSA WSA  

–  Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjne-

go i wojewódzkich sądów administracyjnych

OSNAPiUS  

–  Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Admi-

nistracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych 

(1995–2002)

OSNC  

–  Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 

(od 1995 r.)

OSNKW  

–  Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Karna 

i Wojskowa

OSP  

–  Orzecznictwo Sądów Polskich

OSS  

–  Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych

OTK  

–  Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego

OTK-A  

–  Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; zbiór 

urzędowy, Seria A

Instytucje

CBA  

–  Centralne Biuro Antykorupcyjne

NIK  

–  Najwyższa Izba Kontroli

NIK-DAP  

–  Najwyższa Izba Kontroli, Departament Admini-

stracji Publicznej

NIK-Del.  

–  Najwyższa Izba Kontroli, Delegatura

NIK-DSK  

–  Najwyższa Izba Kontroli, Departament Strategii 

Kontrolnej

background image

11

Wykaz skrótów

NIK-DŚRZP  

–  Najwyższa Izba Kontroli, Departament Środowiska, 

Rolnictwa i Zagospodarowania Przestrzennego

RIO 

–  regionalna(e) izba(y) obrachunkowa(e)

RP  

–  Rzeczpospolita Polska

SP  

–  Skarb Państwa

UE  

–  Unia Europejska

Czasopisma

AUWr.  

–  Acta Universitatis Wratislaviensis

BIP 

–  Biuletyn Informacji Publicznej

GAP 

–  Gospodarka, Administracja Państwowa

Kontr. Pań.  

–  Kontrola Państwowa

NZ Sam.  

–  Nowe Zeszyty Samorządowe

OMT  

–  Organizacja, Metody, Technika

PiP  

–  Państwo i Prawo

PPiA  

–  Przegląd Prawa i Administracji

Sam. Teryt.  

–  Samorząd Terytorialny

St. Iur.  

–  Studia Iuridica

background image

12

Wykaz skrótów

background image

13

Wstęp

Wstęp

Samorząd terytorialny, wykonując zadania administracji państwowej, 

może korzystać ze środków prawnych właściwych władzy państwowejZa-

spokajając zbiorowe i indywidualne potrzeby obywateli, może więc posłu-

giwać się środkami prawnymi o charakterze władczymRealizacja admini-

stracji państwowej z możliwością stosowania władztwa administracyjnego 

należy do istoty samorządu

1

. Przekazanie części władztwa państwowego 

wspólnotom samorządowym, działającym poprzez wybieralne organy, daje 

tym ostatnim prawo narzucania swojej woli i egzekwowania jej przy pomo-

cy środków przymusu państwowego. Władztwu przypisuje się takie cechy 

jak: domniemanie ważności oraz legalności i mocy powszechnie obowiązu-

jącej oraz autorytetowość konkretyzacji prawa dokonywanej przez organ 

wyposażony we władztwo administracyjne. Podstawą jego wykonywania 

są normy prawa administracyjnego, których realizacja zagwarantowana 

jest możliwością użycia środków przymusu

2

.

Reaktywowanie samorządu terytorialnego w Polsce w 1990 r. i jego 

rozszerzenie na pozostałe jednostki zasadniczego podziału terytorialnego 

państwa – powiaty i województwa, stworzyło nowe obszary dla występo-

wania nadużyć władzy.

Człowiek na przestrzeni lat wykazywał skłonność do nadużywa-

nia posiadanych uprawnień czy własnej pozycji do celów niezgodnych 

z ich przeznaczeniem, dążąc do uzyskania korzyści. Towarzyszyło temu 

występowanie korupcji, której powstanie datuje się na moment, w jakim 

1

 Z. Niewiadomski (w:) Samorząd terytorialny. Ustrój i gospodarka, pod red. Z. Niewiadomskie-

go, Bydgoszcz–Warszawa 2001, s. 20–21.

2

 M. Stahl, Władztwo administracyjne (państwowe) i sankcja administracyjna (w:) Z. Duniewska, 

B. Jaworska-Dębska, R. Michalska-Badziak, E. Olejniczak-Szałowska, M. Stahl, Prawo administracyj-

ne: pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, Warszawa 2000, s. 61.

background image

14

Wstęp

pojawił się podział na sferę publiczną i prywatną. Wzrastające w ostat-

nim czasie zainteresowanie tą problematyką jest wynikiem z jednej stro-

ny ujawniania kolejnych nieprawidłowości z udziałem osób piastujących 

funkcje publiczne, z drugiej natomiast − formułowania strategii mają-

cych powstrzymać nasilanie się zjawiska. Zasadność podejmowanych prób 

ograniczenia nadużyć nie powinna budzić wątpliwości, jeśli weźmie się 

pod uwagę ich negatywne skutki zarówno w sferze gospodarczej oraz 

politycznej, jak i społecznej. Przyjmując założenie, że zachowań korup-

cyjnych prawdopodobnie nie będzie można całkowicie wyeliminować, 

należy stawiać sobie za cel ograniczenie ich rozmiarów. Nie sprzyja jed-

nak temu rozwój demokracji i decentralizacja, bowiem charakterystyczne 

jest, że względnie niską podatność na korupcję wykazują państwa totali-

tarne, silnie scentralizowane, z rozwiniętym aparatem kontroli i represji. 

Wraz z ustanowieniem samorządu terytorialnego zjawisko korupcji nie 

ominęło struktur lokalnych. 

W literaturze prawa administracyjnego brak jest aktualnego opra-

cowania dotyczącego problematyki wykorzystywania prerogatyw oraz 

posiadanej pozycji przez osoby pełniące funkcje publiczne w administra-

cji samorządowej dla celów niezgodnych z ich przeznaczeniem. Rzadko 

podejmowane są także próby dogłębnej analizy środków prawnych do-

stępnych w ustrojowym prawie administracyjnym, mających na celu ogra-

niczanie nadużyć. Z uwagi na eskalację zjawiska korupcji – w tym w samo-

rządzie terytorialnym – zagadnienie administracyjnoprawnych środków 

służących jego marginalizacji, zyskuje na aktualności i stanowi interesu-

jący obszar badawczy. 

Tezą wyjściową dla rozważań powinno być stwierdzenie, że przy 

pomocy środków prawnych sformułowanych w ustrojowym prawie ad-

ministracyjnym można skutecznie ograniczyć rozmiary nadużyć wystę-

pujących w jednostkach samorządu terytorialnego. Dodatkowo w pracy 

podjęto próbę udzielenia odpowiedzi na pytania:

–  Na czym polega nadużycie władzy?

–  Czy przyczyn nadużyć należy upatrywać w treści norm prawnych?

–  Które z rozwiązań prawnych dostępnych w ustrojowym prawie ad-

ministracyjnym pozwalają ograniczać nadużyciom w administracji 

samorządowej?

Jak wyżej zasygnalizowano, w pracy analizie poddane zostały środ-

ki prawne służące ograniczaniu nadużyć władzy dostępne w ustrojowym 

prawie administracyjnym. Obszar badawczy uległ zatem ograniczeniu do 

background image

15

Wstęp

tej części prawa administracyjnego, która reguluje organizację i zasady 

funkcjonowania administracji publicznej. Rozważania koncentrują się na 

przepisach regulujących strukturę aparatu administracyjnego oraz zacho-

dzące w nim procesy, określających zakres zadań podmiotów administra-

cji, a także metody i formy ich wykonywania, jak również tworzących po-

dział terytorialny kraju na potrzeby tej administracji

3

. Mając jednak na 

uwadze fakt, że przepisy właściwe ustrojowemu, materialnemu i proceso-

wemu prawu administracyjnemu pozostają w ścisłej zależności, nie unika-

no odwoływania się do nich w zakresie niezbędnym dla charakterystyki 

poszczególnych instytucji.

Na potrzeby pracy przyjmuje się rozumienie pojęcia „środków 

prawnych” jako zespołu norm prawnych funkcjonalnie wyodrębnionych 

w ustrojowym prawie administracyjnym, służących ograniczaniu nadużyć 

władzy w jednostkach samorządu terytorialnego. Dokonano ich podziału 

na tzw. środki antykorupcyjne, środki informacyjne oraz środki kontroli 

i nadzoru, czyniąc z tej typologii determinant konstrukcji pracy.

Jako metodę badań przyjęto analizę treści aktów prawnych zalicza-

nych do ustrojowego prawa administracyjnego, zarówno obowiązujących, 

jak i już uchylonych, w celu wskazania głównych kierunków ich ewolucji. 

Pod rozwagę poddane zostały poglądy prezentowane głównie w nauce 

prawa administracyjnego. 

W pracy zaprezentowano także orzecznictwo sądów administracyj-

nych, Sądu Najwyższego oraz Trybunału Konstytucyjnego. 

Konstrukcja rozprawy ma służyć udowodnieniu postawionych tez. 

Składa się ona z pięciu rozdziałów. W pierwszym podjęto próbę usta-

lenia znaczenia pojęcia „nadużycie władzy”. Na potrzeby pracy sformuło-

wana została jego definicja. Wyjaśniono także nazwę „korupcja”, przywoła-

no jej definicje legalne oraz zaprezentowano przyjęte w literaturze sposoby 

rozumienia tego terminu. W celu wykazania odmienności w sposobie re-

gulacji zachowań korupcyjnych przez przepisy należące do różnych gałęzi 

prawa, niezbędne stało się odwołanie do rozwiązań prawnokarnych. Zatem 

analizie poddane zostały stypizowane w kodeksie karnym przestępstwa: 

sprzedajności, przekupstwa, płatnej protekcji oraz nadużycia służbowego. 

Dokonana została systematyka zachowań oraz wskazano przyczyny i kon-

sekwencje zjawiska korupcji. Wyodrębniono pozostałe postacie nadużycia 

3

 E. Ura, Ed. Ura, Prawo administracyjne, Warszawa 2001, s. 29. Na ten temat zob. Z. Niewia-

domski (w:) Prawo administracyjne. Część ustrojowa, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2002, 

s. 11–16.

background image

16

Wstęp

władzy, takie jak: faworytyzm, nepotyzm, kumoterstwo oraz naruszanie 

procedur administracyjnych.

Rozdział drugi rozprawy ukazuje obszary najbardziej podatne na 

występowanie nadużyć w jednostkach samorządu terytorialnego oraz 

mechanizmy sprzyjające ich powstawaniu. W tym celu przeanalizowano 

wyniki kontroli przeprowadzonych przez Najwyższą Izbę Kontroli w la-

tach 1997–2006. Stanowią one podstawę do stwierdzenia, że nadużycia 

uprawnień czy własnej pozycji do celów niezgodnych z ich przeznacze-

niem szczególnie często występują przy: 

–  realizacji zadań w zakresie zagospodarowania przestrzennego, 

–  wydawaniu pozwoleń na budowę oraz pozwoleń na użytkowanie 

obiektów budowlanych, 

–  gospodarowaniu majątkiem publicznym, 

–  udzielaniu zamówień publicznych. 

Zwrócono także uwagę na najczęściej występujące w badanych ob-

szarach mechanizmy korupcjogenne. Podjęto też próbę udzielenia odpo-

wiedzi na pytanie, czy przyczyn powstawania zjawisk korupcyjnych na-

leży upatrywać w niedoskonałości przepisów prawa. 

W kolejnych trzech rozdziałach pracy przeanalizowane zostały re-

gulacje prawne ustrojowego prawa administracyjnego przez pryzmat an-

tykorupcyjnych środków prawnych. 

W rozdziale trzecim pracy poddano badaniu rozwiązania prawne 

dotyczące poszczególnych kategorii funkcjonariuszy administracji sa-

morządowej: radnych, wójtów oraz ich zastępców, członków zarządu po-

wiatu i województwa, skarbników, sekretarzy, kierowników jednostek 

organizacyjnych, jednostek samorządu terytorialnego, osoby zarządza-

jące oraz członków organów zarządzających osobami prawnymi, a także 

inne osoby wydające decyzje administracyjne, określonych pracowników 

samorządowych kolegiów odwoławczych i pozostałych pracowników 

samorządowych. Następnie dokonano oceny skuteczności w ogranicza-

niu nadużyć środków prawnych przyjmujących postać zakazu łączenia 

funkcji i stanowisk, zakazu łączenia mandatów, ograniczeń: w prowa-

dzeniu działalności gospodarczej, w nawiązywaniu z jednostką samo-

rządu terytorialnego stosunków cywilnoprawnych dotyczących zakazu 

zajmowania stanowisk we władzach spółek prawa handlowego, co do 

liczby posiadanych akcji lub udziałów spółek prawa handlowego, w po-

dejmowaniu dodatkowych zajęć, w przyjmowaniu darowizn oraz naka-

zów ujawniania majątku i aktywności gospodarczej. 

background image

17

Wstęp

Założeniem wyjściowym dla podjęcia rozważań prowadzonych 

w rozdziale czwartym pracy było stwierdzenie, że jednym z czynników 

sprzyjających szerzeniu się nadużyć w administracji samorządowej jest 

nierówność w dostępie do informacji oraz brak przejrzystości w działal-

ności organów samorządowych. Ustawy regulujące ustrój samorządu te-

rytorialnego statuują zasadę jawności działania ich organów oraz określa-

ją przykładowe formy jej realizacji. Natomiast ramy prawne obowiązku 

informacyjnego oraz zasady dostępu do informacji określa ustawa o do-

stępie do informacji publicznej

4

. Podjęto próbę wykazania, że wykorzy-

stanie rozwiązań prawnych w niej zawartych może przyczynić się do 

ograniczenia rozmiarów nadużyć w administracji samorządowej. Ana-

lizie poddano przepisy dotyczące: wstępu na posiedzenia kolegialnych 

organów władzy publicznej pochodzących z wyborów powszechnych, 

udostępniania informacji na wniosek, w drodze wyłożenia lub wywie-

szenia w miejscach ogólnie dostępnych oraz za pośrednictwem Biulety-

nu Informacji Publicznej (BIP). Dokonana została ocena ich antykorup-

cyjnego charakteru.

W rozdziale piątym pracy prowadzono rozważania na temat środ-

ków kontroli i nadzoru dostępnych w ustrojowym prawie administracyj-

nym. Potrzeba zgłębienia tej problematyki podyktowana została stwier-

dzeniem, że jednym z czynników mających znaczący wpływ na szerzenie 

się nadużyć na poziomie lokalnym jest brak skutecznej kontroli i nadzoru. 

Przeanalizowano zakres podmiotowy i przedmiotowy kontroli sprawo-

wanej przez właściwe organy kontroli, zarówno zewnętrznej, jak i we-

wnętrznej, oraz stosowane przez nie środki kontroli. Szczególna uwaga 

poświęcona została kontroli sprawowanej przez: Najwyższą Izbę Kon-

troli, Centralne Biuro Antykorupcyjne, regionalne izby obrachunkowe, 

organy stanowiąco-kontrolne jednostek samorządu terytorialnego, ko-

misje rewizyjne oraz pozostałe komisje działające w strukturach samo-

rządowych. Badaniu poddano także środki nadzorcze, opierając się na 

ich podziale, utrwalonym w nauce prawa administracyjnego,  na środki 

informacyjno-doradcze, środki korygujące i środki personalne. System 

środków kontroli i nadzoru nad samorządem terytorialnym poddano 

ocenie z punktu widzenia ich skuteczności w ograniczaniu zjawisk ko-

rupcyjnych w administracji samorządowej. 

4

 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 

z późn. zm.).

background image

18

Wstęp

Zaprezentowane w poszczególnych rozdziałach rozważania służyć 

mają udowodnieniu tezy, że możliwe jest ograniczenie rozmiarów nad-

użyć mających miejsce w jednostkach samorządu terytorialnego przy wy-

korzystaniu środków prawnych sformułowanych w ustrojowym prawie 

administracyjnym.

Praca uwzględnia stan prawny na dzień 1 stycznia 2009 r. 

background image

Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment

pełnej wersji całej publikacji.

Aby przeczytać ten tytuł w pełnej wersji 

kliknij tutaj

.

Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie
rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez
NetPress Digital Sp. z o.o., operatora 

sklepu na którym  można

nabyć niniejszy tytuł w pełnej wersji

. Zabronione są

jakiekolwiek zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody
NetPress oraz wydawcy niniejszej publikacji. Zabrania się jej 
od-sprzedaży, zgodnie z 

regulaminem serwisu

.

Pełna wersja niniejszej publikacji jest do nabycia w sklepie

internetowym 

Salon Cyfrowych Publikacji ePartnerzy.com

.