Tomek w krainie kangurów - Alfred Szklarski   

streszczenie szczegółowe 

Rozdział I Zemsta 
Jeden z czerwcowych dni roku szkolnego. Uczniowie IV klasy warszawskiego gimnazjum oczekują lekcji 
geografii z profesorem Krasacewem. Przede wszystkim obawia się Jurek Tymowski, którego ojca 
podejrzewają o organizowanie tajnych schadzek Polaków spiskujących przeciw carskiej Rosji. Krasacew 
rozpoczyna ostre pytanie. Wywołuje do odpowiedzi również Tymowskiego. Jednak zamiast niego idzie 
Tomek (nie obawia się, gdyż nauczyciel nie zabrał okularów, a wzrok ma słaby). Odpowiada płynnie na 
pytania. Jednak prymus Pawluk zdradza nauczycielowi, że nastąpiła zamiana. Tomek tłumaczy, że się 
przesłyszał. Postanawia zemścid się na prymusie. Na lekcji historii pojawia się nauczyciel z wizytatorem 
(Rosjaninem). Pawluk wezwany do odpowiedzi płynnie odpowiada, ale Tomek wrzuca mu za kołnierz 
chrząszcza jelonka. Gdy ten znajduje go za koszulą, przerażony rzuca go prosto w twarz inspektora. 
Wybucha straszna awantura. Zemsta Tomka udała się. 

Rozdział II Tajemniczy gośd 
Po lekcjach, mimo zakazu ciotki, Tomek postanawia wybrad się do Łazienek i Ogrodu Botanicznego. Po 
powrocie do domu dowiaduje się od kuzynostwa o wizycie tajemniczego gościa. Wraz z chłopcami 
podsłuchuje rozmowy pod drzwiami. W koocu wuj przedstawia mu Jana Smugę - przyjaciela ojca. 
Wzruszenie chłopca wzrasta, gdy dowiaduje się, że ma pojechad do ojca, przebywającego aktualnie w 
Trieście (w Austrii), a następnie wraz z nim na wyprawę do Australii. 

Rozdział III Spotkanie z ojcem 
Jan Smuga bardzo szybko zbiera dla Tomka wszystkie potrzebne do wyjazdu za granicę dokumenty. Po kilku 
dniach wyruszają pociągiem do Triestu. W czasie podróży ciekawy świata chłopak zadaje tak dużo pytao, 
że zmęczony Smuga zasypia. Na dworcu bardzo wzruszony wita się z ojcem, nie widzianym kilka lat. 
Podczas wspólnego obiadu Tomek poznaje zarys wyprawy do Australii. Następnie wyruszają, by przed 
odjazdem zwiedzid miasto. 

Rozdział IV Niespodzianki na «Aligatorze» 
Tomek po raz pierwszy przybywa do miasta portowego. Wraz z ojcem i Smugą przybywają na “Aligatora” - 
statek, którym mają popłynąd do Australii. Gdy tylko wchodzi na statek, poznaje bosmana Tadeusza 
Nowickiego. Rozmowa o Warszawie zbliża obu mężczyzn i jest początkiem wielkiej przyjaźni. Tomek 
dostaje swoją kabinę, a w niej znajduje piękny sztucer. Zachwycony nie słyszy, jak do kabiny wchodzi 
bosman. Pokazuje chłopcu jak rozkłada się broo oraz obiecuje, że codziennie będzie z nim dwiczył 
strzelanie. 

Rozdział V Wróżbita z Port Saidu 
Przez pierwszych siedem dni podróży Tomek zwiedza statek oraz dwiczy strzelanie. Siódmego dnia statek 
przybija do Port Saidu. Tomek obserwuje zręcznych nurków wyławiających wrzuconą do wody monetę. 
Później wraz z ojcem i Smugą wyrusza na spacer po mieście. Miejscowy wróżbita przepowiada Tomkowi, 
że w dalekim kraju spotka najlepszego przyjaciela, który nigdy nie powie ani słowa... Następnego dnia 
Tomek znajduje na statku doskonały punkt obserwacyjny - łódź ratunkową umieszczoną na górnym 
pokładzie. Ponieważ jest gorąco, ściąga koszulę. Kołysany, niebawem zasypia. Po kilku godzinach, 
spieczonego jak raka odnajduje go ojciec. Za karę - resztę podróży po Morzu Czerwonym spędza w swojej 
kabinie, z dala od pokładu. 

Rozdział VI Cejlooski słoo i bengalski tygrys 
“Aligator” dotarł do wyspy Cejlon, do portu Kolombo. Wraz z ojcem i Smugą Tomek wyruszył do miasta, z 
którego mieli zabrad słonia. W parku, w cieniu wielkiego baobabu chłopak spostrzegł, po raz pierwszy w 
życiu słonia. Poprosił o to, by mógł usiąśd na zwierzęciu. Opiekun słonia - Indus bardzo chętnie się zgodził. 
Ojciec zrobił mu pamiątkowe zdjęcie. Później wraz z towarzyszami obejrzał tygrysy w klatkach. 
Zaciekawiony zaczął wypytywad Smugę o jego przygody z tygrysami. Mężczyzna opowiedział mu jedną, w 
trakcie której zginął Indus - przewodnik. Po przetransportowaniu zwierząt na statek, “Aligator” wyruszył w 
dalszą podróż. 

Rozdział VII Między cyklonem a kłami tygrysa 
Statek powoli zbliża się do równika. Trzeciego dnia po opuszczeniu Kolombo gwałtownie nadciągnęła 
burza. Tomek został odesłany do kabiny. Tymczasem został uszkodzony iluminator i woda wdzierała się do 
pomieszczenia ze zwierzętami. Tygrysa w klatce przeniesiono do innego pomieszczenia. Wczesnym rankiem 
Tomek postanowił podwiczyd strzelanie - bawiąc się w łowcę zwierząt. Nabił sztucer, wpadł do “swojej 
strzelnicy”, zamknął drzwi i... zamarł z przerażenia. W przeciwległym rogu stał blady jak płótno Smuga, a 
przed nim czaił się olbrzymi tygrys bengalski. Tomek zdenerwował się, ale usłyszał głos mężczyzny 
apelującego o spokój. Gdy jednak spostrzegł, że tygrys gotuje się do skoku, strzelił. Ciała Smugi i tygrysa 
splecione w uścisku kilkakrotnie zawirowały na podłodze, aż w koocu zwierzę padło martwe. W ten sposób 
Tomek uratował Smudze życie. 

Rozdział VIII Doradca z Melbourne 
Tomek stał się bohaterem, wszyscy mu gratulowali. Po 56 dniach żeglugi, statek dopłynął do Zatoki 
Spencera, w południowej części Australii. Tam oczekiwał na uczestników wyprawy zoolog Karol Bentley, 
który miał przetransportowad zwierzęta do ogrodu w Melbourne. Następnie przedstawił wszystkim trasę 
dalszej podróży oraz plany dotyczące poszukiwao poszczególnych gatunków zwierząt. 

Rozdział IX Pionierzy australijscy 
Bardzo podekscytowany Tomek rozpoczął swoją pierwszą wyprawę w głąb tajemniczego kontynentu. 
Podczas podróży pociągiem zadawał panu Bentleyowi mnóstwo pytao dotyczących Australii, jej 
odkrywców, podróżników. 

Rozdział X Opór krajowców 
Po przyjeździe do Willcanni, cała ekipa podróżników spotkała się z Tonym - Australijczykiem, 
przewodnikiem i tropicielem. Wraz z nim wyruszyli do farmy Clarka. Gdy przybyli na miejsce, dowiedzieli 
się, że tubylcy odmówili współpracy z białymi, ponieważ uważają, że łowy to tylko podstęp, by zabrad im 
ziemię. Wilmowski, bardzo zmartwiony tą wiadomością, długo nie mógł zasnąd. Nad ranem zbudziły go 
strzały ze sztucera. Przerażony spostrzegł, że łóżko syna jest puste. Zdenerwowany wybiegł do Clarka, ten 
jednak uspokoił go mówiąc, że dłuższą chwilę obserwuje Tomka, który urządził popis strzelecki dla młodych 
tubylców. Po chwili Tomek powrócił do domu i opowiedział, jak tłumaczył młodym, po co przyjechali. 
Dodatkowo zjadł z nimi śniadanie złożone z konserw. Wieczorem tego samego dnia na farmę przybyło kilku 
Australijczyków, którzy w imieniu trzech plemion wyrazili zgodę na udział w polowaniu. 

Rozdział XI Wielkie łowy na kangury 
Tomek dostał na polowanie australijskiego kuca, zwanego pony. Wyruszył wraz z dorosłymi mężczyznami 
na poszukiwanie zwierząt. Bardzo szybko spostrzegli kangury i postanowili nazajutrz rozpocząd łowy. 
Wybrano wąwóz, który zamieniono na pułapkę. Łowcy podzielili się na dwie grupy. Tomek miał za zadanie 
zamknąd łaocuch obławy i ewentualnie zabid przewodnika stada. W decydującym momencie polowania 

strzelił do kangura - przewodnika, a pozostali zagonili kangury do wąwozu-pułapki. Po raz kolejny Tomek 
zyskał uznanie starszych. 

Rozdział XII Wyprawa na dingo 
Przez kilka dni wyprawa zajęła się wydobywaniem z wąwozu kangurów. Tomek chciał pobawid się z 
młodymi, lecz delikatnie zaatakowała go kangurzyca. Wczesnym popołudniem grupka łowców wybrała się 
na poszukiwanie emu. W trakcie wyprawy Bentley opowiadał o różnych gatunkach strusi. Przez kilka dni 
Tomek z bosmanem samotnie wypuszczali się na poszukiwanie emu - niestety nieskutecznie. Natomiast 
Clark, Wilmowski, Smuga i Bentley przygotowywali pułapki na dingo. 

Rozdział XIII Opowieśd o Pawle Strzeleckim 
Nadeszła noc polowania na dingo. Bosman i Tomek zachęcali Bentleya do odwiedzenia Warszawy. W 
rewanżu Bentley opowiedział Polakom o wyprawach Pawła Strzeleckiego. Opowieśd została jednak 
pojawieniem się dingo, które zwabione zapachem surowego mięsa wpadły w pułapkę. 

Rozdział XIV W burzy piaskowej 
Cała ekipa przygotowywała się do wyprawy na strusie emu. Nowicki zaproponował Tomkowi samodzielną 
wyprawę. Nic nie mówiąc nikomu, przygotowali dwa lassa i mały zapas żywności. W poszukiwaniu i pogoni 
za emu oddalili się od obozu. Rankiem następnego dnia spostrzegli emu, które uciekały przed zbliżającą się 
burzą piaskową. Niespodziewanie łowców złapała burza piaskowa. Postanowili przeczekad ją w wąwozie. 
W nocy psy dingo spłoszyły im konie. Zmęczony przeżyciami Tomek zasnął. Nagle zbudził go bosman, gdyż 
w wąwozie, w którym spali gwałtownie zaczyna przybywało wody. Szczęśliwie udało im się uniknąd 
niebezpieczeostwa. 

Rozdział XV Idźcie stąd precz, natychmiast 
Gdy nastaje ranek, rozpoczynają kilkugodzinną wędrówkę. Docierają do obozu tubylców. Próbują nawiązad 
z nimi kontakt, proszą o jedzenie i nocleg. Dostają jedynie coś do jedzenia, ale muszą wyruszyd w dalszą 
drogę. W koocu spotykają Smugę wraz z towarzyszami, którzy wyruszyli na poszukiwanie zaginionych. 

Rozdział XVI Polowanie w pobliżu farmy 
Jeszcze tego samego dnia wędrowcy powrócili do obozu. Po krótkim odpoczynku łowcy wyruszyli w okolice 
miejscowości Forbes. Po 36-godzinnej jeździe pociągiem wyruszyli na południowy zachód od Forbes. Tam 
Tony wypatrzył ślady leśnych, szarych kangurów. Sprawnie zorganizowali obławę i złapali zwierzęta. W 
trakcie odpoczynku przyjechał do nich pan Allan, prosząc o pomoc w poszukiwaniu 12-letniej córki Sally, 
która zaginęła w okolicach farmy. 

Rozdział XVII Zagubieni w skrubie 
Tomek pozostał z matką dziewczynki w domu. Trochę się nudził, ale zaczął się bawid z młodym psem. 
Postanowił pospacerowad z nim wokół zarośli i pooglądad znajdujące się tam papużki. Szczególnie 
zainteresowała go kakadu. W pogoni za ptakiem oddalał się coraz bardziej od domu. W pewnym momencie 
pies wyraźnie nakłaniał go, by szedł za nim. Tomek niepewnie ruszył naprzód. W pewnym momencie 
ziemia osunęła mu się spod nóg i wpadł do jakiejś rozpadliny. Znalazł w niej śpiącą dziewczynkę. Szybko 
postanowił wyciągnąd ją stamtąd. Nożem wyżłobił w ziemi kilka stopni, które umożliwiły dziewczynce 
wyjście. Później wziął ją na ręce i resztkami sił doniósł do ogniska, które paliło się koło domu. Znów stał się 
bohaterem, ratując komuś życie. 
 

Rozdział XVIII Niemy przyjaciel 
Po przybyciu do obozu, zmęczony, bardzo szybko zasnął. Obudził go Dingo. Wraz z przyjaciółmi pojechali 
odwiedzid Sally. Dziewczynka czuła się dużo lepiej. Wypytywała o zdjęcie Tomka na słoniu. Tomek 
postanowił dad jej to zdjęcie na pamiątkę. Od niej otrzymał zaś psa Dingo, który pomógł w jej odnalezieniu. 
Obiecał również pisad do niej listy z każdej wyprawy. 

Rozdział XIX Poszukiwacze złota i buszrendżerzy 
Po zakooczeniu łowów na szare kangury Bentley powiódł ekspedycję w kierunku południowo-wschodnim, 
ku łaocuchowi gór, gdzie rozciągał się busz. Tomek czuł się w tym australijskim lesie bardzo nieswojo. 
Przygotowywano się do łowów na małego zwierza (kolczatki, koale), dlatego łowcy podzielili się na cztery 
małe grupki. Później ekspedycja wyruszyła w górę, a w obozie pozostał tylko Tomek i dwaj marynarze do 
pilnowania zwierząt. Chłopak postanowił zrobid samotny wypad po okolicy. Niespodziewanie usłyszał 
rozmowę dwóch mężczyzn, którzy wyraźnie się kogoś obawiali. Stojąc w ukryciu, nagle usłyszał przeraźliwy 
śmiech. Bardzo się wystraszył, a był to tylko ptak. Jego krzyki sprowadziły mężczyzn, którzy złapali Tomka. 
Mimo, iż wyjaśnił im kim jest i czym się zajmuje, nieznajomi postanowili go związad. Nagle pojawił się 
mężczyzna o nazwisku Tomson, który zażądał złota. Doszło do strzelaniny i młody O'Donell (poszukiwacz 
złota) śmiertelnie ranił Tomsona. 

Rozdział XX Pomoc nadchodzi 
Czterej buszrendżerzy (bandyci wyjęci spod prawa) uwięzili zarówno O'Donellów jak i Tomka. Ich 
przywódca - Carter - zażądał wydania złota. Zainteresował się również osobą Tomka i postanowił wziąd za 
niego okup w postaci koni. Nadeszła noc, Tomek postanowił uciec i sprowadzid pomoc. Chciał również 
uwolnid O'Donella, lecz niestety przyłapał go Carter. Tomek miał jednak sztucer i już miał strzelid, gdy koło 
nóg pojawił się dingo, zaś jakiś kamieo uderzył Cartera w skroo. Okazało się, że z pomocą przybył Smuga 
wraz z towarzyszami. Po całym zajściu O'Donellowie wytłumaczyli, skąd wzięły się ich zatargi z Carterem. 
Natomiast Smuga wyjawił, iż jadąc na polowanie na skalne kangury, spotkali grupę jeźdźców, którzy 
twierdzili, że jadą na północ w poszukiwaniu pracy, a tak naprawdę pojechali prosto w kierunku obozu. 
Zaniepokojony ojciec kazał jechad za nimi i tak dotarła pomoc. 

Rozdział XXI Na Górze Kościuszki 
Od chwili nieprzyjemnego zajścia Tomek nie opuszczał obozu i z niecierpliwością oczekiwał powrotu z gór 
ojca i Tony'ego. Niespodziewanie w obozie odwiedził go stary O'Donell i wręczył podarunek - bryłę gliny. 
Zastrzegł przy tym, by obejrzał ją dopiero na statku. Nadszedł dzieo zwijania obozu i cała wyprawa miała 
wybrad się na Górę Kościuszki. Gdy dotarli na szczyt zaskoczył ich piękny widok. 

Rozdział XXII Tajemnica starego O'Donella 
Po powrocie z wyprawy górskiej Tomek postanowił chwilę się przespad. Gdy się obudził, stwierdził, że ktoś 
ukradł mu mały, srebrny zegarek. Tony podpowiedział, że to na pewno zrobił jakiś ptak, który lubi 
błyszczące przedmioty. Tak było w rzeczywistości. Tony odszukał ptaka, odebrał zgubę i oddał Tomkowi. 
Była to ostatnia przygoda chłopca podczas tej wyprawy. Wkrótce wszyscy wyruszyli pociągiem do 
Melbourne. Tam Tomek zobaczył ogród zoologiczny. Odwiedzili również matkę pana Bentleya. 
Gdy powrócili na statek, Tomek rozpakował walizkę i ujrzał prezent - bryłkę gliny. Tomek zanurzył ją w 
wodzie, lecz nic się z nią nie działo. Dopiero Smuga rozkruszył bryłę i oczom mężczyzn ukazała się duża 
bryła złota. Tomek postanowił przeznaczyd pieniądze z jej sprzedaży na sfinansowanie następnej podróży, 
tym razem do Afryki.