background image

28

E l e k t r o n i k a   d l a   W s z y s t k i c h

E

E

E

E

ll

ll

e

e

e

e

k

k

k

k

tt

tt

o

o

o

o

rr

rr

 

 

w

w

w

w

 

 

E

E

E

E

d

d

d

d

W

W

W

W

Editorial items appearing on pages 28  −  29 are the copyright property of © Segment B. V. Beek, The Netherlands, 1998, which reserves all rights.

W tym  numerze  EdW  przedstawiamy  3  pomysłowe  miniprojekty  z Elektora. 

Są  to  niewielkie  układy,  które  łatwo  można  zmontować  na  płytkach  uniwersal−

nych. Jeśli jednak byłoby zapotrzebowanie na płytki drukowane zaprojektowane

do poszczególnych układów, to Pracownia Konstrukcyjna AVT podejmuje się ta−

kie  płytki  zaprojektować,  wykonać  i wprowadzić  do  oferty  handlowej.  Prosimy

zatem o zgłaszanie Waszych potrzeb w ankiecie zamieszczonej na stronie 29.

Ten superoszczędny ściemniacz
zawiera  tylko  dwa  elementy
i może być wbudowany w typo−
wy podwójny wyłącznik siecio−
wy  (oczywiście  po  uprzednim
wyłączeniu  napięcia  sieci).
Układ nie wymaga komentarza.
Przy  zwartym  S1  lampa  świeci
pełną  mocą  i nie  ma  znaczenia
pozycja  S2.  Przy  zwartym  S2
i otwartym S1 na kondensatorze

występuje spadek napięcia i na−
pięcie  na  żarówce  jest  obniżo−
ne.  Moc  strat  w kondensatorze
jest  bardzo  mała,  układ  produ−
kuje  niewiele  ciepła.  Rezystor
R1  ogranicza  udary  prądowe
i zapobiega  iskrzeniu  przy  roz−
ładowaniu  C1  (zwarcie  S2  gdy
S1  jest  zwarty).  Wielkość  kon−
densatora można dopasować do
mocy  żarówki  –  zalecany  za−

kres  to  2...6µF.  Ważne,  by  ele−
ment  ten  nosił  oznaczenie  bez−
pieczeństwa  klasy  X2.  Należy
pamiętać,  że  układ  przeznaczo−
ny jest dla obciążenia rezystan−
cyjnego,  a w żadnym  wypadku
nie nadaje się do obciążenia in−
dukcyjnego!

Gert Baars

Dwustanowy ściemniacz

W ciągu ostatnich lat gramofony
dla  czarnych  płyt  winylowych
stały się rzadkością, a współcze−
sne  systemy  audio  nie  mają  na−
wet  wejścia  umożliwiającego
dołączenie  gramofonu  z wkład−
ką magnetyczną (MD). Ostatnio
czarne  płyty  wracają  do  łask,
jednak kto chciałby je wykorzy−
stać czy przegrać na CD lub Mi−
niDisc, musi zbudować dodatko−
wy  przedwzmacniacz  korekcyj−
ny,  który  umożliwi  dołączenie
się  do  dowolnego  liniowego
wejścia.

Problem  daje  się  bardzo  ła−

two i elegancko rozwiązać przy
użyciu  jednego  niskoszumnego
wzmacniacza 

operacyjnego.

Z kilkoma  zewnętrznymi  ele−
mentami  biernymi  umożliwia
on  dopasowanie  impedancji  do
przetwornika  magnetycznego,
wzmocnienie sygnału oraz sko−
rygowanie  “pogiętej”  charakte−
rystyki 

częstotliwościowej

przetwornika  według  zaleceń
RIAA.

Pierwszy  punkt  realizuje  ob−

wód  R2,  C3.    Dwa  pozostałe  –
obwód sprzężenia zwrotnego.

Oczywiście  w wersji  stereo

potrzebne  są  dwa  takie  układy.
Zasilanie  z dowolnego  małego
zasilacza o napięciu ±15V i prą−
dzie 100mA.

Hans Steeman

Prosty przedwzmacniacz 
gramofonowy

background image

29

Elektor w EdW

E l e k t r o n i k a   d l a   W s z y s t k i c h

Opisany przyrząd, prosty i efek−
tywny, okaże się przydatny przy
budowie  i strojeniu  anten,  wy−
krywaniu  “nieszczelnych”  połą−
czeń i ekranów w.cz., itp. Okaże
się  niezastąpionym  pomocni−
kiem i opłacalną inwestycją.

Przedstawiony układ przysto−

sowany jest do pracy w zakresie
pasma 2m (140−150MHz). Decy−
duje o tym wejściowy obwód re−
zonansowy L1C1. Za tym obwo−
dem znajduje się prosty detektor
w.cz., składający się z diody D1
i kondensatora  C2.  Napięcie
z C2  jest  podawane  dalej  przez
wtórnik  Darlingtona  T1,  T2.
Przełącznik S1 dołącza różne re−
zystancje  emiterowe  i pozwala
regulować czułość wskaźnika.

Napięcie  stałe,  proporcjonal−

ne  do  natężenia  sygnału  w.cz.
jest  podane  na  wejście  logaryt−
micznego  wskaźnika  LM3915
i przekazane  z rozdzielczością

3dB. Wskaźnik pracuje w trybie
punktowym,  gdy  nóżka  9  pozo−
staje  niepodłączona.  Zaletą  jest
wtedy mały pobór prądu, bo za−
wsze  świeci  tylko  jedna  dioda
LED.  W trybie  słupkowym  po−
bór prądu zależy od liczby świe−
cących  diod  i może  sięgać
100mA,  co  szybko  wyczerpie
baterię 9−woltową.

Cewka L1 jest cewką powie−

trzną, bez karkasu i rdzenia. Po−
siada tylko 2,5 zwoja i można ja
nawinąć  na  jakimkolwiek  okrą−

głym  przedmiocie,  na  przykład
wiertle o średnicy 7mm.

Układ należy umieścić w bla−

szanym  pudełku  pełniącym  role
ekranu. Dla łatwiejszego odczytu
warto  zastosować  różne  kolory
diod LED. Autor zastosował trzy
“dolne”  diody  zielone,  trzy  na−
stępne  żółte,  dwie  pomarańczo−
we i dwie czerwone. “Najniższa”
dioda dołączona jest do nóżki 1,
“najwyższa” do nóżki 10.

Regulacja  jest  bardzo  prosta.

Do wejścia należy dołączyć ante−

nę  (fabryczną  od  radiotelefonu
lub  kawałek  drutu).  Umieścić
przyrząd  w pobliżu  pracującego
radiotelefonu  na  zakres  2m,
który  ma  moc  nie  większą  niż
500mW. Odległość powinna być
taka, by świeciła 2...3 dioda. Try−
mer C1 ustawić tak, by wskaza−
nie było jak największe.

W razie potrzeby jasność diod

LED można regulować potencjo−
metrem P1.

N. S. Harisankar VU3NSH

Miernik natężenia pola 
z diodami LED