Od brzydoty do piękna - metamorfoza kobiety - ogólne zasady przygotowania do sesji zdjęciowych

6 kwietnia 2010, 14:52

Autor: Odys J. Korczyński
czytano: 26756 razy

Od brzydoty do piękna - metamorfoza kobiety - ogólne zasady

przygotowania do sesji zdjęciowych

Od  starożytności, we wszelkich rodzajach sztuki,
piękno definiowane jest dzięki upodobaniu widza.
Poczucie piękna jest dostrzeżeniem harmonii (jak
twierdzi   m.in.   Platon)   wielu,   zapisanych
uprzednio   w   duszy,   elementów   -   bryły
geometryczne,

kolory,

znaczenie

słów,

przestrzeń). Dzięki  nim  możliwe jest oddzielenie
tego,   co   brzydkie,   od   tego,   co   się   podoba   -
piękna.   Na   podstawie   tego   sposobu   percepcji
powstały   m.in.   reguły   malarskie   światłocienia,
opisy proporcji ciała Da Vinciego, a z nich zrodził
się warsztat fotografa-portrecisty.
Dostrzeżenie harmonii  jest  juz  uznaniem  czegoś
za piękne. Co to więc dzisiaj znaczy być pięknym
w fotografii? Co to znaczy stać się piękniejszym
na   zdjęciu   niż   w   rzeczywistości?   Niech   kobieta

posłuży nam za przykład.

Na   początku   zaznaczam,   że   cały   czas   będę   pisał   tylko  o   rodzajach   kobiecego   piękna   na   fotografii,
natomiast trzeba odróżnić je od artyzmu. Piszę o predylekcji większości oglądających do oceniania, że
coś   jest   ładne   albo   brzydkie.   A   zatem   pojęcie   metamorfozy   dotyczy   wyłącznie   zmiany   wyglądu
zewnętrznego na robiący wrażenie bardziej harmonijnego, interesującego, ładnego i  pociągającego w
danej   kulturze   i   szerokości   geograficznej.   Jest   to  metamorfoza   formy   pokazania  obiektu,   natomiast
pozostaje on wciąż tą samą postacią, osobowością, człowiekiem.

fot. Odys J. Korczyński (ARW Karabus)

Dlaczego kobieta?
Odszedłem od starożytnego kanonu piękna ciała męskiego, ponieważ w sensie ogólnym, w dzisiejszych
czasach, jest on mniej popularny - szczególnie we wszelkich odmianach portretu i aktu studyjnego -
fashion, glamour czy high key - czyli fotografii całkowicie komercyjnej, a nie artystycznej i
eksperymentalnej. Dla większości gustów przyjęło się, że najpiękniejsze jest ciało kobiety. Jego forma
zmieniała się w historii z wielu względów - były to m.in charakterystyczne motywy estetyczne, ale
powodowane zmianami kulturowymi, pozycją kobiety w społeczeństwie i światopoglądem artystycznym.

Mieliśmy juz kobiety matki z obłymi kształtami piersi z okresu neolitu, kobiety smukłe, władczynie w
starożytnym Egipcie, modę na hermafrodytyzm i łączenie pierwiastka żeńskiego z męskim w

Od brzydoty do piękna - metamorfoza kobiety - ogólne zasady przygoto...

http://www.swiatobrazu.pl/od-brzydoty-do-piekna-metamorfoza-kobiet...

1 z 7

2015-08-15 17:18

starożytnej Grecji. W okresie wieków średnich, przy dużym, jeśli nie decydującym udziale  ówczesnego
Kościoła   Rzymskokatolickiego,   erotyzm   cech   kobiecych   został   całkowicie   stłumiony,   ponieważ
upatrywano w nim źródła grzechu. Ideał piękna kobiecego przyjął formę wymizerowanej, efemerycznej,
smukłej postaci z długimi włosami, prawie pozbawionej piersi i uwydatnionych bioder wraz z talią. Kolor
skóry   był   prawie   biały   z   dopuszczalnym,   lekkim   rumieńcem,   jednakże   nie   jako  symbolem   zdrowia,
energii   seksualnej   czy  zwykłej   radości, lecz   dziewictwa.  Erotyzm   kształtów   znów   powrócił   w   okresie
Baroku,   nawiązując   bardziej   do   neolitycznych   Wenus,   niż   starożytnych   kobiet   władczyń   czy
hermafrodytycznych chłopców.

Na przełomie XIX  i  XX   wieku, z  racji  panoszącego  się dekadentyzmu  i  tendencji  modernistycznych,
kobieta  zmienia  się  radykalnie.  Jej  włosy  są  koloru   czarnego,  albo  rudego,  makijaż   mocno  pokrywa
twarz.   Kobieta   staje   się   groźna,   demoniczna   (Witkacy),   sadystyczna   (Schulz),   modliszkowata   i
wgniatająca dosłownie mężczyznę w ziemię, by w okresie socrealizmu stać się użytecznym kombajnem,
znów ukrywającym  swoje włosy pod  różnego rodzaju chustami, bez jakiegokolwiek podkreślenia płci
ubiorem, makijażem lub fryzurą. Jak widać świat był i jest "liniowo (czas) pluralistyczny", jeśli chodzi o
wizerunek dam.

fot. Odys J. Korczyński (ARW Karabus)

Dzisiaj   wiele   z   tych   obrazów   przetrwało,  by   razem   współistnieć   i   stworzyć   zupełnie   nowe   wizerunki
kanonu piękna kobiecej urody. Niemałe znaczenie ma tu fotografia i jej komercyjne trendy. Kobieta jest
niejako   tworzywem   na   użytek   reklamy   fotograficznej,   telewizyjnej   i   prasowej.   Jest   nośnikiem
niewerbalnych   informacji   o   urodzie,   seksie,   kosmetykach,   makijażu   i   wszelkich   używkach,
sprawiających ludziom przyjemność i urozmaicających życie. Więc w co przepoczwarzyła się starożytna
kobieta-matka z wydatnymi piersiami? Zaryzykowałbym twierdzenie, że dziś ideał zależy od aktualnej
potrzeby np. fotografa, i tzw. grupy docelowej oglądających fotografie. Wychodząc na ulicę i obserwując
urodę   współczesnych   Pań,   zauważamy,   że   znakomita   większość   jest   zawieszona   gdzieś   między
zmęczonym wizerunkiem matki (nieco obwisłe piersi, pospiesznie nakładany makijaż, nie zasłaniający
wszystkich   zmarszczek,   zmięte   ubranie   etc.),   wychudzoną   postacią   supermodelki   (brak   biustu,

Od brzydoty do piękna - metamorfoza kobiety - ogólne zasady przygoto...

http://www.swiatobrazu.pl/od-brzydoty-do-piekna-metamorfoza-kobiet...

2 z 7

2015-08-15 17:18

wystające kości ramion, długie nogi, szczupła talia), kiczowatą formą seks-bomby (ostry, ciemny
makijaż, kontrastowe kolory włosów, duży, niekiedy sztucznie podniesiony biust, świecące wszystkimi
kolorami tęczy żelowe tipsy na paznokciach), a surową i dystyngowaną kobietą z klasą, której seksualne
atuty są głęboko ukryte pod formalnym, biurowym strojem, lecz niekiedy bardziej krzyczą swoją mocą
niż nagie piersi i pośladki Dodo-pochodnych tworów współczesnej popkultury.

Dzisiaj rynek decyduje, co jest piękne - możliwe do sprzedania np. w postaci zdjęcia. Metamorfoza
piękna komercyjnego doszła w pewnym sensie do końca. W świecie Europy, części Azji i Ameryki Płn.
ważniejszy jest wygląd w ujęciu ekonomicznym niż kulturowym. Niemały wpływ na to ma globalizacja i
bezpośrednia wymiana informacji. Metamorfoz są więc miliony - i jednego, obowiązującego kanonu nie
da się wydzielić z masy, jaką niewątpliwie staje się społeczeństwo krajów zachodnich, stopniowo
wyswabadzające się z wpływu kultury, instytucji, Kościoła, jednakże nie z sieci powiązań ekonomiczno-
gospodarczych.

fot. Odys J. Korczyński (ARW Karabus)

Jak to jest z tą metamorfozą?

Brzydota

W takim oto świecie mnogości kanonów piękna funkcjonuje dzisiejszy fotograf. W pewnej mierze sam
musi   decydować,   co   jest   piękne,   a   co   brzydkie.   Przyznaję,   że   nie   jest   to   aż   tak   trudne,   by
uniemożliwiało mu pracę. Brzydota to rodzaj pomieszania różnych kanonów piękna i nierównomiernego
wykorzystania ich cech w jednej fotografii. Nie powinno się zatem np. stylizować kobiety na dzisiejszą
"lalkę   Barbie",   wykorzystując   osobę   o   krótszych   nogach   i   czarnych   włosach.   Nie   należy   szukać
kandydatki do sesji modniarskich (o ile to nie jest moda XXL) wśród kobiet o rubensowskich kształtach
itp.  Zasada  generalna  to  przestrzeganie   niecelowego  mieszania  cech   różnych  kategorii   współczesnej
kobiecej   urody.   Nie   twierdzę,   że   całkowicie   zabronione   jest   łamanie   tego   typu   podejścia,   lecz   od
jakiegoś usystematyzowania wypada zacząć. Najważniejsze jest, na początku, by fotograf wiedział, do
kogo   będzie   kierowana   fotografia,   a   wraz   z   harmonizacją   różnych   cech   ogólnych   formy   zdjęcia
uświadomi   on   sobie,   że   coś   takiego   jak   pojęcie   brzydoty   funkcjonuje   jedynie   w   ekstremalnych
wypadkach   (zamierzony   wybór   modelek   o   patologicznych   cechach   urody,   błąd   niedoświadczonej
stylistki sesji, etc.).

Od brzydoty do piękna - metamorfoza kobiety - ogólne zasady przygoto...

http://www.swiatobrazu.pl/od-brzydoty-do-piekna-metamorfoza-kobiet...

3 z 7

2015-08-15 17:18

fot. Odys J. Korczyński (ARW Karabus)

Wydobywanie piękna

Co to znaczy być pięknym na fotografii, albo co to znaczy sfotografować kogoś tak, by widz dostrzegł to,
że jest piękny? Wspomniałem juz o właściwym, początkowym doborze modelki (modela). Doskonałym
sposobem na zauważenie zmian między urodą przed przygotowaniem do sesji i tą już uwidocznioną na
fotografii,   jest   systematyczne   wykonywanie   zdjęć   backstage’owych.   Oglądając   i   porównując   to,   jak
kobieta wygląda wchodząc do studia i jak ją widzimy już na postprodukowanych fotografiach, nauczymy
się, że mechanizm przemiany jest zawsze taki sam i składa się ze ściśle określonych elementów.
Skoro nie obowiązuje jeden kanon, to każdy typ urody można przedstawić tak, by się podobał. Według
mnie   nie   ma   sensu   pisać,   albo   mówić   o   fotografowaniu   ludzi   brzydkich.   W   znakomitej   większości
wypadków   fotograf   robi   niewłaściwie   zdjęcie,   na   którym   modelka   (model)   są   oceniani   przez
oglądających jako brzydcy.
Nie uważam, by istniała jakakolwiek jedna, złota zasada, przemieniająca, w opinii większości, "brzydkie
kaczątka"   w   księżniczki.   Istnieje   natomiast   szereg   schematycznych   wręcz   zasad   postępowania   i
przygotowywania modelki i fotografa do jak najbardziej upiększającej sesji zdjęciowej.

1. Fotograf powinien mieć wizję stylu zdjęć.

Składają się na niego:
a) temat przewodni (inspiracja)
b) dominująca kolorystyka
c) przynajmniej schematycznie nakreślony plan ubioru
d) makijaż

2. Dobór modelek (modeli)
Nie może odbywać się pod  kątem  urody, partykularnie uznanej za podobającą się albo agencji, albo
samemu   fotografowi.   Naczelnym   kryterium   jest   tu   "wpasowanie   się"   w   temat   i   ocena   stopnia
metamorfozy,   jednak   dopiero   po   etapie   postprodukcji.   Być   może   trafi   się   modelka   uznawana   za
nieurodziwą, lecz   będzie  doskonale  pasować.  Dostanie  wtedy  szansę  na przejście metamorfozy i  jej
komercyjna, przedsesyjna brzydota, stanie się indywidualnie uwydatnionym posesyjnym pięknem.

3. Makijaż
Nie   może   zabijać   naturalnych   rysów   twarzy,   z   zastrzeżeniem,   że   wybraliśmy   odpowiednią   twarz   do
tematu sesji. Jeśli nie, to ratowanie się czasami skomplikowaną charakteryzacją i retuszem cyfrowym,
mało ma wspólnego z kreatywnym i odpowiedzialnym podejściem do sesji.
Makijaż powinien  także współgrać kolorystycznie ze stylem  fotografii, nie skrzywiać proporcji  twarzy.
Czas   jego   wykonywania   nie   powinien   trwać   ani   sekundy   dłużej   niż   jest   to   konieczne,   ponieważ
zniecierpliwienie modelki nie wróży dobrej współpracy z fotografem.

Od brzydoty do piękna - metamorfoza kobiety - ogólne zasady przygoto...

http://www.swiatobrazu.pl/od-brzydoty-do-piekna-metamorfoza-kobiet...

4 z 7

2015-08-15 17:18

4. Stylizacja
Nie ma ciała idealnego - ubiór nie może podkreślać i uwidaczniać niedostatków figury (cellulitis,
rozstępy, skrzywienie nóg, krzywe nosy, wałki tłuszczu na brzuchu i w talii, obniżone piersi itp.)

5. Przygotowanie planu zdjęciowego
Wszystko ma być gotowe do sesji przed sesją. Jeśli używamy oświetlenia sztucznego, lampy ustawiamy
w takim położeniu, by wykonać podstawowe założenia zdjęciowe sesji. Czas na eksperymenty świetlne
przyjdzie  później,  kiedy  będziemy  mieli  w  aparacie  podstawowy  materiał, który  planowaliśmy  mieć.
Podobnie z przygotowaniem  aparatu. Modelka nie powinna oglądać czyszczenia soczewek, ustawiania
programów   tematycznych,   przesłony,   czasu   itp.   Ta   sama   zasada   dotyczy   ogólnego   pomiaru   światła
sceny.

6. Zachowanie
Po części zależy od osobowości fotografa i modelki, oraz ich wzajemnej relacji i jej stopnia zażyłości.
a)   fotograf,  szukający   udanych   estetycznie   zdjęć,   musi   umieć   wchodzić   w   otwarte   relacje   z   innymi
ludźmi.
b) sesja zdjęciowa nie polega na wydawaniu rozkazów modelce.
c) modelki się nie dotyka
d) modelkę się obserwuje, szukając kadru, układów tułowia, równowagi  w ciężarze zdjęcia, mocnych
punktów w kadrze i takim ogólnym wyrazem postaci, który będzie odbierany jako najkorzystniejszy i
najnaturalniejszy.
e) jeśli fotograf nigdy jeszcze nie pracował z zaproszoną na sesję osobą, może pozwolić jej na całkowitą
swobodę (początek sesji) licząc na jej  inwencję i  zauważenie przydatnych cech dla wyeksponowania
piękna urody.

7. Postprodukcja
Nie będę się rozpisywał na temat dostępnych narzędzi retuszerskich w programach graficznych. Będzie
o tym odpowiedni artykuł w późniejszym czasie. Pamiętajmy wszelako, że stopień naszych umiejętności
postprodukcyjnych wyraża się w delikatności ingerencji nimi w fotografię, tak, by widz z niewprawnym
cyfrowym okiem nie rozpoznał co jest rzeczywistością, a co zdygitalizowanym fałszem.

fot. Odys J. Korczyński (ARW Karabus)

Od brzydoty do piękna - metamorfoza kobiety - ogólne zasady przygoto...

http://www.swiatobrazu.pl/od-brzydoty-do-piekna-metamorfoza-kobiet...

5 z 7

2015-08-15 17:18

fot. Odys J. Korczyński (ARW Karabus)

Podsumowanie

Powracamy zatem do problemu, co to więc dzisiaj znaczy być pięknym w fotografii? Co to znaczy stać
się piękniejszym  na zdjęciu niż w rzeczywistości? Kanonów urody kobiecej mamy wiele -  i  w sensie
historycznym i współczesnym. Znów wybór należy do nas - fotografów. Być pięknym na fotografii, to
podobać   się   innym   –   może   to   ujęcie   komercyjne,   lecz   co   w   tym   złego?   -   żadnej,   niszowej   sztuki
eksperymentalnej  nie tworzymy. Stać  sie piękniejszym  to uwierzyć,  że fotografia odkrywa prawdę o
naszej próżności.

Od brzydoty do piękna - metamorfoza kobiety - ogólne zasady przygoto...

http://www.swiatobrazu.pl/od-brzydoty-do-piekna-metamorfoza-kobiet...

6 z 7

2015-08-15 17:18