background image

 

INSTRUKCJA BEZPIECZEOSTWA I HIGIENY PRACY 

PRZY EKSPLOATACJI KOTŁÓW PAROWYCH I WODNYCH 

WARUNKI DOPUSZCZENIA PRACOWNIKA DO PRACY 
- ukooczone 18 lat ( młodociany w ramach praktycznej nauki zawodu 
pod nadzorem instruktora) 
- ukooczona co najmniej szkołę zawodową w danej specjalności lub inne 
uprawnienia do wykonywania zawodu 
- przejście odpowiedniego instruktażu zawodowego, zapoznanie się z 
instrukcją obsługi, przeszkolenie bhp i p.poż. 
- stan zdrowia odpowiedni do wykonywanej pracy potwierdzony świa-
dectwem wydanym przez uprawnionego lekarza 
- ubrany  w odzież roboczą przewidzianą dla danego stanowiska w za-
kładowej  tabeli norm odzieży roboczej 
- przy obsłudze maszyn z ruchomymi elementami nie można pracowad w 
odzieży z luźnymi (zwisającymi) częściami jak np. luźno zakooczone rę-
kawy, krawaty, szaliki poły, oraz bez nakryd głowy okrywających włosy 
- prace przy obsłudze urządzeo ciśnieniowych podlegających pełnemu 
dozorowi technicznemu wymagają posiadania predyspozycji psychicz-
nych i fizycznych 
 
PODSTAWOWE CZYNNOŚCI PRZED ROZPOCZĘCIEM PRACY 
- przed uruchomieniem kotła należy sprawdzid stan poszczególnych jego 
zespołów i urządzeo pomocniczych oraz ich gotowośd do ruchu, spraw-
dzid ustawienie zaworów doprowadzających paliwo, sprawdzid szczel-
nośd i odpowietrzyd układ paliwowy oraz c.o., sprawdzid poziom wody 
na czujniku 
- rozpalanie kotła może nastąpid jedynie na polecenie osoby sprawującej 
nadzór nad jego eksploatacją 
- podczas rozruchu kotła należy zapewnid odpowiednie chłodzenie i od-
wodnienie przegrzewaczy pary, prawidłowe nagrzanie walczaka, grubo-
ściennych elementów rurociągów parowych w kotłach przepływowych 
oraz powierzchni ogrzewalnych 
- w szczególności należy: 
1)utrzymywad właściwy poziom wody w walczaku i minimalny przepływ 
w kotłach przepływowych, 
2)przewietrzyd kocioł przed rozpaleniem, 
3)uzyskiwad w czasie całego rozruchu przyrosty temperatury i ciśnienia 
określone w instrukcji eksploatacji, 
4)utrzymywad wydajnośd kotła powyżej minimalnej dopuszczalnej wy-
dajności, ze względu na obieg wody w kotle 
- kotła nie wolno uruchamiad w razie stwierdzenia: 
1)niesprawnych układów zabezpieczeo, zaworów bezpieczeostwa, klap 
eksplozyjnych lub stacji redukcyjno-zabezpieczających, 
2)podłączenia jakiegokolwiek urządzenia do komina, niesprawnego dzia-
łania w kotłach z walczakami dwóch niezależnych wodowskazów, jeżeli 
jeden z nich jest wodowskazem bezpośrednim, 
3)zasilanie palnika w paliwo następuje tylko po włączeniu urządzenia 
zapalającego braku właściwego poziomu wody w kotle lub niemożliwo-
ści prawidłowego zasilania i kontroli poziomu wody w kotle, 
4)niesprawnego układu automatycznej regulacji poziomu wody w kotle 
lub przepływu w kotle przepływowym, 
5)niesprawnych pomp cyrkulacyjnych parownika lub przepływu wody 
sieciowej w kotłach wodnych, 
6)nieszczelności układu parowo-wodnego kotła, 
7)niesprawnego układu rozruchowego kotła lub niesprawnego zasilania 
w paliwo podstawowe, 
8)niedostatecznego chłodzenia elementów kotła podlegających chło-
dzeniu, 
9)niesprawnego działania układu blokad technologicznych kotła, 
10)nieprawidłowego działania aparatury pomiarowej, uniemożliwiające-
go bezpieczne uruchomienie i prowadzenie ruchu kotła, 
11)niesprawnych układów automatycznej regulacji przy równoczesnym 
braku możliwości ręcznego bezpiecznego regulowania, 
12)niesprawnej instalacji do regulacji temperatury pary przegrzanej, 
13)niesprawnej sygnalizacji awaryjnej i technologicznej, 
14)niesprawnej instalacji odwodnieo, odpowietrzania, odsalania, odmu-
lania i spustów awaryjnych, 
15)deformacji konstrukcji nośnej kotła i orurowania lub osłon termicz-
nych, 
17)niesprawnych urządzeo doprowadzających powietrze oraz służących 
do usuwania i oczyszczania spalin 
 
ZASADNICZE CZYNNOŚCI PODCZAS PRACY 
- w czasie ruchu kotła należy w szczególności: 
1)kontrolowad prawidłowośd jego pracy, 

2)utrzymywad nominalne parametry pary w kotle parowym i nominalne 
parametry wody w kotle wodnym, a także odpowiednią jakośd wody w 
kotle, 
3)utrzymywad prawidłowe temperatury spalin, wody i pary za poszcze-
gólnymi powierzchniami ogrzewalnymi kotła oraz powietrza za pod-
grzewaczem powietrza, 
4)prowadzid poprawnie proces spalania w kotle, 
5)zapewnid czystośd powierzchni ogrzewalnych kotła, 
6)prowadzid bieżącą kontrolę pracy urządzeo oczyszczających spaliny, 
7)zapewnid regularny odbiór żużla i popiołu, 
8)wykrywad i w miarę możliwości na bieżąco usuwad usterki w pracy 
kotła, 
9)nie dopuszczad do zanieczyszczenia pomieszczeo pyłem węglowym i 
spalinami  
 

ZASADY POSTĘPOWANIA W  SYTUACJACH AWARYJNYCH 

- o wadach i / lub uszkodzeniach kotła należy niezwłocznie zawiadomid 
przełożonego 
- ruch kotła należy niezwłocznie wstrzymad, jeżeli: 
1)poziom wody w walczaku jest niższy od poziomu minimalnego i nie 
wzrasta pomimo zasilania kotła, 
2)brak jest zasilania kotła w wodę, 
3)poziom wody w walczaku wzrośnie powyżej poziomu maksymalnego, 
4)poziom wody jest niewidoczny lub obserwacja poziomu wody przez 
obsługę nie jest możliwa, 
5)natężenie przepływu wody w kotle przepływowym lub w kotle paro-
wym z obiegiem wymuszonym jest mniejsze od najniższego określonego 
w projekcie technicznym, 
6)ciśnienie pary w kotle wzrośnie więcej niż o 10% wielkości ciśnienia 
dopuszczonego przez organy dozoru technicznego, 
7)stwierdzono uszkodzenie w części ciśnieniowej, konstrukcji nośnej 
osłon termicznych lub fundamentu kotła, 
8)w komorze paleniskowej lub w kanałach wystąpiła eksplozja pyłu wę-
glowego       
9)usterki w instalacji gazowej grożą eksplozją lub zgaśnięciem płomienia, 
10)stwierdzono pożar lub duże zagrożenie pożarowe, którego nie da się 
usunąd w czasie ruchu kotła, 
11)stwierdzono znaczne uszkodzenie kanałów spalinowych, przy czym 
spaliny wydostają się do kotłowni, 
12)stwierdzono nierównomierne spalanie w komorze paleniskowej, 
13)przestały działad urządzenia zdalnego sterowania, aparatura kontrol-
no-pomiarowa i urządzenia pomocnicze, uniemożliwiające bezpieczne 
prowadzenie ruchu kotła 
- bezwzględnie należy udzielid pierwszej pomocy poszkodowanym 
- w razie awarii maszyny stwarzającej zagrożenie dla otoczenia należy 
zastosowad zrozumiałą i dostrzegalną sygnalizację ostrzegawczą i alar-
mową  
- po wyłączeniu kotła z eksploatacji wskutek awarii należy zabezpieczyd 
taśmy rejestratorów i inne dokumenty związane z ruchem kotła i prze-
biegiem awarii. 
- każdy zaistniały wypadek przy pracy zgłaszad swojemu przełożonemu, a  
stanowisko pracy pozostawid w takim stanie, w jakim nastąpił   wypadek  
 
ZAKOOCZENIE PRACY 
- kocioł z eksploatacji należy wyłączyd w taki sposób, aby straty ciepła i 
wody były jak najmniejsze. Nie dotyczy to wyłączenia kotła z eksploatacji 
wskutek awarii. 
- w razie wyłączenia kotła z eksploatacji, należy zastosowad środki dla 
ochrony powierzchni ogrzewalnych przed korozją w zakresie i terminach 
określonych w instrukcji eksploatacji 
 

UWAGI 

- konserwację kotła oraz układu odprowadzenia spalin powinna prze-
prowadzid firma specjalistyczna co najmniej raz w roku zakres i terminy 
badao jakości wody zasilającej i wody w kotle oraz inne dane dotyczące 
jakości tych wód powinny byd określone w instrukcji eksploatacji. 
- zakres i terminy kontroli działania zaworów bezpieczeostwa kotła po-
winny byd określone w instrukcji eksploatacji. 
- układ połączeo pomp wody zasilającej kotła powinien zapewniad ciągłe 
i niezawodne zasilanie kotła w wodę, z uwzględnieniem ewentualnej 
awarii kotła, a ilośd i wydajnośd pomp powinna byd zgodna z przepisami 
z zakresu dozoru technicznego

 

www.BHP-

PPOZ

.org