POLITECHNIKA OPOLSKA
Wydział Mechaniczny
Katedra Pojazdów Drogowych i Rolniczych
INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA
Laboratorium:
Pojazdy Rolnicze i Leśne
Temat:
Pomiar geometrii ustawienia
kół ciągnika rolniczego.
Wyznaczanie promienia
toczenia ciągnika rolniczego
Opracował: dr inż. J. Mamala, mgr inż. S. Prokop
PDF created with pdfFactory trial version
1. Cel
ćwiczenia
Celem
ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi parametrami
geometrycznymi zawieszenia ci
ągnika rolniczego, ich zdiagnozowanie i
regulacja.
2. Wst
ęp
Wzrastaj
ąca liczba wypadków samochodowych powoduje, że najważniejszym
zagadnieniem, dla osób zajmuj
ących się współczesną motoryzacją, jest
bezpiecze
ństwo jazdy. Jednym z czynników mających wpływ na bezpieczną
jazd
ę jest geometria ustawienia kół samochodu. Producenci samochodów
ustalaj
ą optymalne wartości parametrów charakteryzujących ustawienie kół.
Utrzymanie ich w granicach tolerancji - to bezpiecze
ństwo kierowcy,
pasa
żerów i ładunku, zwłaszcza przy większych prędkościach jazdy.
Przeprowadzana okresowo kontrola ustawienia kó
ł samochodu, za pomocą
odpowiedniego przyrz
ądu, umożliwia w porę wykrycie i usunięcie usterek,
przez co wyd
łuża się okres użytkowania opon oraz zapewnia się ich
równomierne zu
życie.
We wspó
łczesnych samochodach osobowych i dostawczych należy
wykonywa
ć pomiary geometrii kół przyrządami czteroczujnikowymi, które
umo
żliwiają pomiar zwłaszcza zbieżności połówkowych kół przednich -
wzgl
ędem geometrycznej osi jazdy, tj. osi wzdłuż której porusza się pojazd.
Ma to szczególne znaczenie przy kontrolowaniu geometrii kó
ł samochodów
powypadkowych. Geometri
ę ustawienia kół charakteryzuje kilka wielkości.
O
ś symetrii samochodu - to linia przebiegająca przez środki osi przedniej i
tylnej (rys. 1).
PDF created with pdfFactory trial version
Rys. 1
Geometryczna o
ś jazdy - to prosta (dwusieczna) dzieląca kąt zbieżności
ca
łkowitej kół tylnych na dwa równe kąty (rys. 1). Jeżeli osie kół przednich i
tylnych s
ą do siebie równoległe i nie przesunięte względem siebie oraz
zbie
żności połówkowe kół tylnych są takie same, to geometryczna oś jazdy
pokrywa si
ę z osią symetrii. W przeciwnym wypadku występuje tzw.
odchylenie geometrycznej osi jazdy od osi symetrii.
Zbie
żność kół - jest wartością wskazującą na wzajemne położenie względem
siebie kó
ł przednich lub tylnych, patrząc od przodu pojazdu. Wartości
zbie
żności są dodatnie, jeżeli koła skierowane są do wewnątrz. Jeżeli koła
skierowane s
ą na zewnątrz to wartości są ujemne, a koła określa się mianem
rozbie
żnych (rys. 2). W zależności od zastosowanego przyrządu zbieżność
mierzona jest jako k
ąt w stopniach kątowych lub jako wartość liniowa w
milimetrach. Równie
ż od przyrządu zależy czy mierzona jest zbieżność
ca
łkowita obu kół, czy też zbieżności połówkowe każdego z kół.
PDF created with pdfFactory trial version
Rys. 2
Zbie
żność całkowita jest sumą zbieżności połówkowych kół (z zachowaniem
znaku). Prawid
łowe ustawienie zbieżności lub rozbieżności zapewnia
równoleg
ły bieg kół, gdy pojazd jest w ruchu. Nieprawidłowe ustawienie może
mie
ć ujemny wpływ na stabilność i kontrolowanie biegu pojazdu oraz na
zu
życie ogumienia. Producenci samochodów różnie zalecają dokonywanie
pomiaru zbie
żności. Jedni przy kołach ustawionych do jazdy "na wprost"
wzgl
ędem geometrycznej osi jazdy, inni zalecają ustawić przekładnię
mechanizmu kierowniczego w po
łożeniu środkowym.
K
ąt pochylenia koła - to kąt zawarty pomiędzy pionem a płaszczyzną koła
(rys. 3). Je
żeli koło przy widoku pojazdu z przodu lub z tyłu jest pochylone na
zewn
ątrz, to pochylenie jest dodatnie. Jeżeli pochylone jest do wewnątrz,
wyst
ępuje pochylenie ujemne. Tylne koła napędzane osią sztywną mają
najcz
ęściej pochylenie równe 0°, koła prowadzone na wahaczach mają
niewielkie pochylenie ujemne. W przypadku pochylenia dodatniego ko
ło
wywiera zwi
ększony nacisk na łożysko wewnętrzne piasty, a więc łożysko
zewn
ętrzne i nakrętka mocująca koło na czopie są odciążone. Koła o takim
pochyleniu tworz
ą na płaszczyźnie jezdni stożki odtaczane, powodujące
rozchodzenie si
ę kół podczas ruchu pojazdu do przodu, co ogranicza
tendencj
ę do drgań samowzbudnych. Koła przednie o dużym pochyleniu mają
du
żą zbieżność. Działanie stożków odtaczanych, utworzonych przez koła, w
tak znaczny sposób przeciwdzia
ła zbieżności, że przy jeździe do przodu
powoduje równoleg
łe ustawienie kół. Małe pochylenie lub pochylenie równe
zero wi
ąże się przeważnie z małą lub zerową zbieżnością. Ujemne
PDF created with pdfFactory trial version
pochylenie, przy szybkiej je
ździe na zakrętach, zwiększa poprzeczną
spr
ężystą reakcję opony, przeciwstawiającą się odśrodkowej sile
bezw
ładności. Pochylenie koła mierzone jest w stopniach kątowych, a koła, w
trakcie pomiaru, powinny znajdowa
ć się w położeniu do jazdy "na wprost".
Niektórzy producenci samochodów wymagaj
ą pomiaru pochylenia koła przy
jego zbie
żności połówkowej równej zeru.
Rys. 3
K
ąt pochylenia osi sworznia zwrotnicy - to kąt zawarty pomiędzy
sworzniem zwrotnicy a prost
ą pionową, patrząc od przodu lub tyłu samochodu
(rys.
4).
Przy
nowoczesnych pojazdach ze sworzniami kulistymi
zast
ępującymi sworznie zwrotnicy, tworzona jest dla tego pomiaru linia
przebiegaj
ąca przez oś obrotu tych sworzni podczas skrętu. Odległość
punktów utworzonych przej
ściem przez płaszczyznę jezdni osi: pochylenia
ko
ła i sworznia zwrotnicy nazywa się promieniem zataczania. Jeżeli punkt
przeci
ęcia tych osi leży poniżej płaszczyzny jezdni, to promień zataczania
okre
śla się jako dodatni, a jeżeli powyżej - jako ujemny. Po wjechaniu w
zakr
ęt, pochylenie osi sworznia zwrotnicy i promień zataczania powodują
uniesienie przodu pojazdu, natomiast po przejechaniu zakr
ętu zwolniona
kierownica powraca do po
łożenia wyjściowego pod wpływem ciężaru pojazdu,
dzia
łającego na przednie koła.
PDF created with pdfFactory trial version
Rys. 4
K
ąt sumaryczny - jest sumą kątów: pochylenia koła i pochylenia osi sworznia
zwrotnicy. Je
żeli kąt ten odbiega znacznie od podanej w instrukcji wartości, to
nale
ży sprawdzić, czy odpowiednia zwrotnica nie uległa przestawieniu lub
p
ęknięciu. W przypadku prawidłowego kąta pochylenia koła można nie
przeprowadza
ć pomiaru kąta pochylenia osi sworznia zwrotnicy, gdyż oba te
k
ąty są ze sobą powiązane konstrukcyjnie. W razie konieczności
przeprowadzenia regulacji, nale
ży najpierw ustawić kąt pochylenia osi
sworznia zwrotnicy, a nast
ępnie sprawdzić kąt pochylenia koła i ewentualnie
oba te k
ąty korygować.
K
ąt wyprzedzenia osi sworznia zwrotnicy - to kąt zawarty pomiędzy osią
sworznia zwrotnicy a prost
ą pionową, patrząc z boku samochodu (rys. 5).
Je
żeli punkt przecięcia osi sworznia zwrotnicy z jezdnią wyprzedza punkt
styku opony z jezdni
ą, to kąt ten ma wartość dodatnią i jest to wyprzedzenie.
W przeciwnym razie k
ąt jest ujemny i określa się go mianem opóźnienia osi
sworznia zwrotnicy. W przypadku stosowania wyprzedzenia osi sworznia
zwrotnicy ko
ła nie są pchane, lecz wleczone i po wyjściu z zakrętu
samoczynnie powracaj
ą do pozycji jazdy "na wprost". Siła, powodująca
samoczynne ustawienie si
ę kół do jazdy "na wprost", jest wywołana w
jednakowym stopniu dzia
łaniem kąta wyprzedzenia, jak i pochylenia osi
sworznia zwrotnicy. Konstruktorzy samochodów zazwyczaj projektuj
ą
sworze
ń zwrotnicy z dodatnim kątem wyprzedzenia. Niewielkie ujemne kąty
spotyka si
ę w pojazdach z przednim napędem i napędem na wszystkie koła.
Du
że dodatnie kąty wyprzedzenia stosuje się w samochodach z silnikiem
umieszczonym na tylnej osi nap
ędzanej i z nie dociążoną osią przednią oraz
PDF created with pdfFactory trial version
w bardzo szybkich samochodach sportowych, w celu zwi
ększenia
stateczno
ści jazdy z dużymi prędkościami.
Rys. 5
Nierównoleg
łość osi kół - jest to kąt pomiędzy prostą przechodzącą przez
o
ś przednią samochodu a prostą prostopadłą do geometrycznej osi jazdy (rys.
6). Nierównoleg
łość osi kół określa się również jako kąt utworzony między
prostymi przechodz
ącymi przez osie kół, w przypadku niezachowania ich
wzajemnej równoleg
łości. Niektóre samochody są fabrycznie montowane z
niewielk
ą nierównoległością osi, w taki sposób, że prawe koło przednie
wyprzedza lewe. Spowodowane to jest cz
ęstym najeżdżaniem prawą stroną
samochodu na kraw
ężniki. W wyniku tego po pewnym czasie następuje
cofni
ęcie się prawego koła przedniego względem lewego.
Rys. 6
Ró
żnica kątów skrętu kół - jest to różnica pomiędzy kątem skrętu koła
zewn
ętrznego a kątem skrętu koła wewnętrznego (rys. 7). Producenci
samochodów zalecaj
ą zwykle skręcać koło zewnętrzne o 20°. Różnica kątów
PDF created with pdfFactory trial version
skr
ętu kół w lewo i w prawo powinna być taka sama, z uwzględnieniem
tolerancji podanych przez producentów. Je
żeli wartości różnicy kątów skrętu
kó
ł przy skręcie w lewo i w prawo wyraźnie się różnią, mimo że zbieżność kół
jest prawid
łowa, to najczęstszą przyczyną jest zgięcie drążka kierowniczego
albo d
źwigni zwrotnicy.
Rys. 7
Maksymalny k
ąt skrętu kół - to największy możliwy do uzyskania skręt kół w
lewo i w prawo (rys. 8). Parametr ten decyduje o zwrotno
ści samochodu, co
ma szczególne znaczenie w czasie parkowania samochodu i wykonywania
nim manewrów na zat
łoczonych wąskich ulicach.
Rys. 8
Nadal w polskich warsztatach najcz
ęściej spotykanym przyrządem do
pomiaru geometrii kó
ł jest PKo-4 produkowany przez PRECYZJĘ z
Bydgoszczy. Mimo,
że ma on, dzięki licznym zaletom (prostota budowy i
obs
ługi, niezawodność), dużą rzeszę zwolenników, należy otwarcie
PDF created with pdfFactory trial version
powiedzie
ć - jest to przyrząd przestarzały. Mierzy ze zbyt małą dokładnością i
tylko wzgl
ędem osi symetrii pojazdu, a nie względem geometrycznej osi jazdy.
Znamienne jest tak
że i to, że nie jest on produkowany od 8 lat, choć nadal
serwisowany przez producenta. Wszyscy w
łaściciele PKo-4 i starszych modeli
powinni si
ę zastanowić, czy nie nadszedł już najwyższy czas na zmianę
przyrz
ądu, zwłaszcza, że współczesne samochody są bardziej wymagające.
W literaturze mo
żna spotkać różne klasyfikacje przyrządów do pomiaru
geometrii kó
ł. Najczęściej rozróżnia się następujące rodzaje tych urządzeń:
•
optyczno-mechaniczne,
•
optyczne,
•
optyczno-elektroniczne,
•
elektroniczne,
•
komputerowe.
Analizuj
ąc różne typy przyrządów do pomiaru geometrii kół, należy zwrócić
uwag
ę na to czy:
•
promie
ń pomiarowy projektora wysyłany jest przez żarówkę, czy przez
laser,
•
w przyrz
ądach elektronicznych istnieje możliwość transmisji i
rejestrowania wyników na komputerze,
•
w przyrz
ądach komputerowych zespoły pomiarowe połączone są
mi
ędzy sobą linkami pomiarowymi, czy też bezlinkowo, za pomocą
kamer wysy
łających promienie podczerwone oraz, czy komunikacja z
komputerem odbywa si
ę przewodowo, czy też bezprzewodowo, drogą
radiow
ą,
•
zasilanie zespo
łów pomiarowych realizowane jest przewodowo, czy za
pomoc
ą baterii akumulatorów.
GTO - Quatro firmy PRECYZJA jest w obecnej chwili jednym z najprostszych
w obs
łudze i na pewno najtańszym z dostępnych na rynku przyrządów do
pomiaru geometrii ustawienia kó
ł i osi w samochodach osobowych i
dostawczych. Jest to urz
ądzenie optyczno-mechaniczne, którego kąty
PDF created with pdfFactory trial version
poziome (zbie
żności kół, nierównoległość osi i odchylenie geometrycznej osi
jazdy od osi symetrii) mierzone s
ą na drodze optycznej z wykorzystaniem
projektora, a k
ąty pionowe (kąty pochylenia kół oraz kąty wyprzedzenia i
pochylenia osi sworzni zwrotnic) w sposób mechaniczny. O GTO-Quatro
mo
żna z uzasadnieniem powiedzieć, że zastąpił on na polskim rynku przyrząd
PKo-4. Sprzedano go ju
ż ponad 1,5 tys.sztuk i nadal cieszy się dużym
uznaniem. Od PKo-4 ró
żni go m. in.: większa dokładność, zwartość
konstrukcji (wyeliminowano du
że ekrany i liniały ustawcze, które utrudniały
prac
ę i zajmowały dużo miejsca w warsztacie), uproszczono w obsłudze
sposób przeprowadzenia kompensacji bicia i zast
ąpiono żarówkę 6 V
(dost
ępną tylko u producenta) zwykłą samochodową żarówką 12 V, 21 W (w
razie przepalenia mechanik sam mo
że ją wymienić), dzięki nowemu układowi
optycznemu obraz
świetlny jest wyraźniejszy i ostrzejszy. GTO-Quatro jest
przyrz
ądem czteroczujnikowym, który pozwala wykonać pełną geometrię kół
równie
ż w samochodach powypadkowych. Przyrząd ten może także
pracowa
ć jako dwuczujnikowy (pomiar względem osi symetrii). Wówczas na
tylne ko
ła zakłada się ekrany tylne, które są w wyposażeniu przyrządu.
Warsztaty, które posiadaj
ą starszą, jeszcze dwuczujnikową wersję tego
przyrz
ądu (o nazwie GTO-Super), mogą dokupić tylne czujniki i po wspólnej
kalibracji z przednimi b
ędą właścicielami przyrządu czteroczujnikowego
mierz
ącego względem geometrycznej osi jazdy (dokupić należy również płyty
rolkowe pod tylne ko
ła).
PDF created with pdfFactory trial version
Fot. 2. GTO-Quatro-Laser 2
Przyrz
ąd GTO produkowany jest również w wersji laserowej. Nosi on
wówczas nazw
ę GTO-Quatro-Laser 2 (fot. 2). Umieszczony w nim projektor
wyposa
żony jest zamiast żarówki w dwa lasery. Dzięki temu nawet przy
du
żym nasłonecznieniu wyraźnie widać plamkę lasera na ekranach. W wersji
laserowej przyrz
ąd może być zasilany przewodowo, przez zasilacz 6 V lub
bezprzewodowo, bateriami niklowo - kadmowymi. U
żyte lasery mają małą
moc (do 1 mW), dzi
ęki czemu są w pełni bezpieczne (2 klasa
bezpiecze
ństwa). Nie wolno jedynie spoglądać w wiązkę laserową, ani
obserwowa
ć jej przez przyrządy optyczne. Dzięki prostocie budowy
przyrz
ądy GTO nie wymagają praktycznie serwisu producenta. Użytkownik
wykorzystuj
ąc belkę kontrolną i specjalny przyrząd do kalibracji luster, ma
mo
żliwość sprawdzenia dokładności wskazań. Obie wersje przyrządu, tzn.
żarówkowa - GTO-Quatro i laserowa - GTO-Quatro-Laser 2 mają atesty
Instytutu Transportu Samochodowego.
W kraju spotka
ć można również inne przyrządy optyczno-mechaniczne. Są to:
dwuczujnikowy,
żarówkowy Uni-Lux firmy HPA i dwuczujnikowy, laserowy
Dynaliner 312 firmy Hofmann, który ma mo
żliwość sprawdzenia
geometrycznej osi jazdy przy u
życiu części dodatkowych.
PDF created with pdfFactory trial version
GTL Colt firmy PRECYZJA jest przyrz
ądem laserowo-elektronicznym,
którego budow
ę można scharakteryzować jako optyczno-mechaniczno-
elektroniczna.
S
łuży
on
do
pomiaru
samochodów
osobowych
(czteroczujnikowo),
ci
ężarowych
(dwuczujnikowo
z
wykorzystaniem
specjalnych linia
łów do pomiaru względem osi ramy pojazdu), autobusów,
przyczep i naczep (wi
ęcej informacji o tym przyrządzie w następnym artykule,
omawiaj
ącym urządzenia dla samochodów ciężarowych).
Fot. 3. GTE Geoaxis
GTE Geoaxis (fot. 3) firmy PRECYZJA jest przyrz
ądem elektronicznym, w
którym
wykorzystano
technik
ę
mikroprocesorow
ą.
Do
pomiaru
wykorzystywane s
ą cztery zespoły pomiarowe, które mają łącznie 8 czujników
po
łożenia połączonych ze sobą linkami pomiarowymi. W ten sposób badany
pojazd opasany jest ze wszystkich stron. Przyrz
ąd może również pracować
dwuczujnikowo. Wyniki pomiarów pokazywane s
ą na dwóch dużych
PDF created with pdfFactory trial version
wy
świetlaczach cyfrowych umieszczonych na płycie czołowej. Na niej
znajduje si
ę również:
•
12 przycisków pomiarowych wraz z piktogramami, które w sposób
symboliczny okre
ślają mierzone kąty,
•
12 przycisków funkcjonalnych, które ustalaj
ą tryb pracy przyrządu i
uruchamiaj
ą funkcje dodatkowe,
•
diodowe strza
łki kierunkowe, które w pomiarach dynamicznych (pomiar
k
ąta wyprzedzenia i pochylenia osi sworznia zwrotnicy) nakazują
wykonanie skr
ętu kół w określonym kierunku,
•
schemat podwozia pojazdu, w którym diody w ko
łach informują o
przeprowadzonej lub nieprzeprowadzonej kompensacji bicia.
Urz
ądzeniem Geoaxis można pracować za pomocą zdalnego sterowania
(pilot jest w wyposa
żeniu podstawowym przyrządu). Ponadto, przyrząd może
by
ć wyposażony w obrotnice elektroniczne i tzw. zaciski szybkomocujące (fot.
4), które w przypadku obr
ęczy ze stopów lekkich, nie wykazujących bicia,
umo
żliwiają pomiar bez przeprowadzenia kompensacji bicia układu koło-
zacisk. Przy korzystaniu ze zwyk
łych zacisków, kompensację bicia
przeprowadza si
ę w pełni elektronicznie, czteropunktowo, w trakcie obrotu
ko
ła o 180°. Po skończonym pomiarze istnieje możliwość wykonania wydruku
protoko
łu pomiarowego na drukarce formatu A4. Możliwa jest również
transmisja danych do komputera, w którym dzi
ęki specjalnemu programowi
mo
żna zapamiętać wykonaną usługę, porównać otrzymane wyniki z danymi
wzorcowymi, podejrze
ć sposób obciążenia pojazdu w trakcie pomiarów
wymaganych przez producenta pojazdu. Wykorzystuj
ąc dowolny samochód,
mo
żna dzięki specjalnej procedurze pomiarowej sprawdzić dokładność
wskaza
ń przyrządu.
PDF created with pdfFactory trial version
Fot. 4 Zacisk szybkomocuj
ący
Równie
ż elektronicznymi przyrządami są Dynaliner 321 firmy HOFMANN i
Eurotronik firmy HPA.
W
śród oferowanych przyrządów do pomiaru geometrii kół samochodowych
najwi
ęcej na rynku jest urządzeń komputerowych, z których najczęściej w
warsztatach spotyka si
ę GTI Geomaster (fot. 5) produkowany przez
PRECYZJ
Ę z Bydgoszczy. GTI wyposażony jest w cztery zespoły pomiarowe
z 8 czujnikami po
łożenia połączonymi linkami pomiarowymi. Można się nim
pos
ługiwać wykorzystując tylko dwa, przednie zespoły pomiarowe. Cały
pomiar nadzorowany jest przez komputer typu PC z odczytem na ekranie
kolorowego
monitora.
Zespo
ły pomiarowe zostały wyposażone w
specjalistyczne czujniki optoelektroniczne i rezystancyjne o podwy
ższonej
dok
ładności. Kompensacja bicia układu koło-zacisk realizowana jest
czteropunktowo. Przy u
życiu zacisków szybkomocujących możliwy jest
PDF created with pdfFactory trial version
pomiar (przy ko
łach niewykazujących bicia), w którym eliminuje się czynność
kompensacji. Geomaster mo
że współpracować zarówno z obrotnicami
mechanicznymi jak i elektronicznymi. Diagnosta mo
że sterować pracą
urz
ądzenia bezpośrednio z klawiatury lub zdalnie, za pomocą pilota.
Urz
ądzenie może pracować w cyklu automatycznym, wówczas mechanik jest
prowadzony przez komputer od pocz
ątku do końca całego cyklu pomiarowego
lub z indywidualnym wyborem poszczególnych funkcji. GTI porównuje
zarówno na ekranie monitora jak i na wydruku rzeczywiste wyniki pomiarów z
warto
ściami wzorcowymi. Istnieje również możliwość prowadzenia
komputerowej
bazy
danych
wykonanych
us
ług. Wśród urządzeń
komputerowych GTI Geomaster wyró
żnia się m.in. specjalną kartą
d
źwiękową, dzięki której przekazywane są w języku polskim komunikaty
instruuj
ące diagnostę w trakcie pomiarów o potrzebie przeprowadzenia
kolejnych czynno
ści.
Fot. 5. GTI Geomaster
Jednym z bardziej znanych producentów urz
ądzeń do pomiaru ustawienia kół
jest firma BEISSBARTH z Monachium. Beissbarth produkuje ca
łą rodzinę
przyrz
ądów komputerowych, z których najprostszym jest Microline 3000 PC.
Jest on wyposa
żony w cztery zespoły pomiarowe, które mają 6 czujników
po
łożenia połączonych ze sobą linkami pomiarowymi. Urządzeniem można
sterowa
ć z klawiatury lub za pomocą pilota. Możliwe jest porównanie danych
producenta z danymi aktualnie mierzonego pojazdu. Warto
ści liczbowe
zmierzonych parametrów wy
świetlane na ekranie monitora w kolorze
zielonym - mieszcz
ą się w granicach tolerancji, w kolorze czerwonym - są
PDF created with pdfFactory trial version
poza tolerancj
ą, a w kolorze żółtym - brak porównania z danymi producenta
(fot. 6). Przyrz
ąd może współpracować z drukarką formatu A4. Innym
urz
ądzeniem produkowanym przez firmę BEISSBARTH jest Microline 4000.
Jego zespo
ły pomiarowe wyposażone są w kamery CCD, które wysyłają
promienie podczerwone opasaj
ące cały samochód (również z tyłu). Dzięki
temu komunikacja mi
ędzy zespołami pomiarowymi odbywa się bezlinkowo i
bezprzewodowo. Transmisja danych do komputera realizowana jest równie
ż
bezprzewodowo, za pomoc
ą promieni podczerwonych. Oprócz programu
pomiarowego na twardym dysku komputera zapisywane s
ą także następujące
funkcje:
Fot. 6. Obraz na monitorze Microline 3000 PC w trakcie pomiarów
•
kartoteka klientów do automatycznego gromadzenia w pami
ęci
wszystkich danych pomiarowych zmierzonych pojazdów klientów, po
wykonaniu wydruku; archiwum mo
że pomieścić do 20 000 oddzielnych
kartotek klientów,
•
graficzne obrazy punktów regulacyjnych z miejscem na 4000 ró
żnych
obrazów (fot. 7),
•
pami
ęć danych fabrycznych pojazdów o pojemności 100 000
pojazdów,
•
biblioteka programów w ró
żnych wersjach językowych do wyboru
(seryjnie 10 kompletnych wersji j
ęzykowych - w tym pełne
oprogramowanie w j
ęzyku polskim),
PDF created with pdfFactory trial version
•
automatyczne przeliczanie warto
ści fabrycznych zbieżności w mm,
calach albo dziesi
ętnych częściach stopni kątowych.
Fot. 7. Obraz punktu regulacyjnego w Microline 4000
Najm
łodszym przedstawicielem rodziny komputerowych systemów pomiaru
geometrii ustawienia kó
ł firmy BEISSBARTH jest Microline 4600 (fot. 8). Jest
to system komputerowy z 6 czujnikami po
łożenia. Każdy z czterech zespołów
pomiarowych wyposa
żony jest w kamerę video CCD i własny mikroprocesor.
Transmisja danych do monitorowej jednostki komputerowej PC odbywa si
ę
drog
ą przewodową. Obsługa i przywołanie zmierzonych wartości odbywa się
za pomoc
ą klawiatury komputerowej wyposażonej w szablon przedstawiający
funkcje. U
żytkownik może dokonać wyboru między pomiarem o dowolnym
dost
ępie lub według programu automatycznego (kompletny pomiar metodą
"krok za krokiem"). Microline 4600 jest dostarczany w dwóch wersjach: z 14"
albo 20" monitorem kolorowym. Przyrz
ąd ten ma atest ITS-u.
PDF created with pdfFactory trial version
Fot. 8. Microline 4600
Inne przyrz
ądy komputerowe to: SAC 1800 (firma Sun), FWA 211 (Bosch),
Exact 60E (Corchi), Smart 700 (GS), V.A.G. 1944 (Hunter), CCD 3000
(Bear), Teorema (Faip), rodzina przyrz
ądów Visualiner firmy FMC.
3. Metodyka bada
ń
Zapoznanie si
ę z oprzyrządowaniem do pomiaru geometrii zawieszenia.
Przeprowadzenie podstawowej regulacji geometrii.
4. Program
ćwiczenia
PDF created with pdfFactory trial version
- omówienie budowy uk
ładu zawieszenia i czynników wpływających na jego
geometri
ę,
- przeprowadzenie pomiaru wybranych parametrów,
- ocena nieprawid
łowości i ich wpływu na zachowanie się pojazdu,
- regulacja parametrów mo
żliwych do ustawienia,
5. Zakres sprawozdania
Sprawozdanie zawiera:
- wst
ęp teoretyczny dotyczący omawianego tematu,
- opis stanowiska pomiarowego,
- wyniki pomiarów,
- wnioski dotycz
ące pomiarów i ich wpływu na zachowanie się pojazdu w
przypadku, gdy zanotowane zosta
ły odstępstwa od zaleceń producenta.
PDF created with pdfFactory trial version