Szczepienia osób
narażonych w sposób
szczególny na zakażenie
lek. med. Barbara Kapturkiewicz
Oddział Obserwacyjno – Zakaźny Dorosłych i Dzieci
Szpitala Specjalistycznego im. S. Żeromskiego
Szczepienia osób
narażonych w sposób
szczególny na zakażenie
lek. med. Barbara Kapturkiewicz
Oddział Obserwacyjno – Zakaźny Dorosłych i Dzieci
Szpitala Specjalistycznego im. S. Żeromskiego
SZCZEPIENIA PRZECIW WŚCIEKLIŹNIE
2
W Polsce obecnie występują sporadyczne
zachorowania na wściekliznę;
Jest to
efekt szczepień poekspozycyjnych
ludzi oraz
masowych szczepień profilaktycznych
zwierząt;
W Polsce zarejestrowane są 2 szczepionki nowej
generacji
– zgodne z rekomendacjami WHO. Zawierają
inaktywowane wirusy wścieklizny i są wyprodukowane
na hodowlach komórkowych;
Preparaty:
Rabipur 1 ml - im, sc
Verorab 0,5 ml - im, sc
SZCZEPIENIA PRZECIW WŚCIEKLIŹNIE
3
Szczepienia obowiązkowe
bezpłatne
dotyczą osób podejrzanych o zakażenie
wirusem wścieklizny:
pokąsane przez zwierzę dzikie, również
nietoperza
pokąsane przez wściekłe zwierze domowe
u których doszło do zanieczyszczenia błon
śluzowych lub uszkodzonej skóry śliną lub
substancją mózgową zwierzęcia wściekłego
pokąsane przez zwierzę domowe podejrzane o
wściekliznę, u którego nie wykluczono tej choroby
pośmiertnie lub przyżyciowo
SZCZEPIENIA PRZECIW WŚCIEKLIŹNIE
4
Szczepienia profilaktyczne
zalecane są wg
PSO:
osobom wyjeżdżającym w rejony endemiczne (na
koszt szczepionego);
osobom pracującym zawodowo z wirusem
wścieklizny (pracownicy laboratoriów, lekarze
weterynarii, osoby mające kontakt z nietoperzami
itp)
–
na koszt pracodawcy;
SZCZEPIENIA PRZECIW WŚCIEKLIŹNIE
5
Przeciwwskazania
– brak w przypadku ekspozycji
na wirusa wścieklizny, gdyż jest to
jedyna metoda
pozwalająca zapobiec śmierci osób zakażonych
;
W sytuacji szczepień profilaktycznych,
przeciwwskazaniem jest anafilaksja po poprzedniej
dawce szczepionki
. Przy ogólnych
przeciwwskazaniach do szczepień rozważyć
odroczenie.
NOP po szczepionkach
zarejestrowanych w
Polsce
występują rzadko i mają łagodny
charakter -
miejscowy obrzęk, bolesność,
zaczerwienienie, czasem gorączka i alergie typu
pokrzywki.
SZCZEPIENIA PRZECIW WŚCIEKLIŹNIE
6
W przypadku znacznego narażenia na zakażenie
wirusem wścieklizny stosujemy uodpornienie bierno-
czynne;
Oprócz szczepionki podajemy swoistą immunoglobulinę
ludzką zawierającą przeciwciała przeciwko wirusowi
wścieklizny.
Swoistą immunoglobulinę ludzką podajemy w
dawce
20 j. m./kg masy ciała, do 7 dni od dnia podania
pierwszej dawki szczepionki;
Przy głębokich pokąsaniach - ranę po wypłukaniu
wodą z mydłem należy nasączyć dookoła częścią
obliczonej dawki surowicy;
SZCZEPIENIA PRZECIW WŚCIEKLIŹNIE
7
Osoby które miały
kontakt narażający ze
szczepionką doustną dla zwierząt dzikich
należy poddać szczepieniu
poekspozycyjnemu;
SZCZEPIENIA PRZECIW WŚCIEKLIŹNIE
8
SZCZEPIENIA PRZECIW WŚCIEKLIŹNIE (POEKSPOZYCYJNE)
SZCZEPIENIA PRZECIW WŚCIEKLIŹNIE
9
SZCZEPIENIA PRZECIW WŚCIEKLIŹNIE (POEKSPOZYCYJNE)
Wytyczne dotyczą swoistego zapobiegania wściekliźnie u osób
mających kontakt ze zwierzęciem chorym lub podejrzanym o
zachorowanie na wściekliznę.
Swoiste zapobieganie czynne:
rozpoczęcie szczepienia wg skróconego (tj. poekspozycyjnego)
schematu szczepień zgodnie z zaleceniami producenta szczepionki –
schemat podawania kolejnych dawek - w 0; 3; 7; 14; 30 dobie.
Szczepienie przypominające
(w przypadku kolejnych ekspozycji):
2 dawki szczepionki: 0, 3 doba
SZCZEPIENIA PRZECIW TĘŻCOWI
10
Szczepionka przeciwtężcowa
służy do ochrony
indywidualnej. Choroba
nie przenosi się z człowieka
na człowieka
, więc odporność zbiorowiskowa nie
ma znaczenia ochronnego
szczepionka jest anatoksyną tężcową adsorbowaną na
wodorotlenku glinu
Obraz
z
roku ukazujący
łukowate wyprężenie ciała
wywołane tężcem
SZCZEPIENIA PRZECIW TĘŻCOWI
11
Skuteczność szczepionki
przy przestrzeganiu
schematu uodpornienia
wynosi 100%
NOP
odczyny miejscowe -
bolesność, obrzęk, zaczerwienienie
odczyny ogólne - gorączka, uczucie rozbicia
bardzo rzadko objawy nadwrażliwości;
Szczepieniom obowiązkowym
podlegają w Polsce
dzieci
od 7 tygodnia do 19 roku życia, otrzymując w
tym czasie
7 dawek szczepionki;
Dorosłym zaleca się dawki przypominające co
10 lat
, najlepiej szczepionką Td;
SZCZEPIENIA PRZECIW TĘŻCOWI
12
Profilaktyka poekspozycyjna
po zranieniu zależy
od
historii szczepień pacjenta, jego stanu
odporności oraz od rodzaju rany;
Rany wysokiego ryzyka -
zanieczyszczone ziemią
i odchodami zwierząt, późno opracowane
chirurgicznie, z elementami martwych tkanek i
ciałami obcymi;
Szczepienie poekspozycyjne
jest
obowiązkowe i
bezpłatne;
Immunoglobulina ludzka
swoista przeciwtężcowa
jest odpłatna;
SZCZEPIENIA PRZECIW TĘŻCOWI
13
Wytyczne dotyczące swoistego zapobiegania tężcowi u zranionych osób
SZCZEPIENIA PRZECIW TĘŻCOWI
14
Na przykładzie szczepień przeciwko tężcowi widać
konieczność prowadzenia prawidłowej dokumentacji
szczepień. Po każdym szczepieniu bez karty
uodpornienia lekarz ma
obowiązek wydać
zaświadczenie.
Lekarz POZ
ma obowiązek informowania o
szczepieniach zalecanych. Fakt poinformowania
należy umieścić w dokumentacji i
potwierdzić
podpisem pacjenta
SZCZEPIENIA PRZECIW TĘŻCOWI
15
Przechorowanie tężca nie pozostawia
odporności.
Po okresie rekonwalescencji należy
zaszczepić pacjenta wg podstawowego schematu;
Noworodki z porodów tzw. ulicznych przy ryzyku
zakażenia tężcem otrzymują
Tetabulin
-
swoistą
immunoglobulinę przeciwtężcową ludzką w
standardowej dawce 250j
DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ !
16