Choroba sieroca - hospitalizm, choroba szpitalna, zespół rozłąki 

Występuje  wtedy,  kiedy  pozbawimy  dziecko  we  wczesnym  okresie  życia  przez  dłuższy  czas  opieki 

matki lub innej znaczącej osoby. Przez chorobę sierocą rozumiemy  całokształt zaburzeo psychofizycznych 
występujących u niemowlęcia i małego dziecka w związku z pozbawieniem go opieki macierzyoskiej. 

Będą to zaburzenia: 

1.  ogólnego stanu zdrowia, 
2.  wzrastania, 
3.  rozwoju psychomotorycznego, 
4.  zachowania. 

Fazy rozwoju choroby 

I. 

Faza protestu 

Czynny protest 

U niemowląt: nieustanny płacz, lękliwośd, reagowanie krzykiem na obce osoby. 

U dzieci 2-3 letnich: krzyk, ucieczka, odpychanie obcych osób, szukanie matki. 

II. 

Faza zwątpienia i rozpaczy 

U niemowląt: ogólne obniżenie aktywności – niemowlę nie interesuje się otoczeniem, zakrywa oczy, 
odwraca się do ściany, nie nawiązuje kontaktu z otoczeniem, jest ciche 

U dzieci 2-3 letnich: dziecko staje się mało aktywne, przestaje wzywad matkę, wykazuje brak chęci 
do jedzenia, snu 

III. 

Faza wyobcowania, tłumienia 

Niemowlęta  sprawiają  wrażenie  zajętych  tylko  sobą  –  na    co  wskazują  ich  ruchy,  czynności 
nawykowe  takie  jak:  kołysanie  się,  kiwanie,  kręcenie  głową,  onanizowanie  itp.  (dziecko  w  ten 
sposób  traci  kontakt  ze  złym  światem).  Mogą  wystąpid  objawy  autoagresji:  bicie  główką  o  ścianę, 
łóżeczko, ssanie ogryzanie palca, poduszki. Charakterystyczny jest także odruch sufitowania, pusty 
wzrok.  Dziecko  odmawia  jedzenia,  następuje  spadek  masy  ciała,  ogólnej  odporności,  bezsennośd. 
W grupie tej zwiększa się zachorowalnośd i umieralnośd. Dzieci 2-3 letnie uruchamiają mechanizmy 
adaptacyjne takie jak: 

1. 

szukanie oparcia w innej osobie, 

2. 

wycofują się z kontaktów z ludźmi, 

3. 

przestają mówid, nie interesują się otoczeniem, zostają w łóżku. 

Dochodzi  nie  tylko  do  zahamowania  rozwoju  (w  każdym  wieku),  ale  też  do  regresu  (cofania  się) 
nabytych  już  cech:  chodzenia,  mówienia,  samodzielnego  jedzenia,  załatwiania  potrzeb 
fizjologicznych itp. 

Im młodsze dziecko tym bardziej nasilone objawy! 
Im dłużej trwa rozłąka, tym trudniej odwrócid zmiany! 

W miarę postępu choroby utrwalają się mechanizmy  ucieczki od kontaktu uczuciowego (boi się że 

zostanie  znów  odrzucony).  Następuje  stan  wyobcowania  społecznego.  Towarzyszy  temu  silne  podłoże 
lękowe i gotowośd do odnawiania rozpaczy. 

Dzieci  te  podobnie  potem  już  jako  dorośli  stają  się  nieufni,  niechętnie  nawiązują  przyjaźnie, 

odznaczają  się  niedojrzałością  społeczną,  obojętnością  uczuciową  lub  uczuciowym  niedosytem,  stanami 
lękowymi i ogólną psychoruchową nadpobudliwością, bardzo często obniżoną inteligencją. 

Choroba sieroca prowadzi do trwałego uszkodzenia mechanizmów emocjonalnych – jednostki takie 

nie  potrafią  nawiązywad  więzi  uczuciowych  z  otoczeniem,  nie  umieją  ani  dawad  ani  odbierad  miłości. 
Choroba sieroca podobnie jak każda inna choroba, może w zależności od ogólnej odporności organizmu  – 
czynid szkody mniejsze lub większe.