background image

KOMENDY WIERSZA POLECE

Ń

 SYSTEMU LINUX

Strona startowa

 > 

Powrót

abort - Nienormalne zakończenie programu
abs - Oblicza bezwzględna zmiennej integer
ac - Wypisuje statystyki odnośnie czasu połączenia uŜytkowników
accept - Przyjmuj połączenie na gnieździe
access - Sprawdź prawa uŜytkownika do pliku
acheflush - WypróŜnij zawartość cache z instrukcjami i/lub z danymi
acos - Funkcja arcus cosinus
acosh - Odwrotność hiperbolicznej funkcji cosinus
adjtimex - Dopasuj zegar kernela
alarm - Ustaw zegar na dostarczenie sygnału alarm
aliases - Plik z aliasami dla sendmaila
alloca - Alokacja pamięci
apropos - Przeszukaj bazę danych whatis pod kątem łańcuchów
ar - Utwórz, modyfikuj i ekstraktuj z archiwów
arch - Wydrukuj architekturę maszyny
ascii - Zestaw zbioru znaków ASCII w postaci ósemkowej, dziesiętnej
ascii-xfr  - Podeślij/pobierz  pliki  przy uŜyciu protokołu ASCII asctime,  ctime,  gmtime, localtime,  mktime  - Konwersja
binarnej daty i czasu
asin - Funkcja arcus sinus
asinh - Odwrotność hiperbolicznej funkcji sinus
assert - Przerwanie pracy programu jeśli wyraŜenie jest fałszywe
atan - Funkcja arcus tangens
atan2 - Funkcja arcus tangens dwóch zmiennych
atanh - Odwrotność hiperbolicznej funkcji tangens
atexit - Rejestracja funkcji wywoływanej po normalnym zakończeniu programu
atof - Konwersja zmiennej napisowej na double
atoi - Konwersja zmiennej napisowej na integer
atol - Konwersja zmiennej strong na long integer
accept   -   zawiadomienie   Podsystemu   Zarzadzania   Wydrukami   (spoolera)   otym,   ze   dla   danych   drukarek   znów   moze
przyjmowac polecenia drukowania
acct - zbiór programów do tworzenia i oceny informacji okreslajacych wykorzystanie systemu (Accounting)
ar - obsługa archiwów i bibliotek
apropos - [słowo kluczowe] podaje dane na temat obiektu określanego danym słowem
at - Wykonanie  poleceń w późniejszym czasie. Polecenia  at  i  batch wczytują  ze  standardowego wejścia (domyślnie z
klawiatury)jedno lub kilka poleceń przeznaczonych do wykonania w terminie późniejszym:
at - w terminie podanym przez argument Czas;
batch - w terminie dogodnym dla systemu.
Wprowadzanie poleceń z klawiatury naleŜy zakończyć naciskając klawisze
Ctrl-D.
awk   -   język   przetwarzania   plików   tekstowych   Polecenie   awk   uruchamia   interpreter   języka   awk,   przeznaczonego   do
przeszukiwania   i   manipulowania   danymi   tekstowymi.   UmoŜliwia   on   między   innymi   wyszukiwanie   w   pliku:   wierszy
spełniających   określony   warunek,   dodawanie   liczb   z   kilku   kolumn   itp.   Interpreter   awk   przeznaczony   jest   do   pisania
stosunkowo prostych programów, bez konieczności uŜywania języków takich jak C lub Pascal.
badblocks - Szukaj na urządzeniu uszkodzonych bloków
basename - Oddziela katalog i przyrostek od nazw plików.
bc - Język kalkulatora dowolnej precyzji
bcmp - Porównanie łańcuchów bajtów
bcopy - Kopiowanie łańcucha bajtów
bdflush - Uruchom, oczyść, lub dostrój daemona bdflush (buffer-dirty-flush)
biff - "Zostań poinformowany, jeśli przyjdzie poczta i od kogo ona jest"
bind - PrzywiąŜ nazwę do gniazda
bison - Generator parserów w wersji GNU (zastępuje program yacc)
bootparam - Wprowadzenie do parametrów bootujących kernela Linuxa.
brk, sbrk - Zmień wielkość segmentu danych
bsearch - Binarne przeszukiwanie posortowanej tablicy
basename - wycięcie bazowej nazwy pliku z pełnej nazwy ścieŜkowej
Polecenie   basename   z   podanego   napisu  (którym   jest   na   ogół  ścieŜkowa   nazwa   pliku)   wybiera   jego   bazową   nazwę,
odrzuca  z niej  przedrostek kończący się  ostatnim  znakiem /  i  wyprowadza  ją  na  standardowe  wyjście. JeŜeli  podano

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

1 z 14

2013-10-03 14:29

background image

przyrostek nazwy (np. rozszerzenie nazwy pliku), to zostanie on równieŜ usunięty z wyodrębnionej nazwy. JeŜeli podanym
napisem   jest   ścieŜkowa   nazwa   pliku,   to   wyodrębniona   zostanie   z   niej   nazwa   samego   pliku,   bez   ścieŜki   dostępu   i
opcjonalnie bez podanego rozszerzenia nazwy, określonego przez argument przyrostek.
Polecenie to jest uŜywane głównie w skryptach shellowych.
batch - wykonanie poleceń w terminie późnieszym, dogodnym dla systemu
Wykonanie poleceń w późniejszym czasie.
Polecenia at i batch wczytują ze standardowego wejścia (domyślnie z klawiatury)jedno lub kilka poleceń przeznaczonych
do wykonania w terminie późniejszym:
at - w terminie podanym przez argument Czas;
batch - w terminie dogodnym dla systemu.
Wprowadzanie poleceń z klawiatury naleŜy zakończyć naciskając klawisze
Ctrl-D.
bc - procesor języka arytmetyki dowolnej precyzji
Polecenie bc udostępnia prosty interakcyjny język o składni przypominającej język C, umoŜliwiający obliczanie wartości
wyraŜeń, oraz realizację kilku własnych poleceń wewnętrznych. Opis wyraŜeń jest pobierany z pliku o podanej nazwie, a
jeŜeli pominięto jego nazwę - z klawiatury. W tym drugim przypadku wyraŜenie jest obliczane bezpośrednio po naciśnięciu
klawisza Enter. MoŜliwe jest równieŜ pisanie prostych programów o składni zbliŜonej do języka C. Polecenie to jest
preprocesorem kalkulatora dc, wywoływanego automatycznie, o ile nie podano opcji -c.
bzero - Wpisywanie zer do łańcucha bajtów
captoinfo - Konwersja opisu terminali w formacie termcap do formatu terminfo
cat - Połącz pliki i wypisz na standardowe wyjcie
catgets - Pobranie komunikatu z katalogu komunikatów
catopen, catclose - Otwarcie/zamknięcie katalogu komunikatów
cbrt - Pierwiastek sześcienny
ceil - Najmniejsza wartość całkowita nie mniejsza niŜ x
chat - Zautomatyzowany skrypt dialogu z modemem
chattr - Zmień atrybuty plików na systemie plików ext2fs
chdir, fchdir - Zmień katalog roboczy
checkalias - Sprawdź czy alias nie jest juŜ zdefiniowany.
chfn - Zmień swoją informację fingerową
chgrp - Zmień grupę właścicieli plików
chkdupexe - Znajdź dublujące się pliki wykonywalne
chmod, fchmod - Zmień prawa pliku
chown, fchown - Zmień właściciela pliku
chroot - Zmień główny katalog
chsh - Zmień powłokę loginową
cjpeg - Konwersja plików graficznych do formatu JPEG
cksum - Oblicz sumę kontrolną i policz bajty w pliku
clear - Wyczyść ekran terminala
clock - Wyznaczanie czasu procesora
clone - Utwórz proces potomny
close - Zamknij deskryptor pliku
closedir - Zamknięcie strumienia katalogu
colrm - Usuń z pliku kolumny
comm - Porównaj dwa posortowane pliki linia po linii
compress uncompress - Skompresuj dane (wersja 4.1)
configure - Przygotuj kod źródłowy do kompilacji
confstr - Pobranie zmiennych łańcuchowych zaleŜnych od konfiguracji
connect - Zainicjuj połączenie poprzez gniazdo
console - Terminal na konsoli i konsole wirtualne
console_codes - Kody konsolowe Linuxa, oraz sekwencje eskejpowe
copysign - Kopiowanie znaku liczby
cos - Funkcja cosinus
cosh - Hiperboliczna funkcja cosinus
cp - Kopiuj pliki i katalogi
create_module - Utwórz wpis ładowalnego modułu
cron - Daemon do wywoływania odłoŜonych komend
crontab - Zarządzanie plikami crontab naleŜącymi do uŜytkowników (V3)
crontab - Opis cyklicznie wykonywanych poleceń.
Polecenie  crontab  moŜe  być stosowane  do   zarządzania  listą  poleceń,  które  powinny   być wykonywane   w  regularnych
odstępach   czasu,   określonych   w   tej   liście.   Lista   tych   poleceń   jest   zapamiętywana   w   pliku   /usr/spool/cron/crontabs
/nazwa_uŜytkownika  nazywanym dalej plikiem crontab. JeŜeli polecenie  crontab zostanie  wywołane  bez opcji, kopiuje
informacje   z   podanego   pliku   lub   ze   standardowego   wejścia   (gdy   nie   wskazano   pliku),   do   pliku   crontab   o   nazwie
uŜytkownika   wywołującego   to   polecenie.   JeŜeli   uŜytkownik   juŜ   posiadał   tam   swój   plik   crontab,   jego   zawartość   jest
zastępowana.
Polecenia  wskazane  w  pliku crontab są  odczytywane  przez proces cron podczas przechodzenia  systemu w  tryb pracy
wielouŜytkownikowej lub po kolejnym wykonaniu polecenia crontab. Z tego powodu ręczne zmiany dokonane w tym pliku
nie   są   od   razu   widoczne   dla   procesu   cron.   Proces   ten   jest   tzw.   demonem   zegarowym,   aktywującym   wykonanie

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

2 z 14

2013-10-03 14:29

background image

wskazanych poleceń w określonych okresach czasu.
cal - drukuje kalendarz na dowolny rok i miesiąc
Polecenie Cal wyprowadza na standardowe wyjście kalendarz dla podanego roku,
a  jeŜeli podano równieŜ miesiąc - kalendarz tylko dla  danego miesiąca  w danym roku. Podanie tylko nazwy miesiąca
powoduje wyprowadzenie kalendarza dla danego miesiąca bieŜącego roku. JeŜeli pominięto argumenty, wyprowadzony
zostanie kalendarz tylko dla poprzedniego, obecnego i następnego miesiąca bieŜącego roku.
cat - łączenie i wyświetlanie plików
wypisuje plik tekstowy o podanej nazwie
Przesyła kopię jednego lub kilku plików do standardowego strumienia wyjściowego
Polecenie  Cat łączy (konkatenuje) zawartości wyspecyfikowanych plików i wyprowadza  całość na  standardowe  wyjście
(ekran). JeŜeli podano tylko jednego pliku, wyprowadzana jest jego zawartość, natomiast gdy nie podano Ŝadnej nazwy
(lub podano znak -), czytany jest standardowy strumień wejściowy.
chmod - zmiana praw dostępu do pliku
Polecenie Chmod (ang. change mode) określa nowe prawa dostępu do podanych
plików (lub katalogów). Prawa mogą być podane w postaci ósemkowej lub znakowo.
chown - zmiana nazwy właściciela pliku
Zmiana właściciela pliku
Polecenie   chown  (change  owner)   zmienia   identyfikator   właściciela   podanych   plików   (lub   katalogów)   na   identyfikator
nowy_właściciel. Nowy identyfikator musi być znany systemowi i moŜe być nazwą lub numerem uŜytkownika. Polecenie to
moŜe wykonać jedynie właściciel pliku lub uŜytkownik uprzywilejowny.
clear - czyszczenie zawartości ekranu
Polecenie   Clear   powoduje   czyszczenie   zawartości   ekranu   i   ustawienie   kursora   w   jego   lewym   górnym   rogu.   JeŜeli
pominięto typ terminala, zostanie przyjęty typ odpowiadający wartości zmiennej TERM. W obu przypadkach uŜyty typ
terminala powinien mieć wartość odpowiadającą typowi pracy terminala ustawionego w jego Setupie.
col - wycięcie wybranych kolumn tekstu
omcm - wyświetlenie wierszy wspólnych dla dwóch plików comm
Polecenie Comm czyta dwa posortowane pliki i wyprowadza na standardowe wyjście ich identyczne wiersze. JeŜeli w roli
nazwy pliku1 lub pliku2 podano znak minus, to identyfikuje on standardowe wejście.
Polecenie Compress dokonuje kompresji podanego pliku i umieszcza go w pliku
o mniejszej objętości. Plik wyjściowy otrzymuje nazwę pliku wejściowego, uzupełnioną o rozszerzenie .Z, a plik wejściowy
(o  ile  nie  uŜyto  opcji  -c)  jest  usuwany. Polecenie  uncompress  odtwarza  plik  pierwotny i  usuwa  jego  skompresowaną
wersję. Polecenie zcat wyprowadza zdekompresowaną zawartość pliku na standardowe wyjście.
cp - kopiowanie plików
cpio - kopiowanie plików do i z archiwum
Polecenie cpio jest uŜywane do obsługi archiwów zawierających pewną liczbę innych plików. Archiwami mogą być zarówno
zwykłe pliki dyskowe, jak i urządzenia wskazane przez odpowiadające im pliki specjalne.
cpp - preprocesor języka C
crontab - obsługa listy cyklicznie wykonywanych poleceń
csplit - podział pliku na części
ctags - tworzenie pliku opisującego teksty programów w języku C
cu - nadzór komunikacji z innymi systemami unixowymi zadzwoń do Unix, cu numer telefoniczny komputera zdalnego
cut - wycięcie fragmentu wiersza
Polecenie   cut   wycina   wskazane   kolumny   lub   fragmenty   z   wszystkich   wierszy   podanych   plików.   Wyniki   tej   operacji
wyprowadza na standardowe wyjście. Wiersze plików nie mogą zawierać więcej niŜ 512 znaków.
Typowym zastosowaniem opisywanego polecenia jest wycinanie odpowiednich kolumn z informacji wyprowadzanych na
standardowe   wyjście   (na   przykład   poleceniem   Is),   wycinanie   wskazanych   pól   z   niektórych   systemowych   plików
konfiguracyjnych lub pól z prostych tekstowych baz danych.
date - Wyświetlenie oraz zmiana daty i czasu.
Polecenie date bez parametrów wyprowadza na standardowe wyjście (domyślnie - ekran terminala) bieŜącą date i czas
systemowy.   Ustawienie   w   zegarze   systemowym   podanej   daty   i   czasu.   Wymagane   są   uprawnienia   uŜytkownika
uprzywilejowanego. Argumenty numeryczne są interpretowane z lewa na prawo jako:
mm - numer miesiąca;
dd - numer dnia w miesiącu;
hh - godzina;
mm - minuty;
yy - dwie ostatnie cyfry numeru roku.
dc - kalkulator dowolnej precyzji
dd - kopiowanie i przekształcanie plików, kopiowanie nośników danych
Polecenie dd kopiuje plik okreslony przez opcje it (input file) do pliku określonego przez opcje of (output file)
Wskazanymi   plikami   mogą   być   nazwy   plików   specjalnych,   identyfikujących   urządzenia   uczestniczące   w   kopiowaniu.
Pominięcie nazw plików powoduje korzystanie ze standardowego wejścia/wyścia.
dc - Kalkulator dowolnej precyzji
dd - Kopiowanie zawartości nośników danych.
Polecenie dd kopiuje plik określony przez opcje if (ang. input file) do pliku określonego przez opcje of (ang. outputfile).
Wskazanymi   plikami   mogą.   być   nazwy   plików   specjalnych,   identyfikujących   urządzenia   uczestniczące   w   kopiowaniu.
Pominiecie nazw plików powoduje korzystanie ze standardowego wejścia/wyjścia.
delete_module - Skasuj wpis ładowalnego modułu.
depmod, modprobe - Programy do "automatycznej" obsługi modułów

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

3 z 14

2013-10-03 14:29

background image

df - wyświetlanie informacji o zajętym i wolnym obszarze pamięci dyskowej
dirname - wydzielenie bazowej nazwy katalogu z nazwy ścieŜkowej
dialog - Wyświetlaj dialogi ze skryptów powłoki
diff - Szukanie róŜnic pomiędzy dwoma plikami
difftime - Obliczanie róŜnicy czasu
dircolors - Konfiguracja kolorów dla `ls'
dirname - Wyodrębnienie nazwy katalogu.
Polecenie  dirname  z pełnej ścieŜkowej  nazwy pliku wyodrębnia  nazwę  katalogu (ścieŜkę  dostępu), w którym plik jest
umieszczony.  Jest  uŜywane  głównie  w  skryptach shellowych, zwykle  ujęte  w  parę  znaków: "  (podstawienie  wyników
wykonania polecenia). JeŜeli podano tylko bazową nazwę pliku, to wyprowadza kropkę (.) identyfikującą katalog bieŜący.
div - Obliczanie ilorazu oraz reszty dzielenia liczb całkowitych
djpeg - Dekompresja pliku JPEG do pliku obrazkowego
dos, xdos, dosexec, dosdebug - Uruchamianie MS-DOS-u i programów
dos - obsługa plików w formacie dosa
dumpe2fs - Wyrzuć dane o systemie plików
dumpkeys - Wyrzuć tabele translacji klawiatury
dup, dup2 - Duplikuj deskryptor pliku
e2fsck - Sprawdź system plików ext2fs (second extended filesystem)
echo - Wyświetl linijkę tekstu
ecvt, fcvt - Konwersja liczby zmiennoprzecinkowej na łańcuch
ed, red - Edytor tekstu
edquota - Edytuj quoty uŜytkowników
eject - Wysuń wyciągalny nonik
env - Uruchom program w zmienionym środowisku
environ - Środowisko uŜytkownika
erf, erfc - Funkcja błędu i uzupełniająca funkcja błędu
errno - Numer ostatniego błędu
execl, execlp, execle, execv, execvp - Wykonanie pliku
execve - Uruchom program
exit - Normalne zakończenie programu
exp, log, log10, pow - Funkcja wykładnicza, logarytm oraz potęga
expand - Skonwertuj znaki tabulacji na spacje
expm1, log1p - Funkcja wykładnicza minus 1, logarytm z 1 plus argument
exports - Systemy plików eksportowane w systemie NFS
echo - wyświetlenie wartości argumentów
Polecenie echo powoduje wyprowadzenie na standardowe wyjście tekstu określonego przez podane argumenty i o ile nie
zakończono  go  znakiem  \c- zakończenie  go  znakiem nowej  linii. Wartością  argumentu moŜe  być parametr pozycyjny,
zmienna lub słowo nie zawierające separatorów. Dla listy argumentów, oddzielające je ciągi sąsiednich separatorów są
wyprowadzone jako pojedynczy znak odstępu. MoŜna temu zapobiec ujmując listę argumentów w cudzysłowy.
expr - Wykonaj wyraŜenia
exit - zakonczenie sesji pracy w srodowisku shella
ed - standardowy edytor tekstowy (wierszowy)
grep - Szukanie napisów w plikach.
Polecenie  grep (ang. global regular expression print) wyszukuje  w podanych plikach wiersze  tekstu, zawierające  ciągi
znaków pasujące do podanego wzorca tekstu.
JeŜeli  polecenie  przeszukuje  wiele  plików, to  na  początku kaŜdego  wiersza  wyprowadza  nazwę  pliku, w  którym  dany
wiersz został znaleziony (o ile nie podano opcji -h). JeŜeli pominięte zostaną nazwy plików, polecenie to pracuje jako filtr
czytający dane ze standardowego wejścia.
env - Wyświetlanie i ustawianie opisu środowiska.
Polecenie  env przypisuje  wartości podanym zmiennym i  wykonuje  podane  polecenie  w zmienionym środowisku. JeŜeli
pominięto argumenty, wyprowadza na standardowe wyjście wartości zmiennych zdefiniowanych w środowisku aktualnego
shella.
false   -   Zwracanie   wartości   prawda/fałsz.   Wymienione   polecenia   nie   wykonują   Ŝadnych   działań   poza   zwracaniem
odpowiedniego statusu zakończenia swojej pracy:
0 - polecenie true;
róŜny od 0 - polecenie false.
fgrep - Szukanie napisów w plikach.
Polecenie  grep (ang. global regular expression print) wyszukuje  w podanych plikach wiersze  tekstu, zawierające  ciągi
znaków pasujące do podanego wzorca tekstu. Pozostałe dwa polecenia są jego wariantami.
W poleceniu wystarczy podać tylko jedną nazwę pliku, jeŜeli jednak nazwa ta zawiera znaki dowolności (*, ?, [ ]), to
poszukiwanie obejmuje wiele plików, których nazwy są zgodne z wzorcem nazwy pliku. Wiersze pliku(ów) ze znalezionymi
tekstami są wyprowadzane na standardowe wyjście. JeŜeli są dłuŜsze od 255 znaków, to pozostałe znaki są ignorowane.
JeŜeli  polecenie  przeszukuje  wiele  plików, to  na  początku kaŜdego  wiersza  wyprowadza  nazwę  pliku, w  którym  dany
wiersz został znaleziony (o ile nie podano opcji -h). JeŜeli pominięte zostaną nazwy plików, polecenie to pracuje jako filtr
czytający dane ze standardowego wejścia.
file - Pytanie o rodzaj pliku.
Polecenie  file  wykonuje  serię  testów dla  kaŜdego z podanych plików w celu określenia  rodzaju pliku: czy jest  to  plik
tekstowy, wynikowy, czy jakiś inny.

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

4 z 14

2013-10-03 14:29

background image

find - Poszukiwanie plików według zadanych kryteriów.
Polecenie find powoduje przeszukanie podanego katalogu i jego podkatalogów w celu znalezienia plików odpowiadających
podanym kryteriom i ewentualne wykonanie dla kaŜdego takiego pliku podanej akcji (o ile została podana). Do zapisu
kryterium przeszukiwania  moŜe  być wykorzystane jedno z poniŜej podanych wyraŜeń, charakteryzujących wyszukiwane
pliki.
finger - Informacje o uŜytkowniku.
Polecenie finger bez opcji i argumentów wyprowadza informacje o wszystkich aktualnie pracujących uŜytkownikach. JeŜeli
w wywołaniu polecenia  wymieniono  nazwy uŜytkowników, to  wyprowadzane  informacje  są  ograniczone  tylko do  nich.
Źródłem wyprowadzanych informacji są głównie dane zapisane w pliku /etc/passwd.
fsync - Synchronizuj wewnątrzrdzeniową zawartość pliku z zawartością dysku
ftp - przesyłanie plików pomiędzy róŜnymi systemami komputerowymi ftp[adres hosta] łączy z hostem oferującym usługę
ftp
Zameldowania   w   rubryce   login   dokonuje   się   za   pomocą   napisu   anonymous   Jako   hasło   podaje   się   nazwę   konta
uŜytkownika z jego własnej maszyny.
full - Urządzenie zawsze pełne
fuser - Podaj procesy, korzystające z plików
g77 - Kompilator Fortranu GNU (v0.5.24)
gawk - Język wyszukiwania i przetwarzania wzorców.
gdb - Debugger GNU
get_kernel_syms - Pobierz wyeksportowane symbole kernela i modułów
getdents - Pobierz wpisy katalogu
getdomainname, setdomainname - Pobierz/ustaw nazwę domeny
getdtablesize - Pobierz rozmiar tabeli deskryptorów
getfilename - Zapytaj uŜytkownika o nazwę pliku w określonym formacie
getgid, getegid - Pobierz identyfikator grupy
getgroups, setgroups - Pobierz/ustaw listę grup dostępu
gethostid, sethostid - get or set the unique identifier of the current host
gethostname, sethostname - Pobierz/ustaw nazwę hosta
getitimer, setitimer - Pobierz lub ustaw wartość wewnętrznego timera
getlist - Pobierz listę z serwera NNTP
getopt - Analizuj opcje linii komend
getpagesize - Pobierz rozmiar strony systemowej
getpeername - Pobierz nazwę podłączonego peera
getpid, getppid - Pobierz identyfikator procesu
getpriority, setpriority - Pobierz/ustaw priorytet przydzielania programu
getpw - Zrekonstruuj wpis z pliku passwd.
getpwent, setpwent, endpwent - Pobierz wpis z pliku z hasłem
getpwnam, getpwuid - Pobierz wpis z pliku z hasłem
getresuid, getresgid - Pobierz rzeczywisty, efektywny i zachowany ID
getrlimit, getrusage, setrlimit - Pobierz/ustaw limity zasobów i zuŜycie
getsid - Pobierz ID sesji
getsockname - Pobierz nazwę gniazda
getty - obsługa łączy terminalowych
glob, globfree - Znajdź ścieŜki, odpowiadające wzorcowi, zwolnij pamięć z glob()
GNU as - Przenośny asembler GNU
gpm - Narzędzie do kopiowania i wklejania oraz serwer myszy
grep - Szukanie napisów w plikach.
Polecenie  grep (ang. global regular expression print) wyszukuje  w podanych plikach wiersze  tekstu, zawierające  ciągi
znaków pasujące do podanego wzorca tekstu. Pozostałe dwa polecenia są jego wariantami.
W poleceniu wystarczy podać tylko jedną nazwę pliku, jeŜeli jednak nazwa ta zawiera znaki dowolności (*, ?, [ ]), to
poszukiwanie obejmuje wiele plików, których nazwy są zgodne z wzorcem nazwy pliku. Wiersze pliku(ów) ze znalezionymi
tekstami są wyprowadzane na standardowe wyjście. JeŜeli są dłuŜsze od 255 znaków, to pozostałe znaki są ignorowane.
JeŜeli  polecenie  przeszukuje  wiele  plików, to  na  początku kaŜdego  wiersza  wyprowadza  nazwę  pliku, w  którym  dany
wiersz został znaleziony (o ile nie podano opcji -h). JeŜeli pominięte zostaną nazwy plików, polecenie to pracuje jako filtr
czytający dane ze standardowego wejścia.
groff - Frontend systemu formatowania dokumentów groff
groff_me - Makra troff dla formatowania dokumentów
group - Plik grup uŜytkowników
groupadd - Utwórz nową grupę
groupdel - Usuń grupę
groupmod - Zmień dane grupy
groups - Drukuj grupy, w których jest uŜytkownik
gs - Aladdin Ghostscript wersja 3.0 -- interpreter/przeglądarka
gunzip - słuŜy do dekompresji plików
gzexe - Kompresuj pliki wykonywalne
gzip - Polecenie gzip słuŜy do kompresji plików
halt - Zastopuj system
hd - Urządzenia twardych dysków MFM/IDE

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

5 z 14

2013-10-03 14:29

background image

hdparm - Pobierz/ustaw parametry dysku twardego
head - Wypisz pierwszą część plików
hexdump - Zrzut ascii, dziesiętny, szesnastkowy, ósemkowy
hier - Opis systemowej hierarchii plików
History - wyświetlanie historii wcześniejszych poleceń
hd   -   wyprowadzenie   wierszy   pliku   tekstowego   (anuluje   inne   specyfikatory   formatu   i   uwzględnia   podział   tekstu   na
wiersze).
head - Wyświetlenie początku/końca pliku.
Polecenie  head wyprowadza podaną  liczbę  początkowych wierszy pliku (domyślnie: 10). JeŜeli pominięto nazwę pliku,
dane są pobierane ze standardowego wejścia.
host - Wyszukuje nazw hostów uŜywając serwerów domen
htonl, htons, ntohl, ntohs - Konwersja wartości pomiędzy lokalnym a
httpd - Serwer http Apache
id - Wyświetlenie identyfikatorów uŜytkownika.
Polecenie   id   wyprowadza   na   standardowe   wyjście   numeryczne   identyfikatory   uŜytkownika   i   grupy,   do   której   został
zaliczony   przy   otwieraniu   jego   konta.   JeŜeli   efektywny   i   rzeczywisty   identyfikator   uŜytkownika   nie   jest   identyczny,
wyprowadzane są oba.
idle - Powoduje idlowanie (bezczynność) procesu 0
ifconfig - Konfiguruj interfejs sieciowy
index, rindex - Zlokalizuj znak w ciągu
info - System hipertekstu GNU
infocmp - porównanie modyfikacje lub wyświetlenie opisu terminala
init, telinit - sterowanie procesu inicjującego
inittab - format pliku inittab uŜywanego przez proces init kompatybilny z sysv.
insmod - instaluje ładowalny moduł jądra
install - instalowanie oprogramowania, kopiuje pliki i ustawia ich atrybuty
intro   -   Wprowadzenie   do   formatów   plików,   wprowadzenie   do   funkcji   bibliotecznych,   wprowadzenie   do   poleceń
uŜytkownika, prowadzenie do sekcji róŜne, wprowadzenie do wywołań systemowych, wstęp do plików specjalnych
ioctl - kontroluj urządzenia
ioperm- ustaw prawa wejścia/wyjścia portu
iopl - zmień poziom uprawnień I/O
ip - Implementacja protokołu IPv4 dla systemu Linux ipc - mechanizmy komunikacji między procesami w Systemie V
ipchains - administracja zaporą ogniową IP (IP firewall)

ipchains-restore - przywróć łańcuchy zapory ogniowej IP wczytane ze stdin

ipchains-save - wypisz łańcuchy ścianki ogniowej IP na stdout

ipcs - udostępnij informacje o urządzeniach ipc
ipfw - zapora ogniowa (firewall) IP i zliczanie ruchu
iso_8859_1 - zestaw znaków ISO 8859-1
issue - plik identyfikujący system, wyświetlany przed zalogowaniem
issue.net - plik identyfikacji dla sesji telnetowych

joe - edytor tekstowy

join - scalanie wierszy dwóch plików, o podobnych polach w wierszach

kbd_mode - zgłoś, lub ustaw tryb klawiatury

kbdrate - zresetuj częstość samopowtarzania i opóźnienia klawiatury

kerneld - wykonuje działanie jądra w przestrzeni uŜytkownika (jak np. ładowanie modułów na Ŝyczenie)

keytables - opisy tabeli klawiaturowych dla loadkeys i dumpkeys

kill - Przerwanie wykonywania procesu.
Polecenie   kill   przerywa   wykonanie   procesu   o   numerycznym   identyfikatorze   pid.   JeŜeli   nie   podano   numeru   sygnału
przerywającego, uŜywany jest sygnał 15 (zakończenie programowe). Proces zostanie przerwany, jeŜeli nie zawiera funkcji
przechwytujących lub ignorujących podany sygnał, jednakŜe nie dotyczy to sygnału o numerze 9 ("unicestwienie", czyli
przerwanie bezwarunkowe).
killall - zakończ procesy określone nazwą
killall5 - wyślij sygnał wszystkim procesom.
killpg - wyślij sygnał do grupy procesów
ksh - Publiczna implementacja powłoki Korn-a
latex - strukturalne  formatowanie  i  składanie  tekstu ld.so  - dynamiczny konsolidator/ładowacz  a.out  ldconfig - określ
powiązania konsolidacyjne czasu uruchamiania
ldd - drukuj zaleŜności od bibliotek dzielonych

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

6 z 14

2013-10-03 14:29

background image

less - przeciwieństwo more
licq - klient ICQ dla X11
lilo - instalacja boot loadera
lilo.conf - plik konfiguracyjny lilo
link - tworzy dla pliku nową nazwę
ln - utwórz dowiązania między plikami
loadkeys - ładuj tablice translacji klawiatury
locale - opis obsługi wielu języków
locale - opisuje pliki definicji locale
login - zalogowanie się w systemie
logname - wydrukuj nazwę loginową uŜytkownika longjmp - nielokalny skok do zachowanego kontekstu stosu
lock - Zablokowanie klawiatury terminala.
Polecenie lock pozwala zablokować klawiaturę terminala na standardowy lub podany czas. JeŜeli określono liczbę minut,
po podanym czasie nastąpi zakończenie sesji i terminal stanie się dostępny dla dowolnego uŜytkownika.
last - informacje o otwarciach sesji
Polecenie last na podstawie  zawartości pliku /etc/wtmp wyprowadza  informacje o ostatnich otwarciach i zamknięciach
sesji pracy przez poszczególnych uŜytkowników i/lub na poszczególnych terminalach.
ld - program łączący, linker

ln - Dowiązanie nowej nazwy do pliku.
Polecenie ln uŜyte w pierwszej postaci i dotyczące bazowych nazw plików (bez ścieŜek dostępu) dowiązuje w bieŜącym
katalogu nową_nazwe  do  istniejącego  w  tym  katalogu pliku, określonego  przez  nazwę  1, poprzez  utworzenie  w  tym
katalogu pozycji nowa_nazwa. Polecenie powoduje utworzenie tylko synonimu nazwy, a nie kopii pliku.
Polecenie   In   działa   podobnie   jak   cp;   jedyna   róŜnica   polega   na   tym,   Ŝe   cp   powiela   plik,   a   In   tworzy   jedynie   nowe
dowiązanie do pliku (nową pozycję katalogu).
Nazwy plików uŜyte w roli argumentów polecenia mogą być równieŜ nazwami ścieŜkowymi. W tym przypadku nowa nazwa
jest dowiązywana  w katalogu wyznaczonym przez drugi argument. Wszelkie atrybuty pliku (właściciel, prawa dostępu,
itp.) są identyczne dla obu jego nazw; równieŜ kaŜda zmiana tych atrybutów jak i zmiana jego zawartości jest widoczna
dla  kaŜdej  nazwy pliku. JeŜeli  w trakcie  wykonywania  polecenia  istnieje  plik o  nowej_nazwie, to  zostanie  zniszczony
(zastąpiony   podanym   dowiązaniem),   jednakŜe   o   ile   zezwalają   na   to   prawa   dostępu   do   niego,   polecenie   In   Ŝąda
potwierdzenia tej operacji.
login - rozpoczęcie sesji pracy uŜytkownika
logname - Pobranie nazwy uŜytkownika.
Polecenie logname pobiera i wyprowadza na standardowe wyjście nazwe uŜytkownika, który na danym terminalu otworzył
sesję pracy.
lp   -   Drukowanie   plików.   Polecenie   lp   przekazuje   Podsystemowi   Zarządzania   Wydrukami   (PZW)   nazwe   pliku   (ów)
przeznaczonego do  wydruku, nie  czekając na  zrealizowanie  wydruku (co umoŜliwia  uŜytkownikowi  nadal  pracować na
terminalu). Jest to moŜliwe dzięki temu, Ŝe wydruk jest zapamiętywany w kolejce i dalej obsługiwany przez PZW.
Wydruki mogą być kierowane na jedną z ogólnodostępnych w systemie drukarek. Jedna z nich jest zwykle zainstalowana
jako drukarka domyślna, której nazwy w poleceniu Ip nie trzeba podawać.
ls, l, II - Wyprowadzenie zawartości katalogu.
Dla kaŜdego podanego argumentu katalog, polecenie ls wyprowadza na standardowe wyjście listę nazw plików zawartych
w tym katalogu (listing katalogu), opcjonalnie  z dodatkową  informacją  o ich parametrach. JeŜeli nie podano Ŝadnego
katalogu,   dotyczy   katalogu   bieŜącego.   Wyprowadzana   lista   standardowo   jest   sortowana   alfabetycznie   według   nazw
plików.
W systemie Unix istnieje kilka dodatkowych mutacji polecenia Is, przy czym w róŜnych odmianach systemu mogą one
mieć róŜne nazwy.
lsattr - listuj atrybuty plików z systemu plików ext2fs.
lseek - repozycjonuj offset w pliku

lsmod - wyświetla załadowane moduły
lynx - przeglądarka WWW
mail - wysyłanie i odbieranie poczty
mailaddr - opis adresowania poczty
mailq - drukuj kolejkę poczty
makemap - utwórz bazy map dla sendmaila
man - formatuj i wyświetlaj dostępne strony podręcznika man

man - makra do formatowania stron man
man.config - dane konfiguracyjne systemu podręcznika man
mattrib - zmień atrybuty plików MSDOS
mbadblocks - testuje dyskietki, oznacza błędne bloki w FAT
mcat - zrzuć obraz dyskietki
mcd - zmień katalog MSDOS
mcedit - terminalowy edytor tekstowy dla systemów Unixowych
mcopy - kopiuj pliki pomiędzy DOSem a Unixem
md5sum - oblicz i sprawdź skrót [pliku] w formacie MD5
mdel - skasuj plik MSDOS

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

7 z 14

2013-10-03 14:29

background image

mdeltree - usuwanie katalogu MSDOS
mdir - wyświetl katalog DOSu
mdu - wyświetla ilość miejsca zajmowanego przez katalog DOS
mem, kmem, port - pamięć systemowa, pamięć jądra i porty systemowe
mesg - kontroluj dostęp zapisu do terminala
metamail - infrastruktura dla oprogramowania pocztowego bazującego na mailcap
mformat - dodaje system plików DOS do niskopoziomowo sformatowanej dyskietki
minfo - pokaŜ informację o systemie plików MS-DOS

mkdir - Tworzenie katalogu.
Polecenie  mkdir tworzy w katalogu bieŜącym nowe  katalogi o podanych nazwach, pod warunkiem, Ŝe  uŜytkownik ma
prawo pisania w katalogu bieŜącym. Nazwy katalogów mogą być równieŜ nazwami ścieŜkowymi, co umoŜliwia tworzenie
katalogów w miejscach wyznaczonych przez ich nazwy ścieŜkowe. JeŜeli pominięto -m modę, to prawa dostępu do nowych
katalogów   są   przyznawane   zgodnie   z   ogólnymi   zasadami   systemu   Unix   oraz   zgodnie   z   Ŝądaniami   uŜytkownika,
określonymi we wcześniej wykonanym poleceniu umask. Właścicielem katalogu staje się uŜytkownik, który go utworzył.
mkdir - utwórz katalogi
mke2fs - utwórz linuxowy system plików second extended
mkfifo - utwórz FIFO (potoki nazwane)
mkmanifest - tworzy skrypt powłoki do odtworzenia nazw plików Unixa
mknod - utwórz specjalne pliki
mkswap - skonfiguruj obszar swap dla Linuxa
mmap, munmap - mapuj pliki lub urządzenia na pamięć
mmd - utwórz podkatalog MSDOS
mmount - zamontuj (dołącz) dysk MSDOS

mmove - przesuń lub zmień nazwę pliku/katalogu MSDOS
more - filtrowa przeglądarka plików dla CRT
motd - komunikat dnia
mount - Dołączenie systemu plików.
Polecenie   mount   utoŜsamia   dołączany   system   plików   (zlokalizowany   na   innym   dysku   lub   w   innej   jego   partycji)   ze
wskazanym   katalogiem.   Nośnik,   na   którym   znajduje   się   dołączany   system   plików,   jest   wskazywany   przez   nazwę
reprezentującego go pliku specjalnego. Katalog dołączenia powinien być pusty; jeŜeli nie jest pusty, na czas dołączenia
jego  poprzednia  zawartość stanie  się  niewidoczna. W wyniku dołączenia, zawartość podanego systemu plików będzie
widoczna w podanym katalogu.
JeŜeli polecenie mount wywołano bez argumentów, wyświetla listę dołączonych systemów plików i odpowiadających im
katalogów dołączenia. Opis aktualnie dołączonych plików jest zapisany w pliku /etc/mnttab.
mail - Odczyt i wysyłanie poczty.
Polecenie   mail   słuŜy   do   nadawania   i   odbierania   komunikatów   przekazywanych   pomiędzy   uŜytkownikami   Komunikaty
wysyłane do danego uŜytkownika są zapamiętywane w jego standardowym pliku, nazywanym skrzynką pocztową (ang.
mailbox).  Gdy   polecenie   mail   zostanie   wywołane   do   odczytu  komunikatu,  miejscem,   z   którego   jest  on  czytany,  jest
właśnie  ta  skrzynka. Skrzynkami są  pliki o nazwach uŜytkowników przechowywane  w katalogu, zaleŜnym od odmiany
systemu.
JeŜeli pominięto argumenty, polecenie mail sprawdza skrzynkę pocztową. JeŜeli nie ma w niej korespondencji, wyświetla
odpowiedni komunikat i kończy prace; jeśli zaś jest korespondencja - przechodzi do trybu komend (wyświetlając znak
ampersand & jako symbol gotowości do pracy) i pozwala odczytywać nadesłane wiadomości i wysyłać odpowiedzi.
JeŜeli   podano   adresatów,   opisywane   polecenie   czyta   dane   z   klawiatury   i   wysyła   je   do   ich   skrzynek   pocztowych.
Wprowadzanie wysyłanej informacji naleŜy zakończyć przez naciśnięcie w nowej linii klawiszy Ctrl-D.
make - generowanie systemów oprogramowania
man - wyświetlenie informacji o danym poleceniu
mc - wywołuje program Midnight Commander
mdir-umoŜliwia wylistowanie plików na dyskietce sformatowanej systemem dos
mesg - udzielenie pozwolenia lub zakaz pisania na ekranie terminala innym uŜytkownikom, moŜna zablokować dopływ
komunikatów
mkdir - tworzenie nowego katalogu Mkdir [nazwa katalogu]
mount - montowanie nośników
more - Przeglądanie pliku. Polecenie more wyświetla na ekranie zawartość podanego pliku, podobnie jak polecenie cat,
jednak po zapełnieniu ekranu wyświetlanie jest wstrzymywane, co pozwala na spokojne przeczytanie tekstu.
Wyświetlenie kolejnej części tekstu następuje po naciśnięciu klawisza Space lub Enter
mouse - interfejs myszy szeregowej

mpartition - partycjonowanie dysku twardego MSDOS
mrd - usuń katalog MSDOS

mren - zmień nazwę istniejącego pliku MSDOS

msgget - daj identyfikator kolejki komunikatów
mshowfat - pokazuje FAT dla danych plików
mt - obsługa taśm magnetycznych

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

8 z 14

2013-10-03 14:29

background image

mv - Przeniesienie/przemianowanie pliku
Polecenie  mv  (ang. move  - przenieść)  w  pierwszym   formacie  przemianowuje  pliki  na  plik2.  Jeśli  plik2  juŜ  istniał, to
najpierw jest usuwany. Nazwy pliki i plik2 muszą być róŜne.
W drugim formacie polecenie mv umoŜliwia przeniesienie jednego lub kilku plików do podanego katalogu (z usunięciem
ich z katalogu, z którego zostały pobrane). Dozwolone jest stosowanie wzorca nazw dla przenoszonych plików.
W trzecim przypadku następuje przeniesienie podanych katalogów do katalogu docelowego. JeŜeli jednak wymieniono
dwa katalogi przez ich nazwy bazowe (bez ścieŜek dostępu), to katalogi zostanie przemianowany na katalog2.
Format drugi i trzeci są szczególnymi przypadkami formatu pierwszego.
mtools.conf - pliki konfiguracyjne mtools
mtoolstest - sprawdza i wyświetla konfigurację mtools
mtype - wyświetla zawartość pliku MSDOS
mutt - agent pocztowy uŜytkownika (MUA)
mv - przemianuj nazwy plików
mzip - zmienia zabezpieczenie, wysuwa dysk napędu Zip/Jaz
nanosleep - zatrzymaj wykonywanie na podany czas
ncurses - pakiet obsługi CRT i jego optymalizacji
netstat - Wyświetl połączenia sieciowe, tablice routingu, statystyki
nice - Wykonanie poleceń z innym priorytetem.
Polecenie   nice  wykonuje  podane  polecenie   z  innym,  zwykle   obniŜonym   priorytetem.   Priorytet   jest   wyraŜany  liczbą   z
zakresu O - 39, przy czym wyŜszy numer oznacza niŜszy priorytet. Domyślną wartością priorytetu jest 20. Argument liczba
moŜe  przyjmować wartość z zakresu l  - 19 i  zwiększa  domyślną  liczbową  (20)  wartość priorytetu o podaną  liczbę  (w
rzeczywistości  obniŜając go). JeŜeli  liczba  nie  zastanie  podana, to  zostanie  zwiększony do  30, co  oznacza  dość niski
priorytet. UŜytkownik uprzywilejowany moŜe wykonywać polecenia z wyŜszym priorytetem (mniejszą wartością argumentu
liczba); z tego powodu powinien go wyrazić w postaci -liczba. Polecenie nice ma sens głównie dla poleceń uruchamianych
drugoplanowo (jako: polecenie&). Uwaga: dla shella csh obowiązują nieco inne reguły.
newgrp - Nadanie nowego identyfikatora grupy.
Polecenie newgrp zmienia  na  czas sesji (aŜ do odwołania) nazwę grupy wywołującego go uŜytkownika. Po wykonaniu
polecenia prawa dostępu do tworzonych plików i katalogów są ustalane w oparciu o nową nazwę grupy.
Wywołanie opisywanego polecenia  bez argumentu zmienia  tymczasową nazwę grupy na  nazwę opisaną  w pliku haseł
(/etc/passwd), co oznacza powrót do początkowej nazwy grupy.
nl - numerowanie wierszy pliku
nohup - wykonanie polecenia w trybie ignorowania przerwania
nohup - uruchom polecenie niewraŜliwe na zawieszenia wykonywania, z wyjściem
nologin - zabrania zalogowania uŜytkownikowi innemu niŜ root
none - nieudokumentowane funkcje biblioteczne
nroff - formator tekstów
null, zero - czarna dziura
od - Wyświetlenie zawartości pliku.
Polecenie od (ang. octal dump) wyprowadza na standardowe wyjście zawartość podanego pliku lub, jeśli nie podano pliku,
standardowego strumienia  wejściowego (domyślnie  znaków z klawiatury). Format wyprowadzania jest określany przez
opcje, a jeŜeli opcje zostały pominięte, to 16-bitowe słowa pliku są wyprowadzane ósemkowo.
Wyprowadzanie następuje od początku pliku lub od miejsca wskazanego przez argument przesuniecie. Argument ten jest
interpretowany ósemkowo lub - jeŜeli występuje po nim znak kropki - dziesiętnie. Ponadto jeŜeli występuje po nim litera
b, interpretowany jest w blokach. Wyprowadzane informacje mogą być przedstawione w postaci zaleŜnej od podanych
opcji.
passwd - Zmiana hasła uŜytkownika.
Polecenie passwd jest uŜywane do zmiany lub określenia hasła uŜytkownika. Opcje i argumenty są uŜywane głównie przez
administratora   systemu.   Zwykli   uŜytkownicy   zwykle   ich   nie   podają;   w   tym   przypadku   po   wprowadzeniu   polecenia
zadawane jest pytanie o obecne i nowe hasło uŜytkownika wydającego polecenie.
Polecenie   passwd   moŜe   być   wykorzystywane   przez   kaŜdego   uŜytkownika   w   celu   zmiany   swojego   hasła   lub   -   przez
uŜytkownika uprzywilejowanego - do zmiany haseł dowolnych uŜytkowników. JeŜeli polecenie wydaje zwykły uŜytkownik,
to zbyt krótkie hasła (zwykle poniŜej 6 znaków) są odrzucane.
paste - zlep linie plików
patch - dołącz plik róŜnicowy do oryginału
pathchk - sprawdź czy nazwy plików są prawidłowe lub przenośne
pause - czekaj na sygnał
pgp - system szyfrowania Pretty Good Privacy
pidof - znajdź pid działającego programu.
pine - program do czytania grup dyskusyjnych i poczty elektronicznej
pipe - utwórz potok
popen, pclose - I/O procesu

pppd - Demon protokołu Point to Point
pppstats - drukuj statystyki PPP
pr - Formatowanie i wyprowadzenie pliku.
Polecenie pr wyprowadza na standardowe wyjście (domyślnie ekran) zawartość podanych plików tekstowych. KaŜdy plik
wyprowadzany  jest   począwszy  od nowej  strony. KaŜda  strona   standardowo   otrzymuje  nagłówek,  na  który  składa  się
nazwa  aktualnie  wyprowadzanego pliku oraz bieŜąca  data. Nagłówek ten moŜe  być określony równieŜ jako argument

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

9 z 14

2013-10-03 14:29

background image

polecenia. Opcje naleŜy podawać oddzielnie, poprzedzając kaŜdą z nich znakiem plus lub minus. JeŜeli pominięto listę
plików, polecenie to pracuje jako filtr.

printenv - drukuj całość, lub część rodowiska
printf - formatuj i drukuj dane
procmail - autonomiczny procesor poczty
procmailex - przykłady plików rc procmaila
procmailrc - plik rc procmaila
protocols - plik definiujący protokoły
ps - Wyprowadzenie informacji o stanie procesów.
Polecenie ps wyprowadza informacje o aktywnych procesach.
putc, putchar, puts, fputc, fputs - wyświetlanie znaków i napisów
pwd - Wyświetlenie nazwy katalogu bieŜącego.
Polecenie pwd (ang. print working directory) wyprowadza pełną nazwe katalogu bieŜącego (tak zwaną nazwe ścieŜkową).
PoniewaŜ   system   Unix   przy   symbolu   gotowości   (prompcie)   standardowo   nie   wyświetla   bieŜącej   ścieŜki,   uŜytkownicy
systemu często tracą orientację o tym, w jakim aktualnie katalogu się znajdują i co w danej chwili mogą zrobić. W takich
sytuacjach pomocne jest wprowadzenie polecenia pwd.
qsort - sortuje tablicę
raise - wylij sygnał do bieŜącego procesu
ram - urządzenie dysku RAM
random, urandom - urządzenia źródłowe liczb losowych jądra
ranlib - generuj indeks dla archiwum.
re_comp, re_exec - funkcje regex w wersji BSD
read - odczyt z deskryptora pliku
readdir - odczytaj wpis katalogowy
readlink - odczytaj wartość dowiązania symbolicznego
reboot - Zamkniecie pracy systemu.
Wynik polecenia jest natychmiastowy, dlatego pracujący uŜytkownicy powinni być o planowanym zatrzymaniu systemu
powiadomieni odpowiednio wcześniej, aby mogli pozamykać swoje sesje pracy. Do normalnego zamykania systemu jest
przeznaczone polecenie Shutdown
renice - popraw priorytet działającego procesu
rm - usuń pliki
rmdir-Usuwanie katalogów.
Polecenie  rmdir (ang. remove  directory)  usuwa  (kasuje)  katalogi  o  podanych nazwach, o  ile  są  puste. Katalog pusty
zawiera tylko nazwy . i ... Nazwy katalogów mogą być nazwami bazowymi lub ścieŜkowymi.
ranlib - przekształcenie archiwum w bibliotekę dostępną dla języków programowania
rcp - kopiowanie plików pomiędzy systemami
red - edytor ed korzystający z katalogu bieŜącego
rm - Kasowanie plików.
Polecenie rm (ang. remove) powoduje usuniecie z katalogu bieŜącego nazwy dowiązanej do pliku, a jeŜeli jest to ostatnie
dowiązanie, to powoduje nieodwracalne usuniecie (skasowanie) pliku(ów) o podanej nazwie. Nazwy usuwanych plików
mogą być nazwami ścieŜkowymi. Wymagana jest zgoda na zapis w katalogu
rmmod - usuń załadowany moduł
rpm - MenedŜer pakietów Red Hat
rquota - implementuj kwoty na odległych maszynach
sched_get_priority_max, sched_get_priority_min - pobierz statyczny zakres priorytetu
sched_rr_get_interval - pobierz interwał SCHED_RR dla danego procesu
sched_setparam, sched_getparam - ustaw i pobierz parametry przydzielania
sched_yield - ustąp procesorowi
script - tworzy maszynopis sesji
sd - sterownik dysków twardych SCSI
securetty - plik zawierający listę bezpiecznych terminali (ttyx)
sed - edytor strumieniowy
select, FD_CLR, FD_ISSET, FD_SET, FD_ZERO - synchroniczne dzielenie I/O
sendmail - agent transportu poczty elektronicznej
services - lista usług sieci Internet
setfont - ładuj font konsolowy ekranu dla EGA/VGA
setjmp - zachowaj kontekst stosu dla nielokalnego goto
setserial - pobierz/ustaw informacje o porcie szeregowym
shadow - zakodowany plik z hasłami
sigaction, sigprocmask, sigpending, sigsuspend - POSIX-owe funkcje obsługi sygnałów.
sigblock, siggetmask, sigsetmask, sigmask - operacje na masce sygnałów
signal - lista dostępnych sygnałów
signal - obsługa ANSI C sygnałów
sleep - Wstrzymanie procesu na podany czas.
Polecenie sleep, nie wykonując Ŝadnych konkretnych działań, wstrzymuje swoje zakończenie na podany (w sekundach)
czas, opóźniając tym samym wykonanie następnych poleceń
soelim - interpretuje Ŝądania .so w wejściu groff

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

10 z 14

2013-10-03 14:29

background image

sort - posortuj linie plików tekstowych
split - rozdziel plik na kawałki
st - tama magnetyczna SCSI
stat - drukuj zawartość iwęzła
stat, fstat, lstat - pobierz status pliku
stdarg - listy zmiennych argumentów
strace - śledź wywołania systemowe i sygnały
strchr, strrchr - zlokalizuj znak w ciągu

strfry - stochastyzuj ciąg
strings - drukuj łańcuchy drukowalnych znaków z plików
strip - Usuń symbole z plików obiektowych
strlen - oblicz długość napisu
strsignal - zwróć ciąg opisujący sygnał
strspn, strcspn - wyszukaj w ciągu znaki z zestawu
strstr - zlokalizuj podciąg
strtok - wydziel znamię z ciągu
stty - zmień i wydrukuj ustawienia linii terminala
su - uruchom powłokę z podmienieniem ID uŜytkownika/grupy.
suffixes - lista rozszerzeń plików
sum - sprawdź sumę kontrolną i policz bloki w pliku
swapon - wlaczenie dynamicznego obszaru wymiatania
symlink - utwórz nową nazwę dla pliku
sync   -   doprowadzenie   do   zgodnosci   dyskowego   systemu   plików   z   jego   fragmentami   przechowywanymi   w   pamieci
operacyjnej
sed - edytor wsadowy
sh - standardowy shell
size - Pytanie o zajetość pamięci.
Polecenie size określa i wyprowadza na standardowe wyjście rozmiar pamięci operacyjnej potrzebnej do uruchomienia
programu o podanej nazwie. Podaje liczbę bajtów w kaŜdym z trzech segmentów programu oraz rozmiar całkowity.
sleep - Wstrzymanie procesu na podany czas.
Polecenie sleep, nie wykonując Ŝadnych konkretnych działań, wstrzymuje swoje zakończenie na podany (w sekundach)
czas, opóźniając tym  samym wykonanie  następnych poleceń. Umieszczenie  tego  polecenia  w  pętli  pozwala  cyklicznie
uaktywniać operacje, takie jak na  przykład sprawdzanie co pewien czas skrytki pocztowej, sprawdzanie czy nie zaszło
jakieś zdarzenie itp.
sort - Sortowanie wierszy pliku.
Polecenie  sort  sortuje  wiersze  kolejno  z kaŜdego  podanego pliku. JeŜeli  nie  podano  ich nazw, to  pracuje  jako  "filtr",
pobierając wiersze tekstu ze standardowego wejścia i wyprowadza  wyniki na standardowe  wyjście (domyślnie ekran).
JeŜeli w linii polecenia wymieniono więcej niŜ jeden plik, to ich zawartość jest łączona podczas sortowania. Domyślnie
sortowanie   jest   realizowane   zgodnie   z   kolejnością   kodów   znaków   ASCII,   a   jeŜeli   zmienna   LANG   określa   środowisko
narodowe, z kolejnością znaków zdefiniowanych w tym środowisku. JeŜeli nie zostaną podane Ŝadne opcje ani nie zostaną
określone  pola  (klucze)  sortowania, realizowane  jest  naturalne  sortowanie  leksykograficzne, według zawartości  całych
wierszy tekstu.
split - podział pliku na części równej wielkości
stty - zmiana lub wyświetlenie atrybutów pracy terminala
su - Chwilowa zmiana identyfikatora uŜytkownika na identyfikator uŜytkownika uprzywilejowanego
Polecenie   SU   zmienia   identyfikator   bieŜącego   uŜytkownika   na   identyfikator   uŜytkownika   określonego   przez   argument
-nazwa, bez  potrzeby  kończenia  bieŜącej  i  rozpoczynania  nowej  sesji  pracy. UmoŜliwia  wiec chwilową  zmianę  nazwy
uŜytkownika na podaną nazwe innego uŜytkownika
sync - przekaŜ cache buforowe na dysk
sysctl - czytaj/zapisuj parametry systemu
sysfs - pobierz informację o rodzaju systemu plików
sysinfo - zwraca informacje statystyczne systemu
tac - połącz i wypisz pliki odwrócone
tail - wypisz końcową część pliku
talk - wymiana pisanej na bieŜąco informacji z innym uŜytkownikiem
tar - Wersja GNU Programu archiwizującego tar
Tcl - Podsumowanie składni języka Tcl

tcpd - urządzenie kontroli dostępu do usług internetowych
tee - czyta ze standardowego wejścia i przesyła kopię na standardowe
term - zasady nazywania typów terminali
test - sprawdzanie typów plików i porównywanie wartości
time - polecenie określajace czas wykonania programu
tail- Wyświetlenie początku/końca pliku.
Polecenie tail wyprowadza na standardowe wyjście końcową cześć pliku, począwszy od miejsca o numerze podanym przez
parametr liczba, liczonym względem:
• początku pliku, jeŜeli numer jest poprzedzony znakiem +;

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

11 z 14

2013-10-03 14:29

background image

• końca pliku, jeŜeli numer jest poprzedzony znakiem -.
Pozycja w pliku (domyślnie 10 ostatnich wierszy) jest wyznaczana w wierszach, blokach lub znakach, odpowiednio do
uŜytej opcji: -l, -b, -c.
tar - Obsługa archiwów. Polecenie tar jest popularnym poleceniem, spotykanym we wszystkich odmianach systemu Unix.
UmoŜliwia ono zapis wskazanych plików w archiwum - na nośniku zewnętrznym (taśmy, dyskietki) lub w pliku dyskowym
oraz ich późniejsze
- archiwizowanie i odtwarzanie plików
tbl - formatowanie tabel

tee - Rozwidlenie standardowego wyjścia.
Polecenie   tee   uŜyte   jako   drugi   składnik   potoku,   przesyła   zawartość   swojego   strumienia   wejściowego   do   strumienia
wyjściowego, tworząc jednocześnie  dodatkową  kopię  swojego strumienia  wyjściowego w pliku o podanej w poleceniu
nazwie. Polecenie to jest przydatne szczególnie wtedy, kiedy uŜytkownik chce jednocześnie oglądać wyniki poleceń na
ekranie i zachować je w pliku.
test - Sprawdzenie podanych warunków.
Polecenie test traktuje podane mu argumenty jako wyraŜenie logiczne i wylicza jego wartość. JeŜeli wyliczoną wartością
jest prawda, to zwraca kod zakończenia O (true); w przeciwnym przypadku oraz wtedy gdy nie podano wyraŜenia - zwraca
wartość róŜną od zera (false).
JeŜeli uŜyta zostanie druga postać polecenia z nawiasami [ ], to pomiędzy nawiasami a wyraŜeniem musi wystąpić co
najmniej jedna spacja.
tic - kompilowanie tekstowego opisu funkcji terminala do postaci binarnej
touch - zmiana przypisanej plikowi daty ostatniej modyfikacji
Polecenie touch tworzy nowy plik.
tput - wuświetlenie wartości zmiennej opisującej cechę terminala
tr - Translacja znaków.
Polecenie tr przepisuje zawartość standardowego wejścia do standardowego wyjścia i wykonuje zamianę lub kasowanie
wskazanych   znaków.   Znaki   ze   strumienia   wejściowego   wymienione   w   argumencie   napis   1są   zamieniane   na   znaki
wskazane na tych samych pozycjach w argumencie napis 2.
traceroute - drukuj trasę, którą przebiegają pakiety do hosta sieciowego

troff - formatowanie tekstów
true - Zwracanie wartości prawda/fałsz.
Wymienione polecenia nie wykonują Ŝadnych działań poza zwracaniem odpowiedniego statusu zakończenia swojej pracy:
0 - polecenie true;
róŜny od 0 - polecenie false.
Obydwa polecenia znajdują zastosowanie praktycznie jedynie w tekstach skryptów shellowych
tset - ustawienie parametrów terminala
tty - wyświetlenie nazwy terminala
ttys - linie szeregowe terminali
ttytype - nazwy terminali i lista urządzeń
tune2fs - dostrój dostrajalne parametry systemu plików ext2
tunelp - ustaw róŜne parametry urządzenia lp
umask - wyswietlenie lub okreslenie domuslnych praw dla nowo tworzonych plików
umount - Dołączenie systemu plików.
Polecenie   mount   utoŜsamia   dołączany   system   plików   (zlokalizowany   na   innym   dysku   lub   w   innej   jego   partycji)   ze
wskazanym   katalogiem.   Nośnik,   na   którym   znajduje   się   dołączany   system   plików,   jest   wskazywany   przez   nazwę
reprezentującego go pliku specjalnego. Katalog dołączenia powinien być pusty; jeŜeli nie jest pusty, na czas dołączenia
jego  poprzednia  zawartość stanie  się  niewidoczna. W wyniku dołączenia, zawartość podanego systemu plików będzie
widoczna w podanym katalogu.JeŜeli polecenie mount wywołano bez argumentów, wyświetla listę dołączonych systemów
plików i odpowiadających im katalogów dołączenia. Opis aktualnie dołączonych plików jest zapisany w pliku /etc/mnttab.
ul - dokonaj podkreślenia
umount - odmontuj systemy plików

uname - wyświetlenie nazwy i wersji systemu operacyjnego

uncompress - dekompresja pliku skompresowanego poleceniem compress
uncompress [nazwa pliku]
unexpand - zamień znaki spacji na tabulacje
unicode - zunifikowany 16-bitowy zestaw znaków
uniq - znajdowanie duplikatów wierszy w pliku
uptime - wyświetlenie dotychczasowego czasu pracy systemu
useradd - twórz nowego uŜytkownika lub zmień domyślną informację o nowym
userdel - usuń konto uŜytkownika i powiązane pliki
usermod - zmiana danych konta uŜytkownika
users - drukuj nazwy uŜytkowników obecnie zalogowanych na hoście
UTF-8 - kompatybilne z ASCII wielobajtowe kodowanie Unikodowe
utmp, wtmp - rekordy logina
uucico - Demon transferów plików UUCP

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

12 z 14

2013-10-03 14:29

background image

uucp - kopiowanie plików pomiędzy systemami
uuencode - format zakodowanego pliku uuencode
uustat - wyświetlenie informacji o stanie komunikacji z innymi systemami
uux - wykonanie polecenia w innym systemie unixowy
uuxqt - demon wywołania UUCP
vcs, vcsa - pamięć konsoli wirtualnej
vm86 - wejdź w tryb wirtualny 8086
vi - Edycja plików tekstowych.
Edytor vi jest standardowym pełnoekranowym edytorem tekstowym, występującym we wszystkich wersjach Linuxa
wait - oczekiwanie na zakonczenie procesów drugoplanowych
wall - Wysłanie komunikatu do wszystkich uŜytkowników.
Polecenie wall wysyła do wszystkich uŜytkowników komunikat wprowadzony w kolejnych wierszach ekranu po wywołaniu
tego polecenia. Kolejne wiersze wprowadzone przez nadawcę z klawiatury są natychmiast przesyłane i wyświetlane na
ekranach wszystkich włączonych i aktywnych (zalogowanych) terminali, niezaleŜnie od tego, co ich uŜytkownicy w danej
chwili wykonują. Wprowadzanie komunikatu naleŜy zakończyć przez naciśnięcie klawiszy Ctrl-D (w niektórych odmianach
systemu dodatkowo: Ctrl-C).
wc - Zliczanie wierszy, słów, znaków w pliku.
Polecenie wc powoduje zliczanie odpowiednich elementów tekstu zawartych w pliku tekstowym.
whatis-[nazwa programu] polecenie słuŜy do wyszukiwania skróconej charekterystyki programu
whereis - poszukiwanie plików
which - pokaŜ pełną ścieŜkę komendy
who - Pytanie o pracujących uŜytkowników i stan systemu.
Polecenie who podane bez opcji wyprowadza listę nazw aktualnie pracujących w systemie uŜytkowników wraz z nazwami
plików specjalnych, identyfikujących terminale, na  których pracują, oraz czasy otwarcia sesji pracy. Polecenie to warto
stosować  przed  wysłaniem   komunikatu  innemu odbiorcy,  w   celu  sprawdzenia   czy  jest  on  dostępny.  Polecenie   to  ma
zastosowanie równieŜ w skryptach shellowych do sprawdzania, czy właściwy uŜytkownik dokonał uruchomienia skryptu.
Wywołane z opcjami am i (lub am I) identyfikuje uŜytkownika, który na danym terminalu otworzył sesję pracy. Gdy system
pracuje w trybie jednouŜytkownikowym, polecenie to nie wyprowadza Ŝadnych informacji.
whoami - pytanie o to, kto pracuje na danym terminalu
wypisuje nazwę uŜytkownika danego terminala
write - Wysłanie komunikatu do podanego uŜytkownika.
Polecenie write wysyła do uŜytkownika o podanej nazwie komunikat wprowadzony bezpośrednio po wywołaniu polecenia.
Kolejne wiersze tekstu wprowadzone przez nadawcę  z klawiatury są  natychmiast przesyłane  i wyświetlane  na ekranie
adresata, niezaleŜnie od tego co on w danej chwili wykonuje. Podanie nazwy terminala jest przydatne w sytuacji, gdy
adresat  w  danej  chwili  ma  otwarte  sesje  na  kilku terminalach, co  moŜna  sprawdzić poleceniem  who. Wprowadzanie
komunikatu naleŜy zakończyć przez naciśnięcie klawiszy Ctrl-D.
xargs - wykonaj polecenie z argumentami pobranymi ze standardowego wejścia

xbmtopbm - utwórz przenośną bitmapę (.pbm) z bitmapy typu X10 lub X11
xcopy - rekurencyjne kopiowanie katalogów MSDOS
ximtoppm - utwórz przenośną pixmapę (.ppm) z pliku Xim
xvminitoppm - utwórz przenośną pixmapę (.ppm) z miniatury (thumbnail) XV
xvpictoppm - utwórz przenośną pixmapę (.ppm) z miniatury (thumbnail) XV
xwdtopnm - utwórz przenośną mapę (.p?m) z pliku .xwd w wersji X10 lub X11
ybmtopbm - utwórz przenośną bitmapę (pbm) z pliku typu "face"
yes - wypisuj bez końca dowolny ciąg znaków
ypcat - drukuje wartości wszystkich klawiszy z bazy danych NIS
yuvsplittoppm - przekształć pliki typu Y, U i V do postaci przenośnej pixmapy
yuvtoppm - konwersja danych Abekas YUV do formatu .ppm
zcmp, zdiff - porównaj skompresowane pliki
zeisstopnm - dokonaj konwersji pliku zbieŜnoogniskowego Zeissa do postaci
zforce - przywróć rozszerzenie '.gz' plikom skompresowanym przez gzip
zgrep - znajdź wyraŜenie regularne równieŜ w skompresowanych plikach
zipgrep - znajdź wyraŜenie regularne w plikach .zip
zmore - pełnoekranowe przeglądanie skompresowanych plików tekstowych
znew - dokonaj konwersji pliku .Z do pliku .gz
zsh - Powłoka Z
zsoelim - wypełnij Ŝądania .so w wejściu roff

(c) 2008 Jerzy Kazojć wszelkie prawa zastrzeŜone

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

13 z 14

2013-10-03 14:29

background image

Online Degrees

Openuniversity.edu/Study

World Leading Distance Learning University. Highly Valued Degrees

KOMENDY WIERSZA POLECEŃ SYSTEMU LINUX

http://www.elektronikjk.republika.pl/c13.html

14 z 14

2013-10-03 14:29