G

G

A

A

L

L

E

E

R

R

I

I

A

A

 

 

T

T

O

O

L

L

E

E

R

R

A

A

N

N

C

C

J

J

I

I

 

 

 

 

 

 

 

Projekt jest dofinansowywany ze środków Wspólnoty Europejskiej i Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej  

www.galeriatolerancji.org.pl 

1 

 

Konspekt lekcji historyczno – polonistycznej w klasie III gimnazjum – blok zajęć 

( 2 lekcje ) 

Katarzyna śytkiewicz-Ludwiniak 

 

Temat: Ulica Miła była nas pełna po brzegi. I co? I nic nie zostało… ( I. Kacenelson) – 

realia Ŝycia w getcie warszawskim. 

 

1.

 

Cele lekcji: 

a/ w zakresie wiadomości: 

 

Uczeń/uczennica wyjaśnia pojęcia: getto. Szoah, Holokaust, Zagłada, 

 

Uczeń/uczennica wylicza fakty historyczne związane z Zagłada narodu 
Ŝydowskiego, 

 

Uczeń/uczennica 

charakteryzuje 

postacie 

literackie 

getta 

warszawskiego:  Adama  Czerniakowa,  Janusza  Korczaka,  Icchaka 
Kacenelsona, Władysława Szlengela. 

 
b/ w zakresie umiejętności: 

 

Uczeń/uczennica  opisuje realia Ŝycia w getcie warszawskim, 

 

Uczeń/uczennica analizuje teksty kultury związane z tematyka getta, 

 

Uczeń/uczennica wyraŜa własne refleksje i nazywa uczucia, 

 

Uczeń/uczennica  tworzy  własne  teksty  literackie  w  oparciu  o  teksty 

kultury poznane na zajęciach. 

 

c/ w zakresie postaw: 

 

Uczeń/uczennica  kształci  postawy  tolerancji  wobec  innych  kultur          

i narodowości, 

 

Uczeń/uczennica  wyjaśnia  i  wartościuje  pojęcia:  antysemityzm, 

nazizm. 

 

2.

 

Formy pracy i metody pracy:  

 

 

Praca w grupach 

 

Elementy pracy indywidualnej 

 

Elementy burzy mózgu 

 

Elementy pracy twórczej 

 

Elementy dramy 

 

Mapa mentalna 

 
 

3.

 

Wykorzystane środki dydaktyczne: 

 
Karty pracy ucznia przygotowane przez nauczyciela/nauczycielkę, 
Plansze z pojęciami, 
Karty z tekstami źródłowymi. 
Fragmenty filmów i galeria zdjęć. 
 

4.

 

Przebieg lekcji: 

Lekcja  1  rozpoczyna  się  podziałem  klasy  na  dwie  grupy.  KaŜdy  uczeń/uczennica 
zostaje zaopatrzony  w kartę pracy i ma za zadanie wpisywać na niej swoje refleksje 
i spostrzeŜenia. 
Przedmiotem refleksji są: 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

G

G

A

A

L

L

E

E

R

R

I

I

A

A

 

 

T

T

O

O

L

L

E

E

R

R

A

A

N

N

C

C

J

J

I

I

 

 

 

 

 

 

 

Projekt jest dofinansowywany ze środków Wspólnoty Europejskiej i Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej  

www.galeriatolerancji.org.pl 

2 

GRUPA  1:  fragmenty  filmu  „Pianista”  zawierające  sceny  z  getta  wyświetlane  bez 
dźwięku  (chcemy,  by  uczniowie/uczennice  nie  sugerowali  się  dialogami,  a  tylko 
klimatem widzianych obrazów filmowych). 
GRUPA  2:  galerię  zdjęć  z  getta  warszawskiego  oraz  wypowiedzi  postaci  tam 
mieszkających 

prezentowane 

w 

formie 

wystawy 

przygotowanej 

przez 

nauczyciela/nauczycielkę. 
 
Grupy  wypełniają  karty  pracy,  patrząc  na  podane  teksty  kultury  i  notując  swoje 
spostrzeŜenia. 

Po 

15 

minutach 

uczniowie 

i 

uczennice 

wraz                                                 

z  nauczycielem/nauczycielką  siadają  w  kręgu  i  wymieniają  obserwacje.  Rodzi  się 
dyskusja na temat Ŝycia w getcie i odczuć uczniów i uczennic podczas wykonywania 
zadania. 
 
Następnie  nauczyciel/nauczycielka  podsuwa  uczennicom  i  uczniom  plansze 
zawierające słowa – klucze: 
 
SZOAH                  GETTO                   HOLOKAUST                śYD          ZAGŁADA      
 
Uczennice  i  uczniowie,  bazując  na  swej  wiedzy  historyczno  –  literackiej  mają             
w  4  grupach  ułoŜyć  skojarzenia  do  podanych  pojęć  w  formie  mapy  mentalnej. 
(Uwaga:  warto,  by  uczniowie/uczennice  przemieszali  się  wzajemnie,  by  uniknąć 
pracy w takich samych zespołach co poprzednio.) 
Wybrane 

osoby 

prezentują 

efekty 

wypracowane 

przez 

grupy. 

Nauczyciel/nauczycielka wiesza karty w widocznym miejscu w klasie. 
 
Lekcja  druga  cyklu  rozpoczyna  się  od  wystąpień  wybranych  osób,  która  miała                   
za  zadanie  przygotować  fragmenty    tekstów  literackich,  wcielając  się    w  role 
bohaterów/bohaterek ksiąŜek lub ich narratorów. 
Wskazana  jest  charakteryzacja  i  kostium,  aby  prezentacji  nadać  jak  najbliŜsze 
rzeczywistości ksiąŜkowej cechy. 
 
Wykaz proponowanych tekstów: 

•

 

Kroniki z getta warszawskiego Adama Czerniakowa 

•

 

Pianista Władysława Szpilmana 

•

 

ZdąŜyć przed Panem Bogiem Hanny Krall 

•

 

O zamordowanym narodzie Ŝydowskim Icchaka Kacenelsona 

•

 

Pamiętniki Janusza Korczaka 

•

 

Widziałam artykuł o Januszu Korczaku autorstwa Ireny Sendlerowej  

 
Pozostali śledzą losy Ŝydowskich postaci literackich w getcie. 
 
W  notatce  z  lekcji  maja  uwzględnić  uczucia  i  emocje  postaci:  nazwać  ich 
wątpliwości, stany psychiczne, lęki; określić stosunek do rzeczywistości getta. 
 
Po prezentacji fragmentów literackich młodzieŜ zostaje poproszona o wybranie sobie 
jednej  ze  scen,  która  zrobiła  na  nich  największe  wraŜenie.  Mają  wyobrazić  sobie 
siebie  w  roli  konkretnego  bohatera/bohaterki  i  napisać  krótki  opis  przeŜyć 
wewnętrznych, z uwzględnieniem zapisanych wcześniej w notatce emocji, uczuć.  
 
Po  prezentacji  kilku  wybranych  prac,  staramy  się  wyciągnąć  wspólne  wnioski.                  
Na przykład: 

 

Bohaterowie  Ŝydowscy  są  przeraŜeni,  zagubieni  w  rzeczywistości  getta, 
pozbawieni wiary i nadziei na lepsze jutro,  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

G

G

A

A

L

L

E

E

R

R

I

I

A

A

 

 

T

T

O

O

L

L

E

E

R

R

A

A

N

N

C

C

J

J

I

I

 

 

 

 

 

 

 

Projekt jest dofinansowywany ze środków Wspólnoty Europejskiej i Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej  

www.galeriatolerancji.org.pl 

3 

 

Cierpią  potworny  głód,  który  zmienia  ich  psychiki  i  sposób  postrzegania 
świata, 

 

Szukają  kurczowo  pomysłów,  jak  wydostać  się  na  druga  stronę  getta  i  tym 
samym uniknąć śmierci. 

 

5.

 

Bibliografia: 

a/  J.  Leociak,  B.  Engelking,  Getto  warszawskie  –  przewodnik    po  nieistniejącym 
mieście, Warszawa 2001 
b/ R. Szuchta, Holokaust – zrozumieć dlaczego, Warszawa 2001. 
c/ film dokumentalny Getto – śydowski Instytut Historyczny, warszawa 2002. 
 
 
 

6.

 

Załączniki 

 
a/ karta pracy ucznia/uczennicy: 
 
Co widzę? 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Co czuję? 

Co słyszę? 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Co myślę?  

 

 

b/ zadanie domowe: 
Napisz list otwarty do ludzkości potępiający ludobójstwo i terroryzm. 
 

7.

 

Czas trwania lekcji: 

2 jednostki lekcyjne – 2 lekcje po 45 minut. 
 
8. Uwagi: 
Połączone lekcje historii i języka polskiego są zgodne z zasada nauczania blokowego 
przedmiotów  humanistycznych.  Uczniowie  i  uczennice  zdobywają  wiadomości                     
i  umiejętności  z  zakresu  wielu  dziedzin,  co  pozwala  na  lepsze  kojarzenie  faktów 
historycznych z uwarunkowaniami kulturowymi.