Lekcja 7: Formacje klasyczne.

Formacje odwrócenia trendu część I:

Wczesne  rozpoznanie  formacji  klasycznych  na  wykresie  cenowym  jest  jedną  z  tych  umiejętności, 

dzięki  opanowaniu  których  zwiększymy  nasze  zyski.  A  rozpoznanie  formacji  odwrócenia  trendu  w  jej 
wczesnym stadium moŜe przynieść niebagatelne zwroty z inwestycji. 

Podczas  tej  lekcji  postaram  się  przybliŜyć  Ci  najwaŜniejsze  formacje,  których  pojawienie  się  zwiastuje 
zmianę  trendu  na  rynku.  Dzięki  tej  lekcji  będziesz  mógł  z  łatwością  rozpoznawać  formacje  na  wykresach 
cenowych rozmaitych spółek. Przejdźmy zatem do konkretów. 

Formacje odwrócenia trendu

 

Formacje odwrócenia trendu, jak sama nazwa wskazuje są formacjami, które wysyłają nam informację 

o prawdopodobnej zmianie istniejącego trendu. W definicji widzimy, Ŝe podstawą wystąpienia omawianego 
rodzaju formacji jest występowanie wcześniejszego trendu, który moŜe być wzrostowy bądź spadkowy. 

Czy formacje zapowiadające hossę róŜnią się od tych, które zwiastują bessę?

Odpowiedź jest twierdząca, chociaŜ róŜnice pomiędzy tymi dwoma kategoriami nie są aŜ tak duŜe.

Przy formacjach zapowiadających trend wzrostowy naleŜy bacznie zwracać uwagę na wahania wolumenu, 
które powinny być znaczące jak równieŜ i wahania samej ceny. Natomiast przy formacjach zapowiadających 
spadki wahania wolumenu i ceny nie są aŜ tak wyraźne. Co więcej, wolumen w obu przypadkach pomimo 
odpowiednich wahań  powinien  zachowywać się  w określony  sposób,  który zostanie przedstawiony wraz  z 
poszczególnymi formacjami.

Pierwszym  sygnałem,  który  w  większość  przypadków  wchodzi  w  skład  samej  formacji  klasycznej,  jest 
przełamanie  znaczącej  dla  danego  trendu  linii.  Wychwycenie  takiej  sytuacji  to  czerwone  światło  dla 
inwestora, który następnie powinien  bacznie przeanalizować wykres spółki.  W odniesieniu do istniejącego 
trendu  rozsądny  gracz    podejmuje  decyzję  kupna  w  przypadku  gdy  wcześniejszy  trend  był  spadkowy  i 
analogicznie gdy trend był wzrostowy na rynku zajmujemy krótką pozycję. Byłoby pięknie, jednak nie jest to 
aŜ takie proste. Prześledźmy poszczególne formacje. 

1) Formacja głowy i ramion

 

Najbardziej  znaną  formacją  odwrócenia  trendu  jest  formacja  głowy  i  ramion.  Ze  względu  na 

uwarunkowania  jakie  jej  towarzyszą,  uwaŜana  jest  za  jedną  z  najbardziej  wiarygodnych  formacji,  które 
zwiastują zakończenie panującego trendu. 

Ogólna charakterystyka formacji:

 

NajwyŜej z całej formacji połoŜona jest głowa, która jest jej centralnym punktem. Po lewej i prawej 

stronie  znajdują  się  odpowiednie  ramiona,  które  w  większość  przypadków  znajdują  się  na  podobnej 
wysokości, ale zawsze niŜszej niŜ sama głowa.  Formacje moŜna uznać za kompletną wtedy gdy cena przebija 
linię szyi (linia szyi powstaje z połączenia dołków cenowych pomiędzy szczytami formacji cenowej). Bardzo 
częstym zjawiskiem, które powinien wykorzystywać inwestor, jest powrót po około 10 sesjach po przebiciu 
linii szyi do samej linii, wzrost nie powinien jednak jej przekroczyć.

www.invest24.pl

Zapraszamy do dyskusji na forum

Lekcja 7: Formacje odwrócenia trendu część I

Lekcja 7: Formacje klasyczne. Formacje odwrócenia trendu część I

Rys.1 Formacja głowy i ramion na wykresie PGNiG. Na wykresie widzimy, Ŝe wolumen przy prawym ramieniu jest wyŜszy niŜ 
wolumen w przypadku głowy, oraz lewego ramienia. Teoretycznie jest to sygnał, Ŝe formacja nie zostanie ukształtowana w pełni. 
W kaŜdym przypadku, tak jak i tutaj, naleŜy czekać na przełamanie linii szyi, jeŜeli nie nastąpi, to trend będzie kontynuowany, 
jeŜeli natomiast linia zostanie przerwana to formację uznajemy za w pełni ukształtowaną. Czy zatem ta anomalia nie miała wpływu 
na  dalszy  ruch  cenowy?  Widzimy  na  wykresie,  Ŝe  w  czasie  ruchu  powrotnego  do  szyi,  linia  została  przerwana,  jednak  ceny 
powróciły później do przewidywanych poziomów. Jest to bardzo częste zjawisko, dlatego nie naleŜy od razu podwaŜać sygnałów 
płynących  z  formacji,  a  sprawdzić  kształtowanie  się  wolumenu,  bo  właśnie  taka  sytuacja  przewiduje  późniejsze  odchylenie  od 
idealnej formacji.

Jak na podstawie wykresu przewidzieć przyszły ruch wynikający z formacji?

 

Najbardziej popularna metoda wśród graczy giełdowych jest całkiem intuicyjna. Polega na tym, Ŝe od 

głowy odmierzamy odległość do punktu w którym przebita została linia szyi, a następnie otrzymaną wielkość 
odejmujemy ponownie od punktu w którym cena pokonała linię szyi. Są teŜ bardziej skomplikowane sposoby 
wyznaczania zakresu ruchu cenowego, jednak skuteczność tych metod jest raczej znikoma. 

Znaczenie wolumenu:

 

Podczas  kształtowania  się  formacji,  kluczowe  znaczenie  ma  wielkość  wolumenu.  WaŜne  jest  aby 

wolumen powstały przy lewym ramieniu i głowie był wyŜszy niŜ wolumen przy prawym ramieniu- jest to 
warunek,  który  poddaje  próbie  istnienie  całej  formacji.  Dodatkowo  jeŜeli  wolumen  głowy  jest  niŜszy  niŜ 
wolumen  lewego  ramienia  pewność  pełnego  ukształtowania  się  formacji  jest  większa.  Na  wykresach  na 
których  powstała  owa  formacja  widać  takŜe,  Ŝe  wolumen  wzrasta  wraz  z  przebiciem  linii  szyi  i  maleje  w 
sytuacji gdy cena do tej linii powraca. Dodatkowy warunek utwierdza nas w przekonaniu, Ŝe trend na rynku 
ulegnie zmianie.

Lekcja 7: Formacje klasyczne. Formacje odwrócenia trendu część I

www.invest24.pl

Zapraszamy do dyskusji na forum

Lekcja 7: Formacje odwrócenia trendu część I

Odwrócona formacja głowy i ramion 

Sytuacją  dokładnie  przeciwną  od  wcześniejszej  formacji  jest  odwrócona  formacja  głowy  i  ramion, 

która widoczna jest na wykresie poniŜej:

Rys.2 Odwrócona formacja głowy i ramion na wykresie Projprzem

 

Co wyróŜnia ją od formacji głowy i ramion to przede wszystkim znaczenie wolumenu Kluczowe jest, 

Ŝ

eby  wolumen  wraz  z  kolejnym  dołkiem  był  coraz  to  niŜszy,  a  wartość  największą  osiągnął  w  momencie 

wybicia  z linii szyi. JeŜeli wolumen nie zachowuje się jak w powyŜszym opisie, naleŜy poddać wątpliwości 
istnienie formacji. Najprawdopodobniej rynek po wybiciu powróci do wcześniejszych poziomów.
Pomiar przyszłego ruchu jest identyczny jak przy normalniej formacji głowy i ramion. Podobnie z resztą rzecz 
się tyczy ruchu powrotnego do linii szyi. 

2) Formacja spodka

 

Najpewniejszą, a zarazem najrzadziej występującą jest formacja spodka, której kształtowanie odbywa 

się  w  bardzo  długim  okresie,  bez  gwałtownych  zmian.  Formacja  ta  nie  posiada  swojej  odwróconej  wersji. 
Występuje tylko i wyłącznie przy trendzie spadkowym.

Niewielkie zmiany towarzyszące formacji powodują, iŜ często mylona jest z trendem horyzontalnym. 

Kształtowanie  się  formacji  przez  długi  okres,  nawet  kilkuletni  powoduje,  Ŝe  zmiany,  które  wprowadza  są 
znaczące, a najpewniejszą strategią jest kup i sprzedaj po paru latach. 

Lekcja 7: Formacje klasyczne. Formacje odwrócenia trendu część I

www.invest24.pl

Zapraszamy do dyskusji na forum

Lekcja 7: Formacje odwrócenia trendu część I

Rys. 3 Formacja spodka- wykres w ujęciu tygodniowym. Strzałka pokazuje przewidywany ruch cenowy.

Grzegorz Wach <mgreg>, Dawid Augustyn <ogest>

Opracowane  na  podstawie:  Waldemar  Tarczyński  „Rynki  kapitałowe”,  Alexander  Elder  „Zawód  inwestor 
giełdowy”.
Zalecana lektura: John J. Murphy „Analiza techniczna rynków finansowych”.

Lekcja 7: Formacje klasyczne. Formacje odwrócenia trendu część I

www.invest24.pl

Zapraszamy do dyskusji na forum

Lekcja 7: Formacje odwrócenia trendu część I