background image

Lekcja 8: imperfectum 

 

czasownik

czasownik

czasownik

czasownik    

Imperfectum

Imperfectum

Imperfectum

Imperfectum = czas przesz y ṭnarracyjny, dokonany!’ odmieniany na temacie systemu praesentis. 
cecha: augment 

augment 

augment 

augment 

aaaa

    przed tematem

przed tematem

przed tematem

przed tematem 

 

parasmaipadam 

ātmanepadam 

 

sg 

dl 

pl 

sg 

dl 

pl 

aaaavadam

m

m

m    

aaaavadāva

āva

āva

āva     aaaavadāma

āma

āma

āma    

aaaavadeeee    

aaaavadāvahi

āvahi

āvahi

āvahi     aaaavadāmahi

āmahi

āmahi

āmahi    

aaaavada      aaaavadatam

tam

tam

tam     aaaavadata

ta

ta

ta     aaaavadathā

thā

thā

thā      aaaavadethām

ethām

ethām

ethām     aaaavadadhvam

dhvam

dhvam

dhvam    

aaaavadatttt    

aaaavadatām

tām

tām

tām     aaaavadannnn    

aaaavadata

ta

ta

ta    

aaaavadetām

etām

etām

etām    

aaaavadanta

nta

nta

nta    

- je li temat czasownika rozpoczyna się samog oską, augment imperfektu podnosi ją na stopie  v ddhi: 

i  icchati ai

ai

ai

aicchat ṭchcia ’ 

je li czasownik jest z prefiksem, augment wsuwa się między prefiks a temat: 

sam + ud +  sthā samutti hati samudaaaati hat ṭpowsta , podniós  się’ 

 
przedrostki

przedrostki

przedrostki

przedrostki

::::    

ati 

ati 

ati 

ati   poza, ponad; przekraczanie, wykraczanie 

kram 1P ṭkroczyć’   atikrāmati

atikrāmati

atikrāmati

atikrāmati   przekraczać 

pat 1P ṭpadać’   atipatati

atipatati

atipatati

atipatati   przeskoczyć, pominąć 

prach 1P ṭpytać’   atiprcchati

atiprcchati

atiprcchati

atiprcchati   ciągle pytać 

 
anu 

anu 

anu 

anu   po, pó niej, za 

gam 1P ṭi ć’   anugacchati

anugacchati

anugacchati

anugacchati   i ć za, na ladować 

vad 1P ṭmówić’   anuvadati

anuvadati

anuvadati

anuvadati   powtarzać, przek adać 

ṭna inny język’ 

bh  1P ṭbyć’   anubhavati

anubhavati

anubhavati

anubhavati   do wiadczać, czuć 

 
apa

apa

apa

apa   na zewnątrz, poza, niew a ciwie,  le ṭmoralnie’ 

nī 1PĀ ṭprowadzić’   apanayati

apanayati

apanayati

apanayati   zwodzić 

vad 1P ṭmówić’   apavadati

apavadati

apavadati

apavadati   oczerniać, l yć 

hr 1P ṭbrać’   apaharati

apaharati

apaharati

apaharati   zabierać, uprowadzać 

 
ava

ava

ava

ava   w dó  

tr 1P ṭprzekraczać’   avatarati

avatarati

avatarati

avatarati   zstępować 

budh 4Ā ṭpoznać’   avabodhyate

avabodhyate

avabodhyate

avabodhyate   rozpoznać 

lok 1Ā ṭwidzieć’   avalokate

avalokate

avalokate

avalokate   spoglądać w dó  

 
āāāā   z powrotem, w kierunku, ku 

gam   āgacchati

āgacchati

āgacchati

āgacchati   przychodzić 

car 1P ṭporuszać się’   ācarati

ācarati

ācarati

ācarati   zachowywać się, 

postępować ṭzgodnie z, Acc.’ 

nī ṭprowadzić’   ānayati

ānayati

ānayati

ānayati   przynie ć, przyprowadzić 

 
ud

ud

ud

ud   w górę 

sthā 1P ṭstać’   utti

utti

utti

utti hati

hati

hati

hati   wstawać, podnosić się 

bh  1P ṭbyć’   udbhavati

udbhavati

udbhavati

udbhavati   powstawać, rodzić się 

pat ṭlecieć, padać’   utpatati

utpatati

utpatati

utpatati   wznosić się, wzlatywać 

hr ṭbrać’   uddharati

uddharati

uddharati

uddharati   podnie ć, wybawić, uratować 

 
upa 

upa 

upa 

upa   ku, w pobli e, do 

gam ṭi ć’   upagacchati

upagacchati

upagacchati

upagacchati   zbli ać się, podchodzić 

di  ṭpokazywać’   upadi ati

upadi ati

upadi ati

upadi ati   pouczać, instruować 

 
ni 

ni 

ni 

ni   w dó , do, w 

gam ṭi ć’   nigacchati

nigacchati

nigacchati

nigacchati   wej ć, osią ć, oddać się 

czemu  ṭzająć się’ 

vas ṭmieszkać’   nivasati

nivasati

nivasati

nivasati   zamieszkiwać, osiedlać się 

 
pra 

pra 

pra 

pra   do, naprzód, dalej ṭkontynuacja’ 

sthā ṭstać’   prati

prati

prati

prati hati

hati

hati

hati   podnie ć się, powstać, 

zwrócić się w stronę, kontynuować 

bh  ṭbyć’   prabhavati

prabhavati

prabhavati

prabhavati   panować nad, rządzić 

background image

Lekcja 8: imperfectum 

 

2

prati

prati

prati

prati   ku, z powrotem, zwrotnie, re-akcja 

gam ṭi ć’   pratigacchati

pratigacchati

pratigacchati

pratigacchati   wracać 

vad ṭmówić’   prativadati

prativadati

prativadati

prativadati   odpowiadać 

 
vi 

vi 

vi 

vi   przeciwko, odwrotnie, w opozycji; albo: roz-, na 
wszystkie strony 

smr ṭpamiętać’   vismarati

vismarati

vismarati

vismarati   zapominać, nie pamiętać 

hr ṭbrać’   viharati

viharati

viharati

viharati   rozrywać się, sprawiać sobie 

przyjemno ć 

vad ṭmówić’   vivadati

vivadati

vivadati

vivadati   oponować, sprzeciwiać się 

bh  ṭbyć’   vibhavati

vibhavati

vibhavati

vibhavati   powstawać, rozciągać się, 

przenikać 

na  4PĀ ṭniszczeć’   vina yati

vina yati

vina yati

vina yati   zniszczeć 

kompletnie, ginąć, znikać 
 
sam

sam

sam

sam   razem, wspólnie, z-, spó - 

gam ṭi ć’   sa

sa

sa

sa gacchati

gacchati

gacchati

gacchati   i ć razem ṭw grupie’ 

vad ṭmówić’   sa

sa

sa

sa vadati

vadati

vadati

vadati   rozmawiać, konwersować 

hr ṭbrać’   sa

sa

sa

sa harati

harati

harati

harati   zbierać razem, kolekcjonować 

bh  ṭbyć’   sa

sa

sa

sa bhavati

bhavati

bhavati

bhavati   stawać się, być mo liwym

 
 

1.  i yāya tava pustakamayaccha   
2.  nrpa  me mitramamanye  
3.  tatkanakamicchāmo yu mat  
4.  ācāryo bālau vacana  kathayati  
5.  ete mitre krī atām   
7.  du kha  katha  jayadhve  
8.  i ya  pustakāni sa harati  
9.  vrk ā vyana yañjalena vinā  
10. e a   i ya  sarvadā ku alam pa itāya 
pratyavadat 
11. tasyā  smita   ubha  nimitta  
mahyamabhavat 
12. janā  sukhamaicchan  
13. tava  īr a  tudāmi  a gena 
14. yu māka  nrpo nagaramalabhata  
15. pa itā dhanamarthayante smat  

16. dāso va  prāsādāccorayati  
17. nrpo jīvana  du kham bodhati  
18. ā rame nrpo bodhayata 
19. sa sukhamiha nānvabhavat  
20.  āstrāni phalānyanayan  
21. vana  gacchāmi nrtyāmi ca  
22. buddho du kha  jīvane lokata  
23. sa pa ito nrpo bhavati  
24. satya  bhā ase sukha  ca labhase  
25. bālau dharmamupadi āma   
26. pattrāni vane nivasanti  
27. āvāmācārya  prcchāva   
28. parvate u padmāni na vrddhanti 
29. dhārmako nrpa  svargamagacchat  
30. gu ānyasmākam bāla  sukha  
yacchanti 

 
āāāā rama 

rama 

rama 

rama ṭm’ - a ram, pustelnia 

katham

katham

katham

katham ṭnieodm.’ - jak? w jaki sposób? czemu? 
ku ala

ku ala

ku ala

ku ala ṭmfn’   w a ciwy, odpowiedni, dobry 

na

na

na

na  ṭ4PĀ’ na yati, -te - niknąć, niszczeć, ginąć 

nimitta

nimitta

nimitta

nimitta ṭn’   znak, oznaka, objaw, omen 
padma

padma

padma

padma ṭn’ - lotos 

prach

prach

prach

prach ṭ16’ prcchati - pytać 
budh

budh

budh

budh ṭ1,4PĀ’ bodhati, -te; bodhyati, -te - 

poznać, rozpoznać, nauczyć się 

budh

budh

budh

budh ṭ10PĀ’ bodhayati, -te - przebudzić się, 

ṭod’zyskać  wiadomo ć 

lok

lok

lok

lok ṭ1Ā’ lokate   widzieć, postrzegać, 

dostrzegać        
vaca

vaca

vaca

vacana 

na 

na 

na ṭn’ - s owo, mowa, wypowied  

īīīīrrrr aaaa ṭn’   g owa 
ubha

ubha

ubha

ubha ṭmfn’   pomy lny,  askawy, dobry 

sarvadā

sarvadā

sarvadā

sarvadā ṭnieodm.’   zawsze 
smita

smita

smita

smita  ṭn’ - u miech