METODA AUTOANALIZY INTERAKCJI 

INTERPERSONALNYCH

 

Analizę jakości ustosunkowań pomiędzy Tobą a istotnymi dla Ciebie osobami dokonuje się 
przez skonstruowanie tabeli - klucza według podanych poniżej wskazówek.  

Tabelę należy zapisywać posługując się ołówkiem i gumką, gdyż treść będzie zapewne 
zmieniana. Ważna jest szczerość. Tabelę należy, dlatego wypełniać samemu, na osobności. 
Po wypełnieniu jej można ją zniszczyć. Na pewno zapamiętasz jej treść.  

Proponujemy abyś na odwrocie tego formularza wyrysował tabelkę podobną do podanej 
poniżej tabeli przykładowej. Pierwszą kolumnę zajmą dane, jakie ustalisz sam o sobie, 
następne kolumny przydzielisz najbardziej znaczącym emocjonalnie dla Ciebie osobom. Tu 
musisz dokonać pierwszego szczerego kroku. Należy rozważyć stosunki z rzeczywiście 
znaczącymi osobami, a nie członkami rodziny, którym obyczajowo należy okazywać 
przywiązanie, szacunek itp. Dla kogoś najważniejsze mogą być stosunki z matką, ojcem lub 
rodzeństwem, a nie z żoną. Czasami olbrzymi procent przeżyć emocjonalnych może 
zajmować przełożony w miejscu pracy lub inne osoby z poza rodziny.  

W pierwszej strefie (-1-) kolumny dotyczącej Ciebie wypisz najbardziej istotne dla Ciebie 
dążenia lub sytuacje, w których chcesz lub chciałbyś pozostawać. Jak rozumiemy tutaj 
dążenia lub sytuacje można prześledzić na przykładzie podanym w tabeli.  

W strefie (-II-) wypisz rzeczy (układy, pozycje), których nie chciałbyś utracić, oraz sytuacje, 
których najbardziej się obecnie obawiasz.  

W strefie(-III-) wypisz obecne oddziaływania negatywne, nieprzyjemne, stresujące, 
niepokojące lub przygnębiające. (Często trudno jest rozgraniczyć oddziaływania wpisywane 
w strefie II i III. Nie ma to większego znaczenia). Należy jednak unikać powtórzeń 
nieistotnych szczegółów.  

Po wypełnieniu pierwszej kolumny trzeba w analogiczny sposób wypełnić pozostałe dane 
kolumny, czyli dane o znaczących dla Ciebie osobach. Musisz się tutaj wykazać dobrym 
psychologiem. Skoro dużo obcujesz z tymi osobami na pewno dobrze je znasz. Potrafisz, 
więc na pewno określić rządzące nimi motywy. Tutaj także staraj się być szczery. Nie wpisuj, 
co oni sami wygłaszają w rozmowach, lecz raczej to co rzeczywiście nimi kieruje. Dane o 
tych osobach podziel także na te same grupy: 

1.  Dążenia tych osób lub sytuacje, w których chcieliby oni jak najdłużej i jak najszybciej 

pozostawać.  

2.  Rzeczy (układy), których nie chcieliby stracić i sytuacje, których najbardziej się 

obawiają.  

3.  Wpływające na nich obecnie oddziaływania negatywne (niepokojące, lub 

przygnębiające).  

Przejrzyj przykład przed przystąpieniem do pracy. Nie wpisuj do tabeli tego jak powinno być, 
tylko tak jak to rzeczywiście wygląda. Ocena powinna być śmiała i szczera, sformułowana? 
bez ogródek?.  

Po wypełnieniu tabeli należy doszukiwać się pewnych zależności, jakie zachodzą między 
postawami Twoimi i znaczących dla Ciebie osób. Dążenia sprzeczne należy połączyć na 
tabeli liniami jak w przykładzie. Należy zacząć od siebie samego i zastanowić się, czy nie ma 
sprzeczności między różnymi Twoimi dążeniami oraz pomiędzy dążeniami, a tym, czego nie 
chcesz utracić. Następnie należy zastanowić się, na ile sprzeczne są ze sobą Twoje postawy z 
dążeniami znaczących dla Ciebie osób i także zaznaczyć to liniami.  

Zdarza się, że wpływ negatywny pochodzi od osoby wziętej pod uwagę i włączonej do tabeli, 
lecz trudno jest ustalić, czy ma on związek z którymś z jej postaw lub dążeń. Wpływ taki 
można zaznaczyć strzałką skierowaną w kierunku kolumny poświęconej tej osobie. Czasami 
okazuje się w trakcie tej analizy, że nie uwzględniono istotnej osoby. Należy wtedy dodać 
nową kolumnę i uzupełnić brakujące dane.  

W następnym kroku trzeba scharakteryzować bliżej każdy konflikt od strony (1) emocjonalnej 
i (2) możliwości jego złagodzenia. Biorąc pod uwagę sprzeczności zaznaczone liniami i 
strzałkami można ustalić zabarwienie emocjonalne konfliktu. Istotne są dwa odczucia dające 
się wyrazić następującymi zdaniami: 

(a) Gdy myślę o tym odczuwam niepokój (strach, panikę, 
przerażenie).  

(b) Gdy myślę o tym mam odczucie winy, czuję się 
przygnębiony.  

Każdą kolejną linię proponujemy zaznaczyć kolorem żółtym, gdy konflikt daje się opisać 
zdaniem (a) lub kolorem czarnym, jeśli są to odczucia opisane zdaniem (b).  

Może się zdarzyć, że niektóre połączenia (strzałki) trzeba oznaczyć obydwoma kolorami. Inne 
odczucia takie jak: wściekłość, radość, rozbawienie są tutaj mniej istotne i nie muszą być 
zaznaczone.  

Możliwości złagodzenia konfliktu proponujemy ocenić według następującej skali: 

1.  Wydaje mi się, że problem można by rozwiązać przez rozmowę i wyrobienie 

wzajemnej tolerancji.  

2.  Albo ja, albo on (ona) musi ustąpić, gdyż tego nie da się pogodzić. Musi dojść do 

definitywnego rozwiązania problemu.  

3.  Rozwiązanie problemu w ogóle nie zależy ode mnie. Mogę tylko czekać i liczyć na 

korzystny zbieg okoliczności.  

4.  Problem jest nie do pokonania, najprawdopodobniej będzie on narastał i stale mi 

zagrażał.  

Stopień trudności rozwiązania konfliktu można oznaczyć znakami: 

1. -!-!-!- 2. -//-//-//- 3. -/-/-/- 4. - < - < - < - 

Istotne jest, że niektóre sytuacje, dążenia, negatywne wpływy i obawy (strefa -II-) nie są 
powiązane z działaniem innych osób np. problem samotności). Tym nie mniej mogą im 
towarzyszyć silne negatywne emocje. Jeśli w kolumnie "ja" znajdują się takie punkty należy 
je zaznaczyć kółkiem odpowiedniego koloru i także określić trudności pokonania tych 
problemów. Tabela zawiera przykłady proponowanych oznaczeń. Wbrew pozorom 
proponowany sposób analizy konfliktów nie jest trudny, gdyż nie potrzebna jest tutaj duża 
ścisłość.  

  

Ja

 

Mąż

Córka

 

1. 

Chce mieć spokojny, 
dostatni, ułożony dom.

  

2. 

Chcę również coś 
znaczyć poza domem, 
muszę pracować i mieć 
własne pieniądze. 

 

3. 

Bardzo lubię podobać 
się mężczyznom. 

 

1. 

Stale chce coś osiągnąć. 
Ma bzika na punkcie 
swojej kariery.

  

2. 

Stale chce imponować 
innym. 

 

3. 

Lubi kobiety. 

 

4. 

Woli (lubi) spędzać 
czas poza domem. 

 

1. 

Jest w wieku 
nawiązywania 
pierwszych kontaktów z 
chłopcami. 

 

2. 

Lubi imponować 
ubiorem i 
ekstrawagancją. 

 

1. 

Boję się o swoją córkę, 
która jest wobec mnie 
nieszczera, nie wiem 
dokładnie co ona robi. 

 

2. 

Nie mam zaufania do 
męża, przypuszczam, że 
mnie zdradza. 

 

3. 

Niepokoi mnie, że się 
starzeję, że nie jestem 
już atrakcyjna. 

 

1. 

Boi się stracić swoją 
pozycję zawodową. 

 

1. 

Nie zna w ogóle 
uczucia strachu.

  

1. 

Mam niedobrego szefa 
w pracy. Dokucza mi. 

 

2. 

Mój mąż często jest 
złośliwy, tyranizuje 
mnie. 

 

1. 

Pracę ma stresującą. 

 

1. 

Jest przeciążona nauką 
w szkole. 

 

2. 

Ojciec poświęca jej 
mało czasu. Jest często 
znudzony i 
zniecierpliwiony jej 
problemami.