plik

Funkcje wejścia/wyjścia w stylu C

Funkcja printf
Funkcja printf jest zadeklarowana w pliku nagłówkowym <stdio.h>. Funkcja wysyła znaki
na standardowe wyjście o nazwie stdout. Podstawowy nagłówek

int printf (const char *format [, argument, ...]);

gdzie:
format - łańcuch formatujący, zawierający specyfikatory formatu i zwykłe znaki
argument,... - ciąg argumentów

Funkcja wykonuje następujące czynności:

➢

otrzymuje wiele argumentów w postaci wyrażeń

➢

wykorzystuje do każdego argumentu tzw. specyfikator formatu (pierwszy
specyfikator do pierwszego argumentu, drugi do drugiego itd.) np. %i do argumentu
typu całkowitego

➢

wysyła na wyjście (stdout) np. ekran zawartość łańcucha formatującego

➢

w przypadku błędu zwraca znak EOF

Uwagi:

musi być tyle argumentów, ile jest specyfikatorów

jeśli istnieje więcej argumentów niż specyfikatorów, są one ignorowane

Specyfikator formatu ma postać:
%[flags] [width] [.prec] [F|N|h|l|L] type_char
z czego tylko type_char jest wymagany, pozostałe składniki są opcjonalne.

Specyfikator konwersji (type_char)

Specyfikator

konwersji

Dana wejściowa

całkowita dziesiętna liczba ze znakiem

całkowita ósemkowa bez znaku

całkowita dziesiętna bez znaku

całkowita heksadecymalna bez znaku z literami (a, b, c, d, e, f)

całkowita heksadecymalna bez znaku z literami (A, B, C, D, E, F)

rzeczywista w zapisie dziesiętnym

rzeczywista: format z wykładnikiem e

rzeczywista: format z wykładnikiem E

wybrany krótszy format: f lub e

wybrany krótszy format: f lub E

pojedynczy znak

łańcuch, drukuje znaki do znaku kończącego łańcuch –zero

wyprowadza znak %

wyprowadza tyle znaków, ile podano pod adresem skojarzonym
z n

wskaźnik, zależnie od modelu pamięci format: XXXX:YYYY lub
YYYY

Znaczniki (flags)

Znacznik

Znaczenie

wyrównuje tekst od lewej, spacje z prawej strony, jeśli muszą być
dołożone

wyprowadzana wartość zawsze ze znakiem + lub –

spacja

wyprowadzana wartość zawiera albo znak – albo spację

używany, gdy konwersja argumentu przebiega wg alternatywnej
formy (gdy ósemkowa, znak 0 na początku, gdy heksagonalna to na
począku 0x lub 0X)

Szerokość (width) - minimalna liczba znaków do wyprowadzenia tekstu uzupełniana

spacjami lub zerami

Wartość

Znaczenie

uzupełnianie spacjami do rozmiaru n znaków

uzupełnianie zerami do rozmiaru n znaków

przed argumentem związanym z % umieszcza się wyrażenie
określające aktualny rozmiar wyprowadzanego tekstu

Precyzja (prec) - maksymalna liczba znaków części dziesiętnej

Wartość

Znaczenie

liczba cyfr części dziesiętnej

przed argumentem związanym z % umieszcza się wyrażenie
określające aktualny rozmiar części dziesiętnej

[F|N|h|l|L] wewnętrzny modyfikator rozmiaru

Wartość

Znaczenie

near pointer (za wyjątkiem modelu huge)

short int

far pointer

long int, double

long double

Przykład

Funkcja scanf

Funkcja scanf jest zadeklarowana w pliku nagłówkowym <stdio.h>. Funkcja pobiera znaki
ze standardowego wejścia stdin np. z klawiatury. Podstawowy nagłówek

int scanf ( const char *format [, address, ...]);

gdzie:
format - łańcuch formatujący, zawierający specyfikatory formatu i zwykłe znaki
address,...- ciąg adresów argumentów

Funkcja wykonuje następujące czynności:

➢

otrzymuje wiele argumentów, które pobiera znak po znaku z wejścia stdin np. z

klawiatury

➢

wykorzystuje do każdego argumentu tzw. specyfikator formatu (pierwszy specyfikator do

pierwszego argumentu, drugi do drugiego itd.) np. %i do adresu argumentu typu
całkowitego,

➢

wysyła daną po konwersji, zgodną ze specyfikatorem formatu, pod związany z nią adres

➢

funkcja zwraca liczbę poprawnie pobranych danych, poddanych konwersji i wysłanych

pod wskazany adres – różna liczba specyfikatorów i wynik scanf oznacza błąd

➢

zwraca znak EOF, jeśli nie ma danych (naciśnięto np. F6)

Uwagi:
- musi być tyle adresów argumentów, ile jest specyfikatorów, dopasowanych do typu danej
- jeśli istnieje więcej argumentów niż specyfikatorów, są one ignorowane
- ciąg znaków jest czytany do białych znaków (np. spacji)

Specyfikator formatu ma postać
% [*] [width] [F|N] [h|l|L] type_char

Specyfikator konwersji

Specyfikator

konwersji

Dana wejściowa

liczba dziesiętna ze znakiem

liczba dziesiętna bez znaku

liczba w kodzie szesnastkowym (bez znaku)

liczba w kodzie ósemkowym (bez znaku)

liczba zmiennoprzecinkowa

pojedynczy znak

łańcuch znaków

* – pomija się wynik konwersji wprowadzonego łańcucha
szerokość – ogranicza się liczbę czytanych znaków
[F|N] opcjonalne – modyfikator rozmiaru wskaźnika
[h|l|L] opcjonalne – modyfikator typu argumentu

Wartość

Znaczenie

far

near

short int (d, u, x , o)

long int (d, u, x , o)

double (f, e, g)

long double (f, e, g)

Przykład

&wiek i &ilosc to odwołania do pamięci, w której należy zapisać wczytane wartości.
Pominięcie & w środowisku Dev-C++ powoduje zawieszenie się działania programu!
Dla tablic będziemy podawać nazwę tablicy bez &.

Ćwiczenia
1. Napisz program w stylu C, który wczytuje ilość przedmiotów i ocenę z programowania z
poprzedniego semestru a następnie wyświetla je po odpowiednich komunikatach.

Funkcje wejścia/wyjścia w stylu C++

Wyświetlanie danych przy pomocy cout

Wyświetlenie znaków w C++ możliwe jest dzięki instrukcji

cout << zmienna;

Obiekt cout jest zdefiniowany w bibliotece iostream. Operator << dostosowuje się do typu
danych, które po nim występują i wyświetla liczby jako liczby a napisy jako napisy. Aby
możliwe było korzystanie z obiektu cout, należy za pomocą instrukcji
#include <iostream>
dołączyć bibliotekę zawierającą definicję obiektu. Ponadto za pomocą instrukcji
using namespace std;
musimy dołączyć przestrzeń nazw std, w której się znajduje (albo wywoływać obiekt
std::cout).

Przykład

Możliwe jest łączenie kilku kolejnych instrukcji cout w jedną. Ciąg instrukcji:

Wczytywanie danych przy pomocy cin
Wczytanie danych z klawiatury w C++ możliwe jest dzięki instrukcji:
cin >> zmienna;
Dane wejściowe w C++ są strumieniem znaków wpływających do programu. W pliku
iostream zdefiniowano obiekt cin jako obiekt realizujący ten strumień. Operator >> pobiera
znaki ze strumienia wejściowego i wstawia do zmiennej znajdującej się za nim. Podobnie
jak w przypadku obiektu cout, niezbędne są instrukcje:

#include <iostream>
using namespace std;