Mehmed II "Zdobywca" 

Dodane przez Darkol dnia 09 luty 2005

 

Powrót do - Dział Tematyczny

 || 

Powrót do - Dział Artykułów

 

 

Mehmed II Zdobywca (Fatih)  

sułtan i władca w latach: 

(1451 - 1481)

 

 

znany takŜe jako: Mahomet II lub Muhammad II 

(w niektórych źródłach)

 

 

Podstawowe dane:

 

 

ojciec: sułtan Murad II 
matka: Hüma Hatun  
 
Data i miejsce urodzin: 
29.03.1432 - (Adrianopol) Edirne 
 
Data i miejsce śmierci: 
03.05.1481 - Gebze 
 
Miejsce pochówku: 
Stambuł (Konstantynopol) 
 
Panował lat: 30 
Tron przejął mając: 19 lat 
Zmarł w wieku: 49 lat 
 
Obszar państwa: 2.214.000 km2

 

 
 

Mehmed II urodził się 29.03.1432 r. w Adrianopolu (Edirne) i był jednym z młodszych synów Murada II, 
którzy z tego powodu nie byli predysponowani do objęcia tronu po ojcu i mniejszą uwagę poświęcano na ich 
edukację. Dopiero po śmierci jego starszych i przyrodnich braci: Ahmeda (1439) i Alâaddina (1444), 
Mehmed został następcą i spadkobiercą tronu. Jego dotychczasowa edukacja w duŜej mierze była 
zaniedbana, ale w wyniku powyŜszych okoliczności, nagle został otoczony kręgiem największych uczonych i 
nauczycieli, którzy zajęli się energicznie jego przyspieszoną edukacją. Mehmed naleŜał do zdolnych i po 
kliku latach uchodził za znakomitego i wybitnego znawcę nauki i kultury. Z chwilą wstąpienia na tron 
podobno biegle władał teŜ kilkoma językami obcymi. Dwa razy, w ostatnich sześciu latach swego Ŝycia jego 
ojciec, sułtan Murad zrzekał się tronu i abdykował na rzecz Mehmeda - (od 1444r.), jednak wówczas, gdy 
wymagała tego sytuacja, powracał on do rządów - w 1444 roku, a następnie w 1446 roku.

 

 

 

tugra - pieczęć i emblemat Mehmeda II

 

 

Dopiero z chwilą śmierci ojca obejmuje tron i władzę w państwie w 1451 roku i data ta, przyjmowana jest 
jako początek jego panowania. TuŜ po objęciu władzy wydał rozkaz zamordowania swych braci i potopienia 
w Bosforze ich cięŜarnych Ŝon, by Ŝadna nie wydała na świat potencjalnego konkurenta do tronu. Był to 
bardzo krwawy i okropny czyn, ale w Imperium Osmańskim wcale nie naleŜał on do rzadkości, a raczej 
uchodził za regułę uświęconą juŜ tradycją, bowiem juŜ wcześniej dochodziło w rodzinie panujacej do takich 
przypadków. Mehmed II usankcjonował tą regułę prawnie, wprowadził bowiem zasadę, Ŝe kaŜdy sułtan dla 
zachowania 

"porządku świata"

 po objęciu władzy musi zabić swoich braci. To drastyczne rozwiązanie 

pozwalało zapobiec tworzeniu się w pałacu sułtańskim spisków. 
 
Wkrótce po tych krwawych wydarzeniach, Mehmed II rozpoczął przygotowania do ostatecznego ataku na 
Konstantynopol, wznosząc blokującą Bosfor twierdzę Rumeli Hissar. W 1453 roku po prawie 
dwumiesięcznym oblęŜeniu zdobył miasto, w ten sposób dobiegło kresu istnienie cesarstwa bizantyjskiego, 
a sam Mehmed po opanowaniu i przejęciu Konstantynopola uczynił zeń nową stolicę państwa i otrzymał 

Page 1 of 3

IMPERIUM OSMAŃSKIE I JEGO DZIEJE

2008-04-07

http://www.osman.livenet.pl/print.php?type=A&item_id=3

przydomek "Zdobywca". W następnych latach podbił wszystkie pozostałe terytoria naleŜące do dawnego 
Bizancjum (Cesarstwo Trapezuntu w 1461 roku). Stopniowo opanował tez posiadłości feudałów zachodnich 
na terenie Lewantu. Posiadłości w Morei (Peloponez) straciła równieŜ Wenecja. 
 
W niedługi czas po upadku Bizancjum wzrasta napór turecki na Bałkanach. W 1459 r. armia Mehmeda II 
zajęła ostatni punkt despotowiny serbskiej, a w 1461 r. podbiła Bośnię. Ziemie te stały się prowincjami 
tureckimi. Mehmed II kontynuował politykę zmierzającą do podporządkowania Wołoszczyzny (1476), 
Mołdawii oraz Albanii, która przez kilkadziesiąt lat dzielnie broniła się do 1468 r., pod wodzą legendarnego 
wodza Skanderberga. Następnie Mehmed II uzaleŜnił od Turcji, tatarski Chanat krymski (1475), a przy nim 
miasto Kaffa - znajdujące się pod opieką genueńską. Podstawowe znaczenie dla przyszłości imperium 
tureckiego miało usunięcie głównego przeciwnika Osmanów w Azji Mniejszej - emiratu Karamanu. Podjął 
walkę z Uzun Hasanem władcą Akkojunlu. 
 
Mehmed dokończył waŜny etap w dziejach podbojów tureckich, konsolidując ziemie imperium w Azji 
Mniejszej i Europie. Był władcą o nieprzecietnej indywidualności, ustanowił pierwszy turecki kodeks praw, 
tzw. "Kanunname". Do Stambułu (Konstantynopola) przeniósł swoją rezydencję. Stolicę upiększył i osiedlał 
tam chętnie nową ludność. Mimo, Ŝe dziedziczył w pewnym sensie władzę cesarzy, nie występował jednak 
jako ich następca, a swoje imperium zorganizował jako państwo muzułmańskie. Podporządkowując sobie 
hierarchów Kościoła greckiego, nadał im znaczną władzę nad chrześcijańską ludnością imperium. 
 
Był to ponoć władca niespokojnego ducha i dość cynicznego umysłu, przedkładający wielką politykę nad 
haremowe plotki, co moŜna pewnie wytłumaczyć takŜe tym, Ŝe kobiet nie lubił, czyli (uŜywając 
wschodniego wyraŜenia) 

"przedkładał banany nad figi"

. Przejawiał zainteresowania kulturą grecką, ściągał 

teŜ na swój dwór zachodnich humanistów. Mehmed II był wybitnym władcą tureckim, męŜem stanu 
wielkiego formatu o szerokich zdolnościach i zainteresowaniach (literatura, sztuka i architektura). Był takŜe 
zdolnym wodzem i strategiem, w czasie swego trzydziestoletniego panowania osobiście brał udział w 25 
kampaniach wojennych, podbił w sumie 12 państw i przeszło 200 miast. Mehmed II zmarł 03.05.1481 r. w 
obozie wojskowym pod Gebze, w miejscu zwanym Hünkar Cayiri (Cesarska Łąka) w trakcie przygotowań do 
wyprawy na Egipt. Pochowany został w Konstantynopolu w wybudowanym, z jego inicjatywy, w latach 
1463-1470 meczecie-grobowcu "Fatih Mehmet Türbesi" ("Fatih Turbesi").

 

 

 

sarkofag Mehmeda II w meczecie-grobowcu "Fatih Mehmet Türbesi"

 

 

Ciekawostka:

 

 

Mehmed II miał jedną nietypową słabość - uwielbiał w wolnych chwilach pracować na wydzielonym w 
sułtańskim ogrodzie zagonku. Nikomu nie pozwalał go tknąć i sam go kopał, pielił i podlewał, napawając 
oczy wynikami swej pracy. Pewnego roku sułtan zasiał ogórki i zauwaŜył, Ŝe jeden z nich rośnie wyjątkowo 
dobrze i zapowiada się na prawdziwy okaz. JuŜ cieszył się na własnoręczne zerwanie warzywa (co ponoć 
uwielbiał), gdy, przyszedłszy któregoś razu do ogródka, spostrzegł ze zdziwieniem, Ŝe ogórek olbrzym 
najzwyczajniej znikł! Sułtan nie był jednak człowiekiem, który przeszedłby nad tym do porządku dziennego. 
 
Zwołał natychmiast wszystkich niewolników, którzy pracowali tego dnia w ogrodach sułtańskich, ustawił ich 
w szeregu i wezwał do ujawnienia się winnego ogórkoŜerstwa. Wszyscy milczeli jak jeden mąŜ, więc winny 
musiał być znaleziony w inny sposób. Na szczęście dla niewinnych albo niewolnik, który zjadł tego ogórka 

Page 2 of 3

IMPERIUM OSMAŃSKIE I JEGO DZIEJE

2008-04-07

http://www.osman.livenet.pl/print.php?type=A&item_id=3

musiał mieć niewyraźną minę, albo sułtan miał wyjątkową intuicję, bo rozwiązał problem za pierwszym 
zamachem. Kroniki piszą, Ŝe Mehmed wyjął z pochwy kindŜał, rozpruł brzuch temu, kogo podejrzewał i 
uspokoił się, widząc wyraźne dowody tego, Ŝe się nie pomylił. Znając jego charakter, gdyby nie trafił za 
pierwszym razem, prawdopodobnie kontynuowałby aŜ do skutku.

 

 
 

Dodatkowe dane:

 

 

Jego Ŝony: 
Gulbahar Hatun, Gulshah Hatun, 
Sitti Mukrime Hatun, Cicek Hatun, 
Helene Hatun, Anna Hatun, Alexias Hatun. 
 
Jego synowie: 
Mustafa, Bajezit II, Cem, Korkut 
 
Jego córka: 
Gevrehan Sultana 

 

 

Przygotował: PwG 
Poszerzył i uzupełnił: Darkol - na podstawie źródeł z Bibliografii

 

 

Powrót do - Dział Tematyczny

 || 

Powrót do - Dział Artykułów

 

Page 3 of 3

IMPERIUM OSMAŃSKIE I JEGO DZIEJE

2008-04-07

http://www.osman.livenet.pl/print.php?type=A&item_id=3