background image

Dr  Ryszard Rauba

Instytut Politologii

Uniwersytet Zielonogórski

Żołnierze w odpowiedzi Piłsudskiemu – 

Odezwa Warszawskiej Rady Delegatów 

Żołnierskich z lipca 1920 roku.

Trzeciego  lipca 1920 r. Józef Piłsudski - „Naczelnik Państwa i Naczelny  Wódz” wydał 

„w imieniu Rady Obrony Państwa”, której przewodniczył

1

 niezbyt obszerną odezwę pod tytu-

łem (i tu została zastosowana specjalnie pogrubiona w tym celu czcionka!) : Ojczyzna w po-

trzebie!. Skierowana ona była do „obywateli Rzeczypospolitej”. Sformułowanie : „obywatele 

Rzeczypospolitej” podkreślono, pogrubiono  i dodano na końcu wykrzyknik.

Oto treść odezwy J. Piłsudskiego: „Wrogowie otaczający nas zewsząd  skupili wszystkie 

siły, by zniszczyć  wywalczoną krwią i trudem żołnierza polskiego niepodległość naszą. Za-

stępy najeźdźców, ciągnące aż z głębi Azji, usiłują złamać bohaterskie wojska nasze, by runąć 

na Polskę, stratować nasze niwy, spalić wsie i miasta i na cmentarzysku polskiem, rozpocząć 

swoje straszne panowanie.

1 Rada   Obrony   Państwa   (ROP)   –   specjalny   organ   rządowo   –   parlamentarny   o   charakterze   przejściowym 

powołany   został   do   życia   ustawą   z   1   lipca   1920   r..   W   jej   skład   weszli:   „Naczelnik   Państwa”   jako 
przewodniczący, marszałek Sejmu Ustawodawczego, 10 posłów wybranych przez Sejm i  reprezentujących 
stronnictwa   polityczne   zasiadające   w   Sejmie,   premier,   3   ministrów   oraz     3   przedstawicieli   wojska 
mianowanych  przez tak zwanego  „Naczelnego  Wodza”. (Zob.  J. Bardach,  B. Leśnodorski, M. Pietrzak, 
Historia ustroju i prawa polskiego, Warszawa 1996, s. 480.).  

1

background image

Jak jednolity, niewzruszony mur stanąć musimy do oporu. O pierś całego narodu rozbić 

się ma nawała bolszewizmu. Jedność, zgoda i wytężona praca niech skupi nas wszystkich dla 

wspólnej sprawy!

Żołnierz polski, krwią broczący na froncie, musi mieć to przeświadczenie, iż stoi za nim 

cały naród, każdej chwili gotowy przyjść mu z pomocą.

Chwila taka nadeszła.

Wzywamy tedy wszystkich, zdolnych do noszenia broni, by dobrowolnie zaciągali się w 

szeregi armji, stwierdzając, iż za Ojczyznę każdy w Polsce z własnej woli gotów złożyć krew 

i życie.

Niech śpieszą wszyscy: i ci, młodość i siłę czujący w żyłach, co żelazem odpierać będą 

najazd wroga,, i ci, którzy stanąć mogą do pracy w instytucjach wojskowych, by zwolnić z 

nich i zastąpić tych, co na froncie przydatni być mogą. Niech na wołanie Polski nie zabraknie 

żadnego z jej wiernych i prawych synów, co wzorem ojców i dziadów pokotem położą wroga 

u stóp Rzeczypospolitej.  Wszystko dla zwycięstwa ! Do broni!

2

.

Na wydaną przez Józefa Piłsudskiego patetyczną i „patriotyczną” zarazem odezwę bardzo 

szybko zareagowała ściśle związana z Komunistyczną Partią Robotniczą Polski (KPRP) – 

Warszawska Rada   Delegatów Żołnierskich (WRDŻ). Ona z kolei zatytułowała swoją rewo-

lucyjną odezwę czy może lepiej należałoby mówić rewolucyjną kontr odezwę : Żołnierze w 

odpowiedzi Piłsudskiemu. 

„Naczelniku i wodzu kapitalistycznej Polski!” - stwierdzali na wstępie zwracając się tym 

samym bezpośrednio do Józefa Piłsudskiego  autorzy odezwy po czym nie owijając w przy-

słowiową bawełnę odważnie, w pełni świadomie i bez ogródek oświadczali mu prosto w 

oczy, że: „Pod potężnymi ciosami Czerwonej Armii robotników i chłopów Sowieckiej Rosji i 

Sowieckiej Ukrainy i przy wydatnej pomocy robotników Europy zachodniej zachwiała się i 

rozpadła na kawałki kontrrewolucyjna armia polska, którą pędziłeś w głąb Rosji i Ukrainy 

Sowieckiej dla obrony majątków szlacheckich, dla celów grabieżczych i zaborczych.

W popłochu i panice biegną przed siebie rozbite pułki, dywizje i armie całe, oszalałe z 

bólu i cierpień. A rozmiar klęski uciekającej armii powiększają chłopi ukraińscy, białoruscy i 

litewscy, którzy   zakosztowali twego „wyzwolenia”, wypisanego im krwawo na grzbietach 

nahajkami, kijami i torturami przez twych oficerów, żandarmów, urzędników i powracających 

do „swej” własności dziedziców, fabrykantów i bankierów. Dziś chłopi ci chwycili za broń, 

2 Oryginał odezwy Józefa Piłsudskiego   Ojczyzna w potrzebie!     z  3 lipca 1920 r.  znajduje się obecnie w 

zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Jej reprint znajduje się natomiast w posiadaniu autora 
niniejszych słów. 

2

background image

za kłonice i widły, by pomścić swoje krzywdy straszliwe

3

 - podkreślali dosadnie autorzy re-

wolucyjnej odezwy krytykujący tu w całej rozciągłości  reakcyjne  z gruntu i  prymitywnie 

imperialistyczne „sny o potędze”, które w praktyce nie zważając na nikogo i na nic a w szcze-

gólności na ludzkie życie   chciał zrealizować   Józef Piłsudski dodając przy tym kłamliwą, 

pseudo patriotyczną otoczkę.

Na wstępie odezwy jej autorzy nie zapomnieli przypomnieć także Józefowi Piłsudskiemu 

-   posługującemu się   instrumentalnie   według własnego widzimisię „patriotyzmem” i tak 

zwaną „racją stanu”, wulgarnemu militaryście nie szanującemu ludzkiego życia i pupilowi 

przestraszonej rozwojem wypadków  myślącej jedynie o zyskach burżuazji, że „ „leje się tedy 

strumieniami we wzajemnej walce serdeczna krew robotników i chłopów polskich, rosyjskich 

i ukraińskich. Leje się, boś ty, stokroć przeklęty władco z Belwederu, w swej pysze i zaślepie-

niu, posłuszny rozkazom burżuazji rodzimej i cudzoziemskiej, nie chciał zawrzeć pokoju z 

Sowiecką Rosją i Ukrainą , choć ten pokój ciągle ci proponowały ich robotnicze rządy. Boś ty 

postanowił unicestwić Sowiecką Ukrainę, aby mógł tam rządzić twój kamrat   Petlura, po-

słuszny sługa szlachty i burżuazji polsko – ukraińskiej

4

.

Dla autorów odezwy w lipcu 1920 r. na ziemiach polskich „wreszcie wybiła godzina sądu 

na grabieżców, najeźdźców i kontrrewolucjonistów

5

.

W związku z powyższym , dramatycznym wyłącznie co należy podkreślić dla polskiej 

burżuazji tracącej wówczas grunt pod nogami biegiem wydarzeń skierowano bezpośrednio do 

„Naczelnika Państwa i Naczelnego Wodza” Józefa Piłsudskiego faktycznie pełniącego w lip-

cu 1920 r. rolę użytecznego narzędzia w rękach burżuazji taką oto wymowną i bezkompromi-

sową w swojej treści uwagę: „W tę  pierwszą straszną godzinę sądu widzisz z przerażeniem, 

że idzie za nią druga godzina sądu, godzina powstania rewolucyjnych żołnierzy i robotników 

przeciw tobie, twym generałom i całej zgrai szlachecko – kapitalistycznej w Polsce. I ty zwra-

casz się do nas, żołnierzy, z wezwaniem, jako prezes Rady Obrony Państwa, jako wojskowy 

dyktator.

Czego chcesz, do czego nas nawołujesz?

Każesz nam nie żałować naszej krwi, nie oszczędzać naszego życia. Ale w imię czego?

6

 

zapytywali twórcy zapomnianej dziś kompletnie rewolucyjnej odezwy  WRDŻ z lipca 1920.

Ich odpowiedź na to nad wyraz istotne i kluczowe pytanie brzmiała następująco: „W imię 

obalenia bolszewizmu! To znaczy, każesz nam umierać, aby szlachta, fabrykanci, bankierzy 

3 Zob. KPP w obronie niepodległości Polski. Materiały i dokumenty, Warszawa 1953, s. 45.
Ibidem.
Ibidem.
Ibidem, s. 46.

3

background image

na nowo rządzili Rosja i Ukrainą. Każesz nam bronić tych ziem białorusko – ukraińsko – li-

tewskich, które wydarłeś robotnikom i chłopom tych krajów. Każesz nam wreszcie bronić na-

szego domu niewoli, aby w nim dalej swe rządy sprawowała krwawa burżuazja. A w zamian 

za to obiecujesz, że zrobisz z Polski dom jasny, w którym  szczęśliwi i wolni żyć będziemy w 

raz  z cały ludem pracującym. Obiecujesz, że troszczyć się będziesz o nasze rodziny, że gdy 

wrócimy z boju jako inwalidzi, gdy za kapitalistyczne sprawy stracimy oczy, ręce, nogi, obda-

rzysz nas własnym warsztatem pracy. Ażeby zaś utrzymać szerokie masy żołnierzy w ślepo-

cie (...) szkalujesz i oczerniasz socjalistyczne rządy w Rosji i na Ukrainie, rządy robotników i 

chłopów

7

  -   zaznaczano w odezwie i od razu dodawano do powyżej przytoczonej, kolejną 

następującą równie mocną  i wymowną w treści uwagę: „Daremne są twe wysiłki, Józefie Pił-

sudski. Pamiętamy przede wszystkim, żeś jest zdrajca i zaprzaniec, renegat i odstępca sprawy 

robotniczej. Wiemy, że jesteś zaprzedany duszą i ciałem kapitalistom rodzimym i obcym

8

 

podkreślali bez ogródek w swojej rewolucyjnej odezwie jej autorzy.

Autorzy rewolucyjnego dokumentu z lipca 1920 r. wyjątkowo negatywnie oceniali efekty 

politycznej rzekomo „państwotwórczej” naznaczonej przede wszystkim  krwią i trupami dzia-

łalności Józefa Piłsudskiego: „nie dom jasny budowałeś w Polsce, lecz krwawe, duszne, chło-

dem i głodem ludu ziejące więzienie.  Raj dla paskarzy, spekulantów, dziedziców, bankierów 

i fabrykantów. Przytulisko dla  generałów i siepaczy carskich. Twierdzę imperialistycznej re-

akcji polskiej i ostoję   marzeń całej kontrrewolucyjnej   burżuazji zachodu. Zamiast wolnej 

Polski stworzyłeś Polskę żandarmów, Polskę grabieżców i najeźdźców, Polskę narzucającą 

kajdany sąsiednim  ludom – Polskę kontrrewolucji

9

 - zauważali z goryczą autorzy odezwy i 

zapytywali w związku z tym J. Piłsudskiego : „Któż więc z nas uwierzy dzisiaj twym wezwa-

niom i przyrzeczeniom?

10

.

Klasowo uświadomieni autorzy odezwy, którzy od samego początku nie wierzyli i nie za-

mierzali pod żadnym pozorem uwierzyć w  „dramatyczne” wezwania  i obłudne – ich zda-

niem przyrzeczenia tak zwanego „Naczelnika Państwa i Naczelnego Wodza” uroczyście de-

klarowali kierując swoje słowa pod jego adresem, że: „Nadchodzi, rychło nadejść musi druga 

godzina sądu, w której my, żołnierze, wspólnie z robotnikami wsi i miast obrócimy całą potę-

gę przeciw tobie, przeciw twym oficerom, przeciw całej zgrai kapitalistyczno – szlacheckiej 

w Polsce. Skończy się wtedy zbrodnicza  wojna, skończą się rządy zbójeckie w Polsce, skoń-

czy się twoja haniebna rola.

Ibidem.
Ibidem.
Ibidem, s. 47.
10 Ibidem.

4

background image

Polska stanie się wtedy naprawdę domem jasnym i wolnym, w którym gospodarzem bę-

dzie  polski lud roboczy sprzymierzony z ludem pracującym całego świata. Będzie to Polska 

Republika Rad, bez kapitalistów  i bez dziedziców.

O taką Polskę przysięgamy walczyć,  taką Polskę kochamy,  taką Polskę zdobędziemy, 

wbrew tobie, wbrew burżuazji rodzimej i cudzoziemskiej. W imię takiej Polski zawrzemy 

przymierze z robotniczymi pułkami Czerwonej Armii Sowieckiej Rosji i Sowieckiej Ukrainy, 

w których widzimy rycerzy wyzwolenia całego ludu pracującego z pęt kapitału.

Tyś tworzył sojusz bogaczy przeciw ludowi – i przegrałeś.

My  tworzymy   sojusz   braterski   robotników   i   chłopów   Polski,   Ukrainy,   Rosji   i   całego 

świata przeciw kapitalistom – i  zwyciężymy!

11

 - deklarowali pełni nadziei i autentycznego 

rewolucyjnego optymizmu autorzy dokumentu.

W konkluzji rewolucyjnej odezwy Warszawskiej Rady Delegatów Żołnierskich z lipca 

1920 r., odezwy, o której istnieniu koniecznie należy pamiętać w kontekście tak zwanej „woj-

ny polsko – bolszewickiej” - wydarzenia historycznego notorycznie wykorzystywanego w 

obrzydliwie manipulatorski sposób przez „miłościwie” nam  panujące od 1989 r. w ponownie 

niestety kapitalistycznej  Polsce ekipy rządzące  dla celów  doraźnej  walki politycznej  oraz 

przez  różnej maści oszalałych z nienawiści  do Rosji i Rosjan przez sam fakt ich istnienia 

często nawiedzonych, prawicowych do bólu, klerykalnych, faszyzujących i przy tym po pro-

stu zidiociałych pseudo patriotów  nie mających bladego pojęcia czym w istocie jest kapita-

lizm i jakie wyrządza szkody jednostce – umieszczono 6 haseł, haseł, które w chwili obecnej, 

w 2011 r. wielu „prawdziwych Polaków” uznałoby od razu, z marszu za: „niepatriotyczne”, 

„antypolskie”, „anty niepodległościowe” no i oczywiście „anty chrześcijańskie” wręcz nawo-

łujące otwarcie do „zdrady ojczyzny, państwa i narodu polskiego”.

Niech każdy czytelnik, bez niczyjej podpowiedzi dokona w tej kwestii  samodzielnej, kry-

tycznej  oceny. Niech samodzielnie wyciągnie wnioski!

Oto owe rewolucyjne hasła z lipca 1920 roku : „Niech żyje Czerwona Armia Sowieckiej 

Rosji i Ukrainy!, Polska Czerwona Armia niech co rychlej powstanie i niech żyje! Sojusz i 

braterstwo robotników, chłopów i żołnierzy Polski, Rosji i Ukrainy niech żyje!, Precz z wojną 

z Sowiecką Rosją i Ukrainą!, Niech żyje wojna robotników, chłopów i żołnierzy przeciw ka-

pitalistom!, Niech żyje Polska Republika Rad”

12

.  

    

11 Ibidem, s. 47 – 48.
12 Ibidem, s. 48.

5

background image

    

6