Gazeta Podatkowa nr 39 • 14.05.2007 r.

www.gazetapodatkowa.pl

10

Rachunkowość dla każdego

Porady eksperta

K

westię podwyższenia kapitału zakładowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnoś-

cią szczegółowo regulują przepisy Kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z nimi 

podwyższenie kapitału zakładowego następuje z chwilą wpisania do rejestru 

sądowego. Ponadto do zgłoszenia zmiany umowy spółki należy dołączyć oświadczenie 

dotychczasowego wspólnika o objęciu nowego udziału lub udziałów, które wymaga formy 

aktu notarialnego (art. 258 § 2 K.s.h. – Dz. U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 ze zm.).

Udziałowcy, którzy udzielają pożyczki spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, stają 

się jej wierzycielami. Z kolei spółka staje się dłużnikiem zobowiązanym do spłaty tej 

pożyczki wraz z odsetkami. Wspólnicy mogą podjąć decyzję o zamianie wierzytelności 

z tytułu pożyczki i odsetek od tej pożyczki na udziały w kapitale spółki (tzw. konwersji 

wierzytelności).

Na dzień zamiany pożyczki na udziały udziałowcy uzyskają udziały o wartości odpo-

wiadającej kwocie kapitału pożyczki oraz odsetek należnych na dzień konwersji. W tym 

samym dniu zobowiązanie z tytułu umowy pożyczki wygasa.

Ujmując w ewidencji księgowej operacje dotyczące konwersji pożyczki na udziały nale-

ży uwzględnić postanowienia określone w art. 36 ust. 2c ustawy o rachunkowości (Dz. U. 

z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że kapitały (fundusze) własne 

powstałe z zamiany pożyczek na udziały wykazuje się w wartości nominalnej tych poży-

czek, po uwzględnieniu odsetek naliczonych i niezapłaconych do dnia zamiany, które nie 

będą wypłacone oraz niezrealizowanych różnic kursowych. W przypadku gdy pożyczki są 

wyrażone w walucie obcej, to na dzień zamiany stosuje się do nich przepisy art. 30 ustawy 

o rachunkowości.

W ewidencji księgowej zamianę pożyczki na udziały księguje się pod datą podjęcia przez 

wspólników uchwały o zamianie wierzytelności z tytułu pożyczki i odsetek od tej pożyczki 

na udziały w kapitale spółki, poprzez zapisy na odpowiednich kontach rozrachunkowych 

z udziałowcami:

-  Wn konto 24 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: Konta imienne udziałowców – 

rozrachunki z tytułu pożyczki),

-  Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: Konta imienne udziałowców – roz-

rachunki z tytułu wkładów na kapitał zakładowy).

Natomiast podwyższenie kapitału zakładowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością 

należy zaksięgować – w dacie wpisu do rejestru sądowego – zapisem:

-  Wn konto 24 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: Konta imienne udziałowców – 

rozrachunki z tytułu wkładów na kapitał zakładowy),

-  Ma konto 80 „Kapitał zakładowy”.

W sytuacji gdy do dnia bilansowego nie nastąpi wpis podwyższenia kapitału zakładowego 

do rejestru sądowego, wniesiony przez udziałowców kapitał podlegać będzie wykazaniu 

w bilansie w pasywach w pozycji A.VI „Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe”.

Przykład

Założenia

1. Nasfinansowaniebieżącejdziałalnościspółkizo.o.udziałowcytejspółkiudzielilijej

wlutym2007r.pożyczkiwkwocie100.000zł.

2. Wysokośćoprocentowania–zgodniezzawartąumową–wynosi9%wskaliroku.

3. Wumowiezapisano,żekwotapożyczkiwrazzodsetkamizostaniespłaconapoupływie

12miesięcy.

4. Wmaju2007r.udziałowcypodjęliuchwałęopodwyższeniukapitałuzakładowego

spółki(odotychczasowejwysokości50.000zł)izamianiezobowiązaniaztytułu

pożyczkinaudziałyuwzględniającodsetkinależnewspólnikomzaokresodlutego

domaja,tj.3.000zł.

5. Udziałowcyzłożylioświadczenieoobjęciunowychudziałówizarządspółkiniezwłocz-

niezgłosiłzmianęumowyspółkidosądurejestrowego.

6. Sąddokonałwpisudotyczącegopodwyższeniakapitałuzakładowegowczerwcu

2007r.

Dekretacja

1.  WB – wpływ pożyczki na rachunek bankowy spółki z o.o.: 

100.000 zł

-  Wn konto 13 „Rachunek bieżący”,

-  Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: Konta  

imienne udziałowców – rozrachunki z tytułu pożyczki).

Kiedy drukarka zwiększa wartość komputera?

Zakupiliśmy drukarkę do komputera będącego środkiem trwałym w na-

szej firmie. Czy o wartość drukarki należy zwiększyć wartość początkową 

posiadanego zestawu komputerowego? W jakim przypadku drukarka 

stanowi odrębny środek trwały?

Do środków trwałych zalicza się rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, 

o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, 

zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki, m.in. maszyny i urządzenia. 

Wynika to z definicji środków trwałych określonej w art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o ra-

chunkowości.

Zarówno komputer, jak i drukarka spełniają wymogi do uznania ich za środki trwałe. 

O tym, jak zakwalifikować zakupioną drukarkę, przesądza jej przeznaczenie.

Jeżeli bowiem drukarka została zakupiona w celu współpracy z jednym zestawem 

komputerowym, uznaje się ją za element tego zestawu. W takiej sytuacji dotychczaso-

wą wartość początkową komputera zwiększa się o wartość nabytej do niego drukarki. 

Drukarka wówczas nie jest samodzielnym urządzeniem, a wraz z innymi urządzeniami 

stanowi zespół komputerowy zaliczany do rodzaju 491 KŚT jako jeden obiekt inwen-

tarzowy służący do przetwarzania informacji.

Ewidencja księgowa zakupu drukarki do konkretnego komputera może wyglądać 

następująco:

1.  Faktura VAT – zakup drukarki:

a)  wartość w cenie zakupu

-  Wn konto 30 „Rozliczenie zakupu”,

b)  VAT naliczony

-  Wn konto 22 „VAT naliczony i jego rozliczenie”,

c)  łączna kwota zobowiązania

-  Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki”.

2.  OT lub PK – wprowadzenie drukarki do używania w ramach zestawu kompute-

rowego:

-  Wn konto 01 „Środki trwałe” (w analityce: Zespół komputerowy – numer 

inwentarzowy),

-  Ma konto 30 „Rozliczenie zakupu”.

Dodajmy, że w książce inwentarzowej oraz kartach szczegółowych środka trwałego 

należy wprowadzić zmiany wartości początkowej w zespole komputerowym, do któ-

rego dołączono drukarkę oraz uaktualnić informacje o częściach, które zawiera dany 

zespół oraz o amortyzacji zespołu.

Jeśli jednak drukarka będzie współpracować z kilkoma komputerami, wówczas 

uważa się ją za oddzielne urządzenie, które może być odrębnym środkiem trwałym 

podlegającym amortyzacji. W takim przypadku zakupiona drukarka nie zwiększa 

wartości początkowej żadnego z zespołów komputerowych, z którymi współpracuje.

Dorota Przybyszewska

Konwersja pożyczki na udziały 
– ujęcie w księgach rachunkowych

2.  PK – zamiana pożyczki na udziały:

a)  naliczenie należnych udziałowcom odsetek za okres  

od lutego do maja 2007 r. 

3.000 zł

-  Wn konto 75-1 „Koszty finansowe”,

-  Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: Konta imienne  

udziałowców – rozrachunki z tytułu pożyczki),

b)  przeksięgowanie zobowiązania z tytułu pożyczki wraz z naliczonymi  

odsetkami na konto przeznaczone do ewidencji rozrachunków  

z udziałowcami z tytułu wkładów na kapitał 

103.000 zł

-  Wn konto 24

 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: Konta  

imienne udziałowców – rozrachunki z tytułu pożyczki),

-  Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: Konta imienne  

udziałowców – rozrachunki z tytułu wkładów na kapitał zakładowy).

3.  PK – zaksięgowanie podwyższenia kapitału zakładowego  

– pod datą wpisu do rejestru sądowego: 

103.000 zł

-  Wn konto 24 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: Konta imienne  

udziałowców – rozrachunki z tytułu wkładów na kapitał zakładowy),

-  Ma konto 80 „Kapitał zakładowy”.

Księgowania

Konto 13

 „Rachu-

nek bieżący”

Konto 24

 „Pozostałe rozra-

chunki” (w analityce: Konta 

imienne udziałowców – roz-

rachunki z tytułu pożyczki)

Konto 24

 „Pozostałe 

rozrachunki” (w analityce: 

Konta imienne udziałowców 

– rozrachunki z tytułu wkła-

dów na kapitał zakładowy)

  1)  100.000

  2b)  103.000  100.000  (1

  3)  103.000   103.000  (2b

  3.000  (2a

Konto 75-1

 „Kosz-

ty finansowe”

Konto 80

 „Kapi-

tał zakładowy”

  2a)  3.000

  50.000  (S.p.

  103.000  (3

  153.000  (S.k.

Ewa Gruchot