background image

Dokument znajduje się w zbiorach Archiwum Państwowego w Lublinie 

─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────

 

                                                                                   

                                                                                      

 

 

 

List pasterski biskupa unickiego chełmskiego 

Porfiriusza Skarbka WaŜyńskiego  

w obronie Konstytucji 3 Maja napisany  

po 22 V 1792 roku 

 

[po 22 V 1792], Chełm 

 

 

Porfiriusz  [Skarbek  WaŜyński  biskup  chełmski  i  bełski]  całemu  Duchowieństwu  w  naszej  diecezji 

znajdującemu się pokój w Panu. 

Rzeczpospolita  Polska  Ojczyzna  nasza,  gdy  rządową  konstytucję  w  przeszłym  roku  z 

osobliwszym  wszystkich  mieszkańców  ukontentowaniem  przyjęta,  ledwie  tejŜe  dobrodziejstw 

zakosztowawszy,  w  spokojności  onych  uŜywać  i  wzrastać  w  siłach  ustanowionych  na  obroną  swojej 

niepodległości  poczęła,  doświadcza  mocnych  na  obalenie  tejŜe  i  wywrócenie  wymierzonych 

zamachów.  Znaleźli  się  albowiem  nieukontentowani  z  prawa  tak  zbawiennego  Obywatele,  którzy 

zagraniczną  siłą  wsparci,  do  dawnego  nieładu  Kraj  Polski  powrócić  usiłują  i  obcego  Ŝołnierza  tym 

końcem  na  uciśnienie  Ojczyzny  naszej  wprowadzić  przedsięwzięli.  W  takich  okolicznościach 

postawiona  Rzeczpospolita  przy  innych  najdogodniejszych  do  swojej  obrany  przedsięwziętych 

krokach  największą  ufność  swoją  w  sprawiedliwości  oprawy  swojej  pokładając  jako  wszystkich 

Obywatelów i mieszkańców do przyłoŜenia się ku swojej obronie wzywa i zachęca tak na najwyŜszej 

Pana  Zastępów  pomocy  swojej  gruntując  nadzieją  Ŝąda  po  Duchowych  aby  Ci  poświęceniu 

szczególnej  do  błagania  Majestatu  Boskiego  za  grzechy  ludu  pastwie  swojej  powierzonego  i  sami 

gorące  do  Boga  modlitwy  przesyłali  i  lud  do  wzywania  pomocy  boskiej  rozbudzili,  tak  iŜby  nie 

dopuścił  uciskań  naród  nasz  polski  przed  swoim  Majestatem  korzący  się  i  zapędy  nieprzyjaciół 

Ojczyzny  czczymi  uczynił.  Przychylając  się  za  tym  do  takiego  Stanów  Najjaśniejszych  Ŝądania  z 

urzędu  pasterzowania  naszego  nakazujemy  całemu  Duchowieństwu  w  naszej  diecezji  znajdującemu 

się  wyraŜając  winną  ku  Ojczyźnie  swojej  miłość  wszystkich  do  [nieczytelne]  według  przemoŜenia 

swojego do dania pomocy wzbudzali stosownie do Uniwersału JW. i JW. Marszałków w Kraju całym 

publikowanego.  A  nadto  zalecamy  aby  po  wszystkich  cerkwiach,  w  których  tylko  publiczne  zwykło 

odprawiać  się  naboŜeństwa  kaŜdego  święta  publicznie  z  ludem  śpiewane  były  zwykłe  suplikacje  po 

trzykroć  przydając  taki  dodatek  „abyś  Ojczyzny  nieprzyjaciół  poniŜyć  raczył  -  prosimy  cię  Panie”. 

Nadto  wszyscy  Duchowni  aby  codziennie  przy  zwykłych  pacierzach  kapłańskich  mianowicie  po 

background image

────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────── 

 

Dokument znajduje się w zbiorach Archiwum Państwowego w Lublinie 

─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────

 

                                                                                   

                                                                                      

 

godzinach  śpiewali  lub  czytali  Psalm  34  [słowa  w  języku  starocerkiewno  słowiańskim]  nakarmimy. 

PoniewaŜ  zaś  w  pospolitych  mszałach  teraźniejszych  nie  mamy  tych  sekwencji  jakie  z  dawnego 

podania  Kościoła  przy  mszy  ś[więtej]  uŜywać  winniśmy  w  czasie  wojny,  dla  tego  gdy  tej  zapał 

okazuje  się  staraniem  naszym  było  takie  modlitwy  na  nowo  wydrukować,  które  gdy  z  druku 

odbierzemy  do  wszystkich  cerkwi  roześlemy  i  pod  ten  czas  kaŜdy  kapłan  winien  będzie  takie 

sekwencje  w  czasie  mszy  ś[więtej]  przydawać  błagając  Boski  Majestat,  aby  Wojska  Polskiego 

czynnościom i obrotom błogosławić raczył. Takie wam zalecenia nasze przesławszy i tych dopełnienie 

w  mocy  świętej  posłuszeństwa  nakazawszy  obfitego  błogosławieństwa  boskiego  wszystkim  z  serca 

Ŝ

yczymy i ten nasz list dla większej wagi przy zwykłej pieczęci ręką własną podpisujemy. 

Dan w Chełmie Roku 1792.