INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 1 

 

 

„Sterowanie hamulcami napędu na przykładzie 

kolei linowo-terenowej”. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

                                                               

 

 

2

I.

 

  Wprowadzenie 

 

Hamulcami  nazywamy  urządzenia,  które  mają  za  zadanie  wytracić  energię 

mechaniczną układu, poprzez zamianę jej na inny rodzaj energii.  

Główne  zadania  stawiane  układom  hamulcowym  kolei  linowych  nie  różnią  się 

znacznie od zadań stawianych układom stosowanym w ogólnej budowie maszyn. Urządzenia 

hamulcowe w kolei linowo-torowej pracują według zasady obwodu pasywnego tzn. hamulce 

otwierane są i utrzymywane w stanie otwartym poprzez obwód hydrauliczny, elektryczny lub 

pneumatyczny. 

   

W kolejach linowych zasadniczo wyróżniamy dwa typy hamulców: 

 

- hamulec główny – działa bezpośrednio na koło napędowe, 

 

- hamulec ruchowy – jest z reguły hamulcem tarczowym i jest zainstalowany na wale 

szybkobieżnym przekładni napędu głównego. 

 

Procedury hamowania podczas eksploatacji kolei linowo-torowej: 

 

- zatrzymanie normalne, 

- kolej powinna być sprowadzona w stan spoczynku bez nadmiernego oddziaływania 

dynamicznego na liny i pojazdy, 

 

- zatrzymanie bezpieczeństwa silnikiem napędowym, 

 

- maksymalne opóźnienie z jakim kolej może być wyhamowywana wynosi 1,2 m/s

2

. 

 

- zatrzymanie bezpieczeństwa hamulcem ruchowym, 

 

- na każdej kolei powinno być możliwe ręczne wyzwalanie hamulca ruchowego, 

 

- hamulec ręczny powinien być m.in. uruchomiony automatycznie, gdy: 

 

 

- normalne zatrzymanie jest prawie zakończone, 

 

 

- zatrzymanie bezpieczeństwa silnikiem napędowym jest prawie zakończone, 

 

 

 

- zatrzymanie bezpieczeństwa hamulcem głównym, 

 

- na każdej kolei powinno być możliwe ręczne wyzwalanie hamulca głównego, 

 

3

II.

 

Cel ćwiczenia. 

 

Celem ćwiczenia jest: 

-

 

zapoznanie się z procedurami hamowania zespołu napędowego kolei linowo-

terenowej, 

-

 

analiza charakterystyk spadku ciśnień hamulca głównego i ruchowego podczas 

doboru różnych obciążeń kolei, 

-

 

wyznaczenie czasu hamowania i mocy napędu tarcz hamulca ruchowego i głównego 

dla rzeczywistych parametrów kolei linowo-terenowej. 

 

III.

 

Zakres ćwiczenia. 

 

Ćwiczenie  przeprowadza  się  na  stanowisku  laboratoryjnym  „Agregat  hamulcowy  UHBJ-

200/45,2.5/2.2”, na którym zostaną zasymulowane wszystkie procedury hamowania zespołu 

napędowego kolei linowo-terenowej. Wyznaczenie analityczne mocy napędu tarcz hamulca 

ruchowego i głównego będzie poprzedzone pomiarami geometrycznymi tarcz. 

 

IV.

 

Przebieg ćwiczenia. 

 

1.   Wprowadzenie.  

2.   Zapoznanie studentów ze stanowiskiem laboratoryjnym. 

3.   Zasymulowanie hamowania kolei linowo-terenowej za pomocą różnych procedur. 

4.   Symulacja testów hamowania: 

 

 

 

- „test hamowania regulowanego”, 

 

 

 

- „test brak hamowania”. 

 

5.   Przeprowadzenie pomiarów geometrycznych stanowiska. 

6.   Sporządzenie sprawozdania według  pkt.V. 

 

 

 

 

 

4

V.

 

Sprawozdanie. 

1. Wyznaczyć opóźnienia dla procedur hamowania (STOP, STOP-AWARIA, STOP-

NIEBEZPIECZEŃSTWO, STOP-NIEBEZPIECZEŃSTWO – RĘCZNY ZRZUT HR). 

2. Wykreślić charakterystyki ( p(t)

HG

; p(t)

HR

; v(t) ) dla wskazanej procedury hamowania 

przy różnych zadanych prędkościach i obciążeniach kolei.  (3 charakterystyki)  

3. Wykreślić charakterystyki ( p(t)

HG

; p(t)

HR

; v(t) ) dla wskazanego testu hamowania przy 

różnych zadanych prędkościach i obciążeniach kolei.  (3 charakterystyki) 

4. Narysować schemat części stanowiska i zwymiarować go. 

5. Obliczyć moc napędu i czas hamowania tarcz hamulcowych dla danych: 

Tarcza hamulca głównego 

Średnica koła napędowego (rzeczywiste) 

D = ….m 

Prędkość kolei 

v = …..m/s 

Współczynnik tarcia (siłownik-tarcza) 

µ 

=…....

 

Grubość ścianki siłownika  

e = 5 mm 

Sprawność całego układu 

η

= 0.86

 

 

Tarcza hamulca ruchowego 

Obroty wejściowe silnika 

n = ……obr/min. 

Współczynnik tarcia (siłownik-tarcza) 

µ

 

=…....

 

Grubość ścianki siłownika  

e = 5 mm 

Sprawność całego układu 

η

 = 0.86

 

UWAGA: W razie jakichkolwiek pytań lub braku danych do obliczenia mocy i czasu 

hamowania napędu pytać prowadzącego ćwiczenie.   

 

6. Sporządzić wnioski z poszczególnych części ćwiczenia. 

 

7. Dodatkowo zaproponować rozwiązanie napędu dla dwóch wałów, na których osadzone są 

tarcze hamulców,  jednym silnikiem. Uwzględnić wymiary geometryczne stanowiska, typ 

przekładni, określić maksymalne przełożenie. 

  VI. Literatura. 

Osiński Z. „Sprzęgła i hamulce”  Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1988