„Gdyby nie miłość” 

 

Usiedli w cieniu płaczącej wierzby. Po lewej i prawej stronie rosły dzikie maliny, 

rokitnik i czarny bez. Poniżej płynęła rzeka, przeciwległy brzeg zarósł trzciną, a za nią 

rozciągały się łąki. Kłębiaste chmury ożywiały senny nurt wody. Było cicho, brzęczały 

tylko owady. Wiktor przez chwilkę obserwował gniazdo remiza, uśmiechnął się i 

spojrzał na Obcego.  

— Śmiało. 

— Wstydzę się — mruknął po chwili. 

— Nie musisz. 

— Łatwo ci mówić. Jestem dziewczyną. 

— O, rany. — Wiktor zerwał się na nogi i ruszył w kierunku rzeki. 

— Nie odchodź, proszę. 

Zawrócił i ukląkł przed dziewczyną, siadając na piętach. 

— Co to za numery? 

— Myślałam, że w przebraniu będzie łatwiej. Uciekłam przed ślubem. 

— A to ci heca. Nie mogłaś tego inaczej załatwić? 

— Nie mogłam, to było jedyne wyjście.  

— A jak wlazłaś w te maliny? 

— Chodziliśmy ze sobą  długo, sześć czy siedem lat. Dogadywaliśmy się. 

Odbiło mu, kiedy ojciec kupił mu sklep z konfekcją. Nie szpanował, ale już o niczym 

nie potrafił myśleć tylko o interesie. Wszystko szło mu jak z płatka. Wszyscy nagle 

zaczęli mówić o moim szczęściu. Dałam się ponieść. Ale przedwczoraj, tydzień przed 

ślubem, coś się we mnie odwróciło. I stało się. 

Zagryzła wargi, aby się ponownie nie rozszlochać. Patrzyła przed siebie 

niewidzącym wzrokiem. Wiktor mimowolnie okrył dłonią jej dłoń. 

— Chyba go nie kochałam — powiedziała po chwili. — Na pewno tak, bo 

inaczej bym nie uciekła. 

Siedzieli w cieniu, ale i tu było duszno. Nagrzane powietrze drżało nad łąkami, 

a rzeka, gdy gubiła biel chmur, lśniła niczym nierdzewna stal. Wszystko czekało na 

rzeźwy podmuch wiatru, a wiatru nigdzie nie było. Wiktor nieustannie przyglądał się 

dziewczynie. Miała delikatne i smagłe ręce, a rzęsy długie i gęste, kiedy się 

poruszały, odnosiło się wrażenie, że dwa ptaki zrywają się do lotu. Był zły na siebie i 

przyrzekł Bogu, że od dnia dzisiejszego będzie wnikliwiej przyglądać się ludziom, aby 

już nigdy coś podobnego mu się nie przydarzyło. Nauczy się patrzeć tak, jak patrzy 

malarz, gdy maluje portret. 

— A może to ciebie nie interesuje i niepotrzebnie wypruwam żyły? 

— W porządku, po spowiedzi zawsze jest lżej. Niczego ci nie obiecywałem. Nie 

wiem nawet, jak masz na imię. 

— Kaśka — odrzekła i uśmiechnęła się. — A ty masz na imię Wiktor i chodziłeś 

kiedyś z Aliną, z którą z kolei ja siedziałam w jednej ławce w Szkole Handlowej. 

— Zostawiła mnie, kiedy poszedłem do mamra. Też mnie chyba nie kochała. 

— Uciekła od ciebie, więc opuszczając dom, pomyślałam o mieście, w którym 

mieszkasz. I dlatego spotkaliśmy się. Dziwne, przyznaj? 

— Czuję się zakłopotany. 

— Masz kogoś? 

— To nie to. Nie mam nikogo, jestem bez pracy i traktują mnie jak 

zadżumionego. 

— Ona uciekła od ciebie, a ja od swego, czy to nie zbieg okoliczności? 

— Nie baw się w detektywa. Ja się po prostu czuję odrobinę szczęśliwy. Jestem 

komuś potrzebny. Mówię więc „tak” na twoje pytanie, bo to ponoć ważne. Byłem na 

warunkowym zwolnieniu i dzisiaj skończył mi się wyrok. Załatwię w urzędzie tylko to 

i owo i mogę ruszać w świat. 

—Ale mam szczęście — szepnęła Kaśka, poderwała się i zaczęła wirować 

wokół pnia wierzby. 

— A czego ty się właściwie boisz? 

— Wszystkiego — odrzekła i ponownie usiadła. — Całe  życie z rodziną, a tu 

nagle sama. I jeszcze ta zadyma, której jestem sprawcą. Na pewno już mnie szukają. 

Niedoszły teść jest policjantem, komisarzem. 

—  Ładne kwiatki, nie powiem. Bunt, ucieczka, a więc rewolucja — w głosie 

Wiktora zadrżały  żartobliwe nutki. Potarł pięścią wyraźnie zarysowaną brodę i 

uśmiechnął się. W oczach błysnęły chochliki. — Ruszymy więc na Zaporoże lub na 

Dziki Zachód, albo do Patagonii. 

— Wyobraźnię to ty masz. — Nagle spoważniała. — Owszem, wywinęłam orła, 

skoczyłam w przepaść, ale nie uważam tego za zło. To nie jest zło — podkreśliła. 

— Nie dręcz się tym. 

— To nie takie proste. I dla mnie jest to szok. Czas musi zrobić swoje. 

— To prawda. — Pokiwał głową Wiktor. — Takie rany goją się powoli, jakbyś 

chorował na cukrzycę. Chciałem to wszystko potraktować  żartobliwie, ale byłoby to 

nieuczciwe. Siedziałem dwa lata, więc coś tam widziałem i miałem czas na myślenie. 

Jeśli chcesz czuć się bezpieczna i mieć dom taki, jaki mają twoi znajomi, wracaj do 

rodziców. 

— Nie wrócę — mruknęła głucho. — Nie po to uciekałam. Nie strasz mnie, dom 

potrafię stworzyć. Będzie słoneczny i czysty. Nic złego nie zrobiłam. Posłuchałam 

natury, a to ponoć głos nieba. 

— Skoro tak, to wiedz, że jesteś buntownikiem. Zdeptałaś niepisane prawo 

swojego klanu. 

— Posłuchałam sumienia, a więc zbuntowałam się słusznie. 

— Właściwy wniosek — odrzekł po dłuższej chwili milczenia i uniósł krzaczaste 

brwi, które były czarne, choć  włosy miał jasne, koloru słomy, a końcówki zupełnie 

spłowiałe od słońca. — Masz moją piątkę. 

Uścisnęła podaną  dłoń i spojrzała mu prosto w oczy. Były piwne z zielonymi 

cętkami i nie było w nich smutku. „Dziwne — pomyślała. — Tyle przeszedł, a nie ma 

w nim krzty goryczy. Czegoś, na czym mu zależy, trzyma się mocno”. 

— Jeśli coś ominęłam, pytaj. 

— Gdybyśmy wszystko wiedzieli, życie straciłoby smak. Mamy czas. A teraz 

zdejmuj elastyczny pas, bo zemdlejesz. 

Odwrócił się, a Kaśka uniosła koszulkę i podtrzymując ją brodą, odpięła dwa 

guziki, z góry i dołu, po czym mocnym szarpnięciem oddzieliła od siebie rzepy. 

Odetchnęła z ulgą i opuściła koszulkę. 

— W porządku — powiedziała, a kiedy się odwrócił, wyciągnęła przed siebie 

rękę. — Oto pas mojej głupoty. 

— Zachowaj go na pamiątkę. 

— O, tak, zrobię to dla dzieci i wnuków. Niech wiedzą, z jakiego ziela się 

wykluły. 

— A teraz do rzeczy. Jeszcze raz powtarzam: jestem bez grosza, ale koszta 

dzielimy na pół. Oddam w swoim czasie. Rozumiemy się? — Skinęła głową. —

Zatrzymasz się u mnie. Jak załatwię swoje kryminalne sprawy, natychmiast ruszamy. 

 

* 

 

 

„Bracia” 

 

Mateo leżał na kocu, a obok niego siedziała szczuplutka dziewczyna. 

Ciocia Ola patrzyła na nią pytającym wzrokiem, unosząc z ciekawości brwi. 

— Jestem z Ruchomych Piasków. Aga mi na imię. Mieszkam tam, w namiocie. 

— Pokazała zachodnią stronę plaży. 

— Gdzie spotkałaś Matea? 

— Na plaży. Kiedy znaleźliśmy wspólny język, poprosił, abym opiekowała się 

nim dopóty, dopóki nie skończy się trans. Zgodziłam się. Niech się pani nie obawia, 

nie kradnę i na nikogo nie poluję. Szykuję się do zakonu, dlatego znalazłam się na 

Ruchomych Piaskach. Tu się modlę i umartwiam, doświadczam siebie. Powołanie 

może być tylko emocją. Trzeba coś wiedzieć o sobie, samotności i wygnaniu. Zakon 

to nie dyskoteka. 

— Święte słowa — przytaknęła ciocia Ola, kiwając głową. — Coś o tym wiem. 

Dziękuję ci za wszystko. 

— O!!! Ciocia! — Mateo podniósł się i oparł na rękach z tyłu za plecami. 

Oczy miał zaczerwienione, a na rzęsach zeskorupiony śluz. Aga zmoczyła 

chusteczkę i wytarła mu twarz. 

— Dziękuję, Kropelko — mruknął i popatrzył na nią, a potem na ciocię i 

uśmiechnął się. 

— Zjedz coś ciepłego. Przyniosłam. — Ciocia Ola wyjęła z koszyka wojskową 

menażkę, otworzyła, wzięła  łyżkę, sprawdziła temperaturę i dopiero wtedy nabrała 

zupy, po czym przytknęła ją do ust Matea. Pierwszą łyżkę przełknął z trudem, drugą 

już łatwiej, a trzecią już normalnie. 

Zjadł pół menażki i podniósł rękę. 

— Dziękuję — powiedział. — Poczułem się wspaniale. Ani łyżki więcej. Ciociu 

Olu, mam prośbę. 

Ciocia patrzyła na niego jak na święty obraz. 

— Niech ciocia obejrzy dom i sprawdzi jego stan techniczny, a także jakość 

dachówki, tynk, drzwi i okna. Oglądałem to, ale zapomniałem. Nie, nie tak. Wydaje mi 

się, że to, co wiem, może być snem albo majakiem. Obejrzyj też wnętrze. Kropelka 

— Mateo spojrzał na Agę — pójdziesz z ciocią. 

— Tak, pójdę. Byłam tam, ale nie zwracałam na to uwagi. 

Poszły razem i dokładnie sprawdzały to, o co prosił Mateo. Dom był po 

remoncie, jak zapewnił Klim. Był dobrym stanie i wyglądał tak, jak każdy po 

wyprowadzce gospodarzy. 

— Z jakiego powodu Mateo tak pije? — spytała Aga. 

— Z rozpaczy. Zostawiła go dziewczyna, gdy on był na dwuletnim rejsie w 

świecie. 

Ciotka Ola opowiedziała całe dzieje Matea, poczynając od jego narodzin, a 

kończąc na zdradzie. 

— To rzeczywiście ma prawo do picia — mruknęła Aga, kiwając ze smutku 

głową. — Przecież od czegoś takiego można umrzeć. Nie mieści mi się to w głowie. 

Boże, do czego jest zdolny człowiek? Za coś takiego powinni wsadzać do więzienia. 

— Powinni — zgodziła się ciocia Ola. — I to takiego z ostrym reżimem. Taka 

dobra byłam dla niej, co moje to twoje, ze wszystkiego się zwierzałam i wszystkiego 

z cierpliwością wysłuchiwałam. Radziłam, jak umiałam i podtrzymywałam na duchu. 

A ona za moimi plecami swoje plotła, uwodziła brata Mateo. I uwiodła. I wyszła za 

niego. I to bardzo szybko. Dowiedziałam się, że musiała. Grzech rodzi grzech. 

— A brat Matea pozwolił sobie na taki numer? 

— Od dzieciństwa nie lubił Matea. Zawsze robił z niego ofiarę losu. Za jego 

niepowodzenia cierpiał Mateo. A więc to, co zrobił, zrobił z satysfakcją. Trafiła mu się 

zemsta doskonała, więc z radością z niej skorzystał. To demon. Każdemu o tym 

powtarzam. To czart w ludzkiej skórze, chodzące zło. 

— Nie chciałabym mieć takiego rodzeństwa. 

— A kto chciałby mieć. Mateo poszedł na kontrakty, chciał być na swoim. 

Przecież w jednym domu nie mogli mieszkać. Doszłoby do mordu. Taki on jest. 

Mateo nie chciał być marynarzem, lecz rybakiem, jak jego ojciec, ale na swojej łodzi. 

Chciał mieć dom i własną łódź. Dlatego pętał się po polarnych morzach, był zawsze 

tam, gdzie dobrze płacili. Ostatnio prze trzy sezony łowił kraby na Morzu Beringa. A 

tam byle kto nie wytrzyma. Sztorm i lód, lody i mgła. Dzielny chłopak, dopiął swego, 

kupił dom i łódź. Jest na swoim, jak zamierzał. A za to pani Judaszowa wsadziła mu 

nóż pod żebro. Tego się doczekał za swoją wierność i wspaniałomyślność. 

— Strach słuchać — szepnęła Aga, brwi miała uniesione, oczy przerażone 

i zmienione rysy twarzy. — Jak w tragedii greckiej. 

— Mateo jest młody, otrząśnie się z tego. Zawsze pamięta o tym, że niebo wisi 

nad jego głową. Jeszcze dzień, dwa i kryzys minie, gorączka zacznie opadać. Zjadł 

zupę, a więc zaczyna myśleć o codzienności. Posłał obejrzeć dom. A to jest dowód 

na to, że rozpacz się kończy, że oko tajfunu poszło już w inne regiony. 

— Pani tak dużo wie o morzu i tak pięknie opowiada. 

— Cóż, tutaj się urodziłam. Byłam nauczycielką przez całe życie i jestem córką 

rybaka. To samo wpływa w krew. Tu jak nie ten, to ów zawsze pływa po oceanach, 

a po powrocie snują się opowieści. To zostaje w człowieku. Nadto kocham morze. 

Tak, jak Mateo i tak, jak ja jego.