1
Fragment Repetytorium
j
ęzyka niemieckiego
2
RODZAJNIK – DER ARTIKEL................................................................................... 7
Rodzajnik okre
ślony ................................................................................................ 8
Odmiana rodzajnika okre
ślonego.....................................................................................8
Rodzajnik nieokre
ślony ........................................................................................... 9
Odmiana rodzajnika nieokre
ślonego ................................................................................9
Rodzajnik zerowy .................................................................................................. 10
U
życie rodzajników ............................................................................................... 13
Ćwiczenia: Rzeczownik z rodzajnikiem określonym, nieokreślonym i bez rodzajnika............. 14
Rodzaje rzeczowników.......................................................................................... 17
Rodzaj m
ęski..................................................................................................................17
Ćwiczenia: Odmiana rzeczowników rodzaju męskiego............................................................ 18
Rodzaj
żeński .................................................................................................................21
Ćwiczenia: Odmiana rzeczowników rodzaju żeńskiego........................................................... 22
Rodzaj nijaki ...................................................................................................................25
Ćwiczenia: Odmiana rzeczowników rodzaju nijakiego............................................................. 26
CZASOWNIK (DAS VERB)...................................................................................... 29
Czas tera
źniejszy - Präsens.................................................................................. 30
Czasownik sein – by
ć .....................................................................................................30
Ćwiczenia: Czasownik sein – być ............................................................................................ 31
Czasownik haben – mie
ć................................................................................................32
Ćwiczenia: Czasownik haben – mieć ....................................................................................... 33
Czasowniki regularne - Regelmäßige Verben ................................................................34
Ćwiczenia: Czasowniki regularne............................................................................................. 37
Czasowniki nieregularne - Unregelmäßige Verben ........................................................40
Czasowniki z
łożone - Zusammengesetzte Verben.........................................................43
Czasowniki rozdzielnie z
łożone - Trennbare Verben .....................................................43
Ćwiczenia: Czasowniki złożone ............................................................................................... 46
Ćwiczenia: Czasowniki rozdzielnie złożone ............................................................................. 47
Czasowniki nierozdzielnie z
łożone - Untrennbare Verben .............................................51
Czasowniki z
łożone z dwóch czasowników....................................................................53
Czasowniki zwrotne - Reflexive Verben .........................................................................54
Ćwiczenia: Czasowniki zwrotne ............................................................................................... 56
3
Czasowniki modalne - Modalverben...............................................................................57
Ćwiczenia: Czasowniki modalne .............................................................................................. 60
Tryb rozkazuj
ący - Der Imperativ....................................................................................63
Ćwiczenia: Tryb rozkazujący czasowników słabych ................................................................ 65
Ćwiczenia: Tryb rozkazujący czasowników ze zmianą samogłoski rdzennej .......................... 68
Czas przesz
ły - Präteritum (Imperfekt).................................................................. 71
Ćwiczenia: Czas przeszły - Präteritum czasowników regularnych........................................... 77
Ćwiczenia: Czas przeszły - Präteritum, Imperfekt czasowników nieregularnych..................... 80
Ćwiczenia: Czas przeszły - Präteritum, Imperfekt czasowników modalnych........................... 83
Czas przesz
ły Perfekt - Das Perfekt...................................................................... 86
Ćwiczenia: Czas przeszły Perfekt czasowników regularnych .................................................. 90
Ćwiczenia: Czas przeszły Perfekt czasowników nieregularnych ............................................. 93
Czas zaprzesz
ły - Das Plusquamperfekt............................................................... 96
Ćwiczenia: Czas zaprzeszły - Das Plusquamperfekt ............................................................... 97
Tabela form czasowników nieregularnych......................................................................98
Czas przysz
ły - Das Futur I ..................................................................................102
Ćwiczenia: Czas przyszły - Das Futur I.................................................................................. 103
Imies
łowy - Die Partizipien ...........................................................................................104
Ćwiczenia: Imiesłów czasu przeszłego .................................................................................. 106
Bezokolicznik z „zu“ i bez „zu“- Der Infinitiv mit „zu“ und ohne „zu“..............................107
Ćwiczenia: Bezokolicznik z „zu” i bez „zu” ............................................................................. 109
Strona bierna czasownika - Vorgangspassiv................................................................112
Ćwiczenia: Strona bierna czasownika.................................................................................... 115
Strona bierna czasownika okre
ślająca stan – Zustandspassiv ....................................116
Ćwiczenia: Strona bierna czasownika określająca stan......................................................... 117
RZECZOWNIK - DAS SUBSTANTIV......................................................................118
Rodzajnik - Der Artikel .........................................................................................118
Rodzajnik nieokre
ślony - Der unbestimmte Artikel .......................................................119
Rodzajnik okre
ślony - Der bestimmte Artikel................................................................120
Rodzajnik zerowy - Der Null-Artikel ..............................................................................120
Ćwiczenia: Rzeczownik z rodzajnikiem określonym, nieokreślonym i bez rodzajnika........... 122
Rodzaje rzeczownika ...........................................................................................125
Rodzaj m
ęski - Das männliche Geschlecht - Maskulinum............................................125
Ćwiczenia: Odmiana rzeczowników rodzaju męskiego.......................................................... 126
4
Rodzaj
żeński - Das weibliche Geschlecht - Femininum..............................................129
Ćwiczenia: Odmiana rzeczowników rodzaju żeńskiego......................................................... 130
Rodzaj nijaki - Das sächliche Geschlecht - Neutrum....................................................133
Ćwiczenia: Odmiana rzeczowników rodzaju nijakiego........................................................... 134
Liczba rzeczownika - Der Numerus des Substantivs ...........................................137
Liczba mnoga rzeczowników - Der Plural der Substantive...................................138
Ko
ńcówki rzeczowników liczby mnogiej rodzaju męskiego ..........................................138
Ko
ńcówki rzeczowników liczby mnogiej rodzaju żeńskiego .........................................139
Ko
ńcówki rzeczowników liczby mnogiej rodzaju nijakiego ...........................................139
Szczególne przypadki ..................................................................................................140
Rzeczowniki z
łożone - Die zusammengesetzten Substantive..............................142
Tworzenie rzeczowników - Die Subtsantivierung .........................................................143
Odmiana rzeczownika przez przypadki - Die Deklination des Substantivs ..................144
Biernik - Der Akkusativ .................................................................................................145
Ćwiczenia: Akkusativ - Biernik ............................................................................................... 146
Celownik - Der Dativ.....................................................................................................149
Ćwiczenia: Celownik - Dativ ................................................................................................... 150
Dope
łniacz - Der Genitiv...............................................................................................153
Ćwiczenia: Dopełniacz - Der Genitiv ...................................................................................... 155
Nazwy krajów i ich mieszka
ńcy - Ländernamen und ihre Einwohner...........................156
LICZEBNIK - DAS NUMERALE .............................................................................158
Liczebniki g
łówne - Die Kardinalzahlen................................................................159
Ćwiczenia: Liczebniki główne - Die Kardinalzahlen ............................................................... 160
Liczebniki porz
ądkowe - Die Ordnungszahlen .....................................................161
Ćwiczenia: Liczebniki porządkowe - Die Ordnungszahlen..................................................... 162
Czas zegarowy - Die Uhrzeiten ....................................................................................163
Ćwiczenia: Czas zegarowy - Die Uhrzeiten ........................................................................... 164
Liczebniki u
łamkowe - Die Bruchzahlen...............................................................165
Ćwiczenia: Liczebniki ułamkowe - Die Bruchzahlen .............................................................. 166
PRZYS
ŁÓWEK - DAS ADVERB ............................................................................167
Ćwiczenia: Przysłówek - Das Adverb..................................................................................... 169
Stopniowanie przys
łówków - Die Komparation der Adverbien .............................170
5
Stopie
ń wyższy.............................................................................................................170
Stopie
ń najwyższy ........................................................................................................170
Przyk
łady stopniowania przysłówków...........................................................................171
PRZYMIOTNIK - DAS ADJEKTIV ..........................................................................172
Tworzenie przymiotników - Das Bilden von Adjektiven ........................................173
Odmiana przymiotnika z rodzajnikiem okre
ślonym - Die Adjektivdeklination mit dem
bestimmten Artikel................................................................................................174
Ćwiczenia: Odmiana przymiotnika po rodzajniku określonym ............................................... 176
Odmiana przymiotnika z rodzajnikiem nieokre
ślonym - Die Adjektivdeklination mit
dem unbestimmten Artikel....................................................................................179
Ćwiczenia : Odmiana przymiotnika po rodzajniku nieokreślonym ......................................... 181
Odmiana przymiotnika bez rodzajnika - Die Adjektivdeklination ohne Artikel ......184
Ćwiczenia: Odmiana przymiotnika bez rodzajnika................................................................. 185
U
życie przymiotników bez rodzajników ................................................................188
Stopniowanie przymiotników - Die Komparation der Adjektive ....................................189
Stopie
ń wyższy.............................................................................................................189
Stopie
ń najwyższy ........................................................................................................189
Przyk
łady stopniowania przymiotników ........................................................................191
Ćwiczenia: Stopniowanie przymiotników ze zmianą samogłoski rdzennej a, o, u ................. 192
Ćwiczenia: Nieregularne stopniowanie przymiotników .......................................................... 195
Rekcja przymiotnika .............................................................................................198
Ćwiczenia: Rekcja przymiotnika............................................................................................. 202
ZAIMEK - DAS PRONOMEN ..................................................................................205
Zaimek osobowy - das Personalpronomen ..........................................................205
Tabela odmiany zaimka osobowego ............................................................................205
Stosowanie form osobowych........................................................................................207
Ćwiczenia: Zaimki osobowe ................................................................................................... 208
Zaimek dzier
żawczy - Das Possessivpronomen ..................................................210
Ćwiczenia: Odmiana zaimków dzierżawczych....................................................................... 214
Zaimek wskazuj
ący - Das Demonstrativpronomen ..............................................220
Ćwiczenia: Zaimek wskazujący.............................................................................................. 222
6
Zaimki nieokre
ślone - Das Indefinitpronomen ......................................................224
Ćwiczenia: Zaimki nieokreślone ............................................................................................. 227
Przeczenie - Die Negation ...................................................................................228
Zasada stosowania przecze
ń w języku niemieckim .....................................................234
Ćwiczenia: Przeczenie ........................................................................................................... 235
NAUKA O ZDANIU - DIE SYNTAX.........................................................................243
Szyk wyrazów w zdaniu oznajmuj
ącym - .............................................................243
Ćwiczenia: Szyk wyrazów w zdaniu oznajmującym............................................................... 244
Szyk wyrazów w zdaniu pytaj
ącym - Die Wortfolge im Fragesatz................................246
Ćwiczenia: Szyk wyrazów w zdaniu pytającym...................................................................... 250
Zdanie pytaj
ące z zaimkiem pytającym ........................................................................254
Ćwiczenia: Zdanie pytające z zaimkiem pytającym ............................................................... 256
Zdania z
łożone ze spójnikami wymagającymi szyku prostego.....................................258
Ćwiczenia: Zdania złożone ze spójnikami wymagającymi szyku prostego............................ 259
118
RZECZOWNIK - DAS SUBSTANTIV
Rzeczowniki w j
ęzyku niemieckim piszemy zawsze wielką literą!
Rodzajnik - Der Artikel
Rzeczowniki w j
ęzyku niemieckim używane są z rodzajnikami. Są to odpowiedniki
rodzajów w j
ęzyku polskim, z którymi jednak nie zawsze się pokrywają i dlatego
nale
ży uczyć się rzeczowników zawsze z ich rodzajnikami.
np.: w j. niemieckim die Katze (kot) – rodz.
żeński, w j. polskim zaś „kot” to rodz.
m
ęski.
W j
ęzyku niemieckim występują:
•
Rodzajnik nieokre
ślony (der unbestimmte Artikel) ein dla rodzaju męskiego
i nijakiego, eine dla rodzaju
żeńskiego
•
Rodzajnik okre
ślony (der bestimmte Artikel) der dla rodzaju męskiego, die
dla rodzaju
żeńskiego i das oznaczający rodzaj nijaki dla liczby pojedynczej
oraz die dla liczby mnogiej
•
Rodzajnik zerowy (der Null-Artikel) oznaczaj
ący w praktyce opuszczenie
rodzajnika
W liczbie mnogiej nie u
żywamy rodzajnika nieokreślonego.
W j
ęzyku niemieckim nie rozróżnia się rodzaju męskoosobowego
i niem
ęskoosobowego, jak ma to miejsce w języku polskim. W j. niemieckim w liczbie
mnogiej istnieje tylko rodzajnik okre
ślony die.
119
liczba pojedyncza (Singular)
liczba mnoga (Plural)
rodzajnik
nieokre
ślony
rodzajnik
okre
ślony
rodzajnik
nieokre
ślony
rodzajnik
okre
ślony
(m)ein (m)der - (m)die
(f)eine (f)die - (f)die
(n)ein (n)das - (n)die
Gdzie m oznacza rodzaj m
ęski (Maskulinum), f rodzaj żeński (Femininum), n rodzaj nijaki
(Neutrum).
Rodzajnik nieokre
ślony - Der unbestimmte Artikel
Rodzajnika nieokre
ślonego używamy, gdy mówimy o nieznanej nam bliżej osobie,
rzeczy, przedmiocie itd. oraz gdy mówimy o czym
ś pierwszy raz.
Hier steht eine Lampe. Die Lampe ist gelb.
Adam kauf ein Auto. Das Auto ist sehr teuer.
Rodzajnik nieokre
ślony występuje przed rzeczownikami po wyrażeniu gibt es.
In der Nähe gibt es hier einen See.
In Warschau gibt es ein Theatermuseum.
120
Rodzajnik okre
ślony - Der bestimmte Artikel
Rodzajnika okre
ślonego używamy:
• przed rzeczownikami oznaczającymi osobę lub rzecz znaną, bliżej określoną,
której by
ła mowa wcześniej
Np.: Sie hat eine Blume. Die Blume ist rot.
Er liest ein Buch. Das Buch ist sehr spannend.
• przed rzeczownikiem z przymiotnikiem w stopniu wyższym lub najwyższym lub
liczebnikiem porz
ądkowym
Np.: Die Weichsel ist der längste Fluss in Polen.
Das ist das dritte Kind von Familie Neumann.
• przed nazwami krajów i krain geograficznych w rodzajach męskim i żeńskim
lub liczbie mnogiej
Np.: die Schweiz, die USA, der Irak, der Sudan
• przed nazwami gór, rzek i mórz
Np.: die Elbe, die Zugspitze, der Großglockner
Rodzajnik zerowy - Der Null-Artikel
Rodzajnika nie u
żywa się:
•
przed imionami i nazwiskami
Thomas hat ein Auto.
Merkel wohnt in Deutschland.
•
przed rzeczownikami oznaczj
ącymi narodowość lub zawód
Gerhard Schröder ist Deutscher.
Mein Vater ist Psychologe.
•
przed nazwami w
łasnymi, przed nazwami miast, kontynentów, większością
nazw krajów i krain geograficznych
121
Berlin liegt an der Spree.
Afrika ist ein Kontinent.
Polen grenzt an Deutschland.
•
przy zastosowaniu wyrazów Herr i Frau
Frau und Herr Müller gehen spazieren.
•
po zaimkach dzier
żawczych
Unsere Lehrerin ist nett.
Mein Kind ist brav.
•
przed rzeczownikami bli
żej nieokreślonymi nazywającymi materiały
Stahl ist ein Metal.
Ich mag Wein.
•
po liczebnikach g
łównych oraz wyrazach określających ilość, miarę i wagę
Ich habe 2 Freundinnen.
Ich kaufe 2 Kilo Äpfel.
•
po wyrazach: viel (du
żo), wenig (mało), etwas (trochę)
Wir haben wenig Zeit.
•
w niektórych przys
łowiach lub wyrażeniach:
Eile mit Weile. (
Śpiesz się powoli.)
122
Ćwiczenia: Rzeczownik z rodzajnikiem określonym, nieokreślonym i bez
rodzajnika
1. Uzupe
łnij rodzajnik określony lub nieokreślony.
1. Dort steht……. Tisch. ……. Tisch ist breiter als meiner.
2. Wir haben………. junge Frau kennen gelernt. ……… Frau arbeitet als Ärztin in
unserer Arztpraxis.
3. Mein Bruder schreibt………… Brief. ……… Brief ist voll von verschiedenen
Schmeicheleien.
4. Nicht weit von dieser Stadt gibt es……….. Sägemühle. Sie ist ein Element
dieser Landschaft.
5. ………. Lilie ist……… Blume. Ich habe keine Ahnung, wie sie aussieht. Ich bin
aber sicher, dass sie gut riecht.
6. ………. heutige Europa müht sich mit verschiedenen Problemen ab. Der
Alkoholismus macht uns viele Sorgen.
7. ………. Oder liegt in Polen. Sie hat eine Länge von 854 Kilometern und eine
Breite von 70 Metern.
8. ………. große Mickiewicz schrieb viele berühmte Werke, z.B. Pan Tadeusz
oder Der letzte Einritt in Litauen
9. Ich will ihm……. Geschenk geben. Was soll ich kaufen? Hast du eine Idee?
Ich kenne ihn nicht so gut, deshalb habe ich keine Ahnung, was er in seiner
Freizeit macht.
10. Mein Cousin hat………. Haus gesehen. ......... Haus hat….….. rotes Dach
und…….. kleine Tür.
Antworten
1. ein, der 2. eine, die 3. einen, der 4. eine 5. Die, eine
6. Das 7. Die 8. Der 9. ein 10. ein, das, ein, eine
123
2. Uzupe
łnij rodzajnik określony lub nieokreślony lub pomiń rodzajnik.
1. Herr Thaddäus von Adam Mickiewicz gilt als……… Nationalepos.
2. Ich habe wenig……… Obst in dem Kühlschrank, aber viel…….. Gemüse.
Anstatt die künstlichen Vitamine einzunehmen, esse ich jeden Tag viel
Gemüse.
3. ……… Sonne ist schon untergegangen. Es ist so romantisch, mit dir hier zu
sitzen und Wein zu trinken.
4. Es kommt nicht in……. Frage! Ich bin für dich verantwortlich und deshalb
musst du heute zu Hause bleiben.
5. Warschau und Krakau, in denen sich die wichtigsten Sehenswürdigkeiten
befinden, sind……. größten Städte Polens.
6. Wir haben gestern…… schönes Haus gekauft. Ich habe ein paar Fotos
mitgenommen, um euch alles genau zu zeigen.
7. -Wie viel…… Geld brauchst du in diesem Moment? – Mir fehlt nur zwanzig
Zloty und fünfzig Groschen.
8. Er verteilt …… Brot unter……. Armen. Diese Leute waren ihm sehr dankbar
dafür.
9. Er studiert nicht nur……. Jura, sondern auch……. Medizin. Sicherlich hat er
keine Freizeit und führt kein Privatleben.
10. Herr Glasmann ist……. kluger Mensch, auf dessen Ratschläge man sich
immer verlassen kann.
Antworten
1. - 2. -,- 3. Die 4. - 5. die 6. ein 7. - 8. das, die 9. -, - 10. ein
124
3. Uzupe
łnij rodzajnik określony lub nieokreślony lub pomiń rodzajnik.
1. An......... (1) Wochenende fahren wir in.............. (2) Schweiz? Kommst du
mit?
2. Tut mir leid, aber ich muss etwas erledigen und ich habe................ (3)
Freundin versprochen, dass ich mit ihr in........... (4) Kino gehe. Und warum
willst du mit mir dorthin fahren? Bist du nicht böse, nachdem ich so viel
............. (5) Geld verloren habe?
3. Mach nicht’s! Ich habe schon vergessen. Ich kann dir etwas kaufen.
Vielleicht willst du............... (6) neue Bluse?
4. Ja, ich träume davon............... (7) (moje) Klamotten sind altmodisch!
5. Ich habe bemerkt. Sag mir, was wünscht du dich?
6. Ich möchte auch................ (8) Pulli bekommen. ............ (9) alte ist
abgetragen. ................ (10) langen kommen in............ (11)Mode. Was
findest du denn?
7. Du hast............. (12) Recht! Also bekommst du nicht nur................ (13)
langen Pulli sondern auch........... (14) Bluse.
8. Vielen Dank, Mutti!
Antworten
1. dem (am) 2. die 3. der/ meiner 4. das (ins) 5. - 6. eine 7. meine
8. einen 9. der 10. die/ diese 11. - 12. - 13. einen 14. eine
125
Rodzaje rzeczownika
Rodzaj m
ęski - Das männliche Geschlecht - Maskulinum
•
rzeczowniki oznaczaj
ące istoty męskie:
der Mann, der Löwe, der Friseur, der Hund
•
nazwy pór roku, miesi
ęcy, dni, pór dnia, stron świata:
der Sommer, der Mai, der Sonntag, der Mittag, der Norden
•
nazwy przypadków, stopni i trybów:
der Nominativ, der Komparativ, der Indikativ
•
nazwy wiatrów:
der Monsun, der Passat
•
nazwy szczytów górskich i jezior:
der Großglockner, der Bodensee
•
nazwy marek samochodów:
der Opel, der Fiat
•
rzeczowniki z ko
ńcówkami:
-ig: der Honig
-ing: der Fasching
-er: der Schüler
-en: der Boden
-ing: der Schmetterling
•
krótkie rzeczowniki odczasownikowe:
der Lauf, der Schlug
•
rzeczowniki obcego pochodzenia zako
ńczone na:
-or: der Lektor
-ismus: der Sozialismus, der Marxismus
126
Ćwiczenia: Odmiana rzeczowników rodzaju męskiego
1. Uzupe
łnij zdania rodzajnikami.
1. .......... unbekannter Wagen war rechts abgebogen. Ich bemerkte nur die
letzten Ziffern der Zulassungsnummer.
2. Zum Glück fanden wir................ Supermarkt an einem Stadtrand.
3. Etwas versperrte mir........ Weg. Das war ein Ungeheuer mit zwei großen
Hörnern und einen langen Schwanz.
4. .............. Dieb hatte................ Revolver, der auf mich ausgerichtet war. In
dieser Situation war ich wehrlos.
5. Er hat................... Freund, der immer lügt. Warum triffst du dich eigentlich mit
ihm?
6. Er hat sich an.................. Lebensstil gewöhnt. Warum soll er das alles in
diesem Moment ändern?
7. Kauft ihr............ Computer? Er ist ganz teuer aber ich finde, dass es sich
lohnt, so viel Geld zu bezahlen.
8. Sie hat................. Sohn, der blaue Augen und blonde Haare hat. Ein schönes
Kind!
9. Ich helfe............... Vater in.............. Garten. Er mag allein nicht arbeiten. Ich
verstehe ihn ganz gut.
10. Ich möchte an................ Ausflug teilnehmen. Das war immer mein Traum,
nach Deutschland zu fahren und dieses Schloss zu besuchen.
Antworten
1. Ein 2. einen 3. den 4. Der, einen 5. einen 6. diesen
7. den 8. einen 9. dem, dem 10. dem
127
2. Uzupe
łnij zdania rodzajnikami.
1. Ich sehe......... Tod kommen. –Warum bist du immer so pessimistisch
eingestellt? Kannst du das Leben nicht durch das rosa Brille sehen?
2. Du bist jetzt........... Soldat und jeder Befehl musst du sofort ausführen. Dir
bleibt nichts zu sagen.
3. Nach.......... Monat beginnen wir............ neue Arbeit. Der neue Firmensitz
befindet sich neben dem alten Park. (tym)
4. ............ Schmerz war sehr stark. Ich habe zwei Tabletten eingenommen
aber ich leide weiter und kann nicht arbeiten.
5. Ich habe mich.......... ganzen Vormittag gelangweilt. Meine Freundin war
nicht da und niemand wollte mit mir sprechen.
6. Sie fand........... Brandy in.......... Schrank. Er hat ihr versprochen, dass er
mit dem Alkohol aufhört. Warum war sie so naiv?
7. Ich hob.......... Hörer ab. Die Stimme klang fremd und unfreundlich. Mein
Herz begann zu schlagen.
8. ........... Riese streckte........... Hand aus. Er wollte mich fangen aber zum
Glück laufe ich ganz schnell.
9. Frau Braun kocht............. Gast Kaffee. Er ist erschöpft nach dieser langen
Reise.
10. Von Kindheit an spiele ich gern mit................. Hund. Er heißt Burek und
sieht wie ein Schäfchen aus. (moim)
Antworten
1. den 2. ein 3. diesem, eine 4. Der 5. den 6. den, dem
7. den 8. Der, die 9. dem 10. meinem
128
3. Przet
łumacz zdania.
1. Ta cz
ęść lasu prowadzi przez góry.
2. W tym parku widz
ę wielu spacerujących ludzi.
3. Ten m
ężczyzna znajdował się w nieprzyjemnej sytuacji.
4. To lustro musi k
łamać. Nie jestem taki gruby!
5. Odkry
ła przed sobą drogę.
6. Deszcz ju
ż przestał.
7. Mam sympatycznego ch
łopaka, który pomaga mi w każdej sytuacji.
8. Przy stole stoj
ą cztery osoby.
9. Ka
żdego dnia Ci mówię, że nie mamy pieniędzy.
10. Z
łapałam złodzieja.
Antworten
1. Dieser Teil des Waldes führt durch das Gebirge.
2. In diesem Park sehe ich viele Leute spazieren gehen.
3. Der Mann befand sich in einer unangenehmen Situation.
4. Der Spiegel muss lügen. Ich bin nicht so dick!
5. Sie entdeckte vor sich einen Weg.
6. Der Regen hörte schon auf.
7. Ich habe einen netten Freund, der mir in jeder Situation hilft.
8. Am Tisch stehen vier Personen.
9. Jeden Tag sage ich dir, dass wir kein Geld haben.
10. Ich habe den Dieb gefangen.
129
Rodzaj
żeński - Das weibliche Geschlecht - Femininum
•
istoty
żeńskie:
die Dame, die Kuh
wyj
ątki: das Mädchen, das Huhn, das Schaf, das Fräulein, das Weib
•
nazwy wi
ększości rzek:
die Weichsel, die Oder, die Elbe
•
nazwy kwiatów, owoców i drzew:
die Rose, die Erdbeere, die Fichte
wyj
ątki: der Ahorn, das Maiglöckchen, der Apfel, das Veilchen
•
nazwy samolotów i statków:
die Concorde, die Titanic
•
liczebniki g
łówne użyte rzeczownikowo:
die Zwei, die Null
•
rzeczowniki zako
ńczone na:
-ei: die Bücherei
-heit: die Wahrheit
-keit: die Möglichkeit
-schaft: die Landschaft
-ung: die Unterordnung
-in: die Lehrerin
wyj
ątki: der Papagei, das Allerlei, das Geschrei
•
rzeczowniki pochodzenia obcego zako
ńczone na:
-ie: die Maschinerie
-ik: die Mathematik
-ion: die Konstitution
-tät: die Identität
-enz: die Intelligenz
-anz: die Instanz
-ur: die Glasur.
130
Ćwiczenia: Odmiana rzeczowników rodzaju żeńskiego
1. Uzupe
łnij rodzajniki.
1. ........... Gruppe geht zwanzig Meter hinter uns und hat schon zwanzig Minuten
Verspätung.
2. Ich habe................ Adresse verloren. Kannst du mir das noch einmal
aufschreiben? (twój)
3. Es ist schwer, ................. Frage eindeutig zu beantworten. Man muss es sich
zuerst genau überlegen. (to)
4. Auf.............. Straße tauchte ein Wagen auf. Ich sah drin vier Frauen mit den
rosa Halstüchern und einen Mann, der einen Anzug anhatte.
5. ..................... Schwester ist Ärztin von Beruf. Sie beschäftigt sich mit den
Kindern, die Probleme mit den Nieren haben. (moja)
6. ....................... Geschichte scheint mir ganz interessant, weil ich nicht darauf
vorbereitet war, dass diese junge Person ihre Träume so schnell verwirklicht
hat. (ta)
7. Jetzt studiert sie nicht nur Jura sondern auch Germanistik und hat ..............
Zeit dafür. (Nie ma na to czasu)
8. In................. Mediothek kann man sich verschiedene Dias ansehen. Sie sind
allgemein nutzbar.
9. ............... Apotheke, in der die Studenten viele Ermäßigungen haben, befindet
sich neben meinem Haus.
10. Nach.............Weile fühlt er sich besser aber weiter war er blass am Gesicht.
Antworten
1. die 2. deine 3. diese 4. der 5. meine
6. diese 7. keine 8. der 9. die 10. einer
131
2. Uzupe
łnij zdania rodzajnikami lub zaimkami dzierżawczymi.
Sie müssen in..........Nähe sein. Ich habe ein paar Spuren bemerkt und ein Stück
der Kleidung auf dem Pfad.
Die Polizei hat nach............ weißen Ford gesucht aber als sie ihn gefunden
haben, war niemand da.
Ich habe.......... ganze Zeit darauf gewartet. Ich freue mich so sehr, dass in mit dir
diese Wochenende verbringen kann.
Lebt................ Mutter noch? Ich habe sie vor zwei Jahren gesehen und sie war so
krank. (twoja)
Er gab mir nur.......... Chance. Ich muss mich jetzt bemühen. Stellst du dir vor,
dass ich ab sofort mit dem Rauchen aufhören muss?
In............... Garage war es sehr dunkel. Ich habe Angst vor der Dunkelheit aber
ich musste nur die Schere bringen und in Eile die Garage verlassen.
Ich bereite am Samstag................. Party vor. Komm zu uns und bring etwas zum
Essen!
-Ich öffne................ Tür. – Es ist sehr nett von dir. Ich bin Kasia aber ich habe den
Eindruck, dass ich dich vor zwei Tagen kennen gelernt habe.
............... Frau denkt ganz anders wie du. Sie ist für mich ganz verrückt! (ta)
.................. Oma erzählt mir von.................... tollen Roman. Die Geschichte der
großen Liebe macht auf mich einen großen Eindruck.(moja)
Antworten
1. der 2. dem 3. die 4. deine 5. eine
6. der 7. eine 8. die 9. diese 10. meine, einem
132
3. Przet
łumacz zdania.
1. Chcia
łabym upiec tort. Co o tym myślisz?
2. Kot le
ży pod stołem.
3. Moje usta by
ły zupełnie czerwone (całkiem czerwone).
4. Moja przyjació
łka chce dzisiaj iść na dyskotekę.
5. Ona trzyma
ła papierosa w prawej dłoni.
6. Zamówi
ł filiżankę kawy.
7. To jest miasto, w którym mieszkam.
8. Nie lubi
ę opery.
9. Na pierwszym zakr
ęcie skręcili w lewo.
10. Z
ła ocena deprymuje mnie.
Antworten
1. Ich möchte eine Torte backen. Was findest du denn?
2. Die Katze liegt unter dem Tisch.
3. Meine Lippen waren ganz rot.
4. Meine Freundin will heute in die Disko gehen.
5. Sie hielt eine Zigarette in der rechten Hand.
6. Er bestellte eine Tasse Kaffee.
7. Es ist die Stadt, in der ich wohne.
8. Ich mag keine Oper.
9. An der ersten Ecke bogen sie nach links.
10. Eine schlechte Note deprimiert mich.
133
Rodzaj nijaki - Das sächliche Geschlecht - Neutrum
•
rzeczowniki oznaczj
ące istotę młodą:
das Kind, das Lamm
•
nazwy oznaczaj
ące gatunek:
das Schwein, das Huhn
•
nazwy cz
ęści świata, krajów, miast używane z przydawką:
das alte Europa, das schöne Polen, das sehenswerte Dresden
wyj
ątki: der Iran, der Irak, der Sudan, der Libanon, die Ukraine, die
Bundesrepublik, die Schweiz, die Türkei, die Slowakei, die Niederlande, die USA
•
nazwy metali:
das Silber, das Eisen
wyj
ątki: der Stahl, die Bronze
•
rzeczowniki utworzone od innych cz
ęści mowy:
das Treffen, das Du, das Schlechte
•
rzeczowniki z ko
ńcówkami:
-chen: das Märchen
-lein: das Fräulein
-tel: das Viertel
•
rzeczowniki obcego pochodzenia zako
ńczone na:
-ment: das Parlament
-um: das Museum
-in: das Benzin
134
Ćwiczenia: Odmiana rzeczowników rodzaju nijakiego
1. Uzupe
łnij rodzajniki.
1. In der Nähe der Stadt gibt es ein Haus, in……. ein berühmter Maler gewohnt
hat.
2. Um 12 Uhr müssen wir.............. Hotel verlassen und nach Warschau fahren.
3. Ich stehe neben............. Schwimmbad. In………. Schwimmbad waren letztens
die Wettbewerbe im Schwimmen. (tym)
4. Klaus gibt der Verkäuferin.............. Geld und bittet sie um die zusätzliche
Portion Eis. (moje)
5. An.............. Meer gibt es fast keine Bäume. Nur ein breiter und steiniger
Strand mit ein paar Möwen.
6. Ich kenne leider keine technischen Merkmale................ Fahrzeugs. Ich kann
dir nichts beim Kauf beraten. (tego)
7. ............... Zimmer hat eine Breite von 10 Metern. Es ist nicht so groß, aber
scheint mir ganz gemütlich.
8. ................. Gesicht ist voll von verschiedenen Falten. Die Frau sieht alt und
lebensmüde aus.
9. Ich saß an.................... Fenster in der Küche und träume von dem Mädchen,
das ich an der Uni gesehen habe.
10. Wir gehören zu................... Klub, sind ganz aktiv und nehmen an
verschiedenen Wettbewerben teil. (tego)
Antworten
1. dem 2. das 3. dem, diesem 4. mein 5. dem
6. dieses 7. das 8. mein 9. dem 10. diesem
135
2. Uzupe
łnij rodzajniki.
1. Sophia ist…….. gutes Beispiel dafür, dass die Mädchen heutzutage kein
Problem mehr mit den technischen Geräten haben.
2. Sie gingen durch................ Shoppingcenter und suchten nach eleganten
Klamotten.
3. Wir können................ Büro dieser Firma nicht finden. Leider haben wir die
Adresse nicht notiert.
4. Er besitzt.............. Boot und.................... BMW und benimmt sich wie die
Leute von oben herab. Ein echter Snob!
5. Willst du heute mit uns in........... Kino gehen? Du sollst nicht allein zu Hause
bleiben. Es ist interessanter als fernsehen.
6. Er schloß................ Fenster in............. Klasse, weil es zu regnen begann.
7. Jeder Jugendliche zwischen 15 und 25 hört………… Radio mindestens eine
halbe Stunde pro Tag.
8. ................. Spielzeug scheint mir interessant zu sein. Sie besteht aus
mehreren bunten Elementen. (ta)
9. Es ist............ echt saftiges Schnitzel. Ich bestelle dazu roten Wein und ein
Stück Schokoladenkuchen.
10. Nach............ Essen sollen wir............ Zähne putzen und schnell ins Bett
gehen.
Antworten
1. ein 2. das 3. das 4. ein, einen 5. das (ins)
6. das, der 7. das 8. dieses 9. ein 10. dem, die
136
3. Przet
łumacz zdania.
1. Do czego s
łuży ta rzecz?
2. Chc
ę wypożyczyć tą książkę.
3. Po jedzeniu zawsze chce mi si
ę pić.
4. Jak Ci si
ę podoba mój obrazek?
5. By
łem wczoraj w biurze.
6. Ten starszy m
ężczyzna zachowuje się jak dziecko.
7. W szkole nie wolno u
żywać komórki.
8. Mój ulubiony obraz przedstawia zielony krajobraz.
9. Dlaczego twój samochód stoi ko
ło mojego domu?
10. W
życiu każdego człowieka jest jedna wielka miłość.
Antworten
1. Wozu dient dieses Ding?
2. Ich will dieses Buch ausleihen.
3. Nach dem Essen habe ich immer Durst.
4. Wie gefällt dir mein Bild?
5. Ich war gestern im Büro.
6. Der alte Mann benimmt sich wie ein Kind.
7. In der Schule darf man kein Handy benutzen.
8. Mein Lieblingsbild stellt eine grüne Landschaft dar.
9. Warum steht dein Auto neben meinem Haus?
10. Im Leben jeder Menschen gibt es eine große Liebe.
137
Liczba rzeczownika - Der Numerus des Substantivs
Rzeczowniki w j
ęzyku niemieckim występują w dwóch liczbach - pojedynczej
Singular lub mnogiej Plural. Istniej
ą też rzeczowniki, które występują tylko w liczbie
pojedynczej (Singulariatantum) i takie, które wyst
ępują tylko w liczbie mnogiej
(Pluraliatantum).
SINGULARIATANTUM (posiadaj
ą tylko liczbę pojedynczą):
•
rzeczowniki abstrakcyjne:
der Durst, die Liebe, die Ruhe
•
rzeczowniki utworzone od bezokoliczników:
das Spielen, das Schwimmen
•
rzeczowniki oznaczaj
ące zbiory ludzi, roślin, zwierząt, przedmiotów:
die Bevölkerung, das Getreide, das Vieh
•
rzeczowniki materia
łowe:
die Milch, das Salz, das Holz.
PLURALIATANTUM (wyst
ępują tylko w liczbie mnogiej):
•
niektóre nazwy geograficzne:
die Niederlande, die Alpen, die USA
•
rzeczowniki oznaczaj
ące grupy ludzi:
die Eltern, die Leute
•
pozosta
łe:
die Ferien, die Papiere, die Möbel, die Lebensmittel, die Kosten
138
Liczba mnoga rzeczowników - Der Plural der Substantive
Liczb
ę mnogą rzeczowników tworzymy zazwyczaj poprzez dodanie określonej
ko
ńcówki.
Ko
ńcówki rzeczowników liczby mnogiej rodzaju męskiego
•
-e (mo
żliwy także przegłos, np. o-ö, a-ä, u-ü), rzeczowniki zakończone na -s
otrzymuj
ą końcówkę -se:
der Tisch – die Tische
der Baum – die Bäume
der Tag – die Tage
der Bus – die Busse
der Hahn – die Hähne
der Anzug – die Anzüge
•
-er + przeg
łos:
der Irrtum – die Irrtümer
der Mann – die Männer
•
-(e)n, je
śli kończą się na -e lub są pochodzenia obcego z akcentowanym
zako
ńczeniem (generalnie dotyczy to rzeczowników oznaczających nazwy
zawodów, osób rodzaju m
ęskiego):
der Beamte – die Beamten
der Student – die Studenten
der Junge – die Jungen
der Architekt – die Architekten
der Knabe – die Knaben
der Kollege – die Kollegen
•
rzeczowniki zako
ńczone na -er, -en, -el nie trzymują żadnej końcówki
(mo
żliwy jest jednak przegłos):
der Vater – die Väter
der Kessel – die Kessel
der Wagen – die Wagen
der Bruder – die Brüder
139
Ko
ńcówki rzeczowników liczby mnogiej rodzaju żeńskiego
•
-(e)n (brak przeg
łosu)
die Tasse – die Tassen
die Straße – die Straßen
die Frau – die Frauen
die Stunde – die Stunden
die Lehrerin – die Lehrerinnen
die Freundin – die Freundinnen
•
-e + przeg
łos:
die Gans – die Gänse
die Hand – die Hände
die Kraft – die Kräfte
die Wand – die Wände
•
brak ko
ńcówki + przegłos (tylko dwa rzeczowniki):
die Mutter – die Mütter
die Tochter – die Töchter
Ko
ńcówki rzeczowników liczby mnogiej rodzaju nijakiego
•
-er + przeg
łos:
das Haus – die Häuser
das Buch – die Bücher
das Land – die Länder
das Volk – die Völker
•
-e (brak przeg
łosu):
das Jahr – die Jahre
das Heft – die Hefte
das Kamel – die Kamele
das Wort – die Worte
•
-(e)n:
das Auge – die Augen
das Ende – die enden
das Bett – die Betten
das Verb – die Verben
•
brak ko
ńcówki przy rzeczownikach zakończonych na -er, -en, -el, -chen, -
lein lub maj
ących końcówkę -e i przedrostek ge-:
das Wappen – die Wappen
das Lager – die Lager
das Gebäude – das Gebäude
das Zeichen – die Zeichen
140
Szczególne przypadki
• Rzeczowniki pochodzenia obcego otrzymują zazwyczaj w liczbie mnogiej
ko
ńcówkę -s:
das Auto – die Autos, die Kamera – die Kameras
• Rzeczowniki
rodzaju
m
ęskiego zakończone na -ismus przyjmują w liczbie
mnogiej ko
ńcówkę -ismen:
der Organismus – die Organismen.
• Rzeczowniki rodzaju nijakiego zakończone na -um oraz niektóre rzeczowniki
pochodzenia greckiego zako
ńczone na -a otrzymują w liczbie mnogiej
ko
ńcówkę -ien:
das Album – die Alben, das Thema – die Themen.
• Niektóre
rzeczowniki
pochodzenia obcego otrzymuj
ą końcówkę -ien:
das Material – die Materialien, das Stadion – die Stadien, das Mineral – die
Mineralien.
• Rzeczowniki krótkie lub skróty otrzymują końcówkę -s:
der Krimi– die Krimis, die Mutti – die Muttis, der Opa – die Opas, der BMW – die
BMWs.
141
Dzi
ękujemy za zapoznanie się z fragmentem Repetytorium