„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 

 

 

 

 

 
 

 

Joanna Stępień 

 
 
 
 
 
 

Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów społecznych 
322[12].O1.03 

 
 
 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1

Recenzenci: 
lek. med. Paweł Szymczyk 
mgr Adam Zborowski 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr Joanna Stępień 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr Ewa Kawczyńska-Kiełbasa 
 
 
 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  322[12].O1.03 
„Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów społecznych”, zawartego w programie nauczania 
dla zawodu technik masaŜysta. 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2

SPIS TREŚCI 

 

1. Wprowadzenie 

3 

2. Wymagania wstępne 

4 

3. Cele kształcenia 

5 

4. Scenariusze zajęć 

6 

5. Materiał nauczania 

10 

5.1.  Podział i charakterystyka procesów psychicznych, procesy poznawcze, 

emocjonalne, motywacyjne 

10 

5.1.Ćwiczenia 

10 

5.2. Osobowość człowieka, sytuacje trudne, komunikowanie się, pomoc społeczna 12 

5.2.Ćwiczenia 

12 

5.3. Strategie promocji zdrowia. System wartości etycznych a kodeks etyki 

zawodowej, prawa pacjenta 

16 

5.3.Ćwiczenia 

16 

6. Ewaluacja 

17 

7. Literatura 

30 

 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3

1. 

 

WPROWADZENIE 

 

Przekazujemy  Państwu  „Poradnik  dla  nauczyciela  ,,Nawiązywanie  i  utrzymywanie 

kontaktów społecznych” 322[12].O1.03  w szkole kształcącej w zawodzie technik masaŜysta.  

W poradniku zamieszczono: 

–

 

wymagania  wstępne,  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  powinien  posiadać  juŜ,  aby  bez 
problemów mógł korzystać z poradnika dla ucznia,  

–

 

cele kształcenia,  

–

 

wykaz umiejętności, jakie uczeń opnauje podczas pracy z poradnikiem dla ucznia, 

–

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

–

 

ć

wiczenia,  przykładowe  ćwiczenia  ze  wskazówkami  do  realizacji,  oraz  środkami 

dydaktycznymi,  z  których  nauczyciel  moŜe  skorzystać  w  całości  lub  wybrać  jego 
zdaniem najlepsze, 

–

 

przykład narzędzi pomiaru dydaktycznego, 

–

 

wykaz literatury. 

 

 

Schemat układu jednostek modułowych

 

322[12].O1 

Podstawy działalności usługowej 

322[12].O1.01 

Stosowanie przepisów bezpieczeństwa 

 i higieny pracy 

322[12].O1.02 

Stosowanie przepisów prawa i zasad 

ekonomiki w ochronie zdrowia 

322[12].O1.03 

Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów 

społecznych 

322[12].O1.04  

Prowadzenie promocji zdrowia i profilaktyki 

322[12].O1.05  

Charakteryzowanie budowy i czynności 

organizmu człowieka 

 

322[12].O1.06 

Analizowanie zaburzeń w funkcjonowaniu 

organizmu człowieka 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4

2. 

 

WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń, powinien umieć: 

−

 

określać  związki  między  podstawowymi  pojęciami:  potrzeba,  kontakt  interpersonalny, 
dyskusja, konflikt, negocjacje,  

−

 

określać zasady etyki zawodowej, 

−

 

określać pojęcia związane z systemem wartości. 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

5

3. 

 

CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń, powinien umieć: 

–

 

posłuŜyć się podstawową terminologią z zakresu psychologii, 

–

 

określić znaczenie stosowania zasad psychologii i etyki w pracy technika masaŜysty, 

–

 

scharakteryzować procesy psychiczne człowieka, 

–

 

scharakteryzować procesy poznawcze, emocjonalne i motywacyjne, 

–

 

określić składniki osobowości człowieka i czynniki kształtujące osobowość, 

–

 

scharakteryzować sytuacje trudne oraz ich wpływ na stan psychiczny człowieka, 

–

 

udzielić pacjentowi pomocy w radzeniu sobie z trudną sytuacja, 

–

 

dobrać  metody  skutecznego  rozwiązywania  problemów  w  róŜnych  sytuacjach 
zawodowych i Ŝyciowych, 

–

 

udzielić wsparcia osobie chorej, niepełnosprawnej i jej rodzinie, 

–

 

nawiązać kontakt z pacjentem/klientem, jego rodziną i współpracownikami, 

–

 

ocenić moŜliwości komunikacyjne osób w róŜnym wieku, 

–

 

zastosować techniki ułatwiające skuteczne komunikowanie się, 

–

 

rozpoznać problemy występujące w procesie komunikowania się, 

–

 

zachować się asertywnie, 

–

 

określić zasady i warunki skutecznego negocjowania, 

–

 

zastosować techniki aktywnego słuchania, wyrazić empatię, zaobserwować emocje, 

–

 

scharakteryzować procesy społeczne, 

–

 

określić  rolę  grupy  społecznej  w  procesie  rehabilitacji  osoby  chorej  lub 
niepełnosprawnej, 

–

 

scharakteryzować zachowania zdrowotne ludzi i ich uwarunkowania, 

–

 

scharakteryzować społeczne uwarunkowania choroby, 

–

 

określić społeczne konsekwencje choroby i niepełnosprawności, 

–

 

scharakteryzować postawy wobec choroby i niepełnosprawności, 

–

 

dotrzymać tajemnicy zawodowej. 

–

 

zastosować ogólnie przyjęte normy etyczne. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

6

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca ………………………………………………. 
Modułowy program nauczania: 

Technik MasaŜysta 322[12]  

Moduł:  

322[12].O1 Podstawy działalności usługowej 

 

Jednostka modułowa:  

Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów społecznych 
322[12].O1.03 

 

Temat:  Osobowość człowieka, sytuacje trudne, komunikowanie się, pomoc społeczna. 

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności stosowania zasad skutecznego porozumiewania się. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

−

 

zdefiniować  pojęcia:  komunikowanie  się,  komunikacja  interpersonalna,  komunikacja 
werbalna, komunikacja niewerbalna, 

−

 

wyjaśnić zasady przekazywania komunikatów werbalnych, 

−

 

wymienić cechy dobrego nadawcy i dobrego odbiorcy,  

−

 

scharakteryzować techniki aktywnego słuchania, 

−

 

uzasadnić  znaczenie  i  stosowanie  róŜnych  technik  komunikacji  interpersonalnej 
w tworzeniu właściwych stosunków w Ŝyciu osobistym, w szkole i miejscu pracy, 

−

 

zaprezentować efekt wykonanej pracy. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

−

 

dyskusja, 

−

 

metoda sytuacyjna, 

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−

 

praca indywidualna, 

−

 

praca w grupach. 

 

Środki dydaktyczne: 

−

 

przygotowane przez uczniów prezentacje komunikatów werbalnych, 

−

 

kamera wideo, magnetowid, DVD. 

 

Czas:  2 godziny dydaktyczne. 
Przebieg zajęć: 
1.

 

Czynności organizacyjne: sprawdzenie listy obecności, sprawdzenie gotowości do zajęć. 

2.

 

Podanie tematu lekcji, uświadomienie celu zajęć. 

3.

 

Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia. 

4.

 

Realizacja tematu: 

−

 

nauczyciel  przeprowadza  wykład  informacyjny  na  temat  ogólnych  wiadomości 
dotyczących 

komunikacji, 

objaśnia 

pojęcia: 

komunikacja 

interpersonalna, 

komunikacja werbalna i niewerbalna, 

−

 

nauczyciel zadaje pytanie: „Co rozumiesz przez pojęcie komunikowanie się?”, 

−

 

nauczyciel prosi uczniów o przygotowanie się do ćwiczeń. 

5.

 

Realizacja ćwiczenia: 

−

 

nauczyciel  wyjaśnia,  Ŝe  celem  ćwiczenia  jest  prezentacja  przygotowanego  przez 
uczniów komunikatu werbalnego, 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

7

−

 

nauczyciel  wybiera  czterech  lub  pięciu  uczniów  chętnych  do  przedstawienia 
przygotowanych materiałów, 

−

 

uczniowie kolejno prezentują swoje prace, a nauczyciel nagrywa wystąpienie. 

6.

 

Nauczyciel odtwarza nagranie i następuje dyskusja. Pytania do dyskusji: 

−

 

Jak nadawca zachowywał się podczas wystąpienia? 

−

 

W jaki sposób i jak mówił? 

−

 

Czy komunikat został przedstawiony jasno i zrozumiale? 

−

 

Co zmieniłbyś w przekazie informacji? 

−

 

Czy podczas prezentacji zwracałeś uwagę na odbiorcę? 

−

 

Jak zachowywał się odbiorca? 

−

 

Czy odbiorca miał wpływ i jaki na Twój przekaz informacji? 

Zakończenie zajęć 

1.

 

Klasa wspólnie z nauczycielem dokonuje oceny prezentacji. 

2.

 

Nauczyciel ocenia aktywność uczniów i dziękuje za lekcję. 

Praca domowa 

Nauczyciel  rysuje  na  tablicy  tabelę  i  zadaje  do  wykonania  ćwiczenie:  wpisz  do  tabeli  cechy 
dobrego nadawcy i dobrego odbiorcy. 

Cechy dobrego nadawcy 

Cechy dobrego odbiorcy 

1.

 

…………………………………………………. 

2.

 

…………………………………………………

. 

3.

 

…………………………………………………

. 

…………………………………………………….. 

1.

 

…………………………………………………. 

2.

 

…………………………………………………. 

3.

 

…………………………………………………. 

……………………………………………………
… 

 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−

 

Anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

8

Scenariusz zajęć 2 

 

Osoba prowadząca ………………………………………………. 
Modułowy program nauczania: 

Technik MasaŜysta 322[12]  

Moduł:  

322[12].O1 Podstawy działalności usługowej 

 

Jednostka modułowa:  

Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów społecznych 
322[12].O1.03 

 

Temat: 

Podział  i  charakterystyka  procesów  psychicznych,  procesy  poznawcze, 

emocjonalne, motywacyjne. 
Cel ogólny:  Poznanie  podziału  i  charakterystyki  procesów  psychicznych  w  tym  procesów 
poznawczych, emocjonalnych i motywacyjnych. 
  
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

−

 

wymienić procesy psychiczne, wraŜenia zmysłowe, rodzaje wyobraźni, 

−

 

zdefiniować pojęcie: spostrzeganie wyobraŜenia, pamięć, proces pamięciowy, emocje, 

−

 

scharakteryzować funkcje, rodzaje i cechy uwagi, 

−

 

scharakteryzować rodzaje i cechy pamięci, 

−

 

określić formy myślenia słowno-logicznego, 

−

 

scharakteryzować indywidualne cechy myślenia oraz cechy procesów emocjonalnych, 

−

 

wyjaśnić na czym polega proces emocjonalny i motywacyjny, 

−

 

scharakteryzować źródła i rodzaje motywacji. 

W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe:  
–   organizowania i planowania zajęć, 
–   pracy w zespole, 
–   czytania ze zrozumieniem, 
–   oceny pracy zespołów.  

 

Metody nauczania–uczenia się: 

−

 

metoda przewodniego tekstu,  

−

 

pokaz. 

  
Środki dydaktyczne:  

−

 

teksty do analizy zawarte w poradniku dla ucznia, rozdział 4.1. „Podział i charakterystyka 
procesów  psychicznych,  procesy  poznawcze,  emocjonalne,  motywacyjne”  lub  ich  kopie 
przygotowane przez nauczyciela  dla kaŜdego zespołu uczniów,  

−

 

instrukcja pracy metodą tekstu przewodniego. 

 

Formy organizacyjne pracy uczniów:  
–   uczniowie pracują w grupach 5–8 osobowych. 
 
Czas trwania:  2 godziny dydaktyczne. 
 
Przebieg zajęć 
Faza wstępna – (10 minut). 
1.

 

Wyjaśnienie uczniom tematu zajęć. 

2.

 

Zapoznanie uczniów z pracą metodą tekstu przewodniego. 

3.

 

Podział grupy na zespoły. 

 

Faza właściwa 
Praca  metodą  tekstu  przewodniego,  sporządzanie  notatek  z  udzielaniem  odpowiedzi  na 
podane pytania. 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

9

Etap I: Informacje 
Określenie źródła tekstów lub rozdanie kopii tekstów i pytań do analizy– 5 minut. 
 
Pytania przewodnie: 
1.

 

Jaka jest róŜnica między spostrzeŜeniem a wraŜeniem? 

2.

 

Jakie jest znaczenie wyobraźni w nauce i pracy? 

3.

 

Jakie są charakterystyczne cechy myślenia? 

4.

 

Co to jest emocja i jakie są cechy procesów emocjonalnych?  

5.

 

Jakie są źródła i składniki emocji? 

6.

 

Jak jest rola uczuć w Ŝyciu człowieka? 

7.

 

Czym jest motywacja. 

8.

 

Jakie czynniki składające się na proces motywacyjny. 

9.

 

Czym charakteryzuję się rodzaje motywacji? 

 
Etap II  Planowanie – (30 minut). 
Analizowanie tekstu przewodniego i dołączonych pytań. 
Uczniowie pracują w zespołach, analizują otrzymane teksty, dyskutują nad treścią pytań.    
 
Etap III  Ustalenie odpowiedzi – (10–15 minut).  
Wszyscy uczniowie ustalają i zapisują w zeszytach odpowiedzi na kolejne pytania, konsultują 
z nauczycielem poprawność odpowiedzi. 

 

Etap  IV  Prezentacja  wykonania  przez  uczniów  zadań  i  sprawdzanie  wyników  pracy  – 
(20 minut).  5 zespołów po 3 minuty.  
Przedstawiciele  zespołów  kolejno  prezentują  opracowane  odpowiedzi.  KaŜdy  z  5  zespołów 
powinien zaprezentować odpowiedzi na 2 kolejne pytania.  
Etap V  
Nauczyciel sprawdza poprawność wykonania zadania. 

 

Etap VI  Analiza końcowa, pokaz  – (10 minut): 
–   uczniowie i nauczyciel wskazują, które etapy zadania sprawiły trudności, 
– 

 nauczyciel  podsumowuje  zajęcia,  wskazuje,  jakie  umiejętności  były  ćwiczone,  jakie 
wystąpiły nieprawidłowości i jak unikać ich w przyszłości. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10

5.   ĆWICZENIA 

 

5.1.  Podział  i  charakterystyka  procesów  psychicznych,  procesy 

poznawcze, emocjonalne, motywacyjne

 

 
5.1.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Określ  przyczyny  zdarzeń,  które  miały  miejsce  w  Twoim  Ŝyciu,  których  nigdy  nie 

zapomnisz.  
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

dokonać analizy ćwiczenia, 

2)

 

zaplanować tok postępowania, 

3)

 

zgromadzić materiały i przybory potrzebne do wykonania ćwiczenia, 

4)

 

pracując w grupie wspólnie ustalić zdarzenie, 

5)

 

zapisać wnioski, 

6)

 

zaprezentować wyniki pracy grupy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenie. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

arkusz papieru A-4,  

−

 

przybory do pisania. 

 
Ćwiczenie 2 

Opisz  typowe  zachowanie  osoby,  która  zwykle  działa  pod  wpływem  emocji  i  często  im 

ulega. Wyjaśnić, co wpływa na powstanie pierwszego wraŜenia w kontakcie z nowo poznaną 
osobą. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)

 

dokonać analizy ćwiczenia, 

2)

 

zaplanować tok postępowania, 

3)

 

zgromadzić materiały i przybory potrzebne do wykonania ćwiczenia, 

4)

 

wykonać ćwiczenie, 

5)

 

zaprezentować wyniki pracy.  

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenie. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

arkusz papieru A-4,  

−

 

przybory do pisania. 

 
Ćwiczenie 3 

Rozpoznaj  swoje  najwaŜniejsze  potrzeby  biologiczne  i  psychiczne.  Opisz  sposób  ich 

zaspokajania. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

dokonać analizy ćwiczenia, 

2)

 

zaplanować tok postępowania, 

3)

 

zgromadzić materiały i przybory potrzebne do wykonania ćwiczenia, 

4)

 

wypisać na kartce potrzeby biologiczne i psychiczne oraz sposoby ich zaspokajania,  

5)

 

zaprezentować wyniki. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

dwie  duŜe  plansze:  pierwsza  przedstawia  schemat  potrzeb  wg  Maslowa,  druga  zawiera 
listę (około 30) potrzeb człowieka w podziale na biologiczne i psychiczne, 

−

 

arkusz papieru formatu A4,  

−

 

przybory do pisania. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12

5.2.  Osobowość  człowieka,  sytuacje  trudne,  komunikowanie  się, 

pomoc społeczna 

 
5.2.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

PrzekaŜ  kolegom  z grupy  kilka  komunikatów,  ale  przy  ograniczonym  zakresie 

przekazywania sygnałów niewerbalnych.  

Tematy komunikatów i ograniczenia w ich przekazie przedstawia poniŜsza tabela. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Lp. 

Temat komunikatu (wypowiedzi) 

Ograniczenia w przekazie niewerbalnym 

1.

 

Jak  samodzielnie  usunąłem  usterkę 
przy moim rowerze. 

Opowiadający  powinien  trzymać  ręce 
złączone z tyłu. 

2.

 

Jak  nauczyłem  się  jeździć  na  rowerze 
lub jak nauczyłem się pływać. 

Opowiadający powinien stać nieruchomo. 

3.

 

Moje pasje i hobby. 

„Kamienna twarz”. 

4.

 

Moja  pierwsza  miłość  lub  mój 
najlepszy przyjaciel. 

Jednostajny, monotonny  przekaz słowny. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przygotować się do prezentacji poszczególnych komunikatów, 

2)

 

udzielić odpowiedzi na poniŜsze pytania: 

−

 

czy łatwo było Ci znosić narzucone ograniczenia w przekazie niewerbalnym? 

−

 

czy  Twoi  koledzy  zauwaŜyli  nieświadome  (instynktowne)  stosowanie  przez  Ciebie 
zakazanych sygnałów? 

−

 

czy mieli wraŜenie, Ŝe Twój przekaz nie jest pełny? Czy byłeś dla nich wiarygodny? 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

rzutnik do folii, 

−

 

foliogram, 

−

 

literatura z rozdziału 7. 

 
Ćwiczenie 2 

Na zamieszczonym rysunku zapisz róŜne moŜliwości przekazywania informacji w sposób 

niewerbalny. 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13

1……………………………… 
 
 

7…………………………….. 

2. …………………………….. 
 
 

8…………………………….. 

3……………………………… 
 
 

9…………………………….. 

4……………………………… 
 
 

10……………………………. 

5……………………………… 
 

11……………………………. 
 
 

6……………………………… 
 

 

 

12…………………………….. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

wypełnić zamieszczony powyŜej rysunek, 

2)

 

ocenić wagę komunikatu przekazywanego drogą niewerbalną, 

3)

 

zaprezentować wyniki na forum grupy, 

4)

 

wyjaśnić wątpliwości, które nasuwały się podczas wypełniania rysunku, 

5)

 

skonfrontować swoje wyniki z wynikami innych uczestników ćwiczenia, 

6)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

kopia rysunku do wypełnienia, 

−

 

przybory do pisania, 

−

 

literatura z rozdziału 7. 

 
Ćwiczenie 3 

Korzystając z zamieszczonej listy, wpisz w odpowiednie miejsca emocje, jakie wyraŜają 

twarze przedstawione na rysunkach. 
Emocje: gniew, zdziwienie, strach, irytacja, radość, smutek. 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

wypełnić zamieszczony powyŜej rysunek, 

2)

 

skonfrontować swoje wyniki z wynikami innych uczestników ćwiczenia, 

3)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

kopia rysunku do wypełnienia, 

−

 

przybory do pisania, 

−

 

literatura z rozdziału 7. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15

5.3.  Strategie  promocji  zdrowia.  System  wartości  etycznych 

a kodeks etyki zawodowej, prawa pacjenta 

 

5.3.1. Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Określ co jest dla Ciebie cenne i stanowi Twój system wartości. Uzupełnij schemat. 

 
 

 
 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować materiał nauczania, 

2)

 

zgromadzić materiał do wykonania ćwiczenia, 

3)

 

uzupełnić schemat, 

4)

 

przedstawić na forum grupy własny system wartości i skomentować go. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

foliogramy,  

−

 

plansze,  

−

 

literatura zgodna z rozdziałem 7. 

 
Ćwiczenie 2 

Opracuj kodeks etyki zawodowej dla zawodu technik masaŜysta. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać informacji w literaturze na temat kodeksu etyki zawodowej, 

2)

 

opracować kodeks etyki zawodowej technika masaŜysty, 

3)

 

przedstawić na forum klasy opracowany kodeks etyki zawodowej. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenie. 

 

 

 

System wartości 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

foliogramy,  

−

 

plansze,  

−

 

literatura zgodna z rozdziałem 7. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 
 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 

Test 

jednostopniowy 

do 

jednostki 

modułowej 

„Nawiązywanie 

i utrzymywanie kontaktów społecznych” 
 

Test składa się z 20 zadań, z których: 

−

 

zadania 1, 2, 4, 5, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 15, 17, 18, 19 są z poziomu podstawowego, 

−

 

zadania 3, 7, 11, 14, 17, 18 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt 

 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

−

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego,  

−

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

−

 

dobry – za rozwiązanie 14 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego, 

−

 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  18  zadań,  w  tym  co  najmniej  5  z  poziomu 

ponadpodstawowego, 

 

Klucz odpowiedzi: 1. a, 2. d, 3. d, 4. a, 5. b, 6. c, 7. c, 8. a, 9. a, 10. a, 11. a, 

12. d, 13. a, 14. a, 15. a, 16. d, 17. a, 18. c, 19. d, 20 a. 

Plan testu   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny  

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1.

 

  RozróŜnić procesy konfliktowe  

B 

P 

a 

2.

 

  Wskazać moŜliwości uniknięcia 

konfliktu 

A 

P 

d 

3.

 

  Określić stosowanie argumentacji 

C 

PP 

d 

4.

 

  RozróŜnić formę obwiniania 

B 

P 

a 

5.

 

  Określić fazy negocjacji prowadzące 

do kompromisu 

A 

P 

b 

6.

 

  Wymienić główną zasadę negocjacji 

A 

P 

c 

7.

 

  Zastosować technikę „dobry- zły facet” 

C 

PP 

c 

8.

 

  Wskazać cechy etyki 

A 

P 

a 

9.

 

  Wyjaśnić cele etyki pracownika wobec 

pracodawcy 

B 

P 

a 

10.

 

  Przedstawić zasady kodeksu etyki 

zawodowej  

B 

P 

a 

11.

 

  Określić zasady kodeksu etyki 

zawodowej 

C 

PP 

a 

12.

 

 

Przedstawić prawidłową klasyfikację 
potrzeb 

A 

P 

d 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18

13.

 

  Określić styl asertywnego zachowania 

A 

P 

a 

14.

 

  Określić potrzeby fizjologiczne 

C 

PP 

a 

15.

 

  Wskazać istotę komunikacji werbalnej 

A 

P 

a 

16.

 

 

RozróŜnić przebieg komunikacji 
dwustronnej 

B 

P 

d 

17.

 

 

Sklasyfikować bariery występujące 
w komunikacji społecznej  

C 

PP 

a 

18.

 

 

Scharakteryzować dyskusję 
konstruktywną 

C 

PP 

c 

19.

 

 

Wymienić główną zasadę uczestnictwa 
w dyskusji 

A 

P 

d 

20.

 

  Określić czynniki konfliktu ukrytego 

A 

P 

a 

 

Przebieg testowania 

 
Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem,  co  najmniej 
jednotygodniowym. 

2.

 

Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 

3.

 

Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.

 

Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 

5.

 

Zapewnij uczniom moŜliwość samodzielnej pracy. 

6.

 

Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony na 
udzielanie odpowiedzi. 

7.

 

Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wyjaśnij ewentualne wątpliwości. 

8.

 

Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

9.

 

Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 

 

INSTRUKCJA DLA UCZNIA 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test pisemny zawiera 20 zadań i sprawdza Twoje wiadomości z zakresu nawiązywania i 
utrzymywania kontaktów międzyludzkich  

5.

 

Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi.  WskaŜ  tylko  jedną 
odpowiedź  prawidłową.  W  przypadku  pomyłki  naleŜy  błędną  odpowiedź  zakreślić 
kółkiem i zaznaczyć odpowiedź poprawną.  

6.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu pisemnego masz 40 minut. 

Powodzenia 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19

Materiały dla ucznia: 

−−−−

 

instrukcja, 

−−−−

 

zestaw zadań testowych, 

−−−−

 

karta odpowiedzi. 

 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
1.

 

Procesy konfliktowe mogą być 

a) destrukcyjne, konstruktywne. 
b) tylko konstruktywne. 
c) destrukcyjne, rzeczowe. 
d) destrukcyjne, strukturalne, konstruktywne. 
 

2.

 

Aby uniknąć konfliktu naleŜy 

a) wycofać się z niego. 
b) pójść na kompromis. 
c) współpracować z przeciwnikiem. 
d) zastosować kaŜdą z metod. 
 

3.

 

Argumentację stosujemy  

a) w sytuacjach kryzysowych. 
b) w sytuacjach konfliktowych. 
c) w negocjacjach. 
d) najczęściej w codziennych sytuacjach. 
 

4.

 

Zdanie charakteryzujące obwinianie, to 

a) jeśli nie posłuchasz, zadasz mi cierpienie. 
b) jeśli nie posłuchasz, źle się ułoŜy. 
c) nie posłuchasz – będziesz cierpiał. 
d) demonstracja siły i złości przez rozmowy. 
 

5.

 

Faza negocjacji która nie prowadzi do kompromisu, to 

a) zdefiniowanie problemu. 
b) demonstracja siły. 
c) porozumiewanie stron. 
d) opracowanie moŜliwości. 
 

6.

 

Główną zasadą w negocjacjach jest 

a) porozumienie. 
b) róŜnica w postrzeganiu faktów. 
c) opracowanie moŜliwości. 
d) malejące ustępstwa. 
 

7.

 

Technika „dobry – zły facet” polega na 

a) zadawaniu pytań. 
b) odrzucaniu reguł. 
c) występowaniu negocjatora stawiającego wygórowane Ŝądania. 
d) występowaniu Ŝądań. 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20

8.

 

Etyka jest formą zapisu 

a) norm moralnych. 
b) norm kulturalnych. 
c) zakazu i nakazu. 
d) norm moralnych i społecznych.  
 

9.

 

Etyka nakazuje pracownikowi wobec pracodawcy 

a) lojalność wobec firmy. 
b) wydawanie poleceń. 
c) dąŜenie do sukcesu. 
d) tylko zakazy i nakazy. 
 

10.

 

Kodeks etyki zawodowej powinien uwzględniać zasady 

a) uczciwości i rzetelności. 
b) bezpieczeństwa. 
c) tylko w obszarach działalności firmy. 
d) Ŝadną z wymienionych. 
 

11.

 

Kodeks etyki zawodowej określa 

a) zasady postępowania pracowników. 
b) przyjęte normy. 
c) zasady postępowania tylko przełoŜonych. 
d) gwarantuje sukces Ŝyciowy.  

 
12.

 

Prawidłowa klasyfikacja potrzeb, to 

a)

 

fizjologiczne, bezpieczeństwa, przynaleŜności. 

b)

 

bezpieczeństwa, przynaleŜności, samorealizacji. 

c)

 

samorealizacji, szacunku, przynaleŜności. 

d)

 

fizjologiczne, bezpieczeństwa, przynaleŜności, szacunku, samorealizacji. 

 

13.

 

Osoba zachowująca się asertywnie  

a)

 

szanuje swoje prawa i uczucia innych. 

b)

 

poniŜa innych przez zabawne sytuacje. 

c)

 

ukrywa wyraz oczu za przymruŜonymi oczami. 

d)

 

trudno nawiązuje kontakt wzrokowy. 

 

14.

 

Do potrzeb fizjologicznych zaliczamy 

a)

 

jedzenie. 

b)

 

miłość. 

c)

 

przynaleŜność do organizacji. 

d)

 

awans zawodowy. 

 

15.

 

Komunikacją werbalna jest 
a)

 

przekaz informacji za pomocą wyrazów. 

b)

 

język ciała. 

c)

 

wyraz uczuć lub władzy. 

d)

 

komunikacja człowieka za pomocą kontaktu. 

 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21

16.

 

Przebiega komunikacji dwustronnej, to 

a)

 

nadawca, odbiorca. 

b)

 

nadawca, kodowanie, odbiorca. 

c)

 

nadawca, kodowanie, zachowanie, odbiorca. 

d)

 

nadawca, kodowanie, zachowanie, dekodowanie, odbiorca. 

 

17.

 

Bariery w komunikacji społecznej następują przez 

a)

 

wybiórczość uwagi, róŜnice kulturowe, stereotypy. 

b)

 

tylko stereotypy. 

c)

 

brak przygotowania odpowiedzi na dany temat. 

d)

 

głównie przez samopoczucie. 

 

18.

 

Dyskusja konstruktywna jest 

a) sposobem rozmowy dwóch osób. 
b) dialogiem zawierającym spis punktów róŜniących osoby. 
c) wymianą poglądów na określony temat. 
d) zawarciem kompromisu. 

 

19.

 

Główna zasada uczestnictwa w dyskusji, to 

a) mów głośno, przekrzykując innych. 
b) nie pozwól innym do wyraŜania swoich zdań. 
c) uŜywaj takŜe fałszywych informacji. 
d) mów w sposób uporządkowany. 

 

20.

 

Czynnikami prowadzącymi do konfliktu ukrytego są 

a) konkurencja i konflikt ról. 
b) brak wiedzy. 
c) brak własnych poglądów. 
d) postawa agresywna. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko:…………………………………………………………………….................... 
 

Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów społecznych 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

 

Nr  

zadania 

 

Odpowiedź 

Punkty 

1 

a 

b 

c 

d 

 

2 

a 

b 

c 

d 

 

3 

a 

b 

c 

d 

 

4 

a 

b 

c 

d 

 

5 

a 

b 

c 

d 

 

6 

a 

b 

c 

d 

 

7 

a 

b 

c 

d 

 

8 

a 

b 

c 

d 

 

9 

a 

b 

c 

d 

 

10 

a 

b 

c 

d 

 

11 

a 

b 

c 

d 

 

12 

a 

b 

c 

d 

 

13 

a 

b 

c 

d 

 

14 

a 

b 

c 

d 

 

15 

a 

b 

c 

d 

 

16 

a 

b 

c 

d 

 

17 

a 

b 

c 

d 

 

18 

a 

b 

c 

d 

 

19 

a 

b 

c 

d 

 

20 

a 

b 

c 

d 

 

Razem: 

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23

Test 2 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 

Test 

jednostopniowy 

do 

jednostki 

modułowej 

„Nawiązywanie 

i utrzymywanie kontaktów społecznych” 
 

Test składa się z 20 zadań, z których: 

−

 

zadania 1, 2, 3, 4, 5, 8, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20

 

są z poziomu podstawowego, 

−

 

zadania 6, 7, 10 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt 

 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

−

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego,  

−

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

−

 

dobry – za rozwiązanie 14 zadań, w tym co najmniej 1 z poziomu ponadpodstawowego, 

−

 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  18  zadań,  w  tym  co  najmniej  2  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 
Klucz odpowiedzi:  1. a, 2. a, 3. c, 4. a, 5. c, 6. c, 7. c, 8. d, 9. a, 10. c, 11. a, 

12. a, 13. c, 14. b, 15. c, 16. c, 17. a, 18. a, 19. a, 20 a.  

Plan testu   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny  

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1.

 

  Określić podstawowe doznania 

człowieka 

B 

P 

a 

2.

 

  Określić procesy psychiczne 

B 

P 

a 

3.

 

  Zdefiniować pojęcie wyobraźnia 

B 

P 

c 

4.

 

  Podać cechy myślenia 

B 

P 

a 

5.

 

  Określić rodzaje pamięci 

B 

P 

c 

6.

 

  Sklasyfikować potrzeby wg. Maslowa 

D 

PP 

c 

7.

 

  Określić rodzaje osobowości 

C 

PP 

c 

8.

 

  Zdefiniować pojęcie stresu 

A 

P 

d 

9.

 

  Określić czynniki stresogenne 

B 

P 

a 

10.

 

  Wymienić typy reakcji na stres 

C 

PP 

c 

11.

 

  Wyjaśnić znaczenie stresu 

B 

P 

a 

12.

 

  Określić rodzaje konfliktów 

B 

P 

a 

13.

 

 

Określić sposoby rozwiązywania 
konfliktów 

B 

P 

c 

14.

 

  Zdefiniować komunikację niewerbalną 

B 

P 

b 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24

15.

 

  Określić rodzaje ekspresji niewerbalnej 

B 

P 

c 

16.

 

  Rozpoznać znaczenie mowy ciała 

B 

P 

c 

17.

 

  Wyjaśnić znaczenie mowy ciała 

B 

P 

a 

18.

 

  Określić znaczenie mowy ciała 

B 

P 

a 

19.

 

  Zdefiniować pojęcie mobbingu 

B 

P 

a 

20.

 

  Zinterpretować znaczenie mowy ciała 

B 

P 

a 

 

Przebieg testowania 

 
Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 
jednotygodniowym. 

2.

 

Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 

3.

 

Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.

 

Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 

5.

 

Zapewnij uczniom moŜliwość samodzielnej pracy. 

6.

 

Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony na 
udzielanie odpowiedzi. 

7.

 

Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wyjaśnij ewentualne wątpliwości. 

8.

 

Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

9.

 

Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 

 

INSTRUKCJA DLA UCZNIA 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test  pisemny  zawiera  20  zadań  i  sprawdza  Twoje  wiadomości  z  zakresu  nawiązywania 
i utrzymywania kontaktów międzyludzkich  

5.

 

Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi.  WskaŜ  tylko  jedną 
odpowiedź  prawidłową.  W  przypadku  pomyłki  naleŜy  błędną  odpowiedź  zakreślić 
kółkiem i zaznaczyć odpowiedź poprawną.  

6.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóŜ  zadania 
rozwiązanie na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu pisemnego masz 40 minut. 

9.

 

Powodzenia! 

 

Materiały dla ucznia: 

−−−−

 

instrukcja, 

−−−−

 

zestaw zadań testowych, 

−−−−

 

karta odpowiedzi. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
1.

 

WraŜenia zmysłowe to 
a)

 

składniki procesu poznawczego. 

b)

 

składniki procesu negowania. 

c)

 

składniki procesu. 

d)

 

składniki procesu akceptacji. 

 
2.

 

Proces spostrzegania jest 
a)

 

złoŜony aktywny cykliczny. 

b)

 

nieaktywny. 

c)

 

zmienny. 

d)

 

optymalny. 

 
3.

 

Wyobraźnią nazywamy 
a)  wymuszony proces tworzenia obrazów. 
b)

 

paniczny proces tworzenia obrazów. 

c)

 

samodzielny proces tworzenia obrazów. 

d)

 

roztargniony proces tworzenia obrazów. 

 
4.

 

Jedną z cech myślenia jest 
a)

 

samodzielność. 

b)

 

semantyzm. 

c)

 

mimowolna. 

d)

 

odtwórczość. 

 
5.

 

Jednym z rodzajów pamięci jest 
a)

 

definicja pamięci. 

b)

 

regulacja. 

c)

 

zapamiętywanie i odtwarzanie zdarzeń. 

d)

 

porozumienie. 

 
6.

 

Potrzeby, które muszą być spełnione wg. Maslowa, to 
a)

 

miłości. 

b)

 

wiedzy. 

c)

 

potrzeby niŜszego rzędu i wyŜszego rzędu. 

d)

 

naturalnych. 

 
7.

 

Sangwinik to człowiek 
a)

 

człowiek powolny, cierpliwy, opanowany. 

b)

 

człowiek działający szybko, niecierpliwy. 

c)

 

człowiek pogodny, otwarty, wraŜliwy, wesoły. 

d)

 

człowiek uczciwy, wraŜliwy, delikatny. 

 
8.

 

Stresem nazywamy 
a)

 

przyjęte normy. 

b)

 

normy moralne. 

c)

 

demonstrację siły. 

d)

 

reakcję na codzienne wyzwania. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26

9.

 

Jeden z czynników stresogennych, to 
a)

 

zewnętrzny, wewnętrzny. 

b)

 

zakaz i nakaz. 

c)

 

gwarantujący sukces Ŝyciowy. 

d)

 

stereotypy. 

 
10.

 

Jednym z typów reakcji na stres jest 
a)

 

gustres. 

b)

 

neustres. 

c)

 

eustres. 

d)

 

bimstres. 

 
11.

 

Stres powoduje 
a)

 

wypalenie. 

b)

 

wymontowanie. 

c)

 

brak własnych poglądów. 

d)

 

brak wiedzy. 

 

12. Rodzajem konfliktu jest 

a)

 

konflikt danych. 

b)

 

konflikt ról. 

c)

 

konflikt stron. 

d)

 

konflikt jednostkowy. 

 
13.

 

Sposób rozwiązania konfliktów wg. Thomasa, to 
a)

 

wzmaganie. 

b)

 

napieranie. 

c)

 

unikanie. 

d)

 

wycofanie się z niego. 

 
14.

 

Komunikacją niewerbalną jest 
a)

 

wybiórczość uwagi. 

b)

 

mowa ciała. 

c)

 

samopoczucie w danym momencie. 

d)

 

fałszywe informacje. 

 
15.

 

Jednym z rodzaji ekspresji niewerbalnej jest 
a)

 

groksemika. 

b)

 

binezjetyka. 

c)

 

kinezjetyka. 

d)

 

anizjetyka.  

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27

16. PoniŜszy rysunek przedstawia 

 

 

 

a)

 

przyjmowanie kontroli. 

b)

 

przejmowanie kontroli. 

c)

 

oddawanie kontroli. 

d)

 

kontrola zaleŜy od mocniejszego uścisku. 

 
17. PoniŜszy rysunek przedstawia 
 

 

a)

 

oddawanie szacunku i zrozumienia. 

b)

 

oddawanie kontroli. 

c)

 

wyrazy współczucia. 

d)

 

przyjmowanie kontroli. 

 
18. PoniŜszy rysunek przedstawia 
 

 

 

a)

 

zespół oszustwa. 

b)

 

zamyślenie. 

c)

 

znuŜenie. 

d)

 

uciekanie od koncentracji. 

 
19. Mobbingiem nazywamy 

a)  działanie  lub  zachowanie  dotyczące  człowieka  lub  skierowane  przeciwko  niemu, 

polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu. 

b)  stałe zagroŜenie utrata pracy. 
c)  praca w uporczywych warunkach. 
d)  egzekwowanie 

przez 

pracodawcę 

prawidłowego 

wypełniania 

obowiązków 

pracowniczych. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28

20. PoniŜszy rysunek przedstawia 

 

a)

 

wyraźna dezaprobata. 

b)

 

obraŜona 

c)

 

dumna. 

d)

 

zdenerwowana. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko:…………………………………………………………………….................... 
 

Nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów społecznych 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

 

Nr  

zadania 

 

Odpowiedź 

Punkty 

1 

a 

b 

c 

d 

 

2 

a 

b 

c 

d 

 

3 

a 

b 

c 

d 

 

4 

a 

b 

c 

d 

 

5 

a 

b 

c 

d 

 

6 

a 

b 

c 

d 

 

7 

a 

b 

c 

d 

 

8 

a 

b 

c 

d 

 

9 

a 

b 

c 

d 

 

10 

a 

b 

c 

d 

 

11 

a 

b 

c 

d 

 

12 

a 

b 

c 

d 

 

13 

a 

b 

c 

d 

 

14 

a 

b 

c 

d 

 

15 

a 

b 

c 

d 

 

16 

a 

b 

c 

d 

 

17 

a 

b 

c 

d 

 

18 

a 

b 

c 

d 

 

19 

a 

b 

c 

d 

 

20 

a 

b 

c 

d 

 

Razem:   

 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30

7.

 

LITERATURA 

 

1.

 

Biernacka  M.,  Korba  J.,  Smutek  Z.:  Podstawy  przedsiębiorczości.  Zeszyt  ćwiczeń  dla 
ucznia. Operon, Gdynia 2006  

2.

 

Gasiul H.: Teorie emocji i motywacji, WKSW, Warszawa 2007 

3.

 

Ekman  P.,  Davidson  R.:  Natura  emocji.  Gdańskie  Wydawnictwo  Psychologiczne, 
Gdańsk 1998 

4.

 

Laguna M.: Motywacja wewnętrzna i zewnętrzna.  "Edukacja i Dialog" nr 1 (74), 1996 

5.

 

Matczak A, Zarys psychologii rozwoju, śak, Warszawa 2003 

6.

 

 Pease A.: Mowa ciała. Jak odczytywać myśli innych ludzi z ich gestów. Jedność, Kielce 
2001  

7.

 

Przetacznik-Gierowska  M.,  Makieło–JarŜa  G.:  Podstawy  psychologii  ogólnej.  WSiP, 
Warszawa 1989. 

8.

 

Sobiecki  R.  (red.):  Podstawy  przedsiębiorczości  w pytaniach  i odpowiedziach.  Difin, 
Warszawa 2003    

9.

 

Strelau  J.  (red.):  Psychologia.  Podręcznik  akademicki  T.II,  Gdańskie  Wydawnictwo 
Psychologiczne, Gdańsk 2003 

10.

 

Szewczuk W. (red.): Słownik psychologiczny. Wiedza Powszechna, Warszawa 1979  

11.

 

Tomaszewski T. (red.): Psychologia ogólna. Wyd. PWN, Warszawa 1995  

12.

 

http://www.soc-org.edu.pl/PL/emp_Pawlowska/res/proces_motywacji.pdf 

 

Literatura metodyczna 
1.

 

Figurski J., Symela K. (red.): Modułowe programy nauczania w kształceniu zawodowym. 
Wydawnictwo ITeE, Radom 2001 

2.

 

Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia. WSiP S.A., Warszawa 1999 

3.

 

Okoń  W.:  Wprowadzenie  do  dydaktyki  ogólnej.  Wydawnictwo  Akademickie  „śak”. 
Warszawa 2003 

4.

 

Ornatowski T., Figurski J.: Praktyczna nauka zawodu. ITeE , Radom 2000 

5.

 

Plewka  Cz.:  Metodyka  nauczania  teoretycznych  przedmiotów  zawodowych,  cz.  I  i  II. 
Wydawnictwo ITeE, Radom 1999