Diety powszechnie
stosowane w leczeniu
autyzmu
Karyn Seroussi
Sieć Autyzmu dla Interwencji
Dietetycznych
www.AutismNDI.com
Diety powszechnie
stosowane w leczeniu
autyzmu
Karyn Seroussi
Sieć Autyzmu dla Interwencji
Dietetycznych
www.AutismNDI.com
Mleko
Masło
Ser
Jogurt/Kefir
Śmietana (Lody, Kwaśna śmietana)
Kazeina/Kazeinat
Serwatka
Mleko w proszku/Mleko
odtłuszczone/Maślanka
Mleko kozie/Owcze/Innych ssaków
Produkty bezmleczne
Niektóre źródła produktów
mlecznych
Produkty
pieczone
Mortadela
Rosół
Słodycze
Żywność w
puszkach
Ciastka
Guma do żucia
Rosół z kury
Warzywa w
śmietanie
Nadzienia
Margaryna
Ziemniaki
purée
Budyń
Sosy
Jajecznica
Ser sojowy
Tuńczyk (w
puszce)
+ + +
Większość powszechnie wykorzystywanych ziaren
zbóż oraz produktów na bazie zbóż zawierają
gluten
.
Produkty bezglutenowe
Pszenica
Owies
Żyto
Jęczmień, Słód
Orkisz/Kamut (odmiany pszenicy)
Otręby
Niektóre źródła glutenu
Piwo
Otręby
Drożdże piwne
Bulgur
Płatki zbożowe
Kuskus
Pszenica
Durum
Mąka
ziemniaczana
Razowa mąka
pszenna
Kamut
Makaron
Kasza manna
Sos sojowy
Orkisz
„Skrobia”
Teriyaki
Pszenżyto
Białko sojowe
Kiełki
pszeniczne
Perz
+ + +
•
Dokładnie zapoznaj się z listą
składników i staraj się
zrozumieć ich znaczenie
•
Zadzwoń do producenta
•
Nie ufaj innym o ile nie masz
absolutnej pewności, że
rozumieją oni sytuację
Nigdy nie przyjmuj niczego za pewnik
•
Zastosuj leki zapobiegającemu
nadmiernemu rozrostowi
drożdży/bakterii
•
Ogranicz wahania nastroju
wywołane zmianami stężenia cukru
we krwi
•
Ogranicz „puste” kalorie i zastąp je
produktami żywnościowymi
bogatymi w składniki odżywcze
Produkty nie zawierające cukru/o
niskiej zawartości cukru
Niespodziewane „bomby”
cukrowe
Banany
Cola
Syrop skrobiowy
Suszone owoce
Fruktoza
Winogrona
Soki
Płatki zbożowe
Dżemy/galaretki
Granola
Jogurty smakowe
Produkty mleczne
Batony białkowe
+ + +
•
Skutki odstawienia („nagła abstynencja”)
mogą być poważne – rozpocznij powoli!
•
Lepsza koncentracja, nastrój i towarzyskość;
rzadziej występujące powtarzalne zachowania
(
ang.
Stimming)
•
Poprawa objawów fizycznych, zwłaszcza w
kwestii wypróżnień
•
Właściwy apetyt
•
Ostateczne zanik wielkiej ochoty na słodycze
Niski poziom cukru:
doświadczenie autystyczne
Dieta GF/CF lub DF-RCD?
„Diety bezglutenowe/bezkazeinowe” (diety GF/CF) stosowane są
już od lat, wspomagane przez prace badawcze.
Wiedza związana z „Dietami o obniżonej zawartości
węglowodanów” (RCD) odnosząca się do autyzmu jest bardziej
ograniczona, ale pierwsze wyniki są obiecujące.
Niektórzy żałują, że nie pominęli diety GF/CF i nie zastosowali od
razu diety RCD. Wielu czuje, że nie zaczęliby lub nie mogliby
zacząć stosować najpierw diety RCD.
Osoby u których stwierdzono objawy towarzyszące nadmiernemu
rozrostowi drożdży lub bakterii najprawdopodobniej odniosą
największe korzyści z diety RCD.
Szczególna Dieta
Węglowodanowa (SCD™)
Eliminuje dwucukry i wielocukry
(większość słodyczy i produkty bogate w
skrobię)
Zezwala wyłącznie na stosowanie jednocukrów
(miód i cukry owocowe)
Przedrukowano z Breaking the Vicious Cycle autorstwa Elaine Gottschall, 1994,
Kirkton Press
SCD™: Cel
Wyeliminowanie cukrów oraz
produktów bogatych w skrobię,
które mogą zalegać w jelicie i
stanowić pożywkę dla szkodliwych
drożdży i bakterii.
Szkodliwe drobnoustroje mogą:
Wywoływać podrażnienia oraz biegunki
Uniemożliwiać wygojenie uszkodzonego jelita
Wytwarzać toksyczne substancje
Zakłócać zdolność układu odpornościowego przewodu
pokarmowego do właściwego funkcjonowania
SCD™: „Błędne koło”
Przedrukowano z Breaking the Vicious Cycle autorstwa Elaine Gottschall, 1994,
Kirkton Press
SCD™: Oczekiwane korzyści
Rozwiązanie problemu biegunek oraz
zaparć
Wygojenie się wyściółki jelita
Wchłanianie witamin i minerałów
Inokulacja jelita korzystnymi bakteriami
Ograniczenie liczby i stopnia ciężkości
nietolerancji pokarmowych
SCD™: Oczekiwane korzyści
Redukcja liczby bakterii przewodu pokarmowego często
prowadzi do redukcji zachowań autystycznych
(prawdopodobnie związane są one z toksynami
wytwarzanymi przez te drobnoustroje)
Po pewnym okresie stosowania diety SCD™ dzieci z
wielorakimi alergiami pokarmowymi mogą tolerować i
trawić pokarmy wchodzące w skład bardziej
zróżnicowanych diet
Leczenie zespołu cieknącego jelita oznacza, że u dzieci
zachodzi mniejsze prawdopodobieństwo pogorszenia się
stanu zdrowia w sytuacji, gdy zjedzą produkty na które
nie zezwala ich dieta.
SCD™: Wskazówki
Korzystajcie z probiotyków dopuszczonych do stosowania w
diecie DF oraz SCD™
Stosujcie leki przeciwgrzybiczne oraz ograniczcie spożycie miodu
jeśli wcześniej występowały infekcje drożdżowe
Zacznijcie od diety wprowadzającej (najlepsze długoterminowe
wyniki)
Stosujcie tylko te produkty żywnościowe na które pozwala ta
dieta; zacznijcie od produktów, które dziecko jest w stanie
trawić
Przez pierwsze 2-3 dni stosujcie wyłącznie produkty łatwo
strawne, takie jak rosół z kury oraz puree z marchwi
Powoli dołączajcie do diety jajka, banany, gotowane owoce bez
skórki oraz warzywa, itp.
Potem dołączajcie mąkę orzechową, soczewicę, fasolę, brokuły,
itp.
SCD™: Pomysły
Rosół z kury, marchew w plasterkach lub puree
z marchwi, kawałki ugotowanego kurczaka
„Kluski” jajeczne z rozmąconych jajek
przyrządzonych a la omlet i zwiniętych w
„naleśnik”, a następnie cienko pokrojonych
Ugotowane na miękko plasterki lub kawałki
obranej ze skórki cukinii
Domowej roboty wędliny bez dodatku skrobi lub
wypełniaczy
Pieczone potrawy ze zmielonych migdałów
Rozgotowany mus jabłkowy domowej
roboty
„Pizza” (omlet frittata z dodatkami)
Masło orzechowe/racuchy bananowe
Dojrzałe avocado w kawałkach lub
roztarte na „guacamole”
Domowej roboty ciasto z dynią
upieczone w małe zapiekanki
SCD™: Pomysły (kontynuacja)
SCD™: Doświadczenie autystyczne
Dotychczas uzyskane wyniki ogólne są pozytywne, a w
niektórych przypadkach dieta przynosi radykalną poprawę.
Niektórych odstraszają liczne ograniczenia nakładane przez
tą dietę
Na początku stosowania diety często występują objawy
towarzyszące „nagłej abstynencji” oraz chwile wielkiej ochoty
na słodycze
Dietę tą najlepiej stosować przy wsparciu społeczności SCD™
U niektórych dzieci autystycznych nie odnotowano poprawy
związanej ze stosowaniem diety SCD™. U kilku dzieci
odnotowano regresję lub wystąpiły skutki uboczne.
Breaking the Vicious Cycle
autorstwa Elaine
Gottschall
www.breakingtheviciouscycle.info
(strona Gottschalla – zawiera listy produktów
żywnościowych)
www.pecanbread.com
www.SCDiet.org
www.SCDrecipe.com
SCD™: Zasoby
Dieta Równowagi Ekologicznej
Organizmu (
ang.
Body Ecology Diet
(BED))
•
Dieta ta skierowana jest na zwalczanie infekcji
grzybiczych, wirusowych i paso
ż
ytniczych
•
Wspomaga proces gojenia si
ę
, wykorzystuj
ą
c wysokiej
jako
ś
ci łatwo strawne produkty
ż
ywno
ś
ciowe, bogate w
zdrowe tłuszcze i minerały.
•
W 2006 roku dieta spotkała si
ę
z zainteresowanie
społeczno
ś
ci osób dotkni
ę
tych problemem autyzmu
•
Diet
ę
t
ą
zaproponowano matkom dzieci autystycznych,
które cz
ę
sto cierpiały na infekcje grzybicze, dolegliwo
ś
ci
zwi
ą
zane z fibromyalgi
ą
, chronicznym zm
ę
czeniem oraz
wypryskiem.
BED: Przesłanki
Wiele chorób przewlekłych
rozpoczyna si
ę
od grzybiczej infekcji
jelit. Jelita nie mog
ą
nale
ż
ycie
wywi
ą
zywa
ć
si
ę
ze swojej roli
pierwszej linii obrony w układzie
odporno
ś
ciowym organizmu, co
prowadzi do rozwoju ró
ż
nych chorób
wtórnych.
BED: Przesłanki (kontynuacja)
Niecałkowicie strawione składniki
od
ż
ywcze zalegaj
ą
ce wewn
ą
trz
ś
ciany jelita prowadz
ą
c do reakcji
alergicznych oraz s
ą
niewła
ś
ciwie
wchłaniane, co prowadzi do
niedoborów
ż
ywieniowych.
Je
ś
li te organizmy patologiczne
wydostan
ą
si
ę
z jelit mog
ą
wywoła
ć
objawy wpływaj
ą
ce na reszt
ę
organizmu.
BED: Oczekiwane korzyści
Rozwiązanie problemu biegunek oraz
zaparć
Wygojenie się wyściółki jelita
Wchłanianie witamin i minerałów
Inokulacja jelita korzystnymi bakteriami
Ograniczenie liczby i stopnia ciężkości
nietolerancji pokarmowych
BED: Oczekiwane korzyści
Dzi
ę
ki wygojeniu si
ę
jelita, przywróceniu zdrowej
mikroflory jelitowej, dostarczaniu po
ż
ywnych pokarmów,
organizm jest w stanie osi
ą
gn
ąć
punkt, w którym mo
ż
e
rozpocz
ąć
proces detoksyfikacji.
W
ą
troba mo
ż
e spełnia
ć
swoj
ą
funkcj
ę
usuwania toksyn z
organizmu. Jelita umo
ż
liwi
ą
składnikom od
ż
ywczym
od
ż
ywianie mózgu, tarczycy oraz gruczołów nadnerczy,
tak by mógł si
ę
rozpocz
ąć
proces detoksyfikacji i
zdrowienia.
BED: Szczegóły
Dieta BED to dieta bezglutenowa, w której
skoncentrowano si
ę
na stosowaniu minimalnie
przetworzonych i zdrowych produktów
ż
ywno
ś
ciowych.
W diecie tej stosuje si
ę
du
ż
e ilo
ś
ci warzyw (w tym
warzywa morskie), produktów mi
ę
snych, jajek,
dobrych tłuszczów, celtyckiej soli morskiej, oraz ziół
u
ż
ywanych jako przypraw.
Zalecane w diecie BED zbo
ż
a bezglutenowe to
komosa ry
ż
owa, amarant, gryka oraz proso.
BED i probiotyki
Protokół BED obejmuje pewne
„terapeutyczne produkty
ż
ywno
ś
ciowe”,
które przywracaj
ą
flor
ę
jelitow
ą
i
wspomagaj
ą
proces leczenia organizmu.
Te sfermentowane lub zawieraj
ą
ce kultury
bakterii produkty
ż
ywno
ś
ciowe nale
ż
y
spo
ż
ywa
ć
codziennie.
BED: Doświadczenie
autystyczne
Dotychczas uzyskane ogólne wyniki są pozytywne
U bardzo niewielkiej liczby osób odnotowano
regresję lub wystąpiły u nich skutki uboczne,
aczkolwiek objawy towarzyszące nagłej
abstynencji oraz wielka ochota na słodycze
występują często na początkowych etapach
stosowania diety.
Niektórych odstraszają liczne zasady, których
należy przestrzegać przy stosowaniu tej diety.
Dietę tą najlepiej stosować przy wsparciu
społeczności BED
The Body Ecology Diet
Autorstwa Donna Gates
www.bodyecologydiet.com
www.bedrokcommunity.org
BED: Zasoby
Probiotyki w dietach RCD
Mleko jest idealnym środowiskiem, w którym
rozwijają się dobre bakterie, ale w
większości przypadków nie warto ryzykować.
Probiotyki w butelkach – wybierajcie
preparaty niezawierające kazeiny
Hodowane warzywa
Jogurt orzechowy
Kefir z młodych orzechów kokosowych
Dieta niskoszczawianowa (LOD)
Wszystkie produkty
ż
ywno
ś
ciowe pochodzenia
ro
ś
linnego zawieraj
ą
drobne kryształki soli
nazywane szczawianami. Umiarkowane ilo
ś
ci
szczawianów nie s
ą
szkodliwe dla osób zdrowych,
ale wiadomo,
ż
e powoduj
ą
problemy u osób
cierpi
ą
cych na pewne schorzenia, jak na przykład
kamienie nerkowe oraz u osób cierpi
ą
cych na
choroby powoduj
ą
ce utrat
ę
integralno
ś
ci jelitowej,
w tym na zespół Crohna, celiakie oraz
mukowiscydoz
ę
.
LOD: Przesłanki
•
Produkty
ż
ywno
ś
ciowe o du
ż
ej zawarto
ś
ci
szczawianów nie powinny stanowi
ć
problemu dla wi
ę
kszo
ś
ci osób zdrowych
•
Przy braku pewnych minerałów lub
wła
ś
ciwego rodzaju bakterii, niezwi
ą
zane
szczawiany mog
ą
przedosta
ć
si
ę
przez
luki w wy
ś
ciółce jelita i wywoła
ć
stan
zapalny w całym organizmie.
LOD: Przesłanki (kontynuacja)
•
Szczawiany zawarte w po
ż
ywieniu
lub wydzielane przez organizm
mog
ę
tak
ż
e powstrzymywa
ć
proces
prawidłowego gojenia si
ę
jelita.
•
Drastyczne zmniejszenie ilo
ś
ci
szczawianów w diecie mo
ż
e
przyspieszy
ć
proces gojenia si
ę
uszkodzonego jelita.
LOD: Oczekiwane korzyści
Zmniejszenie bólu
Wygojenie się wyściółki jelita
Wchłanianie witamin oraz
minerałów
Ograniczenie liczby i stopnia
ciężkości nietolerancji
pokarmowych
LOD: Kto może odnieść korzyści
Osoby, w przypadku których nie sprawdziły si
ę
diety oparte na orzechach lub ziarnach zbó
ż
i
okre
ś
lonych warzywach.
Osoby, cierpi
ą
ce na stolce tłuszczowe
(obecno
ść
tłuszczu w stolcu) lub słab
ą
czynno
ść
górnego odcinka jelita.
Osoby, z problemami dróg moczowych, takimi
jak ból pr
ą
cia, zaczerwienienie, cz
ę
ste
oddawanie moczu lub nagłe parcie na mocz, ból
lub sztywno
ść
, osłabienie, słaby wzrost lub
niezanikaj
ą
ce zmiany skórne.
LOD: Szczegóły
Zacznijcie od ograniczenia spo
ż
ycia produktów zawieraj
ą
cych
bardzo du
ż
e ilo
ś
ci szczawianów, nast
ę
pnie przejd
ź
cie powoli
na produkty o ni
ż
szej zawarto
ś
ci szczawianów, jednorazowo
jeden taki produkt do momentu, gdy liczba szczawianów
osi
ą
gnie warto
ść
mniejsz
ą
ni
ż
40 mgs na 2000 kalorii dziennie.
Podobnie jak w przypadku wielu metod leczenia autyzmu,
pogorszenie stanu zdrowia na pocz
ą
tku leczenia mo
ż
e by
ć
uznane
za
dobry
znak,
lecz
je
ś
li
stopie
ń
ci
ęż
ko
ś
ci
negatywnych objawów jest du
ż
y nale
ż
y zmniejszy
ć
tempo
obni
ż
ania ilo
ś
ci podawanych szczawianów oraz zastosowa
ć
niektóre z zalecanych suplementów.
Po zako
ń
czeniu „procesu detoksykacji”, co mo
ż
e zaj
ąć
od kilku
miesi
ę
cy do kilku lat, mo
ż
na zachowuj
ą
c ostro
ż
no
ść
stopniowo
ponownie wł
ą
czy
ć
do diety produkty
ż
ywno
ś
ciowe zawieraj
ą
ce
nieco wi
ę
ksze ilo
ś
ci szczawianów.
Produkty żywnościowe o bardzo
dużej zawartości szczawianów
Migdały
Buraki
Szpinak
Orzechy i nasiona
Fasola
Jagody
Rabarbar
Soja
Gryka
LOD i gluten
Produkty
ż
ywno
ś
ciowe zawieraj
ą
ce gluten cz
ę
sto zawieraj
ą
du
ż
e
ilo
ś
ci szczawianów, co mo
ż
e tłumaczy
ć
fakt odnotowywania
poprawy stanu zdrowia przez niektóre osoby u których stwierdza
si
ę
takie objawy, a które stosuj
ą
diet
ę
bezglutenow
ą
.
Osoby stosuj
ą
ce diet
ę
LOD zach
ę
ca si
ę
to dalszego stosowania
lub do przej
ś
cia na diet
ę
bezglutenow
ą
, poniewa
ż
gluten mo
ż
e
wpływa
ć
na przepuszczalno
ść
jelit.
Niektórzy rodzice z powodzeniem poł
ą
czyli stosowanie zasad
ż
ywieniowych nakładanych przez Diet
ę
Niskoszczawianow
ą
(LOD)
oraz Szczególn
ą
Diet
ę
W
ę
glowodanow
ą
(SCD™) lub Diet
ę
Równowagi Ekologicznej Organizmu (BED) w celu zapewnienia
szybszego gojenia si
ę
tkanek zaj
ę
tych procesem zapalnym.
LOD: Doświadczenie autystyczne
W przypadku małego odsetka osób
odnotowano bardzo pozytywne wyniki
Powszechnie występują skutki uboczne,
zwłaszcza, gdy organizm pozbywa się
toksyn
Dietę tą najlepiej stosować przy wsparciu
społeczności LOD
Dieta niskoszczawianowa (LOD)
Je
ś
li zakładaj
ą
c,
ż
e wytyczne dotycz
ą
ce
stosowania suplementów s
ą
przestrzegane, po
dwóch tygodniach stosowania diety
niskoszczawianowej nie zajd
ą
ż
adne zmiany stanu
zdrowia, dieta ta prawdopodobnie nie oka
ż
e si
ę
pomocna.
Chocia
ż
by
ć
mo
ż
e konieczne b
ę
dzie dalsze
ograniczanie spo
ż
ywania produktów o du
ż
ej
zawarto
ś
ci szczawianów, dieta ta nie jest
pomy
ś
lana jako element programu leczenia
autyzmu, który winien by
ć
stosowany przez całe
ż
ycie
The Low Oxalate Cookbook (Ksi
ąż
ka Kucharska Produktów
Niskoszczawianowych) zawiera szczegółowe informacje na temat
zawarto
ś
ci szczawianów w ka
ż
dej opisywanej porcji
W celu uzyskania szczegółowej listy produktów
ż
ywno
ś
ciowych
zawieraj
ą
cych szczawiany, przepisów kulinarnych oraz innych
informacji, prosimy odwiedzi
ć
stron
ę
:
www.lowoxalate.info
Doł
ą
czcie do internetowej listy wsparcia pod adresem
www.yahoogroups.com/group/Trying_Low_Oxalates.
LOD: Zasoby
Jakie są inne dostępne
zasoby?
Literatura
Biological Treatments for Autism and PDD autorstwa
Williama Shaw
The Body Ecology Diet autorstwa Donny Gates
Breaking the Vicious Cycle autorstwa Elaine
Gottschall
Children with Starving Brains autorstwa Jacquelyn
McCandless
Diet Intervention and Autism: Implementing a Gluten
Free and Casein Free Diet for Autistic Children and
Adults autorstwa Marilyn Le Breton. (Wersja
brytyjska)
Literatura (kontynuacja)
The Kid-Friendly ADHD and Autism Cookbook:
The Ultimate Guide to the Gluten-Free, Casein-
Free Diet autorstwa Pameli Compart, Dana Laake
Nourishing Hope autorstwa Julie Matthews
Special Diets for Special Kids I and II
autorstwa Lisy Lewis
Unraveling the Mystery of Autism and Pervasive
Developmental Disorder: A Mother's Story of
Research & Recovery autorstwa Karyn Seroussi
Autorstwa Karyn Seroussi
oraz dr Lisa S. Lewis
Zasoby internetowes
www.AutismNDI.com
www.gfcfdiet.com
www.909shot.com
www.autism.com/ari
www.autism.com/atec
www.pecanbread.com
www.bodyecologydiet.com