plik

Letniość, obojętność, Zarembizm – czyli
jak przegrać cywilizację

ZBIGNIEW OLEŚNICKI

Kilka  tygodni  temu, jeszcze przed  pierwszą  turą  wyborów
prezydenckich,  jeden z najbardziej  znanych  polskich  publicystów
Piotr  Zaremba  kolejny  już raz zaproponował  PiSowi, by wprowadził
instytucję  związków  partnerskich  dla homoseksualistów.  Jego
zdaniem  miałby to być „kompromis”,  który  rzekomo  miałby
ostudzić  atmosferę  wokół haseł środowisk  LGBT.

Jednym z centralnych momentów  „Biesów”  Dostojewskiego  –
niestety,  za życia pisarza  nieopublikowanym  z powodu ingerencji
carskiej cenzury  – jest wizyta Mikołaja Stawrogina  u mieszkającego
klasztorze  archijereja  Tichona.  Główny bohater  powieści  szybko
zadaje  mnichowi słynne pytanie:
„– A czy można wierzyć w diabła, gdy się w Boga nie wierzy?  – śmiał
się Stawrogin.
– O, można, bardzo  nawet można, i jakże często  – odpowiedział
Tichon, już podnosząc  głowę i uśmiechając  się.
– A pewien jestem,  że taką nawet  wiarę gotów jest ojciec więcej
szanować,  niż całkowity ateizm… – mówił Stawrogin, śmiejąc się
coraz głośniej.
– Wprost  przeciwnie.  Całkowity ateizm jest stokroć szczytniejszy  od
obojętności  światowej.
Tichon wymówił to na pozór wesoło  i prostodusznie.
– Ach, więc u ojca tak?
– Zdecydowany  ateista stoi na przedostatnim  szczeblu.  Na ostatnim

jest wiara doskonała.  Czy ten szczebel  przekroczy,  to co innego.  A
obojętny nie ma żadnej  już wiary, oprócz głupiego  strachu i to z
rzadka, i to tylko tyle, o ile jest człowiekiem  wrażliwym.
– Hm… Ojciec zna Apokalipsę?
– Tak, znam.
– Pamięta Ojciec: „Aniołowi Kościoła w Laodycei napisz”?
– Pamiętam.
– Gdzie  ta książka? – zaniepokoił  się i poruszył  Stawrogin, szukając
Pisma Świętego  na stole.  – Chciałbym odczytać… jest tekst rosyjski?
– Pamiętam  ten ustęp  – wymówił Tichon.
– Na pamięć? Tak? Słucham.
Spuścił oczy, oparł dłonie  na kolanach i czekał niecierpliwie.  Tichon
zacytował,  a tekst pamiętał dosłownie.  Aniołowi Kościoła w Laodycei
napisz:

„To mówi Amen,
Świadek wierny i prawdomówny.
Początek stworzenia  Bożego:
Znam twoje  czyny, że ani zimny, ani gorący nie jesteś.
Obyś był zimny albo gorący!
A tak, skoro jesteś  letni i ani gorący, ani zimny, chcę cię wyrzucić z
mych ust.
Ty bowiem mówisz: „Jestem bogaty”, i „wzbogaciłem  się”, i „niczego
mi nie potrzeba”,  a nie wiesz, że to ty jesteś  nieszczęsny  i godzien
litości, i biedny i ślepy, i nagi”.

– Dosyć – przerwał  Stawrogin. – Czy ojciec wie, że pokochałem go?
– Ja także ciebie kocham – półgłosem  odpowiedział  Tichon.”

Ci z Państwa,  którzy zetknęli  już z radosną twórczością  piszącego  te
słowa,  mogli zauważyć,  że cytowany Fiodor Dostojewski  to mój
ulubiony pisarz,  do którego  odwołuję  się często  i chętnie.  Ale nie
przywołuję  go tu bez powodu. Kilka tygodni temu, jeszcze  przed
pierwszą  turą wyborów prezydenckich,  jeden z najbardziej  znanych

polskich publicystów Piotr Zaremba  kolejny już raz zaproponował
PiSowi, by wprowadził  instytucję  związków partnerskich  dla
homoseksualistów.  Jego zdaniem miałby to być „kompromis”,  który
rzekomo  miałby ostudzić atmosferę  wokół haseł środowisk  LGBT.
Zaremba  pisał w „Rzeczpospolitej”  – „To nie ofensywa  haseł
środowisk  gejowskich jest główną przyczyną kryzysu rodziny czy
wartości.  Zarazem  mniejszości  seksualne  są widoczne  i będą się nadal
upominać o swoje,  szukając równocześnie,  nie zawsze  w mądry
sposób,  odwetu na „starej kulturze”.  Czy mimo natężenia  emocji w
tym sporze  istnieje pole przynajmniej  przejściowego  kompromisu?
Być może tak.”

Cameron,  gdy doszedł  do władzy, wprowadził  radykalnie
antychrześcijańskie  homomałżeństwa.  Uznając  to „za obronę  rodziny
– bo homoseksualiści  to też rodzina”.

W jednym Piotr Zaremba  ma na pewno rację  – kompromis byłby
przejściowy.  Zaraz  po legalizacji związków partnerskich  te same
środowiska,  które podnoszą  ten postulat, z tą samą mocą i w ten sam
krzykliwy sposób  zaczęłyby żądać „równości  małżeńskiej”,  oczywiście
z prawem  do adopcji, kupowania u surogatek  czy sztucznej  produkcji
dzieci. Jednocześnie  żądać będą kolejnych „antydyskryminacyjnych”
przepisów  sankcjonujących jako „mowę nienawiści” wszelką  krytykę
ich agendy. Dla każdego  kto obserwuje  sceny polityczne w Europie
Zachodniej  jest to równie oczywiste,  jak to, że gdy podrzucimy do
góry kamień, to po chwili spadnie on z powrotem  na ziemię.

Wszędzie  tam pojawiali się najpierw  tacy sami letni, „umiarkowani”
Piotrowie  Zarembowie,  którzy postulowali „rozsądny  kompromis”.
Niekiedy mieli też jeszcze  bardziej  szczwany plan dla centroprawicy  w
swoich krajach – „wyprzedzająco”  wprowadzić  związki czy od razu
małżeństwa  homoseksualne  z prawem do adopcji dzieci.  Tak zrobili
Torysi w Wielkiej Brytanii za Davida Camerona.  Dzięki temu brytyjscy
prawicowcy już nigdy nie zostali nazwani pełnymi nienawiści  i
uprzedzeń,  zwyrodniałymi faszystami.  Rewolucyjna  lewica

spokorniała, uradowała się z „rozsądnego kompromisu”, przestała
stawiać nowe żądania. Prawda? Tak właśnie jest, tak to właśnie
działa.

Casus Davida Camerona  jest o tyle ciekawy, że mówimy o polityku,
który często  był postrzegany  w Polsce,  zwłaszcza  na umownej
centroprawicy  skupionej  wokół PiS, jako dobry partner,  z którym
znacznie  łatwiej znaleźć  wspólny język niż z centroprawicą  niemiecką
czy francuską.  Cameron,  który kierował  Partią Konserwatywną  długo,
11 lat, od 2005 do 2016, a między 2010 a 2016 był premierem
Zjednoczonego  Królestwa,  rzeczywiście  wyróżniał się na tle
demonicznej  Angeli Merkel  i ideowo  bliskich jej polityków. Czym?
Przede  wszystkim sceptycyzmem  wobec Unii Europejskiej.  Ubiegając
się w 2005 o fotel nowego  lidera Partii Konserwatywnej,  Cameron
obiecał wyprowadzenie  Torysów  z Europejskiej  Partii Ludowej,
skupiającej  wyrosłe z chadecji  dominujące,  centroprawicowe  partie
Niemiec, Francji, Włoch, Hiszpanii i innych, mniejszych  państw.
Cameron  wygrał i rzeczywiście  wyszedł  z EPP, tworząc  nowy sojusz
pod nazwą Europejscy  Konserwatyści  i Reformatorzy,  do którego
dołączyło sporo  partii z państw przyjętych do UE w 2004, w tym
polski PiS, który stał się drugim obok Torysów filarem grupy.
Ówczesny  lider brytyjskiej opozycji był też obecny w 2009 w
Warszawie  na wiecu w ostatnich  dniach pierwszej  wspólnej  kampanii
do Parlamentu  Europejskiego.  Jarosław Kaczyński mówił wówczas  w
wystąpieniu,  że UE jest „antykatolicka”, a wspólna Europa,  by
przetrwać,  musi być chrześcijańska.  Słuchający wówczas tych haseł
Cameron,  gdy doszedł  do władzy, wprowadził  radykalnie
antychrześcijańskie  homomałżeństwa.  Uznając  to „za obronę  rodziny
– bo homoseksualiści  to też rodzina”.  O aborcji w ogóle nie było
mowy, ten temat w ramach kolejnych rozsądnych,  umiarkowanych
kompromisów  był passé już za czasów  niekiedy wielbionej  w Polsce
Margaret  Thatcher.  Choć jeszcze  w 2004 obecny premier  Boris

Johnson został wyrzucony z torysowskiego gabinetu cieni, gdy wyszło
na jaw, że zmusił jedną ze swoich kochanek do aborcji.

Centroprawica decydowała się przez ostatnie dekady na kolejne,
nigdy nie kończące się „rozsądne kompromisy”

Czy to zaskakujące? Oczywiście nie. Dystans Camerona  wobec UE był
innym dystansem  niż ten Kaczyńskiego. Chodziło  przede  wszystkim o
zachowanie  suwerenności  Wielkiej Brytanii, nie przedstawiano  w
zamian alternatywnego  spoiwa UE w postaci religii czy jakiegokolwiek
innego (przy czym PiS rzadko kiedy zdobywał się na konkretne
propozycje  zmian w UE wykraczające poza ogólną krytykę status quo i
hasło „Europy Ojczyzn”).  To właśnie  też Cameron,  stale balansujący
między prounijnymi Liberałami,  z którymi był w wymuszonej  koalicji
w latach 2010-15, lewicową opozycją z Partii Pracy, a jednoznacznie
antyunijnym UKIP Nigela Farage’a,  zdecydował  się na postawienie
sprawy na ostrzu  noża. Obiecał przeprowadzenie  referendum  w
sprawie  dalszego  członkostwa  Wielkiej Brytanii w UE, dzięki czemu w
2015 wygrał wybory do Izby Gmin, pierwszy raz uzyskując
samodzielną  większość  (podczas  gdy UKIP zdobyła ledwie jeden
mandat, a Farage osobiście  poniósł widowiskową  klęskę). Po
zwycięstwie  Cameron  przeprowadził  negocjacje  z Brukselą  i uzyskał
dalsze  koncesje na rzecz suwerenności  Londynu. Następnie był
liderem  kampanii przeciw  Brexitowi,  optując za pozostaniem  w Unii.
W sprawie  UE Cameron,  jak przystało  na wyznawcę „rozsądnych
kompromisów”,  także starał się przez  lata siedzieć  okrakiem na
barykadzie – nadal być w UE,  ale zachować  na stałe własną  walutę,
poszerzyć  jeszcze  swoją niezależność  i sabotować  projekty
federalizacji  Europy. Ale minimalnie przegrał  – 48% wobec 52% –
wobec czego ustąpił  ze stanowiska  premiera,  szefa partii i w wieku
ledwie 50 lat udał się na polityczną emeryturę,  na której pozostaje  po
dziś dzień. W pożegnalnym  wystąpieniu przed  Downing Street 10 jako
swoje wielkie osiągnięcie,  z którego jest szczególnie  dumny, wymienił

wprowadzenie małżeństw homoseksualnych z prawem do adopcji
dzieci.

W Polsce, szczególnie  na tej części prawicy, która lubuje się w
przypominaniu  działań „perfidnego  Albionu” przed,  w trakcie i po II
wojnie światowej,  pokutuje  stereotyp  chłodnych, flegmatycznych,
racjonalnych,  zawsze  wyrachowanych Brytyjczyków. Oczywiście
stereotyp,  jak to zazwyczaj bywa ze stereotypami,  mający pewne
podstawy w historycznej  rzeczywistości.  Kampania ws. Brexitu,  a
następnie  seria  politycznych przepychanek,  zakończonych dopiero
wyjściem w Unii w styczniu tego roku, pokazała jednak,  że i
Brytyjczycy są tylko ludźmi. W praktyce raczej mało kto głosował  „za”
lub „przeciw”  członkostwu  w UE ze względu na konkretne  korzyści lub
straty wynikające z obecności w tej organizacji  – choć jedna i druga
strona starała  się używać takich haseł podczas  kampanii. Zasadnicza
linia podziału  była taka sama jak wszędzie  – „przeciw”  UE byli ci,
którzy czują się przede  wszystkim Brytyjczykami, związanymi z
brytyjską historią,  brytyjską flagą i brytyjską królową. Odczuwający
tradycyjną, wielowiekową  niechęć wobec  „kontynentu”. Bo
Brytyjczykom nikt nie będzie  rozkazywał – ani Papież,  ani Ludwik XIV,
ani Napoleon,  ani Wilhelm II, ani Hitler,  ani Angela Merkel.  Intuicyjnie
niechętni  masowej imigracji (w tym sporo elektoratu  Partii Pracy,
przedstawicieli  klasy pracującej  którzy przybyszów  postrzegali  jako
zagrożenie).  „Za” – ci, którzy czują się przede  wszystkim
Europejczykami  (w wiadomym, postoświeceniowym  rozumieniu  tego
słowa),  bardziej  kosmopolityczni, bardziej  postępowi,  chcący być
„otwartymi”. David Cameron  utonął między tymi dwoma blokami ze
swoim „trochę tak, a trochę  nie” – podobnie  jak podczas  wyborów w
grudniu 2019, będących  swego rodzaju  dogrywką do referendum,
utonął lider Partii Pracy Jeremy Corbyn, niezdolny zdecydować  się na
jasne stanowisko  swojej partii ws. Brexitu.  Dlatego Johnson
przejechał  się po nim jak walec, uzyskując dla Torysów najlepszy
wynik od 1987. Populus także nie lubi ludzi letnich – zwłaszcza  w

chwilach kryzysu. Dlatego „letni” nadreprezentowani  są właśnie
wśród wysublimowanych,  salonowych intelektualistów,  czytanych
przez  stosunkowo  wąskie, ale wpływowe kręgi odbiorców.

W przypadku prawicy brytyjskiej tematy obyczajowe  od dłuższego
czasu nie odgrywają tak znaczącej  roli jak w Polsce.  Podobnie w
innych państwach  Europy Zachodniej centroprawica  decydowała  się
przez  ostatnie  dekady na kolejne,  nigdy nie kończące  się „rozsądne
kompromisy”. W naszym kraju, ostatnim  w Europie,  w którym
nielegalna  jest zarówno  aborcja na życzenie  jak i małżeństwa
jednopłciowe,  w naszych pięknych okopach Świętej  Trójcy, nadal
żywe jest przywiązanie  do religii katolickiej i do tradycyjnie
pojmowanej  rodziny. Tradycyjnie,  czyli zgodnie z prawem
naturalnym, z naturalnym porządkiem  rzeczy.  By to rozumieć  i z taką
definicją  się zgadzać  nie trzeba  w ogóle wierzyć w Boga.  Dlatego dziś,
stając wobec zagrożenia  utraty Pałacu Prezydenckiego,  PiS
zdecydował  się na wzięcie  na sztandary  właśnie tematyki LGBT,  dążąc
do maksymalnego podgrzania  podziałów  wobec niej.  Sytuacja jest o
tyle specyficzna  i złożona,  że decydenci PiS przez  4,5 roku
samodzielnych  rządów  tej partii unikali tematyki „światopoglądowej”,
co widzieliśmy przy konsekwentnym  spychaniu do zamrażarki
projektów  takich jak zakaz aborcji eugenicznej  czy seksualizacji  dzieci.
Postawieni  przed koniecznością  wyboru,  nigdy jak dotąd nie
zdecydowali  się na zachwianie  paradygmatem  „status quo albo
liberalizacja  obyczajowa”.

Rewolucji społecznej nie da się zatrzymać zachowaniem status quo

W latach 2005-07 i po 2015 zarówno  niektórzy działacze  i posłowie
rządzącego  PiS jak jego konkurenci (kiedyś Marek Jurek, od wewnątrz
PiS jako marszałek  Sejmu, a potem z zewnątrz,  LPR, dziś
Konfederacja),  rozmaite  media i środowiska katolickie,
konserwatywne  i patriotyczne  czy instytucje takie jak Instytut Ordo
Iuris zgłaszały  kolejne postulaty „obyczajowe”.  Niektóre z nich były
nawet wspierane  przez  Kościół. W wyraźnej  większości przypadków

te projekty, o ile tylko zostaną ostemplowane  groźnym mianem
„światopoglądowych”,  były i są jednak konsekwentnie  zbywane lub
„odkładane  na później”,  by nigdy nie doczekać się realizacji.

Jest to zazwyczaj  wobec katolickiego czy konserwatywnego
elektoratu  uzasadniane  założeniem,  że zachwianie  ww.
paradygmatem  z zasady osłabi PiS, a może nawet  doprowadzi  do
przejęcia  władzę  przez  liberałów  lub lewicę.  Tworzy się iluzję
„kompromisu” lub wynajduje  kolejne wymówki, by którejś kwestii nie
podejmować  w danym momencie.  Doświadczenia  innych państw
pokazują,  że to założenie  jest błędne.  Rewolucji  społecznej  nie da się
zatrzymać zachowaniem  status quo. W ten sposób,  zastraszona  przez
media i zainfekowana  absurdalnym  przekonaniem  o „nieuchronności
tych procesów”  postępowała  prawica w Europie  Zachodniej,  USA i
innych państwach  anglosaskich. Schemat był zawsze  ten sam  –
bronienie  status quo jako „rozsądnego  kompromisu” przed  atakami
postępowych  polityków i mediów, a potem albo utrata władzy, albo
częściowe  przyjęcie  ich programu  w ramach nowego „rozsądnego
kompromisu”.

Profity? Utrzymywanie  się u władzy za pomocą straszenia  groźną,
rewolucyjną  lewicą. Ostatnie kilka lat w rolę demonicznego  lewaka,
komucha przedstawianego  przez  satyryków w sowieckiej  czapce z
czerwoną  gwiazdą,  świetnie  wpisywał się w Wielkiej Brytanii Jeremy
Corbyn. „Może  nie realizujemy  wielu swoich obietnic, ale jeśli nie my,
to on – a spójrzcie,  jaki jest straszny!”  – tak można ad infinitum.
Wielką Brytanią z ostatnich 41 lat 28 rządzi Partia Konserwatywna  (i
ma mocny mandat na kolejne,  do grudnia 2024). Nie-Torys,  który
wygrał wybory i został premierem  był po 1974 (!) jeden  – Tony Blair.
Ile udało się zakonserwować  z tradycyjnej Wielkiej Brytanii? Pytanie
jest retoryczne.  Jak pisał Peter  Hitchens  w 2010 w swojej  znakomitej,
będącej  wielkim aktem oskarżenia  idącego po władzę  wspomnianego
wyżej ówczesnego  lidera opozycji „Cameron  Delusion”:

„Gdyby Partia Konserwatywna  była twoją lodówką, całe twoje
jedzenie  by się popsuło.  Gdyby była twoim samochodem  lub
rowerem,  byłbyś porzucony  na poboczu drogi. Gdyby była twoim
księgowym, byłbyś bankrutem.  Gdyby była twoim prawnikiem,  byłbyś
w więzieniu.  Gdyby jakiekolwiek dobro konsumenckie,  usługa lub
zawód tak stale i w tak przewidywalny  sposób zawodziło  w swoim
rzekomo  głównym celu, ludzie odwróciliby się od niego. Zostałoby
prześcignięte,  zastąpione  i wymiecione z rynku przez  lepszego
konkurenta.  Ogromną zagadką Wielkiej Brytanii, a zwłaszcza  Anglii,
jest że Partia Konserwatywna  nadal ma miliony lojalnych klientów, a
nie wszyscy z nich są u kresu swoich dni. Odmawiają  porzucenia  jej,
niezależnie  od tego jak wiele razy ich zawiedzie  lub nawet napluje  na
nich z wielkiej wysokości. Wydaje się nawet, że gdy robi co może, by
zademonstrować  swoją pogardę dla nich [swoich wyborców]  i ich
opinii, ich lojalność  [wobec Partii] wydaje się tylko zwiększać”.

Chyba nawet arcypesymistyczny arcymizantrop  Hitchens  nie
wyobrażał  sobie jednak, że za kilka lat wściekłe tłumy barbarzyńców,
nie wiedzących o świecie  nic oprócz  tego, że go nienawidzą,  będą
niszczyć pomniki wielkich Brytyjczyków, Anglików czy Szkotów –
często  zupełnie  przypadkowych i Bogu ducha winnych, ale jednak
„martwych białych mężczyzn”.  Na przykład Roberta  Bruce’a,
czternastowiecznego  króla Szkocji, który dowiedział  się, że jest
„rasistą”,  „BLM”, „obalić pomnik” (hasła nabazgrane  na rzeźbie  i
cokole). Równie  dobrze  w Polsce groźnym rasistą  mógłby się okazać
Władysław Łokietek – w końcu był chyba uprzedzony  i
nietolerancyjny  wobec niemieckich mieszczan  i wójta Alberta.

Akceptowanie  przez  główny nurt polskiej prawicy „małżeństw
homoseksualnych”  wychowujących dzieci dziś wydaje się wizją z
Kosmosu,  ale równie  z Kosmosu byłaby dla wyborców generała  de
Gaulle’a  informacja,  że jego obóz polityczny za x lat nie będzie  widział
nic zdrożnego  w takich „małżeństwach”  i oddawaniu  im dzieci czy
importowaniu  do Francji milionów algierskich muzułmanów,  explicite

wbrew  słowom i działaniom Generała,  który dał niepodległość
Algierii, bo nie wierzył w możliwość zintegrowania  jej arabskich i
muzułmańskich  mieszkańców  z Francuzami.

Naiwne jest patrzenie z wyższością na mieszkańców „zgniłego
Zachodu”.

Polska nie jest z definicji ani lepsza ani gorsza  od innych państw,  a
Polacy od innych narodów.  Już dziś pojawiają  się coraz  częściej takie
sugestie  – tu właśnie sympatyzujący od ponad 20 lat z Jarosławem
Kaczyńskim Piotr Zaremba  proponuje  swojemu  obozowi rozważenie
związków partnerskich.  Oczywiście w ramach „kompromisu”,  który
ułatwi utrzymanie  się u władzy.  Przykład jest bardzo  typowy –
„umiarkowany intelektualista”  sugerujący  partii z którą sympatyzuje
„rozsądny  kompromis”, oczywiście pojedynczy i taktyczny. W imię
większego  dobra,  w imię zachowania  władzy. Dokładnie tak, jak było
na Zachodzie.

Naiwne jest patrzenie  z wyższością na mieszkańców  „zgniłego
Zachodu”. Decyzje  o systematycznej  destrukcji  tradycyjnej struktury
społecznej  na czele  z instytucją rodziny czy otwarciu się na masową
imigrację spoza Europy nie były im nigdy stawiane  tak jasno, jak
wydaje się post factum.  Nikt nie zapytał Francuzów z 1965, czy życzą
sobie małżeństw  homoseksualnych  wychowujących dzieci czy kilku
milionów muzułmanów  w swoim kraju. Ci ludzie byli przez  dekady
urabiani przez  swoje  elity polityczne, medialne  i finansowe.
Zamazywano im możliwość wyboru,  tresowano  ich irracjonalną,
odwołującą  się do uczuć papką o „tolerancji  i otwartości”.  Uczono
wstydu z powodu posiadania  poglądów innych niż „przyjęte”,
wpajano poczucie  winy i wstyd z powodu przynależności  do danego
narodu.

A potem oświadczano  im, że nie da się już inaczej, mleko się rozlało,
trzeba  się dostosować.  Tak samo nie stawiali tego sobie wprost  ci
politycy zachodniej  centroprawicy,  którzy decydowali o kolejnych

„kompromisach”,  czy po prostu pozostawali  wobec  nich bierni. Ci
ludzie nie podejmowali strategicznych,  przemyślanych  pod kątem
długofalowych  skutków decyzji – po prostu kalkulowali sobie,  że „no
dobra, jeszcze  to jedno ustępstwo,  to wygramy wybory”. Czy Charles
de Gaulle chciałby, by jego ukochana Francja, nad którą miał 11 lat
pełną władzę  polityczną, której nadał nową konstytucję,  wyglądała w
2020 tak, jak wygląda?

A jednak to on wydaje się za to w dużym stopniu  odpowiedzialny.
Jasno sprzeciwiał  się propozycjom  ułatwień w rozwodach  (a osobiście
ani do Pałacu Elizejskiego,  ani do swojego  domu nie zapraszali  z żoną
osób rozwiedzionych)  czy legalizacji aborcji, ale zasadniczo
utrzymywał stan zastany. Nie sprzeciwił  się więc temu samemu,
nienaruszalnemu  także dla rządzących dziś Polską paradygmatowi  –
„albo liberalizacja  obyczajowa,  albo status  quo”. Ponadto mimo
początkowego  sprzeciwu  dał się w 1967 namówić jednemu  z
„umiarkowanych” (zawsze  i wszędzie  ci sami „letni” podpowiadacze
kompromisów  i „pójścia z duchem  czasów”!) przedstawicieli  swojego
obozu na legalizację  antykoncepcji.  Nie trzeba  dodawać, że  – oprócz
oczywistych skutków w postaci katastrofy  moralnej i cywilizacyjnej, a
w dłuższej  perspektywie  dziury demograficznej  i sprowadzania
milionów muzułmanów  – nie przyniosło to żadnych korzyści de
Gaulle’owi  ani jego programowi.  Kilka miesięcy później wybuchła
słynna rewolta z maja 1968, prowadzona  przez  nienawidzących
personifikującego  stary porządek  i figurę ojca Generała  ośmielonych
buntowników,  odrzucających  dorobek zachodniej  cywilizacji.
Kilkanaście miesięcy później przywódca  wolnych Francuzów  przegrał
referendum  i stracił  władzę.

Jego następcy po jego śmierci poszli już na pełnowymiarowe
„uwspółcześnienie”.  De Gaulle myślał, że do zachowania  Francji od
przyszłych  zagrożeń  wystarczą  silne, sprawne  państwo ze
scentralizowaną,  decyzyjną władzą (które stworzył  inaugurując  V
Republikę),  jego osobisty autorytet  i zdecydowane  przywództwo  oraz

umiejętność  doboru  kadr. Po kilku dekadach widzimy jasno,  że nie
wystarczyły. Polscy politycy – czy dziś rządzący,  czy jacykolwiek,
którzy przyjdą  po nich – nie mają podstaw  zakładać, że są postaciami
posiadającymi w swoim narodzie  większy autorytet czy politycznie
sprawniejszymi  niż de Gaulle. De Gaulle umierający ostatecznie  jako
człowiek odrzucony  i przegrany.  Uwielbiający  go bohater  jednego  z
moich poprzednich  tekstów Éric Zemmour pisał – „Wyobrażam  sobie
w ośnieżonej,  źle ogrzewanej  rezydencji  La Boisserie  starego
Generała  [de Gaulle’a],  nieszczęśliwego  i rozczarowanego,
ratowanego  tylko przez  nadzieję  chrześcijanina”.

Tematyka „światopoglądowa” przez zdecydowaną większość historii
III RP była praktycznie nieobecna w głównym nurcie debaty
publicznej

Podobnie  każdy z nas będzie  kiedyś odchodził, by zdać Sędziemu
Sprawiedliwemu  rachunek  ze swoich poczynań. Ilu z nas będzie
mogło wtedy powiedzieć  – tak, zrobiłem  co mogłem, by ludzie żyli
zgodnie  z danym im przez  Boga prawem natury? By myśleli o
zbawieniu  swoich dusz, a nie krótkotrwałych ziemskich rozkoszach?  A
ilu będzie  cierpieć zgryzoty, wiedząc,  że dostali niemało talentów,
zdolności,  szans, mogli zdziałać  znacznie  więcej, ale w decydujących
chwilach nie znajdywali w sobie odwagi, by powiedzieć  „tak, tak, nie,
nie”? A wszak powiedział  Pan nasz – „Nie sądźcie,  że przyszedłem
pokój przynieść  na ziemię.  Nie przyszedłem  przynieść  pokoju, ale
miecz. Bo przyszedłem  poróżnić  syna z jego ojcem, córkę z matką,
synową z teściową; i będą nieprzyjaciółmi  człowieka  jego domownicy.
Kto kocha ojca lub matkę bardziej  niż Mnie, nie jest Mnie godzien.  I
kto kocha syna lub córkę bardziej  niż Mnie, nie jest Mnie godzien.  Kto
nie bierze  swego krzyża, a idzie za Mną, nie jest Mnie godzien.  Kto
chce znaleźć swe życie, straci je. A kto straci swe życie z mego
powodu,  znajdzie  je”.

Przy okazji stajemy wobec innego problemu PiSu, formacji stale i
niepodzielnie rządzącej, mającej zdecydowanie największy wpływ na

kształt polskiej sceny politycznej. Tematyka „światopoglądowa”  przez
zdecydowaną  większość  historii III RP była praktycznie  nieobecna  w
głównym nurcie debaty publicznej.  W 1993 zawarto  tzw. kompromis
aborcyjny, którego utrzymanie  do niedawna  łączyło zgodnie
wszystkie partie  parlamentarne  – choć w 1996 SLD podjęło próbę
zniesienia  go, zatrzymaną  przez Trybunał  Konstytucyjny na czele z
prof.  Andrzejem  Zollem. Tematyki homoseksualnej  też nie brał na
sztandary  żaden z liczących się graczy, choć przecież  po 8 lat rządziły
SLD i PO, dziś gardłujące  w obronie  „prześladowanej  mniejszości”.
Ruchy, z których wyrósł PiS, a potem  sama partia Jarosława
Kaczyńskiego,  też definiowała  się wobec tego w pierwszej  kolejności
na innych polach. Najważniejszym  hasłem był antykomunizm  i
kontestacja  porozumienia  zawartego  przez  liberalną,
kosmopolityczną,  „salonową” część opozycji, uosabianej  przez
diabolicznego  Adama Michnika, z „reformatorskim”  skrzydłem PZPR,
uosabianym przez  Aleksandra  Kwaśniewskiego.  Ich strategicznej
współpracy  oraz skutków transformacji.  Drugim po antykomunizmie
najważniejszym  hasłem była i jest zaś Rosja,  postrzegana  jako
następca  Związku Radzieckiego  i podstawowe,  silne zagrożenie  dla
polskiej niepodległości.  Tym bardziej,  że dla sympatyzujących
zazwyczaj  z PiSem umownie centroprawicowych  elit często ważnym
elementem  tożsamości jest  tradycja prometejskiej  polityki na
Wschodzie.  Na tym projekcie skupiona była też prezydentura  Lecha
Kaczyńskiego,  którego tragiczna śmierć  odnowiła te sentymenty i
ugruntowała  pozycję Rosji  jako drugiego obok postkomunistów
naczelnego  wroga i negatywnego  punktu odniesienia  dla obozu
skupionego  wokół PiS i jego sympatyków, przy okazji cementując  ich
poparcie  dla partii dziś rządzącej.  Po kilku latach swoje dołożyła  też
aneksja Krymu i rozpoczęcie  przez  Władimira Putina wojny na
wschodzie  Ukrainy.

PiS będzie rządzić niepodzielnie aż przez (co najmniej) pełne 8 lat.
Nigdy wcześniej żadna partia w Polsce nie miała takiej władzy tak
długo

To paliwo jednak nieuchronnie  się wyczerpuje.  Po pierwsze  – nie da
się podtrzymywać w nieskończoność  poparcia straszeniem
poprzednikami.  PO miała prezydenta  i premiera  przez  5 lat i 4
miesiące.  PiS – w tej chwili przez  4 lata i 8 miesięcy. Andrzej  Duda
wybory wygrał, więc wiemy, że najprawdopodobniej  PiS będzie
rządzić niepodzielnie  aż przez  (co najmniej)  pełne  8 lat. Nigdy
wcześniej  żadna partia w Polsce nie miała takiej władzy tak długo.
Dziś jeszcze  mroczny Donald Tusk to stosunkowo  świeże
wspomnienie,  a najstarsi  górale pamiętają nawet,  że Rafał
Trzaskowski  był przez  pewien czas ministrem  w jego gabinecie.  Ale
podczas  kolejnych wyborów,  jesienią 2023, od jego rządów  będzie
nas dzieliła już prawie  dekada. Zupełnie  odległym wspomnieniem  jest
zaś świat „starej” III RP sprzed  2005. To PiS, jako partia już tyle
rządząca,  jest dziś centralnym punktem odniesienia  dla wszystkich
wyborców oraz dla swoich konkurentów.  Po drugie – dorastają
kolejne pokolenia,  których formatywne  doświadczenia  i mapa
mentalna są zupełnie  inne niż ich poprzedników.  Pokolenia
ukształtowane  już po PRL, dla których wódka Michnika z Kiszczakiem
jest często  czymś obojętnym,  a spory o Okrągły Stół dyskusją
akademicką, którą można prowadzić hobbystycznie,  tak jak dziś
ludzie namiętnie  spierają  się o Piłsudskiego  czy Becka.  Odległą od ich
życia i dzisiejszych  problemów  ich kraju. Także pokolenia, które nie
pamiętają  sowieckich czołgów, więc obawa przed  Rosją zazwyczaj  nie
jest dla nich pierwszoplanową  sprawą w polityce, a ich stosunek  do
Rosji jest mniej nacechowany  emocjonalnie  (co nie znaczy, że  jest
pozytywny). Pokolenia, wśród  których ci mający prawicowe  czy
patriotyczne  odruchy bynajmniej głównego  zewnętrznego  zagrożenia
dla przetrwania  Polski i jej tożsamości  nie muszą dostrzegać  na
wschód od naszych granic. Oczywisty punkt napięcia to stosunek do

USA, które dla wielu ludzi uformowanych  w kontrze wobec PRL nadal
są bohaterskim  obrońcą  cywilizacji zachodniej,  a Trump nowym
Reaganem.  Tak jak Rosja jest dla nich po prostu przedłużeniem  ZSRR,
a Putin wprost  dziedzicem  Stalina i Breżniewa.  Tymczasem działania
ambasador  Mosbacher,  sprawa ustawy 447 i gorące spory o ruch
LGBT,  którego postulaty popiera  na arenie  międzynarodowej  rząd
amerykański, pierwszy  raz po 1989 rozbudziły  w Polsce istotny,
zupełnie  już niemarginalny społecznie  sentyment  antyamerykański.

To, co uderza,  to że pierwszy  chyba raz przed  II turą walka między
dwoma rywalami nie toczyła się według  świętych prawideł
demokracji liberalnej  o elektorat  najbardziej  centrowy,
„umiarkowany”, niewyrazisty  ideowo

Długo wydawało się, że wyjściem z tej sytuacji – ominięciem
„światopoglądówki”  umożliwiającym trwanie przy władzy  – będą dla
PiS programy socjalne.  Taka była zapewne  kalkulacja Jarosława
Kaczyńskiego w 2019. O ile jednak w maju wybory do PE przyniosły
jego partii najwyższy wynik w historii III RP – 45% – o tyle w
październiku  kolejna „Piątka” nie podziałała.  Zamiast 47-48%, na
które liczyło bardzo  wielu polityków i sympatyków PiS, udało się
uzyskać jedynie  43% i niewielką większość,  taką samą jak w 2015.
Było widoczne,  że wynik ten stanowił zawód  także dla Jarosława
Kaczyńskiego.  Dodatkowo powstała,  a następnie  dostała  się do Sejmu
Konfederacja,  której znaczna część  przekazu  to właśnie  krytyka PiSu
za „miękkość w sprawach  zasadniczych”.  Dziś to będący u władzy PiS
jest dla wszystkich swoich konkurentów  w naturalny sposób głównym
punktem odniesienia.  Swoje zrobiła  też decyzja strategów  partii
rządzącej,  by z nowo powstałym ruchem iść na ostrą konfrontację,
starając  się za wszelką cenę zepchnąć  się go poniżej  progu
wyborczego,  a dzięki temu utrzymać hegemonię  na szeroko pojętej
prawicy – co dziś odbija się czkawką. W 2015 w II turze wyborów wg
exit poll Andrzeja  Dudę przeciwko  Bronisławowi  Komorowskiemu
poparła  zdecydowana  większość  wyborców wszystkich ówczesnych

kandydatów z I tury, których środowiska  tworzą  dziś Konfederację  –
85,6%  Grzegorza  Brauna,  74,7% Mariana Kowalskiego,  70,1% Janusza
Korwin-Mikkego,  56,6% Jacka Wilka. Po prawie 5 latach rządów PiS w
II turze na tego samego  Andrzeja  Dudę chciało zagłosować  według
różnych badań ledwie 20-30% wyborców Krzysztofa  Bosaka.

Ostatecznie  było to wg late poll 52,3% spośród  tych jego
zwolenników,  którzy wybrali się na II turę. To i dużo,  i mało. Na
pewno byłoby mniej,  gdyby nie „światopoglądowa”  kampania PiSu, a
także poparcie  udzielone  Andrzejowi  Dudzie  przez  część środowiska
narodowego.  Na pewno byłoby więcej,  gdyby wcześniej  PiS podszedł
do nowo powstałej  formacji  z mniejszą  wrogością i zwalczał  ją mniej
zawzięcie.  To, co uderza,  to że pierwszy  chyba raz przed II turą walka
między dwoma rywalami nie toczyła się według  świętych prawideł
demokracji liberalnej  o elektorat  najbardziej  centrowy,
„umiarkowany”, niewyrazisty  ideowo. Zachwiany został  paradygmat
„wygrywa ten, kto pójdzie  na największy kompromis,  będzie
najbardziej  centrowy i letni”. To jasna zmiana zasad gry między
dwoma dominującymi obozami.  Na razie zbyt wcześnie,  by oceniać,
na ile trwałe jest to przesunięcie.

Stąd też wzięła  się decyzja  partii rządzącej,  by przed  wyborami
rozgrzać  jeszcze  bardziej  tematykę światopoglądową.  Wywołało to
naturalnie  niechęć sympatyzujących z nią publicystów widzących się
jako „umiarkowani”,  „centrowi” itp., bliskich PiS przede  wszystkim ze
względu  na krytykę PRL i III RP. Piotr Zaremba  wydaje się tu wręcz
archetypicznym  przykładem takiej postawy. Jak możemy się
dowiedzieć  z jego biografii  Jarosława Kaczyńskiego  „O takim jednym”,
wydanej w 2010 – między katastrofą  smoleńską, a wyborami
prezydenckimi,  w których z Komorowskim rywalizował  właśnie  prezes
PiS – wobec „radykalnych” haseł  swojego  bohatera  Zaremba był
zawsze  odruchowo  sceptyczny,  ale stosunkowo  przekonywał  się do
jego punktu widzenia.  W 1997 pierwszy  raz zagłosował  właśnie  na
Jarosława  Kaczyńskiego.  Publicysta „Rzeczpospolitej”  zawsze,  czy PiS

był u władzy, czy w opozycji, nie ukrywał swojego  zasadniczego
poparcia dla tej formacji,  jednocześnie  często  krytykując ją i jej
przywódcę  za różne  konkretne  działania.  Ubolewał  też, że prezes
Kaczyński generalnie  niespecjalnie  ceni sobie  niezależność
dziennikarską  i oczekuje przede  wszystkim poparcia, naganiania
sympatyków. Można by powiedzieć,  że w popieraniu  PiSu Zaremba
też był zawsze  letni – co wielokrotnie  wypominali mu i dziś
wypominają ci zdecydowanie  bardziej  oddani zwolennicy partii
rządzącej.  Ta postawa  pewnie  też doprowadziła  do jego rozstania  z
tygodnikiem „Sieci”, mimo wieloletnich,  bliskich i osobistych
związków z kierującymi nim braćmi Karnowskimi.

W postawie  Zaremby piszącemu te słowa ciężko jednak dostrzec
specjalną  ewolucję,  jest po prostu  konsekwentnie  letni. Dziś jest
stosunkowo  często krytyczny wobec PiS, bo to PiS jest u władzy  –
podobnie  było w latach 2005-07. Krytyka Zaremby czasem  dotyczy
kwestii praktycznych, z którymi można się zgodzić niezależnie  od
poglądów ideowych – np. skupiania się partii Kaczyńskiego  na
zmianach kadrowych, a nie instytucjonalnych.  Jeśli jednak dotyczy
tych słynnych „kwestii światopoglądowych”,  zawsze  jest to ten sam
ton – ubolewanie  nad zbędnym radykalizmem, wzywanie  do umiaru,
kompromisu.  Zasadniczo dostosowanie  się do głównego  nurtu i
traktowanie  tych kwestii jako drugo-,  trzeciorzędne,  jako opium dla
mas. Jeśli w czymś publicysta „Rzeczpospolitej”  nie jest letni, to
właśnie  w tropieniu zimnych i gorących, również  w szeregach
bliskiego mu obozu. Dlatego  w wielkanocnym numerze  tygodnika
„Sieci” w 2016 (gdy jeszcze  w nim pracował)  ostro zaatakował  prof.
Sławomira Cenckiewicza,  stwierdzając  jednoznacznie,  że ten nie
powinien zostać  prezesem  Instytutu Pamięci Narodowej.  Zarzuty?
Oczywiście niebezpieczny  radykalizm. Między innymi to, że
Cenckiewicz  jest tradycjonalistą  katolickim i zdecydowanym
krytykiem polskich powstań  narodowych.  I Cenckiewicz,  jak
wiadomo, rzeczywiście  prezesem  IPN nie został.

W przypadku Zaremby na pewno  znaczenie  tak dla jego postawy, jak
ogólnie dla jego sympatii dla PiS, ma zdecydowanie  „prospołeczna”
wrażliwość  publicysty „Rzeczpospolitej”.  Czy z jego opasłych i bardzo
dobrych książek na temat historii Stanów Zjednoczonych,  czy z ww.
biografii prezesa  Kaczyńskiego jasno wynika, że Zaremba  przychylnie
patrzy na programy socjalne  i interwencjonizm  państwowy.
Sympatyzuje z ich zwolennikami  tak w Polsce jak za Oceanem.  W
jednym z bardziej  emfatycznych  fragmentów  wspomnianego  „O
jednym takim” publicysta rozważa,  czy Jarosław  Kaczyński nie mógłby
być polskim Franklinem Delano Rooseveltem,  który pozostawił  po
sobie słynny New Deal. W innym opisuje z kolei – już beznamiętnie  –
jak „za pierwszego  PiSu” w odpowiedzi  na działania  Marka Jurka,
dążącego  do przeforsowania  poprawki do Konstytucji
wprowadzającej  pełną  ochroną życia od poczęcia, Marek  Suski
„publicznie darł kartki z listem jednego  z biskupów, rozłożone  na
poselskich stolikach. Było oczywiste,  że robią to z woli Kaczyńskiego.
Podczas wymiany zdań Jurka ze starymi pecetowcami  z ich strony
pada argument: My jesteśmy  partią centrową”.

Zaremba  nieco ubolewa  nad tym, że Jurek odszedł  z PiS, bo uważa,  że
stanowiłby dla niego wartość  dodaną. Zasadniczo  proponuje  jednak
partii, której dobrze  życzy, by szła po prostu drogą zachodniej
centroprawicy,  płynąc z głównym nurtem,  „wystrzegając  się
radykalizmów”. Nieprzypadkowo  w „O jednym takim” dziennikarz
kilkukrotnie akcentuje szczególnie  wyraźny dystans Lecha
Kaczyńskiego wobec  retoryki narodowo-katolickiej,  którą z czasem
zaczął się posługiwać  jego brat. Zaremba przypomina,  że późniejszy
prezydent  na początku lat 90. nie był zwolennikiem  delegalizacji
aborcji, a jako poseł  I kadencji nie chodził na głosowania  dotyczące
tej sprawy (również  to wprowadzające  w 1993 tzw. kompromis),  by

nie musieć wybierać między własnymi poglądami a niechęcią  do
„robienia  problemu” partii Jarosława.  Opisując późniejsze  lata
Zaremba  także zawsze  zaznacza  ten dystans – np. pisząc, że koalicja
PO-PiS z 2002 była ważna dla Lecha, który chciał się odróżnić od
nowoprzyjętych  „radykałów” w rodzaju  Jurka, któremu nigdy nie ufał.
W wizji Zaremby dla PiS zapewne  najlepsze  byłoby trwanie  u władzy
jako „rozsądne,  umiarkowane  centrum”.  Można odnieść wrażenie,  że
żałuje,  że bez „hamulca” w postaci brata Jarosław sięga częściej  po
„radykalną” retorykę.  Boli go każde odchodzenie  od dogmatycznej
letniości.

Tak samo argumentowano  w przeszłości  za każdą kolejną
rewolucyjną  zmianą, która coraz bardziej  topiła dostojną, niegdyś
potężną  budowlę Zachodu w nieprzyjemnie  pachnącym bajorze
permisywizmu,  hedonizmu,  patologicznego  samozwątpienia  i
relatywizmu  moralnego.  Tak, to właśnie ta postawa  jest „główną
przyczyną kryzysu rodziny czy wartości”.  Niezależnie  od tego, jak
inteligentni,  oczytani, zniuansowani  i wysublimowani są ci
przedstawiciele  elit, którzy ją przybierają,  czy jak godne  i moralne
życie prowadzą  osobiście.  Personifikujący  figurę „umiarkowanego
centroprawicowca”,  idącego zawsze  i wszędzie  na kompromisy i
zwalczającego  „skrajnie prawicowy radykalizm” (ewentualnie  na czas
wyborów używającego  ostrzejszej  czy bardziej  patriotycznej  retoryki)
Jacques Chirac przeżył  63 lata z jedną żoną,  był praktykującym
katolikiem. I co z tego, gdy jego katolicyzm był „prywatny”, a jako
premier  zalegalizował  aborcję na życzenie? Inna sprawa,  że w
normalniejszych  czasach  taki Chirac zostałby po prostu
ekskomunikowany i nie mógłby nazywać się katolikiem do czasu
odprawienia  ciężkiej publicznej  pokuty. Ale w przewidywalnej
przyszłości  na takie działania ze strony hierarchii  kościelnej nie ma
niestety podstaw  liczyć. Wielu duchownych również  wydaje się
zalęknionymi, bez odwagi wyjścia ponad kurczowe  trzymanie  się

społecznego status quo. Ponad ten sam paradygmat – „status quo
albo liberalizacja”.

W tym wszystkim ważne,  by nie popadać  w przesadę  ani rozpacz  –
sytuacja w Polsce nie jest prostą  kopią sytuacji w państwach Europy
Zachodniej  sprzed  x lat. Tysiące ludzi z różnych  środowisk  ideowych i
politycznych są świadome  zagrożeń,  które płyną do nas z zachodu.
PiSowi też dziś bardzo daleko do centroprawic  zachodnich.  Piotr
Zaremba  jest na zapleczu  intelektualnym partii rządzącej  jednym z
bardzo  niewielu głosów,  który otwarcie głosi postulat „pójścia z
duchem czasów”,  a jego wpływ jest ograniczony  poprzez  stale
zachowywany „letni” dystans wobec kierownictwa  własnego  obozu.

Za degenerację  cywilizacji zachodniej  nie są w największym stopniu
odpowiedzialni  rewolucjoniści,  głoszący hasła postępu  i snujący
kolejne ideologiczne  wizje  „budowy lepszego  świata”.  Oni zawsze  w
historii byli i dziś są nadal tylko głośną,  krzykliwą, ale silnie
zideologizowaną  i głęboko oddaną swojej  sprawie mniejszością.  Za
degenerację  cywilizacji zachodniej  odpowiadają  przede  wszystkim
ludzie tacy jak Piotr Zaremba,  którzy za każdym razem  przekonują,  że
„mleko się już rozlało”, „nie ma powrotu  do przeszłości”,  a następnie
podpowiadają  politykom, by „zawrzeć  rozsądny  kompromis”,
przyjmując wybrane  postulaty rewolucjonistów  jako własne.  Otóż z
rewolucją  nie da się zawrzeć  kompromisu. Rewolucjoniści  nie są
zainteresowani  kompromisami, tylko dalszym marszem  w stronę
tego, co widzą jako „nowy, wspaniały świat”. Każde kolejnego
ustępstwo  każdego  kolejnego Piotra Zaremby to dla nich tylko kolejny
dowód na to, że mają rację,  a sprawiedliwość  dziejowa  jest po ich
stronie.  Spory o LGBT,  jakkolwiek intelektualnie  jałowe,  a często
potwornie  nudne i toporne,  będą  przez  najbliższe  lata stale obecne  w
polskiej polityce. Ktoś będzie  musiał zwyciężyć. Możliwości  są tylko
dwie – albo utrzymanie rodziny składającej  się z kobiety, mężczyzny i
ich dzieci jako podstawowej  komórki zdrowego  społeczeństwa,  albo
importowana  z Zachodu dyktatura permisywizmu,  za jakąkolwiek

krytykę programu politycznego  rewolucji  seksualnej  wyrzucająca na
społeczny  margines.  Bo „dla mowy nienawiści nie ma miejsca w
przestrzeni  publicznej”.  Chodzi nie tylko o cenzurę  za poglądy, ale
także o normalizację  wyrzucania  z pracy zwykłych ludzi (vide  sprawa
pracownika Ikei) czy usuwania  z uczelni winnych myślozbrodni
wykładowców i studentów.

To przez  ludzi letnich, obojętnych,  cywilizacja Zachodu,
najwspanialsza  jaką stworzył rodzaj  ludzki – jakkolwiek pojęta, o ile
tylko przyznajemy,  że jej korzenie  sięgają  dalej niż Oświecenie  –
pogrąża  się i degeneruje.  Ludzie odchodzą  od Boga, a zbawienie
duszy przestaje  być dla nich podstawowym celem życia. Narody tracą
swoją tożsamość.  Przestają  pielęgnować  pamięć swoich bohaterów  i
dziedzictwo  pokoleń swoich przodków,  na których również  stają się
obojętni,  których często  zaczynają się nawet wstydzić, traktować  jak
nieprzyjemne  obciążenie,  coś od czego chcą uciec. Tak, jak chcą w
ogóle uciec od odpowiedzialności.  Ludzie przestają  stawiać swoim
dzieciom za wzór tychże bohaterów  Historii czy świętych,  często
przestają  w ogóle wpajać im jakiekolwiek jasne wzorce,  które
mogłyby pomóc im odnaleźć  się w rzeczywistości.  Rodziny się
rozpadają,  w coraz większym pozbawiając kolejne  pokolenia młodych
ludzi trwałego  punktu oparcia.  Nowo stawiane  budynki są coraz
brzydsze  i coraz bardziej  jednakowe,  nieodróżnialne  od siebie,  tak
samo zresztą  jak coraz bardziej  miałkie i nieodróżnialne  od siebie
stają się „dopuszczalne”  poglądy uczestników  debaty publicznej.
Przez  ludzi obojętnych  na Prawdę,  Dobro i Piękno te wartości
zanikają, pogrążając  się w bagnie nihilizmu i hedonizmu.  Za wszystkie
te zjawiska odpowiadają  właśnie ludzie letni, ludzie którzy
racjonalizują  własną obojętność,  zachęcają  do niej innych i
rozmywają sprawy fundamentalne  w potoku pięknie brzmiących
słów. A którzy powinni starać się być świadomymi członkami elity
swojego  narodu. Właściwie  wykorzystywać w ten sposób talenty,
które niewątpliwie  posiadają.

Tylko życie, na które nie jesteśmy  obojętni,  może mieć sens. Albo
chce nam się o coś walczyć, o coś się starać,  mieć powód, by zmagać
się ze słabościami własnymi i tych, na których mamy wpływ, albo
popadamy w letnią obojętność.  Na poziomie  jednostek  oznacza to
smutne,  puste, monotonne,  banalne życie. Na poziomie narodów  czy
cywilizacji – bycie zastępowanymi.  Nierzadko z pewną  radością, bo
tak jak współczesnych  ludzi masowo prześladują  ciągłe wątpliwości,
czy ma jakikolwiek sens i wartość  ich istnienie jako jednostek  – tym
bardziej,  im bardziej  są wykorzenieni  – tak samo tysiące tysięcy coraz
łatwiej uznają,  że nie ma żadnej  wartości  w pielęgnowaniu
dziedzictwa  i tożsamości  wspólnot, w których się urodzili  – Kościoła,
rodziny, narodu  i innych. „Och, gdyby tylko nie istnieć!”  – mówi
doktor Czebutykin w Trzech siostrach Czechowa,  i w tym zdaniu
zawiera  się egzystencjalna  sytuacja współczesnego  człowieka
Zachodu. Dziś bowiem wstydzi się on samego siebie,  hamletyzuje,
przeprasza  za to, że żyje, i z radością  przywita bycie zastąpionym.  Tym
chętniej,  im więcej spełnia  warunków z mrocznej  listy win –
mężczyzna,  biały, heteroseksualista,  katolik.

Tak jak słusznie  stwierdza  mnich Tichon u Dostojewskiego,  powołując
się na Pismo – zatwardziały  ateista  może być bliższy autentycznej
wierze  niż człowiek  letni, obojętny. Moglibyśmy dodać,  że także
człowiekowi  aktywnie walczącemu  w obronie  sprawy polskiej czy
sprawy katolickiej bliższy na swój sposób jest  kipiący nienawiścią  do
zastanej  rzeczywistości  rewolucjonista,  który podporządkowuje  swoje
życie temu,  co w jego mniemaniu doprowadzi  do budowy lepszego
świata – a w rzeczywistości  do destrukcji  i gruzów, z których obiecana
utopia bynajmniej się nie wyłania, cierpienie  się nie kończy, a
poczucie  krzywdy nie znika. Takiego „zimnego” człowieka
„gorącemu”  łatwiej pojąć, zrozumieć,  nierzadko  też szanować.
Wydaje się też,  że takiego człowieka  łatwiej nawrócić na właściwą
drogę – czy w sensie  stricte religijnym, czy w sensie  politycznym.
Gorzej  z wytrąceniem  z obojętności,  z letniości.  Z płynięcia zawsze  z

nurtem  i proponowania  od siebie jedynie  niewielkich, zawsze
„umiarkowanych” korekt, postulowania  kolejnych „kompromisów z
tym, co nieuchronne”.  Z uciekania od zasadniczej  odpowiedzi  na
fundamentalne  pytania lub proponowania  zawsze  tego samego
płytkiego permisywizmu,  abdykacji ze starań o konkretne  dobro
wspólnoty i jednostki.  Z braku wiary w możliwość  wywarcia na
rzeczywistość  silniejszego  wpływu, wyrzekania  się z zasady prób
mocnego oddziaływania  na nią.

Mamy ogromne  szczęście,  mogąc podejmować  świadome  wybory i
wyciągać wnioski z doświadczeń  innych narodów  i państw. Albo
pokażemy, że Polak umie być mądry przed  szkodą, albo Polskę czeka
ten sam proces  autodestrukcji  co innych. Bierność  to wywieszenie
białej flagi. Dlatego należy jednoznacznie  odrzucić  dyktat
„zachowania  status quo lub nowych kompromisów”.  Jedyna droga to
szukanie pozytywnych rozwiązań,  które pozwolą Polsce zachować
własną tożsamość.  Dążenie  do oparcia naszej  Ojczyzny na
fundamencie  konkretnych wartości, które umożliwią przetrwanie.
Szczęście  mamy również  dlatego, że jesteśmy  dziedzicami  ponad
tysiąca lat wspaniałych,  bogatych, we właściwym tego słowa
znaczeniu  różnorodnych  tradycji i postaci. Ale nie tylko ich. Jak pisał
Kazimierz  Wierzyński w 1941 w wierszu  Via Appia, odnosząc  się do
wojennego  trudu polskiego  żołnierza:

„Bijemy się o cały świat,
Biją się polskie pułki
O Nike samotracką,
O stare  ateńskie zaułki,
O tysiące minionych lat.
O akropol i Kapitol,
O Grecję  i Rzym
Uderza  ułańskie  kopyto,
artyleryjski dym”.