Poradnik dla ucznia 742[02].O1.03.doc

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Materiał nauczania

4.1. Wierzby krzewiaste (wiklina) stosowane w koszykarstwie-plecionkarstwie

oraz właściwości fizyczne i mechaniczne wikliny

4.1.1. Materiał nauczania

4.1.2. Pytania sprawdzające

4.1.3. Ćwiczenia

4.1.4. Sprawdzian postępów

4.2. Materiały podstawowe, krajowe i zagraniczne, stosowane

w koszykarstwie-plecionkarstwie

4.2.1. Materiał nauczania

4.2.2. Pytania sprawdzające

4.2.3. Ćwiczenia

4.2.4. Sprawdzian postępów

4.3. Materiały uzupełniające stosowane w koszykarstwie-plecionkarstwie

4.3.1. Materiał nauczania

4.3.2. Pytania sprawdzające

4.3.3. Ćwiczenia

4.3.4. Sprawdzian postępów

4.4. Materiały pomocnicze stosowane w koszykarstwie-plecionkarstwie

4.4.1. Materiał nauczania

4.4.2. Pytania sprawdzające

4.4.3. Ćwiczenia

4.4.4. Sprawdzian postępów

4.5. Wady techniczne materiałów koszykarsko-plecionkarskich

4.5.1. Materiał nauczania

4.5.2. Pytania sprawdzające

4.5.3. Ćwiczenia

4.5.4. Sprawdzian postępów

5. Sprawdzian osiągnięć

6. Literatura

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej, powinieneś umieć:

−

rozpoznać gatunki i odmiany wierzby krzewiastej, stosowanej w koszykarstwie -
plecionkarstwie,

−

rozpoznać i scharakteryzować materiały podstawowe stosowane w koszykarstwie -
plecionkarstwie (pręty, kije, korzenie, taśmy),

−

rozpoznać i scharakteryzować materiały uzupełniające stosowane w koszykarstwie -
plecionkarstwie (płyty, tarcica, tkaniny, folie),

−

rozpoznać i scharakteryzować materiały pomocnicze stosowane w koszykarstwie -
plecionkarstwie (kleje, barwniki, bejce, farby, emalie, lakiery, okucia, gwoździe, wkręty),

−

rozpoznać wady techniczne materiałów koszykarsko - plecionkarskich,

−

określić jakość oraz fizyczne i mechaniczne właściwości wikliny,

−

rozróżnić i scharakteryzować inne surowce i materiały stosowane w wyrobach
koszykarsko - plecionkarskich: krajowe (rogożyna, turzyca, łuby, dartki, łyko, trzcina,
słoma) i zagraniczne (rafia, peddig, rotang),

−

określić zastosowanie materiałów podstawowych, uzupełniających i pomocniczych
stosowanych w produkcji wyrobów koszykarsko-plecionkarskich,

−

rozpoznać materiały i półfabrykaty pochodzenia zagranicznego: rotang, rafia, peddig,
taśmy ratanowe i peddigowe, sizal, maty plecione, bambus.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Wierzby krzewiaste (wiklina) stosowane w koszykarstwie-

plecionkarstwie oraz właściwości fizyczne i mechaniczne
wikliny

4.1.1. Materiał nauczania

Spośród dużej ilości gatunków i odmian wierzb krzewiastych (wikliny), w koszykarstwie

- plecionkarstwie znalazły zastosowanie te, które:

−

posiadają dużą siłę odroślową i przy corocznym wycinaniu pędów (kije uzyskuje się co
2-3 lata) zachowują ją przez kilkanaście lat,

−

wytwarzają pręty proste, gonne, nierozgałęzione, o małym rdzeniu, odznaczające się dużą
giętkością i pełną przydatnością dla przemysłu wikliniarskiego,

−

wydają wysokie plony surowca plecionkarskiego, są ekonomicznie opłacalne.

Do takich gatunków zaliczamy przede wszystkim: wierzbę amerykankę, wierzbę konopiankę
(wiciową), wierzbę migdałową, wierzbę purpurową.

Aby rozpoznać poszczególne gatunki wierzb należy poznać najważniejsze, niezmienne

cechy, do których zaliczamy:

−

barwę kory,

−

kształt pędu,

−

kształt i barwę liści, przylistków i pączków.

Wierzba amerykanka

Wierzba amerykanka (Rys.1.) jest najlepszą wikliną koszykarską. Pędy jednoroczne są

średnio  grube,  około  2,5  m  wysokości.  Mają  słabą  tendencję  do  rozgałęziania,  są  smukłe,
silnie  zbieżyste.  Kora  pędu  jest  w  dolnej  części  brunatnozielona,  w  górnej  wiśniowozielona
(w  zimie  wyraźnie  wiśniowa).  Liście są  lancetowate, 12  cm długości  i 3  -  4 cm  szerokości,
o brzegach  silnie  ząbkowane  i  ostro  zakończone,  w  kolorze  zielonym  w  dolnej  części  pędu
i purpurowej w górnej. U nasady ogonka liściowego występują dwa wachlarzowate przylistki.
Nerw główny i ogonek zabarwione są na różowo. Pączki duże, w kształcie spadającej kropli,
brunatnowiśniowe, ostro zakończone, wcześnie mocno nabrzmiałe.

Wierzba amerykanka daje pręty cienkie, dające się łatwo korować, o białym, twardym

drewnie i bardzo małym rdzeniu, odporne na złamanie, kolankowanie i zginania.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Właściwości fizyczne wikliny

Do właściwości fizycznych wikliny zalicza się:

−

barwę,

−

połysk,

−

gęstość,

−

wilgotność,

−

skurczliwość.
Barwa kory zależy od: gatunku i odmiany wikliny oraz od warunków siedliska czy

nawożenia.  Naturalna  barwa  wikliny  korowanej  jest  biała  w  różnych  odcieniach.  Wiklina
amerykanka  i  migdałowa  odznaczają  się  barwą  białą z  odcieniem  kremowym  i  efektownym
połyskiem.  Wiklina  purpurowa  ma  barwę  białą  z  odcieniem  żółtym  i  jest  bardziej  matowa,
konopianka ma odcień niebieski i  jest matowa.

Gęstością nazywa się stosunek masy danego materiału do jego objętości. Z gęstością

drewna łączy się jego twardość, która zwiększa się ze wzrostem gęstości. Od twardości
drewna zależy m. in. jego wytrzymałość na wpływy mechaniczne, np. odporność na ściskanie
w procesie korowania.

Wilgotność drewna jest to wyrażony w procentach stosunek masy zawartej w nim wody

do masy drewna całkowicie suchego (jest to wilgotność bezwzględna). Wilgotnośc prętów
oblicza się i wyraża w procentach wg wzoru:

Wo=

−

x 100%

Wo- wilgotność bezwzględna pręta
Gw- masa pręta wilgotnego w gramach
Go- masa pręta całkowicie suchego w gramach
W praktyce, w celu orientacyjnego wskazania poziomu zawartości wody w prętach

wikliny używa się następujących uproszczonych określeń:

−

wiklina świeża- prętów wikliny o wilgotności ponad 80%,

−

wiklina powietrznosucha- pręty wikliny, suszone na wolnym powietrzu, które w naszym
klimacie osiągają wilgotność 10-20%.
Skurczliwość – kurczenie się prętów wikliny jest to zmniejszenie się wymiarów

wywołane wysychaniem. W wiklinie amerykance (szczególnie gotowanej) występuje wyższy
procentowy skurcz średnicy w porównaniu z konopianką. Skurczliwość objętościowa prętów
wikliny ma duże znaczenie w procesie wyplatania wyrobów, w których w razie wykonania
zbyt luźnych splotów powstają po wysuszeniu zniekształcenia i osłabienia konstrukcji
wyrobu.

Właściwości mechaniczne wikliny

Właściwościami

mechanicznymi

prętów

wikliny

nazywa

się

zdolność

przeciwstawiania się działaniu zewnętrznych sił, które zmierzają do ich odkształcenia.

Do najważniejszych właściwości mechanicznych wikliny zaliczamy:

−

wytrzymałość na zginanie,

−

wytrzymałość na ściskanie w poprzek włókien,

−

wytrzymałość na skręcanie wokół osi pręta,

−

sprężystość,

−

plastyczność.
Wytrzymałość na zginanie (czyli odporność na złamanie i skolankowanie) można uznać

za najważniejszą właściwość mechaniczną prętów wiklinowych. Odporność na złamanie
maleje przy wystąpieniu na prętach dużej ilości wad takich, jak: nadżerki, pierścienie,
zgrubienia, uszkodzenia gradowe. Odporność na skolankowanie jest to zdolność do zginania

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

pręta bez powstawania trwałego kolanka i jest wyższa u prętów nie okorowanych oraz
wilgotnych. Pręty okorowane wikliny amerykanki, migdałowej i purpurowej są odporniejsze,
konopianki są mało odporne.

Wytrzymałość na ściskanie w poprzek włókien jest ważna przy korowaniu wikliny, gdzie

przesuwa się pręty przez kleszcze powodujące silne zgniatanie prętów i zdzieranie kory.
W czasie korowania powstają liczne uszkodzenia, m.in. pęknięcia podłużne prętów.

Wytrzymałość na skręcanie wokół osi pręta jest istotna przy ocenie prętów wiklinowych.

Nadany skręt wokół osi zabezpiecza pręt przed złamaniem np. w czasie wykonywania
różnego rodzaju uchwytów. Zaletą prętów jest podatność na równomierne skręcanie, bez
przewężeń. Ponadto nadany skręt wokół osi zabezpiecza pręt przez złamaniem.

Sprężystość jest to zdolność materiału do powracania ze stanu odkształcenia do

pierwotnego kształtu po ustąpieniu siły odkształcającej. Pręty wszystkich gatunków wikliny
odznaczają się znaczną sprężystością, szczególnie pręty suche. Dzięki temu wyroby
wiklinowe po wysuszeniu nie zmieniają kształtu.

Plastyczność jest to zdolność do trwałego zachowania kształtu nadanego przy wygięciu,

nie  powodując  uszkodzeń  mechanicznych  materiału.  Wysoką  plastycznością  charakteryzuje
się  wiklina  wilgotna  (powyżej  30%  wilgotności).  W  produkcji  wikliniarskiej  ta  cecha  ma
podstawowe  znaczenie,  gdyż  wilgotne  pręty  wikliny  zachowują  po  wysuszeniu  nadany  im
przez wyginanie kształt.

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1. Jakie gatunki wierzby krzewiastej stosowane są w koszykarstwie-plecionkarstwie?
2. Jakie warunki muszą spełniać wierzby krzewiaste, aby znalazły zastosowanie

w koszykarstwie-plecionkarstwie?

3.  Które gatunki wierzby krzewiastej są najczęściej uprawiane w Polsce?
4.  Jaki gatunek wierzby krzewiastej uprawiany jest na kije wiklinowe?
5.  Która wierzba uważana jest za najlepszą wiklinę koszykarską?
6.  Jakie niezmienne cechy pozwalają rozpoznawać gatunki wierzb krzewiastych?
7.  Jaki odcień barwy białej ma wiklina purpurowa okorowana?
8.  Jaką wilgotność posiada wiklina powietrznosucha?
9.  Jaka jest definicja właściwości mechanicznych wikliny?
10.  Które właściwości mechaniczne wikliny zaliczamy do najważniejszych?

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Spośród ulistnionych pędów różnych gatunków wierzby krzewiastej wybierz wierzbę
konopiankę.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.1.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  obejrzeć ilustracje na planszach „Gatunki wierzby krzewiastej”,
4)  obejrzeć pędy ulistnione różnych gatunków wierzby krzewiastej,
5)  rozpoznać i wskazać wierzbę konopiankę,
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
7)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

plansze „Gatunki wierzby krzewiastej”,

−

próbki gatunków wierzby krzewiastej (pędy ulistnione): konopianka, amerykanka,
purpurowa, migdałowa.

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 2

Spośród próbek różnych gatunków wierzby krzewiastej w stanie spoczynku wybierz

wierzbę amerykankę.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.1.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z charakterystyką pędów w stanie spoczynku,
4)  obejrzeć pędy bez liści różnych gatunków wierzby krzewiastej
5)  rozpoznać i wskazać wierzbę amerykankę,
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
7)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

próbki gatunków wierzby krzewiastej (pędy w stanie spoczynku, bez liści): konopianka,
amerykanka, purpurowa, migdałowa.

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Dobierz w pary i naklej na kartony pędy w stanie spoczynku (bez liści) i pędy ulistnione

wierzb: konopianki, amerykanki, purpurowej, migdałowej.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.1.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  rozpoznać pędy w stanie spoczynku poszczególnych gatunków wierzb,
4)  rozpoznać pędy ulistnione  poszczególnych gatunków wierzb,
5)  dobrać w pary pędy ulistnione i w stanie spoczynku poszczególnych gatunków wierzb,
6)  nakleić pary pędów poszczególnych gatunków wierzb na kartony i podpisać,
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
8)  dokonać oceny poprawności i dokładność wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

pędy wierzb (w stanie spoczynku): konopianki, amerykanki, purpurowej, migdałowej,

−

pędy ulistnione wierzb: konopianki, amerykanki, purpurowej, migdałowej,

−

kartki bloku technicznego,

−

taśma samoprzylepna,

−

flamastry.

−

Poradnik dla ucznia.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 4

Spośród prętów wikliny okorowanej moczarkowanej, wybierz wiklinę purpurową.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.1.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z opisami i charakterystyką prętów okorowanych poszczególnych gatunków

wikliny, którym nadano korowalność metodą fizjologiczną,

4)  obejrzeć okorowane pręty różnych gatunków wikliny
5)  rozpoznać i wybrać okorowane pręty wikliny purpurowej,
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
7)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

pręty wikliny okorowanej moczarkowanej: konopianki, amerykanki, purpurowej,
migdałowej.

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 5

Porównaj wytrzymałość na zginanie prętów nie okorowanych wikliny amerykanki

i wikliny konopianki.

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.1.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  wykonać próbę ręcznego zginania prętów nie okorowanych wikliny amerykanki i wikliny

konopianki,

4) porównać wytrzymałość na złamanie prętów nie okorowanych wikliny amerykanki

i wikliny konopianki,

5) porównać wytrzymałość na skolankowanie prętów nie okorowanych wikliny amerykanki

i wikliny konopianki,

6) zaprezentować wykonane ćwiczenie,
7) dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

pędy nie okorowane wikliny: konopianki, amerykanki.

−

Poradnik dla ucznia.

4.1.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz? Tak Nie
1) Wymienić gatunki wierzby krzewiastej stosowane

w koszykarstwie - plecionkarstwie?

⁫

2) Podać gatunek wierzby krzewiastej uprawianej na kije?

⁫

3) Wymienić cechy wierzb pozwalające rozpoznać poszczególne

gatunki?

⁫

4) Rozpoznać gatunki wierzb po pędach ulistnionych?

⁫

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2. Materiały podstawowe, krajowe i zagraniczne, stosowane

w koszykarstwie - plecionkarstwie

4.2.1. Materiał nauczania

Nazwa materiały obejmuje surowce (przedmioty pracy o najmniejszym stopniu

przetworzenia, np. wiklina nie okorowana) i półprodukty (surowce o wyższym stopniu
przetworzenia, np. wiklina okorowana).

Do materiałów podstawowych zaliczamy te, na których opiera się produkcja, a których

brak powoduje jej unieruchomienie.

Materiały podstawowe krajowe

Pręty wiklinowe

Pręty wiklinowe nie korowane powinny być jednorocznymi pędami w stanie spoczynku

wegetacyjnego, ściętymi z krzewów wierzb koszykarskich, o długości powyżej 50 cm,
wilgotności nie mniejszej niż 70% i barwie kory naturalnej, jednolitej na całej powierzchni.
Ilość zanieczyszczeń nie może być większa niż 10% masy partii.

Klasyfikację prętów przeprowadza się według odmian: amerykanka i inne (konopianka,

migdałowa), wymiarów: 10 przedziałów długości i 3 grupy przedziałów długości (pręty
krótkie 50-120 cm, pręty średnie powyżej 120-160 cm, pręty długie powyżej 180 cm),
jakości: podział na dwie klasy według rodzaju, ilości i rozmieszczenia wad.

Rys. 5.Wiązki prętów wiklinowych okorowanych sortowanych [4, s. 54]

Pręty wiklinowe okorowane powinny mieć barwę białą lub czerwoną. Klasyfikację

przeprowadza się identycznie jak wikliny nie okorowanej zgodnie z Normami Branżowymi.
Wiązki prętów wiklinowych okorowanych (Rys. 5) przechowuje się w suchych
i przewiewnych

magazynach

ułożone

sterty,

zabezpieczone

przed

wilgocią

i nasłonecznieniem (pręty białe).

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Kije wiklinowe

Kije wiklinowe nie korowane powinny być uzyskane z dwuletnich lub starszych pędów

wikliny plecionkarskiej w stanie spoczynku wegetacyjnego, bez odgałęzień korony lub czuba
o barwie kory naturalnej.
Klasyfikację kijów wiklinowych przeprowadza się według:

−

długości- ponad 140 cm,

−

grubości- od 8-40 mm średnicy kija,

−

jakości, która opiera się na rodzaju, ilości i rozmieszczeniu wad (zgodnie z Normami
Branżowymi).

Wiązki kijów (Rys. 6) przechowuje się w stożkach, na wolnym powietrzu, zabezpieczone
przed nadmiernym wysychaniem, zagrzaniem, zapleśnieniem.

Rys. 6.Wiązki kijów okorowanych sortowanych [4, s. 59]

Kije  wiklinowe  okorowane  powinny  mieć  barwę  zbliżoną  do  białej  lub  czerwonoceglastej
i wilgotność  do  20%.  Klasyfikację  przeprowadza  się  podobnie  jak  kijów  nie  okorowanych.
Wiązki kijów (o masie około 10 kg) przechowuje się w suchych  i przewiewnych magazynach
ułożone w sterty, zabezpieczone przed wilgocią  i nasłonecznieniem (kije białe).

Taśmy wiklinowe

Taśmy wiklinowe powinny być wykonane z jednej odmiany prętów lub kijów

wiklinowych okorowanych o wyrównanej barwie i z jednego przedziału długości. Wilgotność
nie  może  przekraczać  20%.  Taśmy  muszą  mieć  wyrównaną  szerokość  i  grubość  oraz  nie
mogą  mieć  wad  osłabiających  pasma  na  zrywanie  (zgodnie  Normami  Branżowymi).
Wyróżniamy  taśmy:  okorowane  używane  np:  do  wyplotu  wiązadeł,  ścianek  i  zakończeń
wyrobów  plecionkarskich;  liczkowe  (Rys.  7a)  używane  np:  do  produkcji  mebli  i  koszy
gospodarczych; brzegowane stosowane np: do produkcji wyrobów galanteryjnych ozdobnych;
duszkowe  (Rys. 7 b) stosowane np: do wyplatania ścianek koszy; nie okorowane służące do
owijania i łączenia np: wałków w koszach słomianych.

Rys. 7. Przekrój taśmy wiklinowej: a- liczkowej, b- duszkowej [9, s. 1]

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Taśmy pakuje się w pęczki o masie 5 kg związane taśmą, a następnie w wiązki o masie 20 kg
związane drutem ocynkowanym i przechowuje w suchych i przewiewnych magazynach
ułożone w sterty.

Taśmy leszczynowe

Taśmy leszczynowe otrzymuje się z pędów leszczyny posortowanych według długości

i grubości.  Produkuje  się  taśmy:  okorowane  duszkowe  i  liczkowe  stosowane  do  wyrobu  np:
łubianek, wyrobów galanteryjnych i koszy gospodarczych („kobiałek”) oraz nie okorowane,
których  zastosowanie  jest  podobne  jak  taśm  wiklinowych  nie  korowanych.  Grube  taśmy
(listwy)  przeznacza  się  do  wyrobu  obręczy  na  skrzynki  i  beczki  służące  jako  opakowania
produktów spożywczych.

Rogożyna

Rogożyna jest najczęściej używanym (po wiklinie) materiałem plecionkarskim w

postaci  ściętych  liści  pałki  wodnej,  m.in. szerokolistnej,  wąskolistnej,  zwężonej. Największą
wartość techniczną mają pędy w swojej części podwodnej. Rogożyna plecionkarska powinna
odpowiadać  podstawowym  wymaganiom:  technicznym,  dotyczącym  jej  właściwości
fizycznych  (wilgotność  15-18%,  barwa),  mechanicznym  (wytrzymałość  na  zrywanie
i skręcanie),  technologicznym  i  jakościowym  (wady,  zanieczyszczenia).  Rogożynę
klasyfikuje  się  na  2  klasy,  a  podstawowymi  miernikami  są:  uszkodzenia,  długość  części
podwodnej  liści,  barwa.  Jednostką  miary  jest  wiązka.  Rogożynę  stosuje  się  do  wyrobu:
torebek,  koszyków,  kapeluszy,  mat  ozdobnych,  elementów  mebli,  jak  siedzenia  czy  oparcia
oraz do wyrobów w połączeniu z drewnem, wikliną, metalem. Najkorzystniejszym sposobem
magazynowania jest złożenie wiązek w sterty na podwyższeniu, pod dachem z zapewnieniem
odpowiedniego przewiewu.

Turzyca

Turzyca jest używana do wyplotu w formie sznura złożonego z kilku źdźbeł. Jest

wytrzymała  na  rozerwanie,  elastyczna  i  odporna  na  zniszczenie.  Turzycy  używa  się  do
wyplatania siedzisk i oparć krzeseł lub foteli. Przy ocenie jakości uwzględnia się wilgotność,
ilość  zanieczyszczeń  i  barwę.  Długość  źdźbeł  wynosi  ponad  60  cm.  Turzyca  plecionkarska
powiązana  w  wiązki  powinna  być  magazynowana  w  przewiewnych  wiatach  pod  dachem,
ustawiona w stożkach lub stertach.

Słoma plecionkarska

Słoma plecionkarska musi być uzyskana z koszenia ręcznego, ze zdrowego zboża (żyta,

pszenicy,  owsa)  nie  powalonego,  nie  zachwaszczonego.  Wysuszone  snopy  słomy  przed
użyciem  oczyszcza  się  z  liści,  obcina  kłosy.  Kolor  słomy  powinien  być  żółtozłocisty
i jednolity.  Słomę  wykorzystuje  się  do  wyrobu:  ozdobnych  i  funkcjonalnych  pojemników
używanych  w  gospodarstwie  domowym,  oparć  i  siedzeń,  galanterii  ozdobnej,  w  tym
kapeluszy, torebek, wazonów, tac, zabawek, mat dekoracyjnych i do ocieplania. Snopy słomy
przechowuje  się  w  magazynach,  wiatach  pod  zadaszeniem,  ustawione  w  stożki  lub
przewiewne sterty.

Łuby

Łuby (dartka drzewna) to materiał plecionkarski w formie taśm, uzyskany z drewna

liściastego (topola, olcha, brzoza) lub iglastego (świerk). Jest to dobry materiał plecionkarski,
elastyczny, łatwy do gięcia i formowania, o dużej wytrzymałości mechanicznej, łatwy do
barwienia farbami wodnymi i olejnymi. Łuby wykorzystuje się do wyrobu: łubianek,
koszyczków do owoców i kwiatów, tacek, mat. Wymiary dartki używanej w plecionkarstwie

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

to: długość 80-150 cm, szerokość 0,8-3 cm, grubość 0,5-3,0 mm. Dartkę należy
przechowywać w pomieszczeniach wentylowanych, w temperaturze poniżej 15

wilgotności powietrza do 80%, na regałach lub podkładach w taki sposób, aby nie powstały
odkształcenia.

Łyko lipowe

Łyko uzyskuje się ze ściętych drzew w okresie rozpoczętej wegetacji, gdy powstają

warunki ułatwiające zdjęcie kory z pnia. Po zdjęciu pasów kory szerokości około 10 cm, przy
zachowaniu możliwie najdłuższych odcinków, wiąże się je w pęczki i poddaje moczeniu
przez kilka miesięcy. Po tym zabiegu można oddzielić pasmami łyko, które po wysuszeniu
i podzieleniu na potrzebną szerokość wykorzystuje się do wyplatania.

Korzenie sosnowe i jałowcowe

Korzenie sosny i jałowca są bardzo mocnym i odpornym na uszkodzenia surowcem

plecionkarskim.  Nie  są  jednak  surowcem  o  większym  znaczeniu  produkcyjnym,
wykorzystywane  są  do  wykonywania  pojedynczych  wyrobów  w  pewnych  regionach  kraju.
Korzenie  umyte  i  pozbawione  naskórka  rozłupuje  się  nożem  na  pasma  o  grubości  1-3  mm
i szerokości kilku milimetrów. Czynności wyplatania najlepiej wykonuje się przy zachowaniu
naturalnej wilgotności materiału.

Sznurki

Sznurki stosuje się w plecionkarstwie jako materiały zastępujące typowe tworzywa

wyplotowe. Sznurki dzielimy na: kręcone, o przekroju kolistym i plecione, o przekroju
kolistym lub kwadratowym.

Taśmy włókiennicze

Taśmy włókiennicze, w plecionkarstwie znalazły zastosowanie taśmy tkane: w formie

taśm tapicerskich przeznaczonych na warstwę podtrzymującą części tapicerowanych mebli
i taśm dekoracyjnych do zakrywania brzegów tkaniny obiciowej oraz taśmy plecione: płaskie
i okrągłe (sznurki) używane jako tworzywa wyplotowe.

Tworzywa sztuczne

Tworzywa sztuczne jako podstawowe materiały plecionkarskie mogą stanowić tworzywo

konstrukcyjne,  służące  do  wykonywania  osnowy  splotów  plecionkarskich  (pręty
z nieplastyfikowanego  PCW),  szkieletów,  ram,  nóg,  poręczy  i  innych  elementów
konstrukcyjnych  (rury  z  nieplastyfikowanego  PCW  o  średnicy  15,  20,  25,  32  mm),  oraz
tworzywo wyplotowe, stanowiące elementy wątku splotów plecionkarskich (taśmy   i wężyki
z uplastycznionego PCW).

Rury metalowe

Rury metalowe stosowane są do wykonywania szkieletów mebli o konstrukcji mieszanej.

Są to rury stalowe lub ze stopów aluminium o średnicy 14-30 mm.

Materiały podstawowe zagraniczne

Rotang i materiały rotangopochodne

Rotang to pręty i kije uzyskane z łodyg palm rotangowych. Łodygi rotangu, wypełnione

tkanką  miękiszową,  są  długie,  twarde,  elastyczne,  pokryte  twardą,  szklistą  powłoką.  Jest  to
doskonały  materiał  plecionkarski  charakteryzujący się:  elastyczną  i trwałą  fakturą, naturalną
barwą  szkliwa,  dużą  wytrzymałością,  brakiem  zbieżystości,  wyjątkową  giętkością  co

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

umożliwia  trwałe  formowanie  skomplikowanych  kształtów.   Z  cienkich  prętów  wyrabia się:
trzepaczki trzcinowe, kosze, przeplata szkielety mebli, z grubych: buduje się szkielety mebli,
wyrabia laski spacerowe. Pręty i kije rotangu posortowane według jakości i grubości formuje
się  w  wiązki  o  masie  50  kg,  wiąże  taśmą  peddigową,  a  czasami  pakuje  w  płótno  jutowe.
Wiązki  przechowuje  się  w  magazynach  zamkniętych,  suchych,  przewiewnych,  ułożone
w sterty na podwyższeniu lub w pozycji pionowej lekko oparte o ściany i sąsiednie wiązki.

Rys. 8. Przekrój poprzeczny pręta rotangowego [4, s. 115]

Rotang jest też surowcem do produkcji rotangopochodnych materiałów plecionkarskich,
takich jak: taśmy rotangowej, peddigu i taśmy peddigowej (Rys. 8).

Peddig to materiał plecionkarski wyprodukowany z wewnętrznej części rotangu, głównie

w wyniku procesu produkcji taśmy rotangowej. W plecionkarstwie stosuje się pręty i kije
peddigowe o przekroju okrągłym, owalnym, wielokątnym. Wykorzystywane są one jako
tworzywo konstrukcyjne na ramy i szkielety oraz do wyplotów, szczególnie ścisłych.

Taśmy rotangowe powstają ze zdjętej (w procesie obróbki mechanicznej) zewnętrznej

części naturalnego rotangu. Wyróżniamy taśmy niebrzegowane (wikler) i brzegowane (Rys. 9 a, b).

Taśmy peddigowe powstają ze zdjętej (w procesie obróbki mechanicznej) zewnętrznej

części peddigu. Występują w postaci taśm niebrzegowanych, brzegowanych i profilowanych
o dekoracyjnym rowkowaniu (Rys. 9 c).

Rys. 9. Taśmy rotangopochodne: a) niebrzegowana, b) brzegowana, c) profilowana [4, s. 115]

Taśmy rotangowe i peddigowe stosowane są do: owijania i wzmacniania wszystkich łączeń
elementów konstrukcyjnych w meblach z rotangu, wykonywania zawiasów koszykarskich,
wykonywania całych wyrobów oraz wyplotów ozdobnych.
Taśmy formuje się w wiązki o masie 50 kg i wiąże gorszymi kawałkami taśmy zabarwionymi
na kolory oznaczające jakość materiału.

Rafia

Rafia jest to materiał plecionkarski otrzymywany z liści palmy rafii. Pasma rafii długości

około  2  m,  skręcane  są  w  warkocze.  Przed  wyplotem  wyrobów  warkocze  rozplata  się,
nawilża, rozwiesza, aby pasma rafii uległy  wyprostowaniu. Rafia ma kolor dojrzałej słomy,
jest  lekka,  elastyczna,  delikatna,  odporna  na  zrywanie,  łatwa  do  barwienia.  Wykonuje  się
z niej: pantofle, kapelusze, torebki, koszyczki, ozdobne wyploty oparć i siedzeń mebli.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Bambus

Bambus ma łodygę wewnątrz pustą, koloru zielonego, żółtego lub brunatnego, o długości

do 18 m, pokrytą szklistą, twardą powłoką. Kijów bambusowych używa się jako tworzywa
konstrukcyjnego do produkcji mebli i na szkielety innych wyrobów plecionkarskich.

W czasie magazynowania wszystkie materiały egzotyczne muszą być zabezpieczone

przed wilgocią powodującą rozwój pleśni. Materiały te układa się w sterty na podwyższeniu.
Kije bambusowe można także układać w pozycji pionowej. Rafię pakuje się w bele owinięte
płótnem jutowym i ustawia w kilku warstwach z zachowaniem odstępów dla krążenia
powietrza. Taśmy rotangowe pakuje się w worki jutowe.

4.2.2 Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jakie materiały plecionkarskie zaliczamy do  materiałów podstawowych?
2.  Które krajowe materiały plecionkarskie zaliczamy do materiałów podstawowych?
3.  Które zagraniczne materiały plecionkarskie zaliczamy do materiałów podstawowych?
4.  Jakie cechy powinny posiadać pręty wiklinowe nie korowane?
5.  Jakie rodzaje taśm produkowane są z wikliny?
6.  Co to jest peddig?
7.  Do czego używane są w plecionkarstwie materiały podstawowe z tworzyw sztucznych?
8.  Jak należy przechowywać rotang?
9.  Jakie wyroby produkuje się z rafii?
10.  Z  których  podstawowych  materiałów  plecionkarskich  można  wykonać  konstrukcje

mebli?

4.2.3 Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Podziel nie okorowane pręty wiklinowe różnej długości na: krótkie, średnie i długie.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.2.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z Normą Branżową BN-70/9225-07,
4)  podzielić przesortowane według długości pręty wiklinowe na krótkie, średnie i długie,
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
6)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

nie okorowane pręty wiklinowe różnej według długości,

−

Norma Branżowa BN-70/9225-07.

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 2

Podziel nie okorowaną wiklinę na pręty i kije.

Sposób wykonania ćwiczenia

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.2.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z Normą Branżową BN-70/9225-07,
4)  podzielić nie okorowaną wiklinę na pręty i kije,
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
6)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

wiklina nie okorowana,

−

Norma Branżowa BN-70/9225-07.

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Dokonaj podziału taśmy wiklinowej na liczkową i duszkową.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.2.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z Normą Branżową BN-75/9225-08,
4)  rozpoznać taśmę wiklinowa liczkową i duszkową,
5)  rozdzielić taśmy wiklinowe na liczkowe i duszkowe,
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
7)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

taśmy wiklinowe liczkowe i duszkowe,

−

Norma Branżowa BN-75/9225-08.

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 4

Dokonaj podziału taśmy rotangowej na brzegowaną i nie brzegowaną.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.2.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z Normą Branżową BN-73/8460-12,
4)  rozpoznać taśmę rotangową brzegowaną i nie brzegowaną,
5)  rozdzielić taśmę rotangową na brzegowaną i nie brzegowaną,
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
7)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

taśmy rotangowe brzegowane i nie brzegowane,

−

Norma Branżowa BN-73/8460-12.

−

Poradnik dla ucznia.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 5

Przygotuj pasma rafii do wykonania wyplotów.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.2.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  rozpleść warkocze rafii,
4)  zwilżyć rafię,
5)  rozwiesić pasma rafii na drewnianych stojakach,
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
7)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

pasma rafii skręcone w warkocze,

−

pojemnik z wodą do zwilżania rafii,

−

drewniane stojaki do rozwieszania pasm rafii.

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 6

Przygotuj wysuszoną słomę zbożową do wykonania wyplotów.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.2.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  usunąć liście ze źdźbeł,
4)  obciąć kłosy zboża,
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
6)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

wysuszony snop zboża,

−

nożyce, sekatory.

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 7

Przygotuj wiązki prętów wiklinowych okorowanych do przechowywania w magazynie.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.2.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  ułożyć w stertę wiązki okorowanych prętów wiklinowych,
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
5)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

wiązki okorowanych prętów wiklinowych,

−

żerdzie do ułożenia podwyższenia pod stertę,

−

Poradnik dla ucznia.

4.2.4 Sprawdzian postępów

Czy potrafisz? Tak Nie
1) Omówić zastosowanie podstawowych materiałów plecionkarskich? ⁫

⁫

2) Wymienić podstawowe materiały plecionkarskie? ⁫

⁫

3) Wymienić podstawowe plecionkarskie materiały zagraniczne?

⁫

4) Określić cechy prętów wiklinowych nie okorowanych?

⁫

5) Dokonać podziału wikliny na pręty i kije?

⁫

6) Wymienić rodzaje taśm wiklinowych?

⁫

7) Rozróżnić taśmy wiklinowe liczkowe i duszkowe?

⁫

8) Rozróżnić taśmy rotangowe nie brzegowane i brzegowane?

⁫

9) Omówić zastosowanie w plecionkarstwie podstawowych materiałów

z tworzyw sztucznych?

⁫

10) Scharakteryzować warunki przechowywania rotangu?

⁫

11) Przygotować rafię do wyplotów?

⁫

12) Przygotować wysuszoną słomę do wyplotów?

⁫

13) Wybrać podstawowe materiały do wykonania konstrukcji mebli?

⁫

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3. Materiały uzupełniające stosowane w koszykarstwie -

plecionkarstwie

4.3.1. Materiał nauczania

Materiały uzupełniające

Materiały uzupełniające służą do wykonywania funkcjonalnych części wyrobu

plecionkarskiego, w postaci np.: płyty stołu, dna tacki, a ponadto mogą stanowić elementy
torebek i koszyczków lub tapicerowane części mebli.

Tarcica

Tarcicą nazywamy materiały drzewne wyprodukowane w tartaku przez wzdłużne

piłowanie (przetarcie) drewna okrągłego, posiadają obrobione piłą płaszczyzny i czoła oraz
odpowiadają pod względem wymiarów i jakości wymaganiom norm przedmiotowych.
Wyróżniamy tarcicę iglastą i liściastą oraz:

−

tarcicę ogólnego przeznaczenia, o asortymencie dostosowanym do powszechnego użytku
w różnych dziedzinach gospodarki,

−

tarcicę określonego przeznaczenia o dostosowanej do tego przeznaczenia formie
i jakości.

Sklejka

Sklejka jest to płyta sklejona z nieparzystej liczby fornirów- cienkich płatów drewna,

sklejonych klejem pod ciśnieniem. W plecionkarstwie stosuje się sklejkę do wyrobu: płyt
stołów, siedzisk taboretów, półek i innych elementów płytowych w wyrobach o konstrukcji
mieszanej wiklinowo - drzewnej lub trzcinowo - drzewnej.

Płyty pilśniowe

Płyty pilśniowe produkuje się z drewna małowymiarowego, odpadów drzewnych

(np. zrzynków tartacznych) lub innych surowców zawierających włókna lignocelulozowe.
Rozróżnia się płyty pilśniowe:

−

porowate (miękkie),

−

twarde,

−

bardzo twarde.

W plecionkarstwie stosowane są płyty pilśniowe twarde:

−

zwykłe, o powierzchni naturalnej, jednostronnie gładkie,

−

lakierowane, obustronnie pokryte materiałem lakierniczym,

−

laminowane, w których na prawą stronę naprasowano specjalny papier nasączony żywicą
syntetyczną.

W  plecionkarstwie  płyty  pilśniowe  twarde  mają  zastosowanie  podobne  jak  sklejki,  a  płyty
o uszlachetnionej  powierzchni  można  stosować  bezpośrednio,  bez  dodatkowej  obróbki
wykończeniowej.

Płyty wiórowe

Płyty wiórowe wykonane z cząstek drzewnych znajdują zastosowanie w wielu

dziedzinach zastępując tarcicę i tradycyjne płytowe materiały drzewne. W plecionkarstwie
płyty te mogą być wykorzystywane głównie do produkcji elementów płytowych w meblach
o konstrukcji mieszanej, np. wiklinowo- drzewnej.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Materiały drzewne i drewnopochodne należy przechowywać w specjalnie do tego celu

przystosowanych  stałych  magazynach  zamkniętych.  Tarcicę  suchą  należy  składać  na
dokładnie  wypoziomowanych  legarach,  w  stosach  o  wysokości  do    2,5-3  m.  Sklejkę,  płyty
pilśniowe,  wiórowe  należy  przechowywać  w  magazynach  ogrzewanych  wyposażonych
w urządzenia  do  wymiany  powietrza  i  ogrzewania.  Temperatura  w  magazynie  nie  powinna
przekraczać  15

C, a wilgotność powietrza powinna wynosić około 80%. Płyty układa się

w poziome stosy na suchych, płaskich podkładach w sposób zabezpieczający przed
wyginaniem i zarysowaniem powierzchni, szczególnie płyt lakierowanych i laminowanych.
Dokładne omówienie materiałów drzewnych i drewnopochodnych zamieszczono w Jednostce
modułowej 742[02].01.05.

Tworzywa sztuczne

Tworzywa sztuczne: folia galanteryjna z nieplastyfikowanego PCW produkowana jest

jako bezbarwna  lub  barwiona, gładka  lub z wysokim połyskiem; płyty dekoracyjne Unilam,
wśród  których  wyróżniamy  płyty:  symetryczne,  w  których  obie  powierzchnie  pokryte  są
papierem  dekoracyjnym  nasyconym  żywicą;  asymetryczne,  przeznaczone  do  naklejania  na
inną płytę; przeciwprężne, które stosuje się jako warstwę przeciwdziałającą odkształceniu się
np. płyty wiórowej.

Szkło

Szkło wykorzystywane w plecionkarstwie należy do grupy szkła płaskiego, w której

wyróżnia  się  płyty  szklane:  bezbarwne,  barwne,  wzorzyste,  matowe,  zbrojone.  Szkło
w plecionkarstwie stosowane jest na płyty stołów, półki oraz na dna tacek.
Szkło  płaskie  przechowuje  się  w  magazynach  krytych,  w  skrzyniach  ustawionych  na
dłuższym  boku  pionowo  lub  luzem,  ustawiając  poprzekładane  gładkim  papierem  płyty
szklane na stojakach.

Tkaniny

Tkaniny stosowane w plecionkarstwie służą do wykonywania tapicerowanych siedzisk

taboretów, krzeseł, foteli. Są to tkaniny meblowe: obiciowe, przeznaczone na zewnętrzne
powierzchnie mebli oraz tkaniny wewnętrzne, przeznaczone do wykonywania wewnętrznych
warstw tapicerowanych części mebli.
Tkaniny w czasie magazynowania należy zabezpieczyć przed zatłuszczeniem, zabrudzeniem,
uszkodzeniem, płowieniem, powinny być układane na drewnianych regałach w suchych
i przewiewnych pomieszczeniach.

Tektury i kartony

Tektury i kartony stosowane są do wykładania wnętrz torebek i koszyków. Znalazły tu

zastosowanie tektury i kartony introligatorskie o powierzchni matowej lub gładkiej.
Materiały papiernicze należy przechowywać w magazynach zamkniętych, suchych,
przewiewnych, ogrzewanych, w opakowaniach fabrycznych, ułożone na regałach lub
drewnianych podestach.

Skóry galanteryjne

Skóry galanteryjne (zaliczane do skór miękkich) znalazły w plecionkarstwie

zastosowanie przy wyrobie torebek, koszyczków damskich jako materiał służący do
wykonywania pokryw, uchwytów, elementów zdobniczych.
Magazynowane powinny być w pomieszczeniach zamkniętych, w temperaturze 5-15

i wilgotności 50-70%, rozłożone na drewnianych regałach jedna na drugiej do wysokości 1 m,
z dala od ścian magazynu i urządzeń grzewczych.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jaką rolę pełnią uzupełniające materiały plecionkarskie?
2.  Co to jest sklejka?
3.  Jakie zastosowanie w wyrobach plecionkarskich mają płyty wiórowe ?
4.  Jakich  uzupełniających  materiałów  plecionkarskich  można  użyć  do  wykonania  płyty

stołu ?

5. Do czego wykorzystuje się tkaniny w wyrobach plecionkarskich?
6. W jakich warunkach należy przechowywać materiały drzewne i drewnopochodne?

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Spośród próbek materiałów drzewnych i drewnopochodnych wybierz sklejkę.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.3.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z charakterystyką wybranych materiałów drzewnych i drewnopochodnych,
4)  zapoznać się z próbkami materiałów drzewnych i drewnopochodnych,
5)  wybrać sklejkę,
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
7)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

próbki materiałów drzewnych i drewnopochodnych.

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 2

Spośród próbek płyt pilśniowych wybierz płytę pilśniową laminowaną.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.3.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z opisem płyt pilśniowych,
4)  zapoznać się z próbkami płyt pilśniowych,
5)  wybrać płytę pilśniową laminowaną,
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
7)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

próbki płyt pilśniowych.

−

Poradnik dla ucznia.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 3

Określ, czy warunki magazynowania materiałów drzewnych i drewnopochodnych

w zaprezentowanym magazynie zakładu produkcyjnego są prawidłowe.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.3.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z warunkami magazynowania materiałów drzewnych i drewnopochodnych,
4)  zwiedzić pomieszczenie magazynowe i zapoznać się ze sposobem magazynowania

materiałów drzewnych i drewnopochodnych i drewnopochodnych,

5) wypełnić karty pracy „Magazynowanie materiałów drzewnych i drewnopochodnych”,
6) określić, czy warunki magazynowania materiałów drzewnych i drewnopochodnych

w magazynie zakładu produkcyjnego są prawidłowe,

7) zaprezentować wykonane ćwiczenie,
8) dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

karty pracy „Magazynowanie materiałów drzewnych i drewnopochodnych”,

−

magazyn materiałów drzewnych i drewnopochodnych.

−

Poradnik dla ucznia.

−

literatura z rozdziału 6

Ćwiczenie 4

Spośród przedstawionych materiałów uzupełniających wybierz materiały do wykonania

płyty stołu.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.3.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z opisami wybranych materiałów uzupełniających,
4)  zapoznać się z przedstawionymi materiałami uzupełniającymi,
5)  wybrać materiały do wykonania płyty stołu,
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
7)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

próbki materiałów uzupełniających,

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 5

Spośród przedstawionych materiałów uzupełniających wybierz materiały do wykonania

dna tacy wiklinowej.

Sposób wykonania ćwiczenia

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.3.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z charakterystyką przedstawionych materiałów uzupełniających,
4)  zapoznać się z przedstawionymi materiałami uzupełniającymi,
5)  zapoznać się z modelami i wyrobami wzorcowymi tacek wiklinowych na dnie z płyty,
6)  wybrać materiały do wykonania  dna tacy,
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
8)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

próbki materiałów uzupełniających,

−

Poradnik dla ucznia.

4.3.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz? Tak Nie
1) Określić znaczenie materiałów uzupełniających?

⁫ ⁫

2) Wymienić materiały uzupełniające drzewne i drewnopochodne?

⁫

3) Rozpoznać sklejkę?

⁫

4) Podać zastosowanie płyt wiórowych w wyrobach plecionkarskich?

⁫

5) Wybrać materiały uzupełniające do wykonania płyty stołu?

⁫

6) Objaśnić zastosowanie tkanin w wyrobach plecionkarskich?

⁫

7) Określić warunki przechowywania materiałów drzewnych

i drewnopochodnych?

⁫

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4. Materiały pomocnicze stosowane w koszykarstwie -

plecionkarstwie

4.4.1. Materiał nauczania

Materiały pomocnicze

służą do łączenia elementów wyrobu, wykańczania,

uszlachetniania i zdobienia wyrobów. Niektóre materiały pomocnicze mogą być zastąpione
przez inne, np. zamknięcia, zawiasy metalowe można zastąpić elementami wykonanymi
z wikliny.

Kleje

Kleje używane w plecionkarstwie można podzielić na: kleje naturalne (pochodzenia

zwierzęcego i roślinnego) i kleje syntetyczne.

Kleje pochodzenia zwierzęcego dzielimy na:

−

kleje  glutynowe  (kostne,  skórne,  rybie),  o  charakterystycznym  zapachu  i  barwie  od
jasnożółtej  do  ciemnobrązowej,  stosowane  są  do  trwałego  łączenia  elementów
i materiałów  drewnopochodnych  oraz  wytworów  papierniczych  ze  sobą  i  z  drewnem
(stosowanie na gorąco);

−

kleje kazeinowe, o zapachu twarogu, stosowane do klejenia drewna, wytworów
papierniczych, tkanin z drewnem lub tekturą (stosowanie na zimno).

Kleje pochodzenia roślinnego stosowane w plecionkarstwie to kleje kauczukowe, które

stosowane są do łączenia gumy, metalu, drewna, tworzyw sztucznych, skóry, tkanin.

Kleje syntetyczne dzielimy na:

−

kleje  mocznikowe,  o  intensywnym  zapachu  formaliny  stosowane  są  do  oklejania
elementów  płytowych  z  drewna  i  materiałów  drewnopochodnych,  do  klejenia  złączy
konstrukcyjnych w elementach z drewna (stosowanie na zimno i na gorąco);

−

kleje  epoksydowe  odznaczają  się  wyjątkowo  dobrą  przyczepnością  i  wytrzymałością
połączenia, stosowane są do klejenia  metali, tworzyw sztucznych, szkła, drewna oraz do
łączenia tych materiałów w kombinacjach ze sobą;

−

kleje polioctanowinylowe stosowane są do klejenia montażowego, klejenia tworzyw

sztucznych, tkanin, skóry między sobą i z drewnem;

−

kleje neoprenowe mają dobrą przyczepność do wielu materiałów, działają na zimno, dają
elastyczną spoinę.

Kleje powinny być przechowywane w specjalnych pomieszczeniach, w warunkach

zabezpieczających je przed zniszczeniem, utratą żywotności, najlepiej w opakowaniach
fabrycznych, z zachowaniem warunków bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

Barwniki

Barwniki w plecionkarstwie służą do barwienia materiałów wyplotowych pochodzenia

roślinnego oraz elementów z drewna i materiałów drewnopochodnych. Barwniki dzielimy na:
naturalne oraz syntetyczne.

Barwniki naturalne (pochodzenia roślinnego, zwierzęcego i kopalne) to:

−

kurkumina - barwnik żółty,

−

santalina - barwnik czerwony,

−

indygotyna - barwnik niebieski,

−

sepia- barwnik brunatny,

−

brunat kasselski - barwa orzecha,

−

brunat Bismarcka - barwa mahoniu.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Barwniki te zostały obecnie wyparte przez barwniki syntetyczne.

Barwniki

syntetyczne

charakteryzują

się

dużą

gamą

kolorów

łatwością

przygotowywania roztworów barwiących wodnych lub alkoholowych oraz możliwością
mieszania barwników dla uzyskania odpowiedniego koloru.
Wyróżniamy barwniki syntetyczne:

−

bezpośrednie, do barwienia powierzchniowego;

−

kwasowe; do wgłębnego barwienia drewna;

−

zasadowe charakteryzujące się dużą jaskrawością i czystością kolorów;

−

barwniki do drewna imitujące gatunki drewna, np. barwnik orzechowy.

Barwniki należy przechowywać w suchych pomieszczeniach, ustawione na półkach,

w opakowaniach fabrycznych.

Lakiery, politury, farby i emalie należą do grupy materiałów malarskich zwanej

wyrobami lakierowymi.

Farby
Ze względu na zastosowanie rozróżnia się farby:

−

do gruntowania, przeznaczone do bezpośredniego nakładania na podłoże w celu
zwiększenia przyczepności wierzchniej warstwy malarskiej;

−

farby nawierzchniowe, tworzące tę wierzchnią warstwę.

Farby nawierzchniowe olejne i syntetyczne produkowane są w różnych kolorach. Powłoki

otrzymane z tych farb nie dają zadowalających efektów, gdyż nie można uzyskać
wykończenia o wysokim połysku. Farby nanosi się pędzlem.

Emalie

Emalie możemy podzielić na:

−

olejne, dające powłoki barwne, o dobrym połysku, wodoodporne i elastyczne, których
używa się do malowania elementów z drewna, metali, uprzednio zagruntowanych;

−

nitrocelulozowe, dające powłoki odznaczające się wysokimi walorami estetycznymi,
jasnymi, czystymi kolorami;

−

ftalowe, dające powłoki twarde, połyskujące, odporne na wodę, mydło, służą do
ostatecznego malowania elementów z drewna i tworzyw drzewnych.

Lakiery

Lakiery dają powłoki przejrzyste, bezbarwne lub zabarwione.

Wyróżniamy lakiery:

−

olejne, stosowane do przezroczystego wykończania wyrobów użytkowanych na wolnym
powietrzu;

−

nitrocelulozowe (bezbarwne i kolorowe);

−

chemoutwardzalne (dwuskładnikowe), które twardnieją po dodaniu utwardzacza do
zasadniczego składnika.

Politury

Politury służą do przezroczystego wykańczania wyrobów.

Wyróżniamy politury:

−

spirytusowe (żywice rozpuszczone w alkoholu etylowym);

−

nitropolitury (żywice rozpuszczone w rozpuszczalnikach).

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Do stężenia roboczego politury rozcieńcza się alkoholem etylowym (np. spirytusem
denaturowanym). Politury nanosi się na wykańczane powierzchnie ręcznie za pomocą
tamponu.

Farby, lakiery, emalie należy przechowywać w specjalnych pomieszczeniach, suchych,

przewiewnych,

fabrycznych

opakowaniach,

zachowaniem

bezpieczeństwa

przeciwpożarowego.

Druty

Druty stosowane w produkcji wyrobów plecionkarskich stosowane są do wzmocnienia

wyplotów i uchwytów, zwłaszcza w koszach oraz do wykonywania złączy i zamknięć
plecionkarskich (druty stalowe). Drut sprężynowy może służyć do wyrobu zawiasów
sprężynowych do koszy z wiekiem.

Okucia

Okucia są ważnym elementem niektórych wyrobów plecionkarskich, np.: koszyków

i torebek  damskich,  koszy  gospodarczych  i  przemysłowych.  W  plecionkarstwie  stosuje  się
okucia meblowe, kaletnicze, rymarskie, do galanterii skórzanej.
Ze względu na funkcję w gotowym wyrobie okucia dzielimy na:
- zamykające (zamki, sprzączki),
- łączące (zawiasy),
- zabezpieczające (oczka do zabezpieczania otworów w tkaninie lub skórze),
-  uchwyty.

Łączniki metalowe

Gwoździe i nity stosowane w plecionkarstwie należą do łączników stosowanych

w stolarstwie, tapicerstwie, produkcji galanterii kaletniczej.

Skobelki

Skobelki służą do przymocowywania drutów, siatek itp elementów do konstrukcji

z drewna.

Zszywki

Zszywki służą do mocowania materiałów za pomocą pistoletów pneumatycznych.

Do mocowania grubszych materiałów używa się zszywek do głębokiego tłoczenia,
do mocowania materiałów cieńszych zszywek do płytkiego tłoczenia.

Wkręty

Wkręty do drewna dzielimy na wkręty z łbem stożkowym płaskim, stożkowym

soczewkowym, kulistym. Wszystkie typy wkrętów produkuje się w takich samych
wymiarach: od 6-100 mm długości i od 1,6-8,0 grubości nie gwintowanej części rdzenia.

Materiały metalowe powinny być przechowywane w pomieszczeniach zabezpieczonych

przed wilgocią, z dala od materiałów chemicznych, ułożone na regałach lub podkładach
drewnianych, w opakowaniach fabrycznych (okucia, łączniki metalowe).

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Do czego służą pomocnicze materiały plecionkarskie?
2.  Jakie kleje stosowane są w koszykarstwie - plecionkarstwie?
3.  Jakie barwniki stosowane są w koszykarstwie-plecionkarstwie?
4.  Które pomocnicze materiały plecionkarskie zaliczamy do łączników metalowych?
5.  Które  pomocnicze  materiały  plecionkarskie  służą  do  przezroczystego  wykańczania

wyrobów koszykarsko-plecionkarskich?

6. W jakich warunkach należy przechowywać pomocnicze materiały plecionkarskie

wykonane z metalu?

4.4.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Spośród klejów naturalnych wybierz klej kazeinowy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.4.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z charakterystyka klejów naturalnych,
4)  zapoznać się z zestawem klejów naturalnych,
5)  wybrać klej kazeinowy spośród innych klejów naturalnych,
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
7)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

zestaw klejów naturalnych.

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 2

Przygotuj roztwór wodny barwnika do drewna w kolorze orzecha.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.4.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z instrukcją wykonania na opakowaniu barwnika,
4)  zastosować się do instrukcji,
5)  przygotować roztwór wodny barwnika do drewna w kolorze orzecha,
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
7)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

barwnik do drewna w kolorze orzecha w oryginalnym opakowaniu,

−

miarka do odmierzenia ilości barwnika,

−

pojemnik do przygotowania roztworu,

−

pojemnik z wodą,

−

mieszadło.

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Dokonaj podziału łączników metalowych na: gwoździe, nity, zszywki, skobelki, wkręty.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.4.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  rozpoznać i nazwać łączniki metalowe: gwoździe, nity, zszywki, skobelki, wkręty
4)  podzielić łączniki metalowe na: gwoździe, nity, zszywki, skobelki, wkręty,
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
6)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

zestaw łączników metalowych,

−

pudełka na łączniki metalowe,

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 4

Spośród przedstawionych materiałów malarskich wybierz te, które dają powłoki

przezroczyste.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.4.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z zestawem materiałów malarskich,
4)  wybrać materiały malarskie dające powłoki przezroczyste,
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
6)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

zestaw materiałów malarskich.

−

Poradnik dla ucznia,

−

literatura z rozdziału 6.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.5. Wady techniczne materiałów koszykarsko-plecionkarskich

4.5.1. Materiał nauczania

Wady techniczne materiałów koszykarsko - plecionkarskich

Wady techniczne wikliny powstają głównie na plantacjach w czasie wzrostu pędów lub

w wyniku niewłaściwie przeprowadzonych procesów technologicznych.

Wady dzieli się na grupy zależnie od przyczyn ich powstawania:

−

wady budowy - wszelkie zniekształcenia materiałów, powstałe w czasie wzrostu pędów
wiklinowych, takie jak: guzy, krzywizny, rozgałęzienia, sęki, spirale (Rys. 10- 13);

Rys. 10. Guz i sposób pomiaru [4, s. 61] Rys. 11. Krzywizna i sposób pomiaru [4, s. 61]

Rys. 12. Sęk sposób pomiaru [4, s. 62] Rys. 13. Spirala i sposób pomiaru [4, s. 62]

−

uszkodzenia spowodowane przez owady: nadżerki (Rys. 14), pierścienie (Rys. 15), żer
miazgówki

Rys. 14. Nadżerka i sposób pomiaru [4, s. 64] Rys. 15. Pierścienie [4, s. 65]

Rys. 16. Żer miazgówki i sposób pomiaru [4, s. 65]

−

zranienia - wady takie, jak: martwica, rak (Rys. 17), uszkodzenia gradowe (Rys, 18),
zdarcie kory wywołane przez czynniki mechaniczne;

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 17. Rak [4, s. 65] Rys. 18. Uszkodzenie gradowe i sposób pomiaru [4, s. 65]

−

zabarwienia- zaparzenia w postaci rdzawobrunatnych plam, smug na powierzchni
i przekroju oraz zasinienia w postaci sinoczarnych plam i smug lub całkowitego pokrycia
powierzchni;

−

zakażenia spowodowane przez grzyby- spowodowane brakiem konserwacji lub
niewłaściwym przechowywaniem materiałów, występują w postaci pleśni i zgnilizny;

−

wady obróbki- haki, niedokorowanie, pęknięcie podłużne, skolankowanie (Rys. 19),
uszkodzenie czuba, zadzior (Rys. 20), zeschnięcie, złamanie.

Rys. 19. Skolankowanie [4, s. 68] Rys. 20. Zadziory [4, s. 68]

Taśmy wiklinowe mogą mieć te same wady techniczne co wiklina użyta do ich produkcji,

natomiast w wyniku obróbki taśmy mogą powstać wady takie jak:

−

przewężenia,

−

nierówna grubość taśm,

−

zabrudzenia,

−

mechowatość,

−

otarcie,

−

nacięcie.

Wady techniczne rotangu uwzględniane przy ocenie jakościowej to:

−

pleśń,

−

zgnilizna,

−

zaparzenie,

−

nadżerka,

−

odprysk,

−

bruzdowatość (Rys. 21),

−

harmonijka (Rys. 22),

−

niedocięcie,

−

otarcie.

Rys. 21. Bruzdkowatość [8, s. 3] Rys. 22. Harmonijka [8, s. 3]

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wady występujące na taśmach rotangopochodnych to:

−

rozwarstwienie i zagiętka taśmy,

−

niedoczyszczenie,

−

włochatość,

−

przewężenie,

−

wgniecenie,

−

otarcie.
Przy ocenie jakościowej rogożyny plecionkarskiej bierze się pod uwagę takie wady jak:

−

występowanie czubów i łodyg kwiatowych,

−

zanieczyszczenia,

−

sówkowatość,

−

zaparzenia,

−

zbutwienie,

−

uszkodzenia mechaniczne,

−

przesuszenie,

−

suchość pozorną.

4.5.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Kiedy mogą powstać wady techniczne materiałów koszykarsko-plecionkarskich?
2.  Jakie wyróżniamy grupy wad technicznych materiałów koszykarsko-plecionkarskich?
3.  Jakie  mogą  być  przyczyny  powstawania  wad  technicznych  materiałów  koszykarsko  -

plecionkarskich?

4.  Jakie wyróżniamy wady budowy wikliny?
5.  Jakie wyróżniamy wady wikliny spowodowane przez szkodniki owadzie?
6.  Jakie wady mogą powstać przy obróbce wikliny?
7.  Jakie wyróżniamy wady techniczne rotangu i materiałach rotangopochodnych?

4.5.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przyporządkuj zaprezentowane wady wikliny, do poszczególnych grup wad

technicznych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.5.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  przyporządkować  wady  wikliny  przedstawione  na  ilustracjach,  do  poszczególnych  grup

wad technicznych wypisanych na kartonach,

4)  nakleić ilustracje na kartony z nazwami grup wad technicznych wikliny,
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
6)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

kartony z nazwami grup wad technicznych,

−

ilustracje przedstawiające wady techniczne wikliny,

−

Poradnik dla ucznia.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Spośród prętów wiklinowych wybierz te, które posiadają wady obróbki.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.5.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z Normami Branżowymi: BN-70/9225-04, BN-74/9225-06,
4)  przestrzegać przepisów bhp,
5)  dokładnie obejrzeć przedstawione pręty wiklinowe,
6)  wybrać pręty wikliny z wadami obróbki,
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
8)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

pręty wikliny z różnymi wadami,

−

Norma Branżowa BN-70/9225-04,

−

Norma Branżowa BN-74/9225-06,

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Spośród prętów wiklinowych wybierz te, które posiadają wady budowy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.5.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z Normami Branżowymi: BN-70/9225-04, BN-74/9225-06,
4)  przestrzegać przepisów bhp,
5)  dokładnie obejrzeć przedstawione pręty wiklinowe,
6)  wybrać pręty wikliny z wadami budowy,
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
8)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

pręty wikliny z różnymi wadami,

−

Norma Branżowa BN-70/9225-04,

−

Norma Branżowa BN-74/9225-06,

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 4

Wskaż dwie wady na prętach rotangowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.4.1.),
2) zorganizować stanowisko pracy,

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3)  zapoznać się z Normą Branżową BN-73/8460-12,
4)  przestrzegać przepisów bhp,
5)  dokładnie obejrzeć przedstawione pręty rotangowe,
6)  wskazać dwie wady na prętach rotangowych,
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
8)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

pręty rotangowe z wadami,

−

Norma Branżowa BN-73/8460-12,

−

Poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 5

Dokonaj oceny jakości liczkowej taśmy wiklinowej.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania (rozdział 4.4.1.),
2)  zorganizować stanowisko pracy,
3)  zapoznać się z Normą Branżową BN-75/9225-08,
4)  przestrzegać przepisów bhp,
5)  dokładnie obejrzeć przedstawioną liczkową taśmę wiklinową,
6)  dokonać oceny jakości liczkowej taśmy wiklinowej,
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie,
8)  dokonać oceny poprawności i dokładności wykonania ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

wiązka liczkowej taśmy wiklinowej,

−

Norma Branżowa BN-75/9225-08.

−

Poradnik dla ucznia.

4.5.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz? Tak Nie
1) Wymienić przyczyny powstawania technicznych wad

materiałów koszykarsko- plecionkarskich?

⁫

2) Podać grupy wad technicznych materiałów koszykarsko -

plecionkarskich?

⁫

3) Rozpoznać wady budowy wikliny?

⁫

4) Wymienić wady wikliny spowodowane przez owady-szkodniki?

⁫

5) Rozpoznać wady spowodowane nieprawidłową obróbką wikliny?

⁫

6) 6) Rozpoznać wady techniczne występujące na rotangu i materiałach

rotangopochodnych?

⁫

7) Ocenić jakość taśm wiklinowych liczkowych?

⁫

8) Korzystać z Norm Branżowych?

⁫

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.  Test  zawiera  23  zadania  o  różnym  stopniu  trudności.  Są  to  zadania:  otwarte  na  które

należy udzielić krótkiej odpowiedzi pisemnej lub w formie rysunku (zadania: 1, 4, 8,12,
14, 20) i wielokrotnego wyboru, gdzie tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa (zadania:
2. 3, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 23).

5. Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej

rubryce znak X lub wpisując prawidłową odpowiedź. W przypadku pomyłki błędną
odpowiedź zaznacz kółkiem, a następnie ponownie zakreśl odpowiedź prawidłową.

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
7. Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego

rozwiązanie na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny.

8. Na rozwiązanie testu masz 90 min.

Powodzenia

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Przy rozpoznawaniu gatunków wikliny w czasie wzrostu porównuje się takie cechy jak:

……………………………………………………………………………

2. Wierzba krzewiasta przedstawiona na rysunku to wierzba:

a)  migdałowa.
b)  amerykanka.
c)  konopiana.
d)  purpurowa.

3. Na kije wiklinowe uprawiana jest wierzba:

a)  migdałowa.
b)  amerykanka.
c)  konopiana.
d)  purpurowa.

___________________________________________________________________________

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko...........................................................................................................

Rozpoznawanie gatunków i odmian wierzby krzewiastej oraz innych
surowców i materiałów stosowanych w produkcji koszykarsko -
plecionkarskiej

Zakreśl poprawną odpowiedź lub wpisz odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punktacja

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

21.

22.

23.

Razem: