background image

WARTO WIEDZIEĆ

WETERYNARIA W PRAKTYCE

70

www.weterynaria.elamed.pl

MARZEC-KWIECIEŃ • 2/2007

mgr inż. Katarzyna Świąder

Biuro Higieny Środków Spożywczych Pochodzenia Zwierzęcego, Główny Inspektorat Weterynarii, Warszawa

Należy podkreślić, iż laboratoria Zakładów Higieny Wetery-

naryjnej posiadają certyfikaty akredytacji wydawane przez Pol-
skie Centrum Akredytacyjne, co podnosi wiarygodność uzy-
skiwanych wyników badań oraz zapewnia efektywniejsze za-
rządzanie laboratorium.

Pracownicy ZHW posiadają wysokie kwalifikacje i wciąż 

się doszkalają, uczestnicząc w licznych szkoleniach i specjali-
zacjach. W roku 2005 na ogólną liczbę 1067 osób zatrudnio-
nych w 16 Zakładach Higieny Weterynaryjnej oraz ich placów-
kach terenowych wchodzących w skład Inspekcji Weterynaryj-
nej zatrudnionych było 454 osób z wyższym wykształceniem, 
w tym:

•  168 lekarzy weterynarii, 

• 14 magistrów,

• 1 inżynier,

•  3 profesorów doktorów habilitowanych,

•  1 doktor habilitowany,

• 2 docentów,

• 29 doktorów, w tym 19 doktorów nauk weterynaryjnych, 

1 doktor nauk medycznych, 4 doktorów nauk rolniczych, 
3 doktorów nauk chemicznych i 1 doktor nauk przyrodni-
czych,

•  5 osób po podyplomowym studium diagnostyki laboratoryjnej.

Wszyscy lekarze weterynarii zatrudnieni w laboratoriach we-

terynaryjnych mają możliwość uzyskania specjalizacji zawodo-

Weterynaryjna diagnostyka laboratoryjna poprzez mo-
nitorowanie skażeń żywności pochodzenia zwierzęcego 
substancjami toksycznymi, lekami, antybiotykami, hor-
monami i metalami ciężkimi oraz diagnozowanie cho-
rób zakaźnych zwierząt, w tym chorób odzwierzęcych, 
służy zapewnieniu ochrony zdrowia zwierząt i zdrowia 
publicznego.

Weterynaryjna
diagnostyka
laboratoryjna

W strukturach Inspekcji Weterynaryjnej diagnostyką wetery-
naryjną zajmuje się 16 regionalnych Zakładów Higieny Wetery-
naryjnej (1 laboratorium w każdym z województw) oraz 16 pod-
ległych im pracowni i oddziałów, a także Państwowy Instytut
Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, 
jako laboratorium referencyjne. Wszelkie informacje dotyczą-
ce lokalizacji oraz zakresu wykonywanych badań przez Zakłady 
Higieny Weterynaryjnej są dostępne na stronach internetowych 
Głównego Inspektoratu Weterynarii: www.wetgiw.gov.pl.

Zakres działalności Zakładów Higieny Weterynaryjnej 
obejmuje:

•  wykonywanie rozpoznawczych badań laboratoryjnych;

•  monitorowanie występowania chorób zakaźnych; 

•  diagnostykę laboratoryjną chorób zakaźnych, pasożytniczych 

i grzybiczych; 

•  badanie surowców oraz produktów spożywczych pochodze-

nia zwierzęcego;

• badanie środków żywienia zwierząt i komponentów stoso-

wanych do ich produkcji;

• prowadzenie badań kontrolnych występowania zakażeń 

zwierząt oraz pozostałości niedozwolonych substancji 
chemicznych, biologicznych i skażeń promieniotwórczych 
w tkankach zwierząt rzeźnych, mięsie, środkach spożyw-
czych pochodzenia zwierzęcego i niejadalnych surowcach 
zwierzęcych; kontrolę pozostałości chemicznych, biologicz-
nych, leków i skażeń promieniotwórczych u zwierząt żywych 
w tkankach lub narządach zwierząt po uboju i w produktach 
spożywczych, a także środkach żywienia zwierząt objętych 
nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej. 

ZHW wykonują badania urzędowe zlecane przez:

•  wojewódzkich lekarzy weterynarii, 

•  powiatowych lekarzy weterynarii,

•  granicznych lekarzy weterynarii,

•  prywatnie praktykujących lekarzy weterynarii wyznaczonych 

do wykonywania czynności urzędowych.
Ponadto wykonują działalność konsultacyjno-doradczą oraz 

badania zlecane przez osoby fizyczne i prawne. 

Schemat weterynaryjnych laboratoriów diagnostycznych w Polsce 

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Państwowy Instytut 

Weterynaryjny

– laboratorium referencyjne

Główny Lekarz 

Weterynarii

Wojewódzcy lekarze 

weterynarii

16 laboratoriów regionalnych 

– Zakłady Higieny Weterynaryjnej

background image

WARTO WIEDZIEĆ

WETERYNARIA W PRAKTYCE

71

www.weterynaria.elamed.pl

MARZEC-KWIECIEŃ • 2/2007

wej w zakresie laboratoryjnym, a pracownicy z wykształceniem 
wyższym innym niż weterynaryjne oraz laboranci medyczni 
doskonalenia wiedzy zawodowej – na kursach specjalistycz-
nych organizowanych przez Państwowy Instytut Weterynaryj-
ny w Puławach.

Wśród pracowników Zakładów Higieny Weterynaryjnej 87 osób 
ma specjalizację w następujących kierunkach:

•  diagnostyka laboratoryjna – 6 osób,

•  choroby ryb – 1 osoba,

•  choroby drobiu i ptaków ozdobnych – 8 osób,

•  rozród zwierząt – 3 osoby,

•  weterynaryjna diagnostyka laboratoryjna – 42 osoby,

•  choroby owadów użytkowych – 3 osoby,

•  higiena zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzę-

cego – 11 osób,

• higiena środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego 

– 1 osoba,

•  epizootiologia i administracja weterynaryjna – 5 osób,

•  mikrobiologia – 2 osoby,

•  prewencja weterynaryjna i higiena pasz – 4 osoby,

•  choroby zwierząt futerkowych – 1 osoba,

•  choroby psów i kotów – 1 osoba.

Nadzór nad jakością badań wykonywanych przez laborato-

ria ZHW pełnią laboratoria Państwowego Instytutu Wetery-
naryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach 
będące laboratoriami referencyjnymi. Laboratoria referencyjne 
są laboratoriami odwoławczymi, uprawnionymi na podstawie 
przepisów o systemie oceny zgodności i akredytacji, stosujący-
mi w zakresie oceny jakości zdrowotnej żywności wiarygodne 
metody badań potwierdzone w systemie badań międzylabora-
toryjnych. Sprawują zwierzchnią i wiodącą rolę w badaniach 
jakości zdrowotnej żywności. 

Do zadań laboratorium referencyjnego należy:

•  ujednolicanie wymagań i metod badawczych,

•  sprawdzanie jakości preparatów diagnostycznych używanych 

do badań,

•  organizacja okresowych testów porównawczych poszczegól-

nych metod badawczych stosowanych przez laboratoria,

•  prowadzenie szkoleń pracowników laboratoriów, 

• prowadzenie badań laboratoryjnych mających na celu po-

twierdzenie wyników badań przeprowadzonych przez labo-
ratoria, 

•  gromadzenie i przetwarzanie danych dotyczących wyników 

badań laboratoryjnych.

Wyniki badań przeprowadzanych w urzędowych laborato-
riach weterynaryjnych są podstawą dla Inspekcji Weteryna-
ryjnej (IW) do wydawania decyzji administracyjnych zarówno 
w sprawie chorób zakaźnych zwierząt, żywności pochodzenia 
zwierzęcego niespełniającej wymogów pełnego bezpieczeń-
stwa dla konsumentów, jak też materiału biologicznego, środ-
ków żywienia zwierząt i niejadalnych produktów zwierzęcych. 
Wyniki te są również niezbędne dla bezpiecznego eksportu 
oraz importu żywych zwierząt oraz produktów pochodzenia 
zwierzęcego. 

‰

lek. wet. Katarzyna Świąder

Biuro Higieny Środków Spożywczych

Pochodzenia Zwierzęcego

Główny Inspektorat Weterynarii

00-930 Warszawa

ul. Wspólna 30