Technik_elektroniki_medycznej_322[18].Z2_03

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Przykładowe scenariusze zajęć

5. Ćwiczenia

5.1. Podstawy ultrasonografii

5.1.1. Ćwiczenia

5.2. Rentgenodiagnostyka

5.2.1. Ćwiczenia

5.3. Podstawy tomografii komputerowej. Pozytonowa tomografia emisyjna

5.3.1. Ćwiczenia

5.4. Tomografia rezonansu magnetycznego. Medycyna nuklearna

5.4.1. Ćwiczenia

5.5. Lasery. Termografia. Materiały biomedyczne

5.5.1. Ćwiczenia

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia

7. Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Przekazuję Państwu Poradnik dla nauczyciela „Stosowanie metod diagnostycznych

i terapeutycznych w medycynie” 322[18].Z2.03, który będzie pomocny w prowadzeniu zajęć
dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie technik elektroniki medycznej.

W poradniku zamieszczono:

−

wymagania wstępne,

−

wykaz umiejętności, jakie uczeń opanuje podczas zajęć,

−

przykładowe scenariusze zajęć,

−

propozycje ćwiczeń, które mają na celu ukształtowanie u uczniów umiejętności
praktycznych,

−

ewaluację osiągnięć ucznia,

−

wykaz literatury, z jakiej moŜna korzystać podczas zajęć,

Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone róŜnymi metodami ze szczególnym
uwzględnieniem:

−

pokazu z objaśnieniem,

−

metody tekstu przewodniego,

−

metody projektów,

−

ćwiczeń praktycznych.
Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróŜnicowane, począwszy od

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej.

W celu przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, nauczyciel

moŜe posłuŜyć się zamieszczonym w rozdziale 6 zestawem zadań testowych, zawierającym
róŜnego rodzaju zadania.
W tym rozdziale podano równieŜ:

−

plan testu w formie tabelarycznej,

−

punktacje zadań,

−

propozycje norm wymagań,

−

instrukcję dla nauczyciela,

−

instrukcję dla ucznia,

−

kartę odpowiedzi,

−

zestaw zadań testowych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Schemat układu jednostek modułowych

322[18].Z2.01

Analizowanie funkcjonowania

organizmu człowieka

322[18].Z2.02

Analizowanie praw i zjawisk fizyki

wykorzystywanych w medycynie

322[18].Z2

Podstawy diagnostyki

i terapii

322[18].Z2.03

Stosowanie metod diagnostycznych

i terapeutycznych

w medycynie

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

zastosować terminologię medyczną dotyczącą procesu diagnostyczno–terapeutycznego,

−

wyjaśnić zasady obrazowania przy uŜyciu promieniowania rentgenowskiego,

−

wyjaśnić zasady obrazowania przy uŜyciu ultradźwięków,

−

wyjaśnić zasady obrazowania przy uŜyciu fal radiowych,

−

wyjaśnić zasady obrazowania przy uŜyciu izotopów promieniotwórczych,

−

wyjaśnić zasady diagnostyki i terapii fotodynamicznej,

−

przedstawić oddziaływanie promieniowania laserowego na poziomie tkanki,

−

zastosować podstawowe metody pomiaru aktywności biologicznej organizmu człowieka,

−

przedstawić moŜliwości współczesnych metod diagnostyki obrazowej,

−

scharakteryzować róŜne metody terapii w medycynie,

−

wymienić zastosowanie róŜnych rodzajów promieniowania w lecznictwie,

−

zastosować przepisy prawa dotyczące ochrony radiologicznej,

−

scharakteryzować efekty biostymulacji,

−

zidentyfikować

fizyczne

właściwości

materiałów

syntetycznych

stosowanych

w biomedycynie,

−

dobrać materiały stosowane w biomedycynie do określonych zadań diagnostycznych
i zabiegów terapeutycznych,

−

rozróŜnić mechaniczne właściwości tkanek, który materiał syntetyczny zastępuje lub
pozostaje z nimi w kontakcie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

Scenariusz zajęć 1

Osoba prowadząca

……………………………………………….

Modułowy program nauczania:

Technik elektroniki medycznej 322[18]

Moduł:

Podstawy diagnostyki i terapii 322[18].Z2

Jednostka modułowa:

Stosowanie metod diagnostycznych i terapeutycznych
w medycynie 322[18].Z2.03

Temat: Ultrasonografia

Cel ogólny: Wyjaśnienie zasad obrazowania przy uŜyciu ultradźwięków

Po zakończeniu zajęć uczeń powinien umieć:

−

zastosować terminologię medyczną dotyczącą procesu diagnostyczno-terapeutycznego,

−

wyjaśnić zasady obrazowania przy uŜyciu ultradźwięków,

−

przedstawić moŜliwości obrazowania za pomocą ultradźwięków,

−

poinformować pacjenta o przygotowaniu do planowego badania i wyjaśnić przebieg
badania.

W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe:

−

komunikacji interpersonalnej,

−

organizowania i planowania pracy,

−

pracy w zespole,

−

oceny pracy zespołu.

Metody nauczania–uczenia:

−

pogadanka wprowadzająca,

−

ćwiczenie praktyczne,

−

dyskusja dydaktyczna,

−

burza mózgów,

−

scenki.

Środki dydaktyczne:

−

arkusze papieru A3,

−

flamastry,

−

materiały pomocnicze.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

praca w 4–5 osobowych zespołach.

Czas trwania zajęć:

−

90 minut.

Uczestnicy:

−

uczniowie kształcący się w zawodzie technik elektroniki medycznej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przebieg zajęć:
1

Sprawy organizacyjne.

Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć i sposobu wykonania ćwiczenia.
Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia.

Realizacja tematu

−

nauczyciel wyjaśnia krótko zasady działania ultrasonografu, rysując na duŜym
arkuszu papieru schematycznie rodzaje głowic i wiązki przez nie wysyłane,
informując jednocześnie o zastosowaniu poszczególnych rodzajów głowic,

−

nauczyciel sygnalizuje istnienie róŜnych form obrazowania w ultrasonografii,

−

w celu zrozumienia, jak powstają poszczególne prezentacje nauczyciel dzieli
uczniów na trzy grupy i prosi kaŜdą z grup o zapoznanie się z definicjami prezentacji
umieszczonymi
w poradniku,

−

następnie uczniowie otrzymują rysunek przedstawiający przekrój przez serce
(załącznik nr 2, część obrazka przedstawiająca prezentacje zostaje odcięta) i mają za
zadanie graficzne przedstawienie prezentacji A, B i M na duŜym arkuszu papieru,

−

nauczyciel wyznacza czas na wykonanie rysunków, np. 8min,

−

po wykonaniu zadania uczniowie porównują obrazki wykonane przez poszczególne
grupy
i dyskutują o róŜnicach,

−

nauczyciel rozdaje uczniom rysunek przedstawiający prezentacje A, B i M,

−

podsumowując, nauczyciel wyjaśnia, na czym polegają trudności w obrazowaniu za
pomocą ultrasonografu, mówi o sposobach optymalizacji badania (przygotowanie
pacjenta) i o tym, w jaki sposób badający wykorzystuje struktury anatomiczne w celu
lepszej orientacji topograficznej,

−

nauczyciel dzieli uczniów na 4 grupy i rozdaje po jednym rysunku na grupę
przedstawiającym aortę lub Ŝyłę główną (część rysunku w załączniku nr 3A i 3B),

−

następnie, nauczyciel prosi uczniów o narysowanie naczynia w przekroju bocznym
i poprzecznym (na róŜnych wysokościach naczynia),

−

po wykonaniu zadania, grupy, które otrzymały rysunek przedstawiający aortę pracują
z  grupami,  które  otrzymały  rysunek  z  Ŝyłą  główną,  uczniowie  mają  za  zadanie
zapoznanie  się  z  wynikami  drugiej  grupy  i  porównanie  wyników  pracy
z rozwiązaniem  podanym  przez  nauczyciela  (części  rysunków  umieszczonych
w załączniku nr 3A i 3B),

−

po  przerwie,  na  polecenie  nauczyciela  uczniowie  w  burzy  mózgów  wymyślają  jak
najwięcej  róŜnych  wskazań  do  przeprowadzenia  badania  USG,  nauczyciel  zapisuje
pomysły na duŜym arkuszu papieru lub tablicy,

−

podczas trwania ćwiczenia nauczyciel kontroluje, czy proponowane przez uczniów
wskazania są rzeczywiście stosowane,

−

w celu prześledzenia drogi pacjenta, od momentu wystąpienia dolegliwości,
nauczyciel proponuje przeprowadzenie kolejnego ćwiczenia,

−

uczniowie pracują w 4 grupach, kaŜda z grup otrzymuje opis jednego przypadku,

−

uczniowie, na prośbę nauczyciela, mają przygotować na arkuszach papieru schemat,
w  którym  umieszczają  kolejno:  rodzaj  zaleconego  przez  lekarza  badania
ultrasonograficznego, wskazania do wykonania badania, rodzaj głowicy, która będzie
potrzebna  przeprowadzającemu  badanie  oraz  sposób,  w  jaki  pacjent  powinien
przygotować się do badania,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

nauczyciel prosi uczniów o przygotowanie scenek, w których pacjent zostanie
poinformowany o przygotowaniu się do badania i jego przebiegu,

−

na polecenie nauczyciela przedstawiciele poszczególnych grup prezentują na forum
opracowane przez poszczególne grupy przypadki, prezentując jednocześnie
wykonane schematy i odgrywając przygotowane scenki.

Zakończenie zajęć:

−

nauczyciel krótko podsumowuje zasady obrazowania przy uŜyciu ultradźwięków,
podkreślając szerokie zastosowanie tej metody diagnostycznej z powodu jej prostoty,
niskich kosztów i braku obciąŜenia dla pacjenta,

−

nauczyciel wyjaśnia uczniom rolę pełnioną przez technika w pracowni
ultrasonograficznej.

Sposób uzyskiwania informacji zwrotnej po zakończonych zajęciach:

Nauczyciel rozdaje uczniom po dwie małe karteczki i prosi, Ŝeby anonimowo zapisali to,

co im się podobało i czego się nauczyli (na jednej), ale takŜe to, co było niezrozumiałe lub
zbędne (na drugiej). Karteczki wrzucają do duŜych kopert oznaczonych „+” i „–”.

Załącznik 1

Głowica liniowa

Głowica typu „convex”

Rodzaje głowic ultrasonograficznych [23]

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Załącznik 4

Przypadek 1:

Pacjentka,  lat  45,  zgłasza  się  z  powodu  nasilonych  krwawień  do  ginekologa.  Z  zebranego
przez  lekarza  wywiadu  wynika  równieŜ,  ze  pacjentka  cierpi  na  wzmoŜone  parcie  na  mocz
oraz  okresowe  dolegliwości  bólowe  w  podbrzuszu.  Po  zebraniu  wywiadu  i  badaniu
fizykalnym  lekarz  wysuwa  podejrzenie  mięśniakowatości  macicy.  W  celu  potwierdzenia
diagnozy zleca przezpochwowe badanie USG.

Przypadek 2:

Pacjent, lat 71, zgłasza się do lekarza rodzinnego z powodu nasilających się od kilku miesięcy
zaparć.  Z  przyniesionych  przez  pacjenta  wyników  badań  wynika,  Ŝe  cierpi  on  na  anemię
mikrocytarną  oraz  wynik  badania  krwi  utajonej  w  stolcu  jest  pozytywny.  W  zleconej  przez
lekarza kolonoskopii został uwidoczniony guz w odległości ok. 10cm od ujścia odbytnicy. Na
podstawie pobranej podczas badania biopsji postawiono rozpoznanie: gruczolakoraka. W celu
uzupełnienia diagnostyki zlecono: USG jamy brzusznej (poszukiwanie moŜliwych przerzutów
do wątroby) i endosonografie (ocena stopnia rozprzestrzenienia guza)

Przypadek 3:

Pacjentka, lat 35, zgłasza się do lekarza z powodu powiększającej się w ciągu ostatnich kilku
lat tarczycy. Wg relacji pacjentki stała się ona w ostatnim czasie bardziej nerwowa i przytyła
w ciągu ostatnich 2 lat – 4 kg. W trakcie badania fizykalnego lekarz stwierdza powiększenie
obu  płatów  tarczycy.  Z  przyniesionych  przez  pacjentkę  wyników  laboratoryjnych  wynika,
Ŝe  poziom  hormonów  tarczycy:  TSH  i  fT

i fT

utrzymuje się w normie. Lekarz zalecił

badanie  ultrasonograficzne  tarczycy  w  celu  określenia  objętości  powiększonej  tarczycy  jak
i lokalizacji guzków.

Przypadek 4:

Pacjent, lat 65, zgłasza się do lekarza z powodu nasilającego się zmęczenia i duszności przy
wysiłku  fizycznym.  Poza  tym,  musi  wstawać  kilkakrotnie  w  ciągu  nocy,  Ŝeby  oddać  mocz.
Z  istniejących  dolegliwości  pacjent  podaje  leczone  od  lat  nadciśnienie  tętnicze.  W  trakcie
badania fizykalnego lekarz stwierdza z odchyleń od normy: ciśnienie 170/90; akcja serca ok.
100/min oraz szmer skurczowy 2/6 nad koniuszkiem serca. Osłuchowo nad polami płucnymi
bez  zmian.  Lekarz  stawia  rozpoznanie  niewydolności  serca  (NYHA  II)  i  zleca  pacjentowi
wykonanie RTG klatki piersiowej, badania echokardiograficznego serca, próby wysiłkowej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Scenariusz zajęć 2

Osoba prowadząca

……………………………………………….

Modułowy program nauczania:

Technik elektroniki medycznej 322[18]

Moduł:

Podstawy diagnostyki i terapii 322[18].Z2

Jednostka modułowa:

Stosowanie metod diagnostycznych i terapeutycznych
w medycynie 322[18].Z2.03

Temat: Ochrona radiologiczna.

Cel ogólny: Zapoznanie uczniów z ogólnymi zasadami ochrony radiologicznej i regulującymi

je przepisami.

Po zakończeniu zajęć uczeń powinien umieć:

−

określić właściwości promieniowania jonizującego,

−

wyjaśnić, dlaczego konieczna jest ochrona przed promieniowaniem jonizującym,

−

wymienić jednostki, w jakich mierzy się dawki promieniowania pochłonięte przez
organizm,

−

zdefiniować pojęcia dotyczące ochrony radiologicznej,

−

zastosować przepisy prawa dotyczące ochrony radiologicznej.

W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe:

−

komunikacji interpersonalnej,

−

organizowania i planowania pracy,

−

pracy w zespole,

−

oceny pracy zespołu.

Metody nauczania–uczenia:

−

pogadanka wprowadzająca,

−

dyskusja dydaktyczna,

−

aktywny opis.

Środki dydaktyczne:

−

arkusze papieru A3,

−

flamastry,

−

materiały pomocnicze.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

praca w grupach,

−

praca w parach.

Czas trwania zajęć:

−

45 minut.

Uczestnicy:

−

uczniowie kształcący się w zawodzie technik elektroniki medycznej.

Przebieg zajęć:
1

Sprawy organizacyjne.

Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć i sposobu wykonania ćwiczenia.

Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Realizacja tematu

−

nauczyciel dzieli uczniów na 4-osobowe grupy i prosi, w wyznaczonym czasie
np. 5 min,
o wypisanie na kartce cech promieniowania rentgenowskiego,

−

przedstawiciele poszczególnych grup odczytują na forum klasy swoje propozycje,
nauczyciel dokonuje ich weryfikacji i prawidłowe odpowiedzi zapisuje na duŜym
arkuszu papieru,

−

nauczyciel odwołując się do wydarzeń historycznych przedstawia katastrofalne
skutki promieniowania jonizującego i wyjaśnia konieczność istnienia przepisów
prawnych dotyczących ochrony radiologicznej,

−

nauczyciel podczas krótkiej prezentacji omawia definicje róŜnych dawek
promieniowania, na które został naraŜony organizm Ŝywy,

−

nauczyciel prosi uczniów o dobranie się w pary i rozdaje karteczki z pojęciami
dotyczącymi ochrony radiologicznej i ich definicjami (załącznik nr 1, karteczki
naleŜy rozciąć wzdłuŜ linii),

−

następnie uczniowie przyporządkowują wyraŜenia do definicji,

−

nauczyciel

prosi

kolejne

pary

odczytanie

pojedynczych

wyraŜeń

z odpowiadającymi im definicjami; w razie potrzeby podaje prawidłowe odpowiedzi,

−

nauczyciel dzieli uczniów na 4 grupy i rozdaje kaŜdej z nich opis projektu (załącznik
nr 2),

−

uczniowie dyskutują w grupach i odpowiadają na pytania zawarte w projekcie
korzystając
z tekstu ustawy „Prawo atomowe” z dnia 14 lutego 2007 r. (http://www.paa.gov.pl/),

−

po upływie wyznaczonego czasu wskazana przez nauczyciela grupa prezentuje
odpowiedzi na konkretne pytania projektu.

5. Zakończenie zajęć – nauczyciel podsumowuje zajęcia

Sposób uzyskiwania informacji zwrotnej po zakończonych zajęciach:

Uczniowie oceniają zajęcia w skali od 0–6 biorąc pod uwagę czy były interesujące i czy

wiele się nauczyli. Wybraną cyfrę uczniowie zapisują anonimowo na karteczce, którą oddają
nauczycielowi na koniec zajęć.

Załącznik 1 – Definicje pojęć związanych z ochroną radiologiczną

[ http://www.paa.gov.pl/]

Dawka graniczna

wartość dawki promieniowania jonizującego,

wyraŜonej jako dawka skuteczna lub równowaŜna, dla

określonych osób, pochodząca od kontrolowanej

działalności zawodowej, której – poza przypadkami

przewidzianymi w ustawie – nie wolno przekroczyć.

Dawka pochłonięta

energia promieniowania jonizującego przekazana

materii w elemencie objętości podzielona przez masę

tego elementu.

Medycyna nuklearna

wszelka działalność diagnostyczna związana

z podawaniem pacjentom produktów

radiofarmaceutycznych, a takŜe z zabiegami

terapeutycznymi przy uŜyciu produktów

radiofarmaceutycznych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Promieniowanie jonizujące

promieniowanie składające się z cząstek bezpośrednio

lub pośrednio jonizujących albo

z obu rodzajów tych cząstek lub fal

elektromagnetycznych o długości do 100 nm

(nanometrów).

Promieniowanie naturalne

promieniowanie jonizujące emitowane ze źródeł

pochodzenia naturalnego ziemskiego

i kosmicznego.

Dawka równowaŜna

dawka pochłonięta w tkance lub narządzie wyznaczona

z uwzględnieniem rodzaju

i energii promieniowania jonizującego.

Dawka skuteczna (efektywna)

suma dawek równowaŜnych pochodzących od

zewnętrznego i wewnętrznego naraŜenia wyznaczona

z uwzględnieniem odpowiednich współczynników

wagowych narządów

i tkanek, obrazująca naraŜenie całego ciała.

Bezpieczeństwo jądrowe

stan osiągany przez całokształt przedsięwzięć

organizacyjnych i technicznych podejmowanych w celu

zapobiegania powstaniu niekontrolowanej

samopodtrzymującej się reakcji rozszczepienia

jądrowego związanej z działalnością

z materiałami jądrowymi oraz ograniczania jej

skutków.

NaraŜenie

proces, w którym organizm ludzki podlega działaniu

promieniowania jonizującego.

NaraŜenie wyjątkowe

naraŜenie osoby uczestniczącej w usuwaniu skutków

zdarzenia radiacyjnego

lub w działaniach interwencyjnych, w czasie których

moŜe ona otrzymać dawkę przekraczającą wartość

rocznej dawki granicznej dla pracowników

Ogranicznik dawki (limit uŜytkowy dawki)

ograniczenie przewidywanych dawek indywidualnych,

które mogą pochodzić od określonego źródła

promieniowania jonizującego, uwzględnione podczas

planowania ochrony radiologicznej w celach

związanych z optymalizacją.

SkaŜenie promieniotwórcze

skaŜenie przedmiotów, pomieszczeń, środowiska lub

osób przez niepoŜądaną obecność substancji

promieniotwórczych, przy czym w szczególnym

przypadku ciała ludzkiego obejmuje zarówno skaŜenie

zewnętrzne, jak i skaŜenie wewnętrzne, niezaleŜnie od

drogi wniknięcia substancji promieniotwórczej do

organizmu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Substancja promieniotwórcza

substancja zawierająca jeden lub więcej izotopów

promieniotwórczych o takiej aktywności lub stęŜeniu

promieniotwórczym, które nie mogą być pominięte

z punktu widzenia ochrony radiologicznej.

Załącznik 2 – Projekt

Wyobraź sobie, Ŝe dostałeś ogromny spadek i moŜesz otworzyć własną pracownię

radiologiczną.  Ale  oprócz  znalezienia  odpowiedniego  lokum,  kupienia  potrzebnego  sprzętu
i  zatrudnienia  pracowników,  musisz  pomyśleć  jeszcze  o  wielu  kwestiach  prawnych…
Czytając umieszczone poniŜej pytania dotyczące pracy w Twojej przyszłej pracowni, postaraj
się  znaleźć  regulujące  wymienione  sytuacje  akty  prawne.  Przedyskutuj  ich  wybór  w  małej
grupie i uzasadnij podczas prezentacji na forum klasy.
1.  Czy otwierając pracownię, w której będzie stosowane promieniowanie jonizujące musisz

złoŜyć wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie tego typu działalności?

2.  Kto wydaje podobne zezwolenia?
3.  Jakie informacje powinien zawierać Twój wniosek?
4.  Kto  będzie  odpowiadał  za  przestrzeganie  wymagań  bezpieczeństwa  jądrowego

i ochrony radiologicznej? (zatrudnieni lekarze, fizycy medyczni, technicy elektroniki
medycznej, kierownik pracowni)

5. Czy będąc kierownikiem pracowni musisz się kierować zasadą optymalizacji

w stosunku do swoich pracowników? Wyjaśnij na przykładzie moŜliwe zastosowanie tej
zasady.

6. Czy jako kierownik pracowni jesteś zobowiązany do oceny naraŜenia pracowników na

promieniowanie jonizujące?

7. Jakie warunki musi spełniać przyjmowany przez Ciebie pracownik? Kto moŜe wydać

orzeczenie o braku przeciwwskazań do pracy w Twojej placówce?

8. Czy wszyscy Twoi pracownicy podlegają takim samym sposobom oceny zagroŜenia

promieniowaniem jonizującym? Wyjaśnij podając przykłady.

9. W jaki sposób dokonywany jest pomiar dawek indywidualnych otrzymywanych przez

pracowników prowadzonego przez Ciebie zakładu?

10. Twoja koleŜanka, która właśnie zaszła w ciąŜę szuka pracy? Czy moŜesz ją zatrudnić?

Czy będzie mogła nadal pracować w czasie okresu karmienia piersią?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. ĆWICZENIA

5.1. Podstawy ultrasonografii

5.1.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Określ, które zdania są prawdziwe, a które fałszywe:

Zdanie:

prawda

fałsz

Badanie narządów jamy brzusznej najlepiej wykonywać na czczo, lub, jeśli to nie
moŜliwe 6 h po ostatnim posiłku.

Wystandaryzowane badanie USG, zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa
Ultrasonograficznego z 1998 r., nie musi zawierać opisu badania i jego dokumentacji
zdjęciowej.

W celu optymalizacji warunków badania narządów miednicy mniejszej (tj. gruczołu
krokowego u męŜczyzn i macicy i jajników u kobiet) zalecane jest 0 dobre wypełnienie
pęcherza moczowego.

Nie jest konieczne pokrywanie skóry Ŝelem przed badaniem ultrasonograficznym,
poniewaŜ dzięki specjalnym właściwościom głowicy przylega ona idealnie do skóry.

W przypadku wykonywania biopsji diagnostycznych lub leczniczych pod kontrolą
aparatu USG wykonuje się je zawsze przy uŜyciu sterylnych igieł po odkaŜeniu skóry
środkami do tego przeznaczonymi.

Płyn do odkaŜania skóry zwykle wystarcza jako substancja kontaktowa pomiędzy skórą
a głowicą.

Wskazówki do realizacji

Uczniowie pracując indywidualnie decydują czy zdanie jest prawdziwe czy fałszywe.

Uczniowie, wybrani przez nauczyciela kolejno omawiają zdania, uzasadniając wybraną
odpowiedź. Czas wykonania zadania 10 minut.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  przeczytać określone treści z poradnika dotyczące ultrasonografii,
2)  przeanalizować zdania decydując czy jest prawdziwe czy fałszywe,
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt,

−

literatura wskazana przez nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Uzupełnij puste rubryki w tabelce pojęciami wymienionymi poniŜej:

Przyczyna badania

Narząd

Głowica

Przygotowanie

Wątroba

Na czczo

Serce

Brak

Podejrzenie wodonercza

Głowica typu „convex”

Tarczyca

CiąŜa

Głowica typu „convex”

Podejrzenie guzka tarczycy; Brak; Macica; Podejrzenie wady zastawki mitralnej; Głowica typu „convex”;
Głowica sektorowa; Podejrzenie marskości wątroby; Nerki; Głowica liniowa; Na czczo; Brak

Wskazówki do realizacji
Uczniowie pracując indywidualnie analizują treść tabelki i uzupełniają luki

sformułowaniami znajdującymi się pod tabelką. Uczniowie, wybrani przez nauczyciela
kolejno omawiają zdania, uzasadniając wybraną odpowiedź. Czas wykonania zadania
10 minut.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przeczytać określone treści z poradnika dotyczące ultrasonografii,
2) przeanalizować treść tabelki i wpisać w brakujące miejsca sformułowania znajdujące się

poniŜej,

3) zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt,

−

literatura wskazana przez nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.2. Rentgenodiagnostyka

5.2.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1
Uzupełnij poniŜszą tabelkę:

Systemy

obrazowania w

rentgenodiagnostyce

Rodzaj uŜytego

detektora

Zastosowanie;

przykłady badań

Wady metody

Zalety metody

Konwencjonalne
zdjęcie rentgenowskie

Błona
rentgenowska
umieszczona w
…………….
rentgenowskiej

……………….

………….........

………...……

..
2.

………..….....

…………...…..

………….........

Radiografia cyfrowa

Folia…………
…., odczytywana
jest za pomocą
czytnika
….……………
….. i zapisywana
w
…………...……

……………….

DuŜy koszt
niezbędnych
urządzeń i ich
eksploatacji

1. Zmniejszenie
…..………….………
.
w stosunku do zdjęć
konwencjonalnych
2. Korekcję obrazu
3.
……………………
archiwizacja
i moŜliwość
przesyłania na drodze
elektronicznej

Radiologiczne
badania
czynnościowe

W
…………………
… cyfrowej
angiografii
subtrakcyjnej:
…………………
…………………
…………………

1.Badania serca
(……………….;
wentrykulografia)
2. Badanie aktu
połykania
3. Badanie przełyku
4. Badanie odpływów
pęcherzowo–
moczowodowych
4. Badanie
……..…………

……………..

…………......

………………..

Tomografia
komputerowa

…………………
…………………
…………………
…………………
…………………

1.  …………..

2.  …………...

3.  …………...

4.  …...……...

5.  …………..

1..Znacznie
………………..….
.
dawka promieni
jonizujących
w porównaniu
z rentgenodia–
gnostyką
konwencjonalną

1……………………
rozdzielczość
kontrastowa

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wskazówki do realizacji
Uczniowie pracując w trzyosobowych grupach analizują treści zawarte w tabelce

i wspólnie decydują o treści wpisywanych w wolne miejsca sformułowań. Wskazani przez
nauczyciela przedstawiciele poszczególnych grup przedstawiają przygotowaną wypowiedź.
Pozostali uczniowie mogą zdecydować, która z przygotowanych wypowiedzi jest najbardziej
adekwatna. Czas wykonania zadania 20 minut.

Sposób wykonania ćwiczenia:

Uczeń powinien:

1) przeczytać określone treści z poradnika dotyczące rentgenodiagnostyki,
2) przeanalizować treść tabelki,

3) przedyskutować moŜliwe warianty odpowiedzi w trzyosobowej grupie,

4) wpisać brakujące informacje w wykropkowanych miejscach,

5) zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt,

−

literatura wskazana przez nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Przeanalizuj zawartość tabelki i wpisz brakujące treści w pustych rubrykach:

Zmiana;

Przyczyna badania

Zalecany rodzaj badania

diagnostycznego

Radiologiczne metody

terapeutyczne

Pacjent z uraz głowy w wyniku

wypadku komunikacyjnego;

podejrzenie krwiaka

nadtwardówkowego

–––––––––––––––––––

Zaburzenia zachowania u pacjenta z
czerniakiem złośliwym; podejrzenie

przerzutów do centralnego systemu

nerwowego

Pacjent z wysoką gorączką,

zmianami osłuchowymi nad polami

płucnymi; podejrzenie zapalenia

płuc

––––––––––––––––––

Pacjent z krwiopluciem (nałogowy

palacz); podejrzenie raka płuca

1. Zdjęcie przeglądowe

2………………………

Podejrzenie wady wrodzonej serca

u 9–letniego chłopca

1.………………....

2. Echokardiografia
3. …………………

Pacjent z zaburzeniami połykania;

podejrzenie raka przełyku

1…………………..
2…………………..

Pacjentka z guzkiem piersi prawej

1. Mamografia rentgenowska

2. Aspiracyjna biopsja

cienkoigłowa (BAC) lub biopsja

gruboigłowa pod kontrolą

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

…………………

Pacjent z niedroŜnością jelita

cienkiego

1. Zdjęcie przeglądowe jamy

brzusznej

––––––––––––––––––

Pacjent z urazem brzucha w wyniku

wypadku komunikacyjnego;

podejrzenie zmian

wielonarządowych w tym pęknięcia

wątroby

1. USG w trybie FAST

2. Tomografia komputerowa jamy

brzusznej

Pacjent z podejrzeniem złamania

trzonu kości promieniowej

1………………………..

––––––––––––––––––

Pacjentka z zakrzepowym

zapaleniem Ŝył kończyn głębokich

1………………………..

a w przypadku trudności

diagnostycznych :

2……………………….

––––––––––––––––––

Wskazówki do realizacji

Uczniowie pracując w trzyosobowych grupach analizują treści zawarte w tabelce

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  przeczytać określone treści z poradnika dotyczące rentgenodiagnostyki,
2)  przeanalizować treść tabelki i uzupełnić wykropkowane miejsca,
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt,

−

literatura wskazana przez nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.3. Podstawy tomografii komputerowej. Tomografia emisyjna

pozytonowa

5.3.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Uzupełnij poniŜszy schemat wpisując w puste miejsca kolejne etapy procesu

otrzymywania obrazu przy uŜyciu tomografii komputerowej:

Kolejne etapy tworzenia obrazu przy uŜyciu tomografii komputerowej:

Wskazówki do realizacji

Uczniowie pracując w małych grupach zastanawiają się jak schematycznie przedstawić

kolejne etapy tworzenia obrazu przy uŜyciu tomografii komputerowej i wspólnie decydują o
treści wpisywanych w wolne miejsca sformułowań.

Nauczyciel proponuje, by chętni

przedstawiciele poszczególnych grup wypowiedzieli się na forum klasy. Pozostali uczniowie
mogą zdecydować, który z przygotowanych schematów jest najbardziej precyzyjny. Czas
wykonania zadania 20 minut.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przeczytać określone treści z poradnika dotyczące tworzenia obrazu przy uŜyciu

tomografii komputerowej,

2) zastanowić się jak schematycznie przedstawić kolejne etapy tworzenia obrazu przy uŜyciu

tomografii komputerowej,

3) przedyskutować swoje pomysły w małej grupie,
4) zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Środki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt,

−

literatura wskazana przez nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Po przeanalizowaniu poniŜszych przypadków, wybierz z podanych metod: optymalny,

dopasowany do podejrzewanego rodzaju schorzenia rodzaj diagnostyki obrazowej. Pamiętaj,
aby uwzględnić wskazania do wykonania tego typu badania, jego czas trwania, cięŜkość stanu
klinicznego pacjenta a takŜe przewidywane obciąŜenie promieniowaniem jonizującym.
Przypadek 1.

75-letnia, otyła, pacjentka zgłasza się do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego (SOR)

z powodu znacznej duszności i nieproduktywnego kaszlu. Duszność o tym nasileniu pojawiła
się  po  raz  pierwszy  w  Ŝyciu,  nagle  –  podczas  wielogodzinnej  jazy  autobusem.  Poza
obturacyjną chorobą płuc związaną z długoletnim uzaleŜnieniem od papierosów, pacjentka na
nic  się  nie  leczy.  Profilaktycznie,  w  celu  zapobieŜenia  osteoporozie,  pacjentka  przyjmuje
preparaty hormonalne. Podejrzenie zatorowości płucnej. Diagnostyka róŜnicowa: ostry zespół
wieńcowy; odma; zaostrzenie obturacyjnej choroby płuc.
Przypadek 2.

65-letni pacjent zgłasza się do swojego lekarza rodzinnego z powodu trwającego od wielu

tygodni  produktywnego  kaszlu,  z  odksztuszaniem  ropnej,  okresowo  podbarwionej  krwią
plwociny. Od lat pacjent leczy się z powodu przewlekłego zapalenia oskrzeli. Dodatkowo od
50  lat  pali  jedną  paczkę  papierosów  dziennie.  W  ciągu  ostatnich  4  miesięcy  schudł  7  kg.
Lekarz  rodzinny  zlecił  wykonanie  przeglądowego  zdjęcia  klatki  piersiowej.  W  zdjęciu
uwidoczniono 3 cm cień okrągły. Podejrzenie raka płuca.
Przypadek 3.

60-letni pacjent został przewieziony przez pogotowie do Szpitalnego Oddziału

Ratunkowego. Według relacji rodziny pacjent podczas spaceru zachwiał się i upadł, od tego
momentu nie moŜe poruszać prawą częścią ciała i nie mówi w wyraźny, zrozumiały sposób.
Pacjent leczy się na nadciśnienie tętnicze i cukrzycę typu II. Podejrzenie udaru mózgu.
Przypadek 4.

25-letnia pacjentka skierowana przez lekarza rodzinnego do specjalisty endokrynologa

z powodu  napadowych  zawrotów  głowy,  którym  towarzyszy kilkuminutowe zaczerwienienie
twarzy  i  szyi,  nadmierne  pocenie,  wzrost  akcji  serca.  Ponadto  pacjentka  skarŜy  się  na
występowanie  masywnych  biegunek  po  spoŜyciu  nawet  niewielkiej  ilości  alkoholu.
W ubiegłym  miesiącu  pacjentka  trafiła  na  Ostry  DyŜur  Chirurgiczny  z  powodu  ostrego  bólu
brzucha  i  cechami  niedroŜności  jelit.  U  matki  pacjentki  postawiono  najprawdopodobniej
diagnozę  MEN-1  (brak  dokumentacji  medycznej).  Podejrzenie  guza  neuroendokrynnego
trzustki (zespołu rakowiaka)

Tomografia

komputerowa

HRCT

Spiralna

tomografia

komputerowa

Pozytonowa

tomografia

emisyjna

Przypadek…….

Wskazówki do realizacji
Uczniowie pracując w małych grupach analizują przedstawione przypadki, dyskutują nad

wyborem optymalnego badania uwzględniając jednocześnie: wskazania do wykonania tego

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

typu  badania,  jego  czas  trwania,  cięŜkość  stanu  klinicznego  pacjenta,  a  takŜe  przewidywane
obciąŜenie  promieniowaniem  jonizującym.  Wskazani  przez  nauczyciela  przedstawiciele
poszczególnych  grup  przedstawiają  swój  wybór  odpowiednio  go  uzasadniając.  Pozostali
uczniowie  mogą  zdecydować,  która  z  przygotowanych  wypowiedzi  jest  najbardziej
adekwatna. Czas wykonania zadania określa nauczyciel np. 20 minut.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przeczytać określone treści z poradnika dotyczące tomografii komputerowej

i pozytonowej tomografii emisyjnej,

2)  przedyskutować swoje pomysły w małej grupie,
3)  dokonać wyboru optymalnej metody diagnostycznej,
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt,

−

literatura wskazana przez nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.4. Tomografia rezonansu magnetycznego. Medycyna nuklearna.

5.4.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przeanalizuj zawartość tabelki i wpisz brakujące słowa w wykropkowane miejsca:

Tabela do ćwiczenia 1. Porównanie badań obrazowych [15, s. 472]

Tomografia komputerowa

Medycyna nuklearna

Tomografia rezonansu

magnetycznego

Nośnikiem informacji jest

promieniowanie………………,
emitowane przez………………

i przenikające ciało badanego

pacjenta

Nośnikiem informacji jest

promieniowanie……………,

emitowane przez ………….., który

został podany badanemu

Nośnikiem informacji jest

promieniowanie………………,
emitowane przez………………

ciała pacjenta

Obraz powstaje na postawie

mierzonej róŜnicy w ……………..

tkanek budujących dany narząd.

Ocenia się nagromadzenie

………………w obrębie badanego

narządu.

Obraz powstaje w wyniku róŜnic

w……………………………

emitowanych fal radiowych przez

róŜne części badanego narządu.

Cechy obrazu

1. ………………
2. ………………

Cechy obrazu

       1. ………………….
       2. ………………….
       3. …………………

Cechy obrazu:

1. ……………….
2. ……………….

Badanie określa parametry

anatomiczne

Badanie określa parametry

czynnościowe

Badanie określa parametry

………………….

Pacjent jest naraŜony na

……………………………

Pacjent jest naraŜony na

promieniowanie jonizujące

Pacjent nie jest naraŜony na

……………………………

Koszty badania – wyŜsze niŜ w

technikach radioizotopowych,

natomiast niŜsze niŜ w MRT

Koszty badania – ………………

Koszty badania – ………………..

Wskazówki do realizacji
Uczniowie pracują indywidualnie. Po przeanalizowaniu tabelki decydują jak uzupełnić

wykropkowane miejsca. Wskazani przez nauczyciela uczniowie prezentują wykonane
ćwiczenie.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przeczytać określone treści z poradnika dotyczące medycyny nuklearnej, tomografii

rezonansu magnetycznego jak równieŜ z podstawami tomografii komputerowej,

2) przeanalizować tabelkę, decydując jak uzupełnić wykropkowane miejsca,
3) zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt,

−

literatura wskazana przez nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Określ, jakie przepisy prawne regulują poniŜej przedstawione sytuacje

Odpowiedni akt

prawny

Na podstawie jakich aktów prawnych lekarz ponosi odpowiedzialność za
wykonanie i przebieg badania medycznego związanych z naraŜeniem na
działanie promieniowania jonizującego?

Które rozporządzenie Rady Ministrów definiuje dawki graniczne
promieniowania jonizującego dla pracowników i ogółu ludności?

Jaki akt prawnych definiuje zakres uprawnień i obowiązków fizyka
medycznego?

Które z rozporządzeń Rady Ministrów mówi, Ŝe kobieta karmiąca piersią
nie moŜe być zatrudniona w warunkach naraŜenia na skaŜenie
wewnętrzne i zewnętrzne?

Które z rozporządzeń Rady Ministrów określa wymagania techniczne
i wymagania ochrony radiologicznej dotyczące pracowni stosujących
źródła promieniotwórcze?

Który z aktów prawnych określa sposób prowadzenia kontroli źródeł
promieniowania jonizującego oraz ewidencji źródeł promieniotwórczych,
częstotliwość tych kontroli i sposób dokumentowania jej wyników?

Wskazówki do realizacji

Uczniowie pracując indywidualnie zapoznają się z wymienionymi w tabelce sytuacjami.

Po  przeczytaniu  wskazanych  przez  nauczyciela  aktów  prawnych,  próbują  wskazać  te,  które
regulują  przedstawione  sytuacje,  swoje  wnioski  wpisują  w  tabeli.  Na  wykonanie  ćwiczenia
mają  ok.  20  min.  Po  upływie  wyznaczonego  czasu  nauczyciel  prosi  wskazanych  uczniów
o  zaprezentowanie  wykonanego  zadania.  Nauczyciel  sprawdza  czy  poprawnie  zostały
wskazane właściwe dokumenty prawne, na które naleŜało się powołać.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przeczytać określone treści z poradnika dotyczące zagadnień związanych z ochroną

radiologiczną,

2) po zapoznaniu się z wskazanymi przez nauczyciela aktami prawnymi nazwać te, które

regulują przedstawione sytuacje,

3) wpisać dane w odpowiednie rubryki,
4) zaprezentować wykonane ćwiczenie cytując wybrane przepisy.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt,

−

teksty dyrektyw, ustaw i rozporządzeń wskazane przez nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.5. Lasery. Termografia. Materiały biomedyczne

5.5.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Dopasuj pojęcia do definicji:

LASER; ŚWIATŁO MONOCHROMATYCZNE; LITOTRYPSJA LASEROWA; ŚWIATŁO
SKOLIMOWANE; ŚWIATŁO KOHERENTNE; TERAPIA FOTODYNAMICZNA.

światło o jednej określonej częstotliwości fali

urządzenie wzmacniające lub generujące spójne promieniowanie
elektromagnetyczne w zakresie widmowym między daleką podczerwienią
a nadfioletem

światło utworzone przez wiązkę biegnących równolegle promieni

fotodynamiczna terapia, metoda diagnozowania i terapii nowotworów
wykorzystująca fotochemiczne reakcje sensybilizowane specjalnymi
barwnikami

zabieg urologiczny polegający na skruszeniu kamienia w pęcherzu
moczowym, moczowodzie lub w nerce przy uŜyciu promieniowania
laserowego

wiązka światła o tej samej częstotliwości i stałej w czasie róŜnicy faz

Wskazówki do realizacji
Uczniowie pracując indywidualnie analizują poszczególne definicje dotyczące laserów

i ich zastosowania i dopasowują je do wymienionych pojęć. Uczniowie, wybrani przez
nauczyciela kolejno omawiają zdania, uzasadniając wybraną odpowiedź. Czas wykonania
zadania 10 minut.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przeczytać określone treści z poradnika dotyczące laserów i ich zastosowania

w medycynie,

2) przeanalizować zdania, dopasowując pojęcia do definicji,
3) zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt,

−

literatura wskazana przez nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Przeanalizuj zawartość tabelki i wpisz brakujące treści w puste rubryki:

Produkt

wykonany

biomateriału

Przykładowy

produkt;

firma

UŜyty

materiał

Właściwośc

i sąsiadują-

cych tkanek

Cechy

warunkujące

biozgodność

Cechy

warunkujące

biofunkcjonal

ność

Planowany

zabieg;

procedura

diagnostyczna

Proteza stawu

biodrowego

Alloplastyka

stawu

biodrowego

Pomost

naczyniowy

Dakron

Gwóźdź

śródszpikowy

Kanał

szpikowy:

1. bardzo

dobrze

ukrwiony

2…………

….

……………

Sztuczna
zastawka

mitralna

Stent

naczyniowy

Stent Palmaz

–Schanz

Rurka

intubacyjna

Wchłanialne

szwy

chirurgiczne

Siatka

chirurgiczna

Siatka

chirurgiczna

VICRYL

Mesh

Wskazówki do realizacji
Uczniowie pracują samodzielnie lub w parach. Po zapoznaniu się z treścią tabelki szukają

potrzebnych  do  jej  uzupełnienia  informacji  na  stronach  internetowych  (w  tym  firm
wytwarzających  produkty  wykonane  z  biomateriałów).  Po  zapoznaniu  się  z  właściwościami
oferowanych  produktów  uczniowie  uzupełniają  tabelkę.  Nauczyciel  określa  czas  na
wykonanie  zadania  np.  20  minut.  Po  upływie  wyznaczonego  czasu  chętni  uczniowie
prezentują wykonane ćwiczenie na forum. Pozostali uczniowie dyskutują nad poszczególnymi
odpowiedziami, których poprawność ostatecznie ocenia nauczyciel.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przeczytać określone treści z poradnika dotyczące, biomateriałów,
2) poszukać w internecie strony firm oferujących wymienione w tabelce produkty wykonane

z biomateriałów,

3)  przeanalizować właściwości biofizyczne oferowanych produktów,
4)  uzupełnić tabelkę,
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

TEST 1

Test

dwustopniowy

jednostki

modułowej

Stosowanie

metod

diagnostycznych i terapeutycznych w medycynie.

Test dwustopniowy do jednostki modułowej

Test składa się z 20 zadań, z których:

−

zadania 1–15 są z poziomu podstawowego,

−

zadania 16–20 są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:

−

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań,

−

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań,

−

dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego,

−

bardzo dobry – za rozwiązanie 17 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu
ponadpodstawowego.

Klucz odpowiedzi: 1.c, 2.b, 3.c, 4.d, 5.c, 6.d, 7.b, 8.c, 9.c, 10.c, 11.a, 12.b, 13.a,
14.d, 15.b, 16.c, 17.b, 18.d, 19.d, 20.b.

Plan testu

zad.

Cel operacyjny

(mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

1. Objaśnić proces generowania

ultradźwięków

2. Określić formy obrazowania

w ultrasonografii

3. Objaśnić zastosowanie zjawiska

Dopplera w badaniu USG

4. Scharakteryzować właściwości

promieniowania rentgenowskiego

5. Objaśnić reguły Bergone i Tribondeau

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. Określić środki cieniujące stosowane

w rentgenodiagnostyce

7. Określić zastosowania teleterapii

i brachyterapii

8. Porównać spiralną tomografię

komputerowej z klasyczną tomografią
rentgenowską

9. Określić właściwości izotopów

uŜywanych w badaniu PET

10. Objaśnić zasady ALARA

11. Określić właściwości badania MRT w

porównaniu z innymi metodami
radiologicznymi

12. Objaśnić zastosowania termografii

13. Scharakteryzować właściwości

promieniowania laserowego

14. Określić pojęcia biozgodności

charakteryzującej materiały biomedyczne

15. Dobrać właściwe badania obrazujące

16. Znać zasady działania cyfrowej

angiografii subtrakcyjnej

17. Określić zastosowania radioterapii

paliatywnej

18. Określić wskazania do scyntygrafii

19. Zastosować wiedzę z zakresu ochrony

radiologicznej w medycynie nuklearnej

20. Określić właściwości biomateriałów

i przeciwwskazań do ich zastosowania.

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym

wyprzedzeniem.

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego.
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania.
4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na typy zadań testowych, jakie będą

w teście.

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi).
6.  Zapewnij uczniom moŜliwość samodzielnej pracy.
7.  Rozdaj  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  określ  czas  przeznaczony

na udzielanie odpowiedzi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

8. Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich moŜliwości).

9. Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliŜającym się

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi.

10. Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych.
11. Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego.
12. Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które

sprawiły uczniom największe trudności.

13. Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności.
14. Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń

dydaktycznych – niskich wyników przeprowadzonego sprawdzianu.

Instrukcja dla ucznia

1.  Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.  Test  zawiera  20  zadań  o  róŜnym  stopniu  trudności.  Wszystkie  zadania  są  zadaniami

wielokrotnego wyboru i tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa.

5. Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi – zaznacz prawidłową

odpowiedź znakiem X (w przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć
kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową).

6. Test składa się z dwóch części o róŜnym stopniu trudności: I część – poziom

podstawowy, II część – poziom ponadpodstawowy.

7. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
8. Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. Trudności mogą przysporzyć Ci
zadania: 16– 20, gdyŜ są one na poziomie trudniejszym niŜ pozostałe. Przeznacz na ich
rozwiązanie więcej czasu.

9. Na rozwiązanie testu masz 90 min.

Powodzenia

Materiały dla ucznia:

−

instrukcja,

−

zestaw zadań testowych,

−

karta odpowiedzi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Generowanie ultradźwięków w głowicy ultrasonograficznej jest moŜliwe dzięki

a)  zjawisku piezoelektrycznemu.
b)  zjawisku Dopplera.
c)  odwróconemu zjawisku piezoelektrycznemu.
d)  zjawisku rozpraszania.

2. Do form obrazowania w ultrasonografii naleŜą

a)  prezentacja A, prezentacja B, prezentacja C.
b)  prezentacja A, prezentacja B, prezentacja M.
c)  tylko prezentacja A i prezentacja B.
d)  Ŝadna z powyŜszych.

3. Zjawisko Dopplera znajduje w ultrasonografii zastosowanie podczas badania

a)  pomiaru gęstości i spręŜystości tkanek.
b)  struktury płatków zastawek serca.
c)  prędkości przepływu krwi w naczyniach.
d)  ruchomości organów.

4. Do wzajemnych oddziaływań promieniowania rentgenowskiego z materią naleŜą

a)  rozpraszanie komptonowskie.
b)  zjawisko fotoelektryczne.
c)  rozpraszanie spójne.
d)  wszystkie powyŜsze.

5. Reguła Bergone i Tribondeau mówi, Ŝe

a) wraŜliwość komórek na promieniowanie jest wprost proporcjonalna do ich

aktywności proliferacyjnej.

b) wraŜliwość komórek na promieniowanie jest odwrotnie proporcjonalna do stopnia

ich zróŜnicowania.

c) odpowiedzi a i b są prawdziwe.
d) wszystkie odpowiedzi są błędne.

6. UŜywane powszechnie w rentgenodiagnostyce środki cieniujące pozytywne zawierają

a)  tylko organiczne sole jodu.
b)  tylko siarczan baru i powietrze.
c)  tylko powietrze i dwutlenek węgla.
d)  tylko sole jodu i zawiesinę siarczanu baru.

7. Teleterapia i brachyterapia to metody

a)  rentgenodiagnostyczne.
b)  rentgenoterapeutyczne.
c)  rentgenodiagnostyczne i rentgenoterapeutyczne.
d)  wszystkie odpowiedzi są błędne.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

8. Spiralna tomografia komputerowa w porównaniu z klasyczną tomografią rentgenowską

a)  jest badaniem trwającym znacznie krócej.
b)  pozwala na uzyskanie objętościowego obrazu badanej struktury.
c)  odpowiedzi a i b są prawdziwe.
d)  wszystkie odpowiedzi są błędne.

9. W pozytonowej tomografii emisyjnej uŜywane są – produkowane w cyklotronach,

izotopy
a)  o długim czasie połowicznego rozpadu.
b)  o bardzo długim czasie połowicznego rozpadu.
c)  o krótkim czasie połowicznego rozpadu.
d)  wszystkie odpowiedzi są błędne

10. Która z zasad mówi o konieczności zmniejszenia dawki, na którą naraŜony jest pacjent,

aŜ do granicy, poniŜej której zaczyna się tracić z obrazu istotne informacje diagnostyczne
a)  zasada ALARTA
b)  zasada APERTA
c)  zasada ALARA
d)  Ŝadna z powyŜszych

11. Tomografia rezonansu magnetycznego jest badaniem nieszkodliwym, poniewaŜ

w  przeciwieństwie  do  innych  badań  radiologicznych,  nie  wykorzystuje  promieniowania
rentgenowskiego, lecz pole magnetyczne i fale radiowe
a)  obie części zdania są prawdziwe i pozostają w związku przyczynowo – skutkowym.
b)  pierwsza część zdania jest fałszywa, druga część zdania jest prawdziwa.
c)  pierwsza część zdania jest prawdziwa, druga część zdania jest fałszywa.
d)  pbie części zdania są fałszywe.

12. Metoda opierająca się na rejestracji i zapisie promieniowania podczerwonego wysyłanego

przez ciało i przekształcaniu go na światło widzialne nosi nazwę
a)  spektrografii.
b)  termografii.
c)  scyntygrafii.
d)  pirografii.

13. Promieniowanie laserowe jest

a)  monochromatyczne, koherentne i skolimowane.
b)  tylko monochromatyczne i koherentne.
c)  tylko monochromatyczne i skolimowane.
d)  tylko monochromatyczne.

14. Biozgodność charakteryzująca materiały biomedyczne nie jest determinowana przez

a)  zgodność tkankową.
b)  zgodność antygenową.
c)  zgodność w układzie Rh.
d)  wszystkie powyŜsze.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

15. Która z metod obrazowych powinna zostać zastosowana jako pierwsza w wypadku ostrej

zakrzepicy kończyn dolnych
a)  tomografia spiralna.
b)  ultrasonografia dopplerowska.
c)  scyntygrafia.
d)  angiografia.

16. W cyfrowej angiografii subtrakcyjnej odejmowane są od siebie obrazy przed i po podaniu

środka cieniującego, poniewaŜ dzięki temu dochodzi do redukcji artefaktów wywołanych
ruchami oddechowymi pacjenta
a)  obie części zdania są prawdziwe i pozostają w związku przyczynowo-skutkowym.
b)  pierwsza część zdania jest fałszywa, druga część zdania jest prawdziwa.
c)  pierwsza część zdania jest prawdziwa, druga część zdania jest fałszywa.
d)  obie części zdania są fałszywe.

17. Celem radioterapii paliatywnej jest

a)  całkowite wyleczenie pacjenta.
b)  zahamowanie rozwoju choroby nowotworowej i zmniejszenie dolegliwości.
c)  pobudzenie  komórek  układu  immunologicznego  do  walki  z  komórkami

nowotworowymi.

d) profilaktyczne zmniejszenie przepływu limfy w naczyniach limfatycznych, co

hamuje rozwój nowotworu.

18. Wskazaniami do scyntygraficznego badania kości są

a)  złamania patologiczne.
b)  zaburzenia w metabolizmie wapnia.
c)  zapalenia kości i szpiku.
d)  wszystkie powyŜsze.

19. W wypadku terapeutycznego uŜycia radiofarmaceutyku, jakim jest, 131J moŜna

zrezygnować z typowych osłon uŜywanych w medycynie nuklearnej, poniewaŜ

131

emituje tylko promieniowanie β
a)  obie części zdania są prawdziwe i pozostają w związku przyczynowo-skutkowym.
b)  obie części zdania są prawdziwe, bez związku przyczynowo-skutkowego.
c)  pierwsza część zdania jest fałszywa, druga część zdania jest prawdziwa.
d)  obie części zdania są fałszywe.

20. Wszczepienie endoprotezy wykonanej z stopu kobaltu, niklu lub chromu u pacjentki

z  alergią  kontaktową  na  te  substancje  z  całą  pewnością  nie  spowoduje  wystąpienia
wyprysku  kontaktowego,  zapalenia  kości  czy  szpiku,  poniewaŜ  endoproteza  jest
wykonana z biomateriału
a)  obie części zdania są prawdziwe i pozostają w związku przyczynowo-skutkowym.
b)  pierwsza część zdania jest fałszywa, druga część zdania jest prawdziwa.
c)  pierwsza część zdania jest prawdziwa, druga część zdania jest fałszywa.
d)  obie części zdania są fałszywe.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ……………………………………………………..

Stosowanie metod diagnostycznych i terapeutycznych w medycynie

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

TEST 2

Test dwustopniowy do jednostki modułowej

Test składa się z 20 zadań, z których:

−

zadania 1–15 są z poziomu podstawowego,

−

zadania 16–20 są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 6 zadań,

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań,

dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego,

bardzo dobry – za rozwiązanie 17 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu
ponadpodstawowego,

Klucz odpowiedzi: 1.b, 2.b, 3.b, 4.a, 5.c, 6.d, 7.d, 8.b, 9.b, 10.d, 11.d, 12.b,
13.b, 14.d, 15.c, 16.d, 17.d, 18.d, 19.a, 20.a.

Plan testu

zad.

Cel operacyjny

(mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Znać podstawy ultrasonografii

Znać rodzaje głowic ultrasonograficznych

Określić formę obrazowania: prezentacji B

Określić właściwości promieniowania
rentgenowskiego

Objaśnić zastosowania densytometrii

Określić elementy wchodzące w skład lampy
rentgenowskiej

Porównać tomografię komputerową
z rentgenodiagnostyką

Porównać zastosowania róŜnych metod
diagnostyki obrazowej

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Określić zasadę działania pozytonowej
tomografii emisyjnej

10.

Stosować przepisy dotyczące ochrony
radiologicznej w odniesieniu do pracowników
naraŜonych na działanie promieniowania
jonizującego

11.

Określić radiologiczne badania czynnościowe

12. Określić skalę Hounsfielda

13.

Objaśnić podstawy terapii fotodynamicznej

14.

Określić zastosowanie termografii

15.

Wymienić najczęściej stosowane biomateriały

16.

Scharakteryzować koronarografię

17.

Określić właściwości radioizotopów
stosowanych w medycynie nuklearnej

18.

Porównać zastosowania róŜnych metod
obrazowania

19.

Określić wskazania do wykonania scyntygrafii

20.

Określić przyczyn powstawania artefaktów
podczas badania MRT

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym

wyprzedzeniem.

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego.
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania.
4.  Przeprowadź  z  uczniami  próbę  udzielania  odpowiedzi  na  takie  typy  zadań  testowych,

jakie będą w teście.

na udzielanie odpowiedzi.

8. Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich moŜliwości).

9. Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliŜającym się

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi.

10. Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

11. Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego.
12. Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które

sprawiły uczniom największe trudności.

13. Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności.
14. Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu.

Instrukcja dla ucznia

wielokrotnego wyboru i tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa.

5. Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi – zaznacz prawidłową

odpowiedź znakiem X (w przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć
kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową).

6. Test składa się z dwóch części o róŜnym stopniu trudności: I część – poziom

podstawowy, II część – poziom ponadpodstawowy.

7. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
8. Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. Trudności mogą przysporzyć Ci
zadania: 16–20, gdyŜ są one na poziomie trudniejszym niŜ pozostałe. Przeznacz na ich
rozwiązanie więcej czasu.

9. Na rozwiązanie testu masz 90 min.

Powodzenia

Materiały dla ucznia:

−

instrukcja,

−

zestaw zadań testowych,

−

karta odpowiedzi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

I część

1. Które z stwierdzeń dotyczących ultrasonografii jest nieprawdziwe

a) na granicy tkanek o duŜej impedancji akustycznej (np. powietrze, mięśnie) dochodzi

do odbicia fal ultradźwiękowych.

b) fale dźwiękowe uŜywane w celach diagnostycznych w ultrasonografii mają częstość

od 20–150 MHz.

c) w celu lepszej optymalizacji warunków badania ultrasonograficznego narządów

miednicy mniejszej zaleca się wypełnienie pęcherza moczowego.

d) jest mało prawdopodobne, by podczas badania USG mogłoby dojść do uszkodzenia

tkanek przez wygenerowane przez aparat ultradźwięki.

2. W ultrasonografii uŜywane są głowice następujących typów

a)  głowica liniowa i głowica sektorowa.
b)  głowica liniowa, sektorowa i głowica typu „convex”.
c)  tylko głowica uniwersalna.
d)  wszystkie powyŜsze.

3. Jedna z prezentacji w badaniach ultrasonograficznych – polegająca na wizualizacji

dwuwymiarowego  przekroju,  w  której  wartość  odbieranego  sygnału  (echo)  zostaje
przedstawione w postaci punktu obrazu o określonej jasności nosi nazwę
a)  prezentacji A.
b)  prezentacji B.
c)  prezentacji C.
d)  prezentacji M.

4. Do właściwości promieniowania rentgenowskiego nie naleŜy

a)  zwiększenie natęŜenia wraz z kwadratem odległości.
b)  osłabienie natęŜenia promieniowania w czasie przenikania przez materię.
c)  jonizacja tkanek poddanych napromieniowaniu.
d)  zdolność wywoływania zjawiska luminescencji.

5. Densytometria

metoda

wykorzystująca

podwójną

wiązkę

promieniowania

rentgenowskiego do zobrazowania
a)  zmian o charakterze zapalnym.
b)  zmian o charakterze nowotworowym.
c)  gęstości kości.
d)  gęstości unaczynienia.

6. W skład aparatu rentgenowskiego wchodzą

a)  lampa rentgenowska i generator rentgenowski.
b)  generator rentgenowski i stolik rozdzielczy.
c)  lampa rentgenowska i stolik rozdzielczy.
d)  wszystkie wyŜej wymienione.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

7. Tomografia komputerowa w porównaniu z konwencjonalną rentgenodiagnostyką

a)  ma znacznie większą kontrastową zdolność rozdzielczą.
b)  pozwala na dokładniejsze obrazowanie urazów głowy.
c)  niesie znacznie większą dawkę promieniowania jonizującego.
d)  wszystkie powyŜsze są prawdziwe.

8. Która z metod umoŜliwia najdokładniejsze zobrazowanie rozległości nacieku

nowotworowego, złośliwego guza kości w obrębie kanału rdzenia kręgowego
a)  konwencjonalne zdjęcie rentgenowskie.
b)  spiralna tomografia komputerowa.
c)  konwencjonalna tomografia komputerowa.
d)  badanie ultrasonograficzne.

9. W badaniu PET (pozytonowa tomografia emisyjna) wykorzystuje się fakt, Ŝe określonym

zmianom chorobowym towarzyszy
a)  obniŜony metabolizm węglowodanów.
b)  podwyŜszony metabolizm węglowodanów.
c)  obniŜony metabolizm białek.
d)  podwyŜszony metabolizm białek.

10. Pracownicy (kategorii A) naraŜeni na działanie promieniowania jonizującego

a) podlegają indywidualnej kontroli pod kątem otrzymywanych dawek promieniowania.
b) nie

podlegają

kontroli

indywidualnej

pod

kątem

otrzymanych

dawek

promieniowania.

c) mierzą otrzymane dawki za pomocą dozymetrycznych błon filmowych.
d) odpowiedzi a i c są prawidłowe.

11. Do radiologicznych badań czynnościowych naleŜy/ą

a)  HRCT.
b)  koronarografia i wentrykulografia.
c)  badanie aktu połykania i odpływów moczowodowo-pęcherzowych.
d)  odpowiedzi b i c są prawidłowe.

12. Skala wykorzystywana w tomografii komputerowej i słuŜąca do zamiany

współczynników pochłaniania na liczby odpowiadające skali szarości to
a)  skala Bovisa.
b)  skala Hounsfielda.
c)  skala Humboldta.
d)  skala Baumanna.

13. Forma terapii wykorzystująca barwniki porfirynowe jako związki fotouczulające

i  promieniowanie  laserowe,  które  aktywuje  fotouczulacz  w  celu  zobrazowania  zmian
o charakterze nowotworowym nosi nazwę
a)  terapii fotostatycznej.
b)  terapii fotodynamicznej.
c)  terapii fotonowej.
d)  Ŝadna z odpowiedzi nie jest prawidłowa.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

14. Termografia jest wykorzystywana do

a)  kontroli temperatury podczas operacji na otwartym sercu.
b)  wykrywaniu i lokalizacja stanów zapalnych i reumatycznych.
c)  diagnostyki nowotworów skóry.
d)  wszystkie wyŜej wymienione odpowiedzi są prawidłowe.

15. Do najczęściej stosowanych biomateriałów naleŜą

a)  polimery syntetyczne i półsyntetyczne.
b)  stopy metali: tytanu, kobaltu, niklu.
c)  odpowiedzi a i b są prawidłowe.
d)  wszystkie odpowiedzi są błędne.

16. Koronarografia jest badaniem

a) słuŜącym do obrazowania naczyń wieńcowych za pomocą promieniowania

rentgenowskiego.

b) podczas badania pacjentowi podaje się środek cieniujący przez cewnik, który zostaje

załoŜony do tętnicy obwodowej.

c) podczas badania pacjentowi podaje się środek cieniujący przez cewnik, który zostaje

załoŜony do Ŝyły obwodowej.

d) odpowiedzi a i b są prawdziwe.

17. Dawniej szeroko stosowany w medycynie nuklearnej technet

99m

Tc jest obecnie

wycofywany z uŜycia, ze względu na bardzo długi okres połowicznego rozpadu.
a)  obie części zdania są prawdziwe i pozostają w związku przyczynowo-skutkowym.
b)  pierwsza część zdania jest fałszywa, druga część zdania jest prawdziwa.
c)  pierwsza część zdania jest prawdziwa, druga część zdania jest fałszywa.
d)  obie części zdania są fałszywe.

18. Podstawą rozpoznania nieczynnych hormonalnie guzów endokrynnych jest/są następujące

badania
a)  pozytronowa tomografia emisyjna.
b)  scyntygrafia.
c)  tomografia komputerowa.
d)  spiralna tomografia komputerowa i tomografia rezonansu magnetycznego.

19. Scyntygrafii układu kostnego nie wykonuje się w celu

a)  oceny gęstości kości.
b)  potwierdzenia diagnozy zapalenia kości.
c)  określenia lokalizacji przerzutów nowotworowych do kości.
d)  oceny kości przy współistniejących zaburzenia gospodarki wapniowej.

20. Podczas badania MRT u pacjentów z implantami moŜe dochodzić do powstawania

artefaktów,  poniewaŜ  ferromagnetyki  powodują  zakłócenie  jednorodności  pola
magnetycznego
a)  obie części zdania są prawdziwe i pozostają w związku przyczynowo-skutkowym.
b)  pierwsza część zdania jest fałszywa, druga część zdania jest prawdziwa.
c)  pierwsza część zdania jest prawdziwa, druga część zdania jest fałszywa.
d)  obie części zdania są fałszywe.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ……………………………………………………..

Stosowanie metod diagnostycznych i terapeutycznych w medycynie

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

7. LITERATURA

Block B.: Der Sono Trainer. Georg Thieme Verlag, Stuttgart 2003

Gołąb B., Traczyk W. Z.: Anatomia i fizjologia człowieka. Wydawnictwo PZWL,
Warszawa 1986.

Hames B. D., Hooper N. M., Haughton J. D., red.: Krótkie wykłady z biochemii.
Wydawnictwo PWN, Warszawa 1999

Hofer M., Sono Grundkurs: Georg Thieme Verlag, Stuttgart 2004

Hrynkiewicz A.: Człowiek i promieniowanie jonizujące. Wydawnictwo PWN, Warszawa 2001

Hrynkiewicz A.: Dawki i działanie biologiczne promieniowania jonizującego. Państwowa
Agencja Atomistyki, Instytut Fizyki Jądrowej 1993

Hrynkiewicz A., Rokita E., red.: Fizyczne metody badań w biologii, medycynie
i ochronie środowiska. Wydawnictwo PWN Warszawa 1999

Hrynkiewicz A., Rokita E., red.: Fizyczne metody diagnostyki i terapii. Wydawnictwo
PWN, Warszawa 2000

Jaroszyk F.: Biofizyka. Podręcznik dla studentów. Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2005

10 Karłow N. W.: Wykłady z fizyki laserów. Wydawnictwo Naukowo-Techniczne,

Warszawa 1989

11 Kauffmann G.W., Moser E., Sauer R.: Radiologie. Urban & Fischer Verlag, München 2001
12 Miękisz St., Hendrich A., red.: Wybrane zagadnienia z biofizyki. Wydawnictwo

Volumed, Wrocław 1998

13 Pawlicki G., Pałko T., Golonik N., Gwiazdowska B., Królicki L.: Fizyka medyczna.

Akademicka Oficyna Wydawnicza Exit, Warszawa 2002

14  Pawlicki G.: Podstawy inŜynierii medycznej. Wydawnictwo P.W., Warszawa 1997
15  Pruszyński B.: Diagnostyka obrazowa. Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2000
16  Pruszyński B.: Radiologia. Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2002
17  Reiser M., Kuhn F. P., Debus J.: Radiologie. Georg Thieme Verlag, Stuttgart 2004
18  Skrzypczak  E.,  Szefliński  Z.:  Wstęp  do  fizyki  jądra  atomowego  i  cząsteczek

elementarnych. Wydawnictwo PWN, Warszawa 2002

19 Sylwanowicz i inni: Anatomia i fizjologia człowieka. Wydawnictwo PZWL, Warszawa 1985
20 Traczyk W. Z.: Fizjologia człowieka w zarysie. Wydawnictwo PZWL, Warszawa 1997

Literatura metodyczna

1. Krogulec-Sobowiec M., Rudziński M.: Poradnik dla autorów pakietów edukacyjnych.

KOWEZiU, Warszawa 2003

2. Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia. WSiP 2004
3. Szlosek F.: Wstęp do dydaktyki przedmiotów zawodowych. Instytut Technologii

Eksploatacji, Radom 1998

4. Węglińska M.: Jak przygotować się do lekcji? Kraków 2005