Sztuczna perspektywa nie musi być kiczowata

10 maja 2013, 15:42

Autor: Jarosław Zachwieja
czytano: 22329 razy

Stosowaliście   kiedyś   w   praktyce   technikę
sztucznej perspektywy dla osiągnięcia zabawnego
efektu na zdjęciach? Zapewne tak, nawet jeśli nie
wiecie,   co   to   takiego.   Obrazy   przedstawiające
ludzi   podtrzymujących   Krzywą   Wieżę   w   Pizie,
łapiących   słońce   czy   chowających   się   pod
wielkimi   liśćmi,   cieszą   się   w   Internecie   sporą
popularnością. Niestety często poza humorem nie
ma   w   nich   nic   zasługującego   na   uwagę.   A
przecież   wcale   nie   musi   tak   być!   W   naszym
artykule   znajdziecie   kilka   porad,   dzięki   którym
Wasze zdjęcia będą nie tylko zabawne, ale też po
prostu udane.

Fotoamatorzy   próbujący   wykonywać   zdjęcia   z   wykorzystaniem   zjawiska   sztucznej   perspektywy
popełniają często wiele karygodnych  błędów – działają w pośpiechu, bez przygotowania, często pod
wpływem   chwili.   A   ponieważ   ich   zdjęcia   już   na   pierwszy   rzut   oka   zwracają   uwagę   i   śmieszą,   to
wychodzą z   założenia,  że  to wystarczy.  Niestety tak  nie  jest. Fotografii   tego  typu   w  Internecie  jest
mnóstwo   i   choć   szybko   zdobywają   popularność,   to   w   rzeczywistości   jeszcze   szybciej   ją   tracą.   Nie
wystarczy   bowiem,   że   osoba   na   zdjęciu   występuje   w   niezwykłej   pozie   i   sytuacji,   że   wydaje   się
olbrzymem   lub   wręcz   przeciwnie   –   karzełkiem.   Na   każdą   fotografię   składa   się   wiele   elementów   i
wszystkie są ważne, niezależnie od tego z jakiej techniki korzystał twórca zdjęcia. W innym wypadku
efekt może okazać się bardzo... tandetny.

Fot.

BrimSlats

Co to jest sztuczna perspektywa?

Zacznijmy   jednak   od   najważniejszego:   o   czym   my   tutaj   mówimy?   Sztuczna   lub   też   wymuszona
perspektywa  (ang.  forced   perspective)   to  technika  takiego  obrazowania  rzeczywistości,  dzięki   której
pewne obiekty wydają się być znacznie większe lub  mniejsze, niż są w rzeczywistości. Osiąga się to
dzięki   złudzeniu   optycznemu   polegającemu   na   zmianie   poziomu   obserwatora   (czyli   w   naszym

Sztuczna perspektywa nie musi być kiczowata

http://www.swiatobrazu.pl/sztuczna-perspektywa-nie-musi-byc-kiczowa...

1 z 11

2015-08-15 21:42

przypadku aparatu lub kamery) na taki, w którym proporcje pomiędzy bliższymi i dalszymi obiektami
ulegają zaburzeniu.

Fot.

Alan Travers

Klasycznym   przykładem   sztucznej   perspektywy   jest   zdjęcie,   w   którym   osoba   na   pierwszym   planie
"trzyma" w rękach coś, co znajduje się daleko za nią (np. słońce, budynek, chmurę). Dzięki  różnicy
odległości   oraz   odpowiedniemu   położeniu   aparatu   wydaje   się,   że   obiekt   z   tyłu   jest   bardzo   mały   i
spoczywa   na   dłoni   modela.   Aparat   dysponujący   pojedynczym   układem   optycznym   (obiektywem)
rejestruje   scenę   w   wersji   pozbawionej   głębi,   jaką   człowiek   lub   inne   stworzenie   wyposażone   w   co
najmniej parę oczu bez problemu jest w stanie dostrzec.

Sztuczna perspektywa nie musi być kiczowata

http://www.swiatobrazu.pl/sztuczna-perspektywa-nie-musi-byc-kiczowa...

2 z 11

2015-08-15 21:42

Fot.

Waleed Almotar

Sztuczna   perspektywa   na   przestrzeni   wieków   była   też   wielokrotnie   wykorzystywana   w   sztukach
plastycznych,   rzeźbie,   a   nawet   architekturze   do   uzyskania   rozmaitych   efektów.   Np.   słynne   Schody
Odeskie, będące areną najsłynniejszej sceny filmu "Pancernik Potiomkin" z 1925 roku wydają się być
niewiarygodnie długie, choć w rzeczywistości  mają zaledwie 142 metry. Jest tak, ponieważ są one u
podstawy znacznie szersze, niż  na szczycie, przez co u  oglądającego je z góry lub  z dołu  człowieka
kształtuje się wrażenie większej głębi.

Sztuczna perspektywa nie musi być kiczowata

http://www.swiatobrazu.pl/sztuczna-perspektywa-nie-musi-byc-kiczowa...

3 z 11

2015-08-15 21:42

Fot.

Marga V

[kn_advert]

Strona 1

Strona 2

Zdjęcie z wykorzystaniem zjawiska sztucznej perspektywy to

też zdjęcie!

Jak w praktyce pasjonaci fotografii najczęściej wykorzystują technikę sztucznej perspektywy? Biorą oni
swojego modela, ustawiają go na interesującym tle i starają się stanąć w odpowiednim miejscu tak,
aby oglądana na ekranie LCD scena została zgrana w prawidłowy sposób. Może być to np. obniżenie się
z aparatem, aby człowiek na pierwszym planie wydał się wyższy od budynku za nim, albo takie
pokierowanie pozycją aparatu i rąk fotografowanej osoby, aby te ostatnie "chwyciły" słońce. Może to być
też obrócenie aparatu o 90 stopni tak, aby kierunki pionu i poziomu zamieniły się miejscami.

Sztuczna perspektywa nie musi być kiczowata

http://www.swiatobrazu.pl/sztuczna-perspektywa-nie-musi-byc-kiczowa...

4 z 11

2015-08-15 21:42

Niezależnie od tego, co robią, najczęściej popełnianym błędem jest zignorowanie wszystkiego innego.
Tak więc zdjęcia wychodzą często krzywe, źle skomponowane, z bałaganem w kadrze i zignorowanymi
wszystkimi zasadami kompozycji. Bardzo często są też poruszone i źle naświetlone, ponieważ pomysł
wpadł nam do głowy z siłą pocisku i musimy go zrealizować już-zaraz-teraz-natychmiast. Tymczasem
fotografia taka też jest fotografią i dotyczą jej dokładnie te same reguły, jak każdego innego zdjęcia.

Fot.

Matt West

Sztuczna perspektywa nie musi być kiczowata

http://www.swiatobrazu.pl/sztuczna-perspektywa-nie-musi-byc-kiczowa...

5 z 11

2015-08-15 21:42

[kn_advert]

Strona 3

Precyzja i porządek są najważniejsze

W fotografii efektowej (a taką właśnie jest fotografia powstała z wykorzystaniem sztucznej, bądź też –
jeśli ktoś woli takie określenie – wymuszonej perspektywy) wszystkie elementy obrazu powinny być
dopracowane z myślą o najdrobniejszych szczegółach. Nie zawsze jest to łatwe, ale pamiętajmy: każdy
drobiazg może zepsuć efekt. Dlatego też żaden element obecny na zdjęciu nie powinien znaleźć się tam
przypadkowo.

Fot.

TrevorLarson17

Stawiając pierwsze kroki na drodze do dobrej fotografii efektowej z wykorzystaniem opisywanego tutaj
zjawiska dobrze jest więc zacząć od prostych, minimalistycznych kompozycji. Unikajmy też w kadrze
innych ludzi, zwierząt i innych elementów demaskujących zastosowaną sztuczkę. Nie musimy
wprawdzie – jak reżyser "Władcy Pierścieni" Peter Jackson – budować specjalnej scenografii, ale nie
dopuśćmy do tego, żeby jakiś nieprzewidziany element sceny zepsuł nam efekt końcowy.

Sztuczna perspektywa nie musi być kiczowata

http://www.swiatobrazu.pl/sztuczna-perspektywa-nie-musi-byc-kiczowa...

6 z 11

2015-08-15 21:42

Fot.

hb19 (R.I.P)

[kn_advert]

Strona 4

Jeżeli ma to wyglądać naprawdę dobrze, to głębia ostrości

musi być duża

Sednem omawianej przez nas techniki jest zaburzenie postrzegania głębi u oglądającego zdjęcie lub
film. Ten enigmatyczny nieco opis sprowadza się tak naprawdę do jednego: widz musi być przekonany,
że obiekty widoczne w kadrze znajdują się tuż obok siebie, choć w rzeczywistości są bardzo daleko. Tu
zaś warunkiem koniecznym jest uzyskanie odpowiedniej głębi ostrości. Osiągniemy to przez
przymknięcie przysłony i umiejętne korzystanie z odległości hiperfokalnej.

Sztuczna perspektywa nie musi być kiczowata

http://www.swiatobrazu.pl/sztuczna-perspektywa-nie-musi-byc-kiczowa...

7 z 11

2015-08-15 21:42

Fot.

Delacorr

Bądźmy przy tym ostrożni: to, że zdjęcie wydaje się być idealne na podglądzie zaraz po wykonaniu nie
znaczy jeszcze, że takie jest. Fotografia na trzycalowym wyświetlaczu LCD naszej cyfrówki będzie
zawsze sprawiała wrażenie ostrzejszej, niż oglądana na ekranie monitora. Dlatego też nie wahajmy się
przymykać przysłony aparatu do naprawdę małych wartości. Wykonując zdjęcie korzystajmy z reguł
obowiązujących nas w klasycznej fotografii krajobrazowej, a na pewno dobrze na tym wyjdziemy.

Fot.

Jeppe Olsen

[kn_advert]

Strona 5

Sztuczna perspektywa nie musi być kiczowata

http://www.swiatobrazu.pl/sztuczna-perspektywa-nie-musi-byc-kiczowa...

8 z 11

2015-08-15 21:42

Rola światła i powietrza

W  kontekście opisanego w poprzednim  rozdziale warunku  dotyczącego przymkniętej  przysłony jasne
staje się, że wykonanie dobrego zdjęcia z wykorzystaniem zjawiska wymuszonej perspektywy wymaga
sporej ilości światła lub użycia statywu (a najczęściej jednego i drugiego). I jest to prawdą. Problem
jest jednak nieco poważniejszy, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Wszystkiemu winna
jest   fizyka,   a   konkretnie   zjawiska   związane   z   nieidealną   przejrzystością   powietrza   (czyli   tzw.
perspektywa   powietrzna)   oraz   ze   spadkiem   intensywności   światła   odwrotnie   proporcjonalnie   do
kwadratu odległości od jego źródła.

Fot.

C!R3

Zacznijmy od drugiej kwestii – sprowadza się ona tak naprawdę do tego, że aby obiekt na pierwszym
planie i ten znajdujący się w tle na zdjęciu wyszły jak umieszczone obok siebie, to ten drugi musi być
bardzo intensywnie oświetlony. Często też konieczne jest odpowiednie wymodelowanie światłem
pierwszego planu tak, aby wyglądał on na dokładnie dopasowany do tła. Dlatego właśnie najlepsze,
profesjonalnie wyglądające zdjęcia wykonane z wykorzystaniem sztucznej perspektywy powstają przy
użyciu oświetlenia błyskowego.

Sztuczna perspektywa nie musi być kiczowata

http://www.swiatobrazu.pl/sztuczna-perspektywa-nie-musi-byc-kiczowa...

9 z 11

2015-08-15 21:42

Fot.

KTechnogal

Na tę drugą sprawę tak naprawdę niewiele poradzimy – możemy co najwyżej wybrać się na sesję w
odpowiednim czasie (gdy powietrze charakteryzuje się wysoką przejrzystością) i we właściwe miejsce.
Kluczowa może być też właściwa pora dnia oraz zaopatrzenie się w akcesoria takie, jak filtr
polaryzacyjny. A często również sporo szczęścia.

Sztuczna perspektywa nie musi być kiczowata

http://www.swiatobrazu.pl/sztuczna-perspektywa-nie-musi-byc-kiczowa...

10 z 11

2015-08-15 21:42