Dyskryminacja (nie)jedno ma imi

Krzysztof miszek, Maøgorzata Peretiatkowicz-Czy 2012-02-24, ostatnia aktualizacja 2012-02-24 15:43:33.0

Jak øatwo dzieli si ludzi na niepeønosprawnych i sprawnych, kobiety i m czyzn, osoby heteroseksualne i
osoby homoseksualne. A przecie nikt z nas nie jest jednowymiarowy

Jeste my wkurzeni! Tak, jeste my wkurzeni, bo to, z czym walczymy od lat, ci gle trzyma si  mocno. A walczymy z
hydr , której w miejsce odci tej jednej gøowy wyrasta kolejnych pi . Jak døugo trzeba jeszcze przekonywa  polityków,
s dy i opini  publiczn ,  e dyskryminacja istnieje i  e nale y j  zwalcza ? Homofobia, seksizm, ageism, rasizm i
ksenofobia, niestety, maj  si  w Polsce ci gle dobrze - to nadal zdanie mniejszo ci. Polska to od wieków kraj søyn cy z
tolerancji i przyja ni wobec mniejszo ci - to teza uznana za powszechnie obowi zuj c . Pojedynczy przedstawiciele
wi kszo ci zmieniaj  zdanie tylko wtedy, gdy ich samych osobi cie dotknie nierówne traktowanie. Wtedy - eureka!
Dyskryminacja rzeczywi cie jest obrzydliwa.

Na niedawnym spotkaniu z organizacjami osób z niepeønosprawno ciami jedno z nas zostaøo prawie wygwizdane za
wygøoszenie tezy,  e niepeønosprawni powinni wspóøpracowa  z innymi grupami spoøecznie wykluczanymi. Po co?  eby
pokaza ,  e dyskryminacja ma wiele twarzy, ale tak naprawd  ma ten sam cel - wykluczy , poni y , wy mia , odmówi
podstawowych praw, wyrzuci  poza margines. Jak to? My, niepeønosprawni, mamy wspóøpracowa  z gejami i
lesbijkami? Przecie  tylko my naprawd  mamy przechlapane! To my walczymy na co dzie  z ulicznym kraw nikiem,
który zamyka nam drog  do muzeum, kawiarni czy miejskiego autobusu. To my znosimy upokorzenia, kiedy
zniecierpliwiony naszymi problemami z wymow  sprzedawca obrzuca nas obelg . To przecie  nam odmawia si
mo liwo ci zawarcia maø e stwa tylko dlatego,  e jeste my intelektualnie niepeønosprawni. Po co "downowi"  ona?
Niepeønosprawni maj  najgorzej, i kropka! Po co wci ga  nasze problemy w inne kwestie. Ci geje chc  tylko ugra
swoje ciemne interesy (maø e stwa jednopøciowe i adopcja dzieci) i na naszych wózkach dojecha  do swoich niecnych
celów, które dalekie s  od kwestii równo ci i niedyskryminacji. Tak mniej wi cej wygl daøa rozmowa z cz ci
organizacji niepeønosprawnych, a tak e z niepeønosprawnymi posøami podczas niedawnych prac sejmowych nad ustaw
antydyskryminacyjn . I to nas wkurza! Nie ma bowiem znacz cej ró nicy pomi dzy wykluczeniem spoøecznym osób z
autyzmem, pozostawionych cz sto bez podstawowych form wsparcia, a møodym gejem pobitym w centrum miasta przez
øysych wyrostków. Obie formy wykluczenia s  obrzydliwe i maj  tak naprawd  jeden cel - naruszy  godno  jednostki.

Jak øatwo dzieli si  ludzi na niepeønosprawnych i sprawnych, kobiety i m czyzn, osoby heteroseksualne i osoby
homoseksualne. A przecie  nikt z nas nie jest jednowymiarowy. Ka dy z nas ma pøe , kolor skóry, narodowo ,
orientacj  seksualn , okre lon  budow  ciaøa, kolor oczu A jednak osoby niepeønosprawne w odbiorze spoøecznym s
postrzegane jedynie przez jedn  cech  - niepeønosprawno . Mo e st d do  cz sty brak zrozumienia w ród osób
dziaøaj cych na rzecz osób niepeønosprawnych problemów zwi zanych z dyskryminacj  ze wzgl du na pøe  i st d brak
zaanga owania w kwestie zwi zane z równym statusem kobiet i m czyzn? Postrzeganie osób, na rzecz których si
dziaøa, tylko poprzez jedn  opisuj c  je cech  jest du ym bø dem. Dyskryminacja wielokrotna istnieje - inaczej w Polsce

yje si kobietom i m czyznom niepeønosprawnym. Inaczej wygl da ich aktywno ekonomiczna. I jedyna zmienna,

która to tøumaczy, to pøe . A skoro osoby niepeønosprawne dziel  si  na kobiety i m czyzn, to maj  te  indywidualne
orientacje seksualne, niektóre z nich to osoby homoseksualne. Ju  søycha  te syki i szepty maj ce na celu zako czenie
tego  enuj cego tematu. A jednak w ród osób niepeønosprawnych s  homoseksualne kobiety i homoseksualni
m czy ni. I warto o tym pami ta , wypowiadaj c si  w przyszøo ci w imieniu osób niepeønosprawnych. Nie nale y im
mówi , co powinny my le  i czu , a pami ta  o tym,  e one te  maj  prawo korzysta  z peøni praw czøowieka i nie by
sprowadzanym tylko do cech zwi zanych ze stanem zdrowia. I wtedy mo liwa b dzie wspóøpraca maj ca na celu
likwidacj  dyskryminacji bez wzgl du na to, kogo i z jakich przyczyn dotyka.

Dyskryminacja bowiem sprowadza si  wøa ciwie do jednego - upokorzenia i pokazania, kto tu tak naprawd  rz dzi,
odsuni cia od mo liwo ci korzystania z jakiego  dobra. A  e dyskryminujemy czasami nie wiadomie? Tym gorzej.
Bøoga niewiedza o mechanizmach dyskryminacji gasi czujno . Czujno , która budzi si  wtedy, kiedy sami padamy
ofiar  nierównego traktowania. Wtedy pobudka okazuje si  zazwyczaj zbyt pó na. A i na sojuszników nie ma co liczy ,
bo wi kszo  z nich zajmuje si  swoj  "wa niejsz " dyskryminacj .

Oburzeni dyskryminacj  powinni ø czy  siøy. Pierwszy krok zostaø ju  poczyniony: kilkadziesi t organizacji - romskich,

ydowskich, gejowsko-lesbijskich, kobiecych, seniorskich i reprezentuj cych interesy osób niepeønosprawnych -

opracowaøo wspólnie projekt nowelizacji ustawy antydyskryminacyjnej. W my l projektu ochrona przed nierównym
traktowaniem b dzie równa dla wszystkich, a nie jak dotychczas tylko dla wybra ców. Teraz ruch le y nie tylko po
stronie wøadzy, ale i samych grup mniejszo ciowych, aby rozbi mur uprzedze wobec siebie.

Krzysztof miszek - prawnik, przewodnicz cy Polskiego Towarzystwa Prawa Antydyskryminacyjnego.

Maøgorzata Peretiatkowicz-Czy - socjolo ka, czøonkini fundacji TUS zajmuj cej si prawami osób z
niepeønosprawno ciami

Tekst pochodzi z serwisu Wyborcza.pl -

http://wyborcza.pl/0,0.html

Strona 1 z 1

Dyskryminacja (nie)jedno ma imi

2012-03-01

http://wyborcza.pl/2029020,75515,11224980.html?sms_code=