Temat : 

Testament Bolesława Krzywoustego. Podział Polski na dzielnice 

 

Kalendarium 

 
1138 – ogłoszenie testamentu Bolesława Krzywoustego  
1138 – śmierć Bolesława Krzywoustego  

 

 

Źródło1. Tablica genealogiczna Piastów [fragment] 

 

 

 

 

 

Źródło 2. Mistrz Wincenty Kadłubek, Kronika polska [fragment] 

 
Gdy poczuł, że [los] żąda od niego śmiertelnej powinności, poleca spisać dokumenty 
testamentowe. Przekazuje w nich w spadku czterem synom i to, co osiągnięte zasługami 
przodków, i następstwo w królestwie, wyznaczając stałe granice czterech dzielnic w ten 
sposób, że w ręku najstarszego miało pozostać i księstwo dzielnicy krakowskiej, i władza 
zwierzchnia. […] zawsze starszeństwo i wzgląd pierworództwa miały rozstrzygnąć spór o 
następstwo. [...] pacholęciu zapisuje się w spadku piąte koło u wozu czterokonnego [...] Niech 
więc ustaną żale na nielitościwy testament, słuszną bowiem jest rzeczą, aby dzielnice 
małoletnich powierzano opiekunom, nie małoletnim. (...)  

 

 

Źródło 3. Mapa. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego, CARTE 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

Ćwiczenia 

 
Na podstawie źródeł 1-3.  
 
1. Co umożliwiało Bolesławowi Krzywoustemu dokonanie podziału Polski między swoich 
synów?  
2. Wyjaśnij, jakie doświadczenia życiowe mogły skłonić Bolesława Krzywoustego do 
podjęcia decyzji o podziale państwa między synów?  
3. W jaki sposób władca chciał zabezpieczyć jedność państwa?  
4. Co oznacza termin „dzielnica senioralna”?  
5. Czy dzielnica senioralna była dziedziczna?  
6. Kto miał obejmować we władanie dzielnicę senioralną?  
7. Wymień dzielnice, które otrzymali w dziedziczne władanie – Władysław Wygnaniec, 
Bolesław Kędzierzawy, Mieszko I Stary, Henryk Sandomierski.  
8. Czy testament przewidywał zabezpieczenie dla wdowy po Bolesławie Krzywoustym – 
księżnej Salomei i nienarodzonego syna – Kazimierza?  
9. Kogo w średniowieczu nazywano „pogrobowcem”?  
10. Oceń, czy decyzje statutu Bolesława Krzywoustego wzmacniały, czy osłabiały pozycję 
państwa na arenie międzynarodowej oraz czy przyczyniały się do polepszenia, czy 
pogorszenia warunków życia jego mieszkańców? Odpowiedź uzasadnij.  

 

 

Praca domowa 

 
1. Przygotuj głos w dyskusji: Czy w Polsce doszłoby do rozbicia politycznego, gdyby 
Bolesław Krzywousty nie zostawił testamentu?  
2. Podaj przykłady decyzji o podziale państwa podejmowanych przez innych władców 
średniowiecznej Europy.  

.