background image

Porady zebrane ze starych wieków, ale też i całkiem nowe. Przy niektórych poradach widnieją 
daty oznaczające rok wydania publikacji, z której zostały zaczerpnięte, choć znane mogły być 
już dużo wcześniej. Sposoby na choroby podajemy jedynie w celach informacyjnych. 
Pamiętać należy, że dzisiaj z chorobami chodzi się do lekarza. Ludowe sposoby były dobre, 
gdy do najbliższego trzeba było jechać kilka dni.  
 
 

Astma 
przeciwko 
wygotować w winie i miodzie młode liście pokrzywy. Otrzymaną substancję jeść po trochę. 
(lud.) 

Alkohol 
uniknąć zawrotów głowy podczas picia 
co pewien czas przeżuwać ziarenko kawy. 
mikstura na kaca 
szklanka wody z łyżeczką sody oczyszczonej i sokiem z całej cytryny.  

Bambus 
czyszczenie 
do konserwacji i czyszczenia powinno stosować się wodą z solą.  

Bezsenność 
lekki środek -wieczorem wypić szklankę mleka, można z miodem. 

Ból głowy 
aby usunąć 
kawa z cytryną lub - mocniejsze - aspiryną. 
stare sposoby 
-przykładanie pijawek 
-trzymać nogi przez pół godziny w gorącym piasku 
-smarować skronie chininą. (1857) 

Ból wątroby 
aby usunąć 
jeść świeżą, słodką, zupełnie rozgotowaną kapustę z masłem. (1928) 

Ból zębów 
doraźny efekt 
do dziury włożyć kawałek aspiryny i potrzymać do rozpuszczenia.  
usuwanie bólu 
zrobić z gazety trójkątny rulon, postawić na talerzu, podpalić. Pod talerzem zbierze się osad, 
który należy zeskrobać i włożyć na dziurawego zęba. Jest to metoda drastyczna, a otrzymana 
substancja jest trująca - dlatego należy ją stosować w ostateczności i z umiarem.  
przeciwbólowo i przeciw zapalnie 
żuć goździki (przyprawę)c 

background image

Ból żołądka 
aby usunąć 
nosić na brzuchu flanelę i smarować brzuch kolistymi ruchami oliwą z terpentyną. (1928) 

Cebula 
aby nie piekły oczy podczas krojenia 
koło miejsca pracy zapalić ogień. (1930) 

Cerata 
zmiękczanie 
co jakiś czas przemywać wodą z mlekiem (pół na pół). 

Chleb 
aby był świeży 
do pojemnika należy włożyć połówkę jabłka albo kilka plasterków surowego ziemniaka. 
świeży po zamrożeniu 
uzyskać to można zwilżając go przed pogrzaniem w piekarniku wodą lub wodą z mlekiem.  

Chrom 
czyszczenie powierzchni chromowanych 
przetrzeć naftą lub zmywaczem do paznokci. 

Chwasty na ścieżce 
usuwanie 
polać osolonym wrzątkiem. 

Ciasto 
rozwałkować cienko 
szczególnie gdy się lepi, położyć pod spód pergamin.  
ochrona przed przypaleniem 
pod formą rozsypać w piekarniku trochę soli.  
gdy nie chce odejść od formy 
można położyć formę na mokrej ścierce. 
gdy wyrosło a nie można jeszcze piec 
należy go przykryć zwilżonym pergaminem. 

Cukier 
otrzymywanie 
można go otrzymać z wiosennego soku brzozy, który jest słodki. Po zmieszaniu z wodą 
można poddać go odparowywaniu i zagęszczaniu. 

Cytrusy 
Odmładzanie zeschniętych 
włożyć całe na pół godziny do ciepłej wody. 

Czkawka 
-zażyć 3-4 krople octu na łyżeczce cukru. (1857) 
-napić się wody biorąc do ust przeciwległy brzeg kubka i mocno przechylając do przodu.  

background image

Czosnek 
usuwanie zapachu 
przeżuć listek pietruszki. 

Diamenty 
odróżnianie sztucznych 
sztuczne diamenty w wodzie tracą połysk. 

Drewno 
ochrona przed zapaleniem 
otynkować następującym środkiem: 2 części popiołu drzewnego, 1 część drobnego piasku i 
rozrobić z olejem lnianym. Drewno smarować 3 razy (po raz pierwszy grubo). (1928) 
utrudnić zapalenie 
zanurzyć w odwarze czosnku. (1857) 
drewno na deski wysuszyć można szybko 
obdzierając na wiosnę pień z kory. Po wydaniu na jesieni owoców drzewo ścina się w zimie, 
a drewno jest wysuszone. Sposób ten jest jednak dość niemiły. (1928) 
polerowanie 
trzeć garścią skrzypu polnego (tworzy politurę). 
dąb i mahoń 
nacierać do połysku ciepłym piwem. 

Dywany 
czyszczenie 
rozrzucić dobrze rozrobioną pianę z płatków mydlanych, wyszczotkować i zebrać ligniną. 
(1985) 
przywracanie kolorów 
rozsypać kiszoną kapustę, a po chwili zebrać miotełką. 
czyszczenie ciemniejszych dywanów 
wyparzonymi listkami herbaty. 
czyszczenie 
nacierać wodą z octem (1 łyżka/litr) lub amoniakiem (2 łyżki/litr). (1985) 
szybkie czyszczenie 
rozrzucić trawę i zamieść. 
sierść 
zebrać ją można najłatwiej mokrą gąbką.  
przywracanie kolorów 
przetrzeć dywan wodą z octem.  
frędzle 
nie będą się sklejać, jeśli spryska się je krochmalem.  
odplamianie 
trudne i dziwne plamy z dywanu zejdą po spryskaniu go płynem do mycia szyb. 

Fajans 
hartowanie 
włożyć naczynie do garnka, poprzekładawszy sianem, a następnie zalać wodą z popiołem i 
gotować przez pół godziny. Pozostawić do ostygnięcia.(1857) 

background image

Filtr do kawy 
zastępczy 
papierowy ręcznik. 

Fugi 
czyszczenie 
na szmatkę nałożyć roztwór amoniaku lub zmoczony proszek do pieczenia. 

Garnki gliniane 
uczynić można trwałymi 
smarując je kilka razy klejem, a po wyschnięciu olejem lnianym.(1928) 

Grill, piekarnik 
czyszczenie 
posypać solą, podgrzać aż do zbrązowienia i umyć. 

Herbata 
leśne sposoby 
-młode suszone w cieniu liście poziomek.(1928) 
-nawłoć pospolita. 
-owoce róży. 
-owoce głogu. 
-owoce brusznicy. 
-liście jeżyn, malin. 
-liście pokrzywy. 
czyszczenie burego osadu po herbacie 
pozostawić w naczyniu na 2 godziny roztwór proszku do pieczenia w wodzie (torebka na 1/2 
litra). 

Jaja 
konserwowanie 
w 10 funtach wody wapiennej rozpuścić 20 łutów soli kuchennej. Ułożyć jaja w słojach, zalać 
i wstawić do piwnicy. Jaja trzymają świeżość 7 miesięcy. (1928) 
aby nie popękały 
przed gotowaniem należy lekko nakłuć szpilką szerszy koniec lub do wody dodać trochę octu. 
Nie należy gotować jajek prosto z lodówki. 
jajko pęknięte 
aby je ugotować, należy potrzymać je chwilę nad parą, tak aby wierzchnia warstwa białka się 
ścięła. 
krucha panierka 
należy wlać do jajka kilka kropel oleju. 

Jarzyny 
oczyścić z robaków 
można wkładając je na parę minut do wody z solą. (1928) 

Kafle, płytki 
czyszczenie 
-zmiętą gazetą zanurzoną w roztworze salmiaku (chlorek amonu). 
warstwa ochronna 

background image

szare mydło czyści i konserwuje. 
wiercenie dziur, tak by nie pękły 
nakleić przylepiec, a następnie za pomocą gwoździa obtłuc lekko glazurę. 

Kamień z czajnika 
usuwanie 
podgrzać w czajniku (garnku) ocet rozcieńczony wodą. Odstawić i wylać po pół godziny 
(kamień w pralce nie schodzi w ten sposób). 

Kaszel 
aby się go pozbyć 
-żółtko ubić z łyżką oliwy, dodać 3 łyżki miodu i kieliszek soku wiśniowego. (1928) 
-kwiat dziewanny utarty z miodem. 

Karaluchy 
łapanie "na piwo" 
w nocy ustawić miseczkę z piwem lub mlekiem. W miseczce jednym końcem zanurzyć paski 
materiału, tak aby owady mogły po nich wejść.  
nie lubią zapachu 
skórek z ogórka. 

Katar 
nie dostanie się kataru 
jeśli codziennie rano zmywa się szyję zimną wodą i taką wciąga nosem. (1928) 
aby się go pozbyć 
rano natrzeć stopy spirytusem z wodą.(1928) 

Klej 
do papieru, listów 
białko tworzy klej, który nie puszcza nad parą. 

Komary 
uciekają od zapachów 
-olejku kamforowy. 
-olejku goździkowego. 
-palonego kwiatu czarnego bzu. 
-octu. 
-witaminy B. 
-palonego jaskółczego ziela. 
Można przygotować mieszankę z owych substancji, dodać do wazeliny lub kremu i natrzeć 
się. Komary lubią natomiast zapach osoby, która zjadła banana. 

Konfitury 
robione bez ognia 
Pewną ilość octu białego zasypać cukrem aby nasiąknął ale żeby kwasu nie było za dużo. 
Włożyć tam owoce zbierane w czasie suchym. Po 6 miesiącach syrop przeniknie w owoce a 
one zachowają swój smak. Słoiki trzymać w umiarkowanej temperaturze. (Kalendarz 
krakowski 1834) 

background image

Kość słoniowa 
czyszczenie 
Nie należy używać tłuszczów gdyż zostawiają trwałe ślady. Przedmioty takie czyści się wodą 
z mydłem lub denaturatem. Po denaturacie przepłukać. 

Kryształy 
czyszczenie 
szczoteczką w ciepłej wodzie, po czym zanurzyć w lekkim roztworze amoniaku.  

Kwiaty cięte 
odświeżanie 
-zwiędniętym skrócić łodygi i wstawić do wody ze spirytusem kamforowym. (1928) 
-wrzucić do wody aspirynę. 
-włożyć całe do wanny z zimną wodą (nie storczyki). 
wydzielające sok 
potrzymać kilka minut łodygę w gorącej wodzie. 
narcyzy 
powinny stać w małej ilości wody, bo robią się szkliste. 
tulipany 
co pewien czas przekłuwać koniec łodyżki szpilką (odpowietrzanie). 
storczyki 
trzymać w ciepłej wodzie. 
aby woda nie śmierdziała 
wrzucić do wazonu kawałek węgla drzewnego. 

Likier 
z łupin zielonych orzechów 
Zielone łupiny ze 100 orzechów zalać 15 kwartami alkoholu, dodać dkg goździków i dkg 
gałki muszkatołowej. Taką ciecz trzymać dwa miesiące. Następnie dodać 4 funty cukru, 
przecedzić i zlać do butelek. (Kalendarz krakowski 1834) 

Linoleum 
czyszczenie 
wodą z naftą albo mlekiem, a po umyciu zawsze przetrzeć do sucha. 

Liszaje 
pozbywanie się 
smarować świeżym sokiem wypływającym z łodygi jaskółczego ziela (glistnik). 

Lodówka 
pozbywanie się przykrego zapachu 
-do środka wstawić talerzyk z proszkiem do pieczenia (wymieniać co 2 tygodnie). 
-zostawić w lodówce przekrojone jabłko. 
-po rozmrożeniu umyć wodą z octem. 

Lustra 
czyści się 
kredą rozrobioną ze spirytusem.(1928) 

background image

Łupież 
usuwanie 
liści pokrzywy zalać ciepłą wodą. Garnek wstawić do większego garnka, do którego dolewa 
się ciepłej wody. Po 30 minutach odcedzić. Dodać drugie tyle octu i sporządzonym płynem 
nacierać głowę. 

Mahoń 
Czyszczenie 
połysk mahoniowi nadaje nacieranie ciepłym piwem. 

Mak 
oczyszczanie z piasku 
przelać go wodą z solą. 

Makijaż 
usuwanie 
tanio i skutecznie można to zrobić margaryną. 

Masło 
aby łatwiej utrzeć 
należy dodać trochę mąki. 
aby się nie przypaliło 
dodać trochę oleju. 

Meble 
uchronić od ognia 
smarując je rozwodnionym klejem z ałunem - 2 razy. (1928) 
dębowe i mahoniowe 
nacierać ciepłym piwem.  
rysy - usuwanie 
wetrzeć wazelinę i po godzinie wypolerować. 
plamy po kleju 
powinny zejść po potarciu kremem kosmetycznym, masłem lub olejem jadalnym. 
jasne plamy 
zmoczyć korek w oleju roślinnym, zanurzyć go w popiele papierosa i potrzeć plamę. 

Mięso 
przechowywanie 
w węglu drzewnym. W lecie mięso jest świeże przez tydzień.(1928) 

Migrena 
przeciw bólowo 
kawa z cytryną lub - mocniejsze - aspiryną. 

Mleko 
aby nie wykipiało 
posmarować brzegi naczynia masłem.  
aby nie było kożucha 
wrzucić do gorącego mleka kostkę lodu. 

background image

Mole 
usuwanie z ubrań 
na zakażone miejsce położyć szmatkę zamoczoną w roztworze octu i przeprasować. 

Mosiądz 
klamki, okucia czyści się 
rozrobioną kredą ze spirytusem. (1928) 
usuwanie zielonego naloty 
czyścić kwasem z kiszonej kapusty z popiołem lub solą zwilżoną octem. 

Mrówki 
uciekają 
-węgiel drzewny; 
-terpentyna; 
-liście pomidora; 
-ciepły rozcieńczony ałun; 
-proszek do pieczenia; 
Nie wszystkie gatunki reagują na każdy rodzaj, dlatego należy próbować do skutku. 

Mszyce 
pozbywanie się 
-spryskać rośliny wywarem z tytoniu. 
-rozsypać wokół roślin popiół z papierosów. 

Muchy 
przedmioty popstrzone przez muchy 
czyści się sokiem z cebuli - cebulę utrzeć i wycisnąć przez muślin.(1928) 
sposób na trutkę 
1/2 szklanki mleka, 1/2 szklanki wody, 20 gramów formaliny. Wymieszać i rozlać na 
spodeczek (UWAGA - formalina jest trucizną!). 
aby ich nie było w mieszkaniu 
posadzić na balkonie albo na oknie pomidory, miętę albo lawendę. 

Myszy 
wypłaszanie 
-w norkach i ulubionych miejscach rozsypać utłuczone liście oleandra (uwaga trucizna). 
Bardzo nie lubią też dziewanny (wyrwanej z korzeniami). 
-uciekają od zapachu terpentyny, suszonego rumianku, cebuli. 

Narzuty 
czyszczenie 
kapy, chodniki, narzuty można czyścić mocząc w roztworze: 1 litr wody, 2 łyżki soli, 2 łyżki 
amoniaku. Następnie suszyć z dala od ciepła i nie na słońcu.(1985) 

Nornice 
odstraszanie 
-zasadzić w ogródku czosnek, czarną porzeczkę albo wilczomlecz (krzew trujący). 
-wsadzać do korytarzy ząbek lub liście czosnku. 

background image

Nudności 
podczas jazdy samochodem, statkiem, samolotem 
-przed podróżą zjeść trochę imbiru. 
-w czasie jazdy można wypić kilka kropel cytryny, albo choćby wyobrazić sobie jej kwaśny 
smak. 

Odciski 
usuwanie 
plasterek cebuli moczyć kilka godzin w occie i taki okład przetrzymać przez noc. Zabieg być 
może trzeba będzie powtórzyć, nawet kilka razy. 

Odmrożenie 
zabezpieczenie przed odmrożeniem 
można się zabezpieczyć skrapiając bibułę oraz skarpety spirytusem winy. Następnie bibułę 
należy włożyć pod i na skarpety i dopiero całość do buta. (1928) 
Odmrożone miejsca 
przykładać surową kiszoną kapustę.(1928) 

Okna 
tani płyn do mycia 
woda z octem lub denaturatem. Można dodać trochę gliceryny, aby kurz się nie osadzał tak 
łatwo. 
przeciw zamarzaniu 
umyć szyby wodą z denaturatem lub z amoniakiem. 
bardzo brudne szyby 
natrzeć olejem lnianym i pozostawić na godzinę. Potem olej zetrzeć i normalnie umyć. 
polerowanie 
usuwanie smug po myciu robi się gazetą (zostają mikroskopijne rysy na szkle widoczne pod 
słońce) albo rajstopami. 
ślady po przylepcu 
usuwa się zmywaczem do paznokci. 

Opale 
czyszczenie 
zmielona kreda zmieszana z olejem lnianym, przecierać irchą. Nienależy myć mydłem bo 
może zmienić kolor. 

Opalenizna 
zbytnie zaczerwienienie 
posmarować na noc cytryną i zmyć rano. 
bolesne miejsca 
-okładać kwaśnym mlekiem albo jogurtem. 
-położyć ręcznik zamoczony w wodzie z kwasem cytrynowym lub octem. 

Oparzenia 
opatrunek 
zmoczony liść babki lancetowatej. 

Opatrunki 
sposób naturalny 

background image

liść babki lancetowatej po przemyciu wodą śluzowacieje. Jest dobry na trudno gojące się 
rany, oparzenia i ukąszenia. 

Osa 
ból po ukąszeniu 
należy posmarować ukąszone miejsce listkiem pietruszki. (1928) 

Papier 
nie spali się 
jeśli zanurzy się go w mocnym rozczynie ałunu. (1928) 

Pchły 
usuwanie 
-do szpar przy listwach wstrzykiwać odwar korzenia tataraku i pietruszki. 
-podłogi drewniane myć wodą z octem lub z naftą i amoniakiem (2 litry wody, szklanka nafty, 
150 g amoniaku) -podłogi można myć roztworem ałunu w gorącej wodzie 
-na posłaniu psa położyć liście orzecha włoskiego. 
-rozsypywać sproszkowane liście mięty i róży, marzymięty grzebieniastej lub ostróżeczki 
polnej. 

Pędzel 
rozmiękczanie stwardniałego po farbie 
wstawić na kilka chwil do gorącej wody z octem. Potem wypłukać. 

Pieczenie po ostrej papryce, lub chrzanie 
szybkie usunięcie 
powąchać chleb. 

Piegi 
pozbywanie się 
-nacierać twarz na noc tartą marchwią.(1928) 
-do butelki białego gronowego wina wsypać 1,5 łyżki pokrzywy i 1,5 łyżki chrzanu. 
Zakorkować i postawić na 2 tygodnie. Następnie przecedzić i otrzymanym płynem myć 
twarz. 
-sok z wilczomlecza sosnki (jeden z gatunków) zmieszać z wazeliną i smarować twarz 
(uwaga na oczy, ręce myć - piecze, trucizna).  

Plamy 
alkohol 
-wodą utlenioną. 
atrament 
-namoczyć z gorącym mleku i sprać w wodzie z mydłem z dodatkiem spirytusu; 
-z mebli: sokiem z rabarbaru; 
-świeże plamy cytryną; 
-stare plamy namoczyć w kwaśnym mleku; 
-specjalne atramenty: kwasem octowym, mrówkowym, terpentyną, octem; 
-natłuścić oliwą i zmyć benzyną; 
-wcierać pokrzywę, a potem przemyć wodą utlenioną z amoniakiem. 
borówki 
-z rąk kwasek cytrynowym; 

background image

-z lnu moczyć pół godziny w kwaśnym mleku lub serwatce, następnie wystawić na słońce; 
-z wełny - cytryną; 
-z jedwabiu - spirytusem. 
buraki 
-natychmiast namoczyć w zimnej wodzie; 
-natrzeć skondensowanym środkiem do prania; 
-natrzeć boraksem i spłukać gorącą wodą. 
cukier 
-wodą z mydłem. 
czekolada 
-gliceryną z żółtkiem, poczekać chwile i spłukać wodą z mydłem. 
długopis 
-natrzeć spirytusem i wypłukać; 
-z rąk pastą do zębów. 
farby 
-benzyną, denaturatem, terpentyną. 
herbata 
-z białych tkanin: wodą utlenioną z amoniakiem; 
-z kolorowych 10% roztworem boraksu. 
jajko 
-mokrą solą 
-wodą z octem (chwilę potrzymać i spłukać); 
-10% amoniaku w wodzie. 
jodyna 
-natrzeć surowym ziemniakiem a potem długo płukać wodą; 
-świeże zmywać gorącym mlekiem; 
-stare spirytusem, a następnie wodą utlenioną. 
gulasz 
-płynem do mycia naczyń. 
kawa 
-obrus: namoczyć wodą z solą; 
-nawilżyć gliceryną i spłukać; 
-dywan - polać wodą mineralną, doczyścić spirytusem; 
-jedwab: gliceryna ze spirytusem. 
klej 
-aceton ( uwaga na kolory!). 
krew 
-zimną wodą; 
-wodą utlenioną; 
-zaschnięte na białych tkaninach namoczyć w wodzie z solą i po godzinie zmyć w wodzie z 
octem lub kwasem szczawiowym, a na koniec uprać w wodzie z mydłem; 
-zaschnięte na kolorowych tkaninach namoczyć wodzie z amoniakiem i dalej jak wyżej; 
-z dywanu: namoczyć, a następnie trzeć amoniakiem. 
kwiaty 
-tak jak trawa. 
lakier do paznokci 
-acetonem. 
makijaż 
-trzeć kawałkiem chleba. 
mleko 

background image

-stare plamy spirytusem z kilkoma kroplami octu. 
mocz 
-prać w wodzie z amoniakiem. 
nadpalenia 
-natychmiast natrzeć wodą z octem i spłukać; 
-natrzeć boraksem i spłukać. 
nafta 
-ciepłą wodą z mydłem; 
-stare plamy benzyną a następnie wodą z amoniakiem. 
olej jadalny 
-namoczyć i położyć na kilka godzin na słońcu. 
owoce 
-świeże - posypać solą i długo lać wrzątkiem; 
-namoczyć w maślance albo kwaśnym mleku i uprać z mydłem; 
-pozostałe przebarwienia sokiem z cytryny; 
-roztwór soli amoniakalnej (salmiak); 
-z wełny wodą z amoniakiem; 
-z jedwabiu sokiem z cytryny lub spirytusem; 
-stare plamy natłuścić i wystawić na słońce; 
-zatwardziałe plamy natrzeć mydłem i trzymać nad palącą się siarką. 
papierosy 
-sokiem z cytryny; 
-margaryną; 
-spirytusem. 
pasta do butów 
-terpentyną; 
-spirytusem; 
-rozcieńczonym amoniakiem. 
perfumy 
-namoczyć w glicerynie i uprać z mydłem; 
-z wełny rozcieńczonym amoniakiem lub spirytusem. 
piwo 
-wodą z mydłem z dodatkiem salmiaku (sól amoniakalna). 
pleśń 
-mocno rozcieńczoną wodą utlenioną z amoniakiem; 
-ze skóry wodę ze spirytusem pół na pół, następnie natłuścić; 
-z bardzo delikatnej skóry zetrzeć kawałkiem świeżego chleba i wypolerować wełną; 
-natrzeć kwaśnym mlekiem lub kwasem szczawiowym (5%), następnie prać w wodzie z solą i 
amoniakiem, a potem w wodzie z mydłem. 
pot 
-spirytusem; 
-rozcieńczonym amoniakiem; 
-z wełny: wodą z octem (łyżka na szklankę); 
-z jedwabiu: benzyną. 
rdza 
-gorącym sokiem cytrynowym 
-zwilżyć i natrzeć proszkiem do pieczenia, a potem uprać; 
-stare plamy płukać w 10% kwasie szczawiowym, potem prać w wodzie z amoniakiem, a 
następnie z mydłem. 
sadza 

background image

-zetrzeć białym pieczywem; 
-posypać solą i po chwili czyścić szczoteczką. 
smoła, smary 
-natrzeć masłem albo gliceryną, po 12 godzinach zmyć benzyną i suszyć talkiem; 
-benzyną; 
-z wełny: wodą utlenioną z amoniakiem; 
szminka 
-benzyną; 
-nawilżyć gliceryną i uprać. 
szpinak 
-surowym ziemniakiem i wyprać w ciepłej wodzie z mydłem. 
tłuszcz 
-posypać mąką lub talkiem żeby wchłonęły tłuszcz; 
-położyć na bibułce, plamę zwilżyć benzyną, nałożyć drugą bibułkę i przeprasować; 
-wodą gazowaną (ze swetrów); 
-stare plamy namoczyć płynem do mycia naczyń; 
-z jedwabiu: nałożyć papkę z mąki ziemniaczanej i benzyny i pozostawić do wyschnięcia. 
trawa 
-alkoholem z dodatkiem wody z solą; 
-4 łyżki wody utlenionej i 1 łyżka amoniaku; 
-można próbować namoczyć spirytusem. 
truskawki 
-przed praniem namoczyć w wodzi z octem; 
tusz 
-do oczu: kwasem octowym, albo gliceryną; 
-kreślarski: moczyć w mleku, stare w spirytusie z sokiem z cytryny. 
wino czerwone 
-posypać solą i spłukać wodą mineralną lub wódką; 
-świeże białym winem albo szampanem - reszta zejdzie w praniu; 
-stare ciepłą wodą z mydłem i amoniakiem; 
-natrzeć kremem do golenia; 
-prać w kwaśnym mleku; 
-z wełny: wodą utlenioną z amoniakiem; 
-z jedwabiu: sokiem z cytryny lub spirytusem, następnie uprać w mydle. 
woda na jedwabiu 
-szybko wytrzeć do sucha; 
wosk 
-przeprasować przez bibułkę, która wchłonie wosk; 
-benzyną; 
-przebarwienia po kolorowych woskach: benzyną. 
żywica 
-zwilżyć terpentyną lub benzyną; 
-posmarować masłem a po godzinie zmyć solą z amoniakiem i przeprać; 
-nałożyć żółtko utarte z terpentyną, a po wyschnięciu skruszyć i spłukać gorącą wodą.  

Plaster 
odkleić bezboleśnie 
-posmarować olejem i poczekać parę minut. 

background image

Pluskwy 
usuwanie 
-nie lubią zapachu amoniaku, świeżych liści piołunu, marzymięty grzebieniastej, ostróżeczki 
polnej. 
-myć meble, obrazy, podłogi wodą z ałunem, esencją octową lub terpentyną.  
-skupiska i zagrożone miejsca nacierać spirytusem - szczególnie tapicerkę.  
-pamiętać o dezynsekcji sąsiednich pomieszczeń, nawet jeśli nie ma tam pluskiew. 

Pocenie nóg 
-moczyć nogi w wodzie z octem lub odrobiną formaliny (trucizna). 
-okłady lub moczenie w wywarze z kory dębu lub z bluszczu. 
-codziennie płukać nogi w zimnej wodzie. 
-codziennie zakładać świeże skarpetki. 

Podłoga 
lakierowany parkiet 
czyścić i odnawiać można podsuszonymi fusami z kawy i herbaty. W ten sposób usuwa się 
zniekształcenia lakieru i plamy. 
aby nie skrzypiała 
wsypać w szczeliny trochę talku. 
smugi z obuwia 
ściera się je terpentyną albo gumką do ołówka. 

Politura 
czyszczenie 
czyści się ciastem z mąki i oliwy. (1928) 

Pot 
na poty 
pić wodę zimną, barszcz ciepły i kwiat lipowy.(1928) 
przeciw nadmiernemu poceniu nóg 
-moczyć nogi w wodzie z odrobiną formaliny (uwaga trucizna!). 
-moczenie nóg w odwarze kory dębowej i rumianku. 

Pranie 
kolorowy jedwab i wełna 
Kwarta czystej wódki, funt szarego mydło i trzy łyżki przaśnego miodu wymieszać. Materiał 
czyścić na stole miękką szczoteczką namoczoną w owym roztworze. Następnie da razy 
przeprać w chłodnej wodzie, wymaglować i wyprasować. (Kalendarz krakowski 1834) 

Przyprawy 
do znalezienia w lesie 
-bylica pospolita. 

Ramy złocone 
czyszczenie 
przekrojoną na pół cebulą. 

Rany 
źle gojące się 

background image

-krwawnik - okłady. 
-babka lancetowata - okłady. 

Reumatyzm 
usuwanie 
sporządzić nalewkę z pokrzyw na spirytusie (pół na pół), pozostawiając zalewę na 1 tydzień. 
Otrzymanym płynem nacierać chore miejsca. (lud.) 
uśmierzanie 
przykładać pięciornik gęsi. 

Rośliny pokojowe 
nawożenie 
-wodą z gotowania jajek albo ziemniaków; 
-fusami z kawy, herbaty; 
-wodą z akwarium; 
-drożdże; 
-skorupkami jajek. 

Rybiki 
uciekają 
przed zapachem lizolu lub liści paproci. 

Ryby 
usuwanie zapachu 
-posypać ręce, deseczkę, solą i spłukać letnią wodą. 
-zjeść jabłko.  
-rozgryźć w ustach ziarnko kawy. 
przewożenie żywych w zimie 
-rybę włożyć do torby i wsypać tam śnieg, ryba odrtwieje ale będzie żywa (Kalendarz 
krakowski 1834)  

Ser 
aby odświeżyć żółty ser 
należy włożyć go na chwile do mleka. 

Skaj 
czyszczenie 
białą wazeliną kosmetyczną. 

Skórzane przedmioty 
czyszczenie 
-ciemne - przecierać tamponem z denaturatem (potem pastą). 
-jasne - przecierać mlekiem. 

Słonina 
aby nie zgorzkniała 
przez 15 dni trzymać w soli a potem schować w siano (1834) 

background image

Sól 
plamy na butach 
przetrzeć roztworem octu. 

Srebro 
czyszczenie 
włożyć sztućce czy monety na pół godziny do kwaśnego mleka, wypłukać i wypolerować. 
nie czyścić 
wbrew popularnej opinii nie powinno się czyścić srebra kredą lub pastą do zębów z octem. 
Drobinki wapnia pozostawiają na srebrze drobne rysy, co widać pod światło. ochrona 
nie należy używać srebra do jedzenia jajek, bo czernieje. 
niebezpieczeństwo 
nie wolno używać srebra do potraw kwaśnych, octowych czy sałatek winnych, gdyż zawarta 
tam miedź śniedzieje błyskawicznie, a śniedź jest trucizną. 

Stal 
czyszczenie przedmiotów 
przecierać solą zwilżoną octem. 

Sweter 
usuwanie sfilcowania 
wyprać w wodzie z szamponem i dobrze wypłukać. Następnie włożyć na 3-4 godziny do 
zimnej wody z surowym mlekiem (0,5 szklanki na litr). Odcisnąć w ręczniku i rozłożyć do 
suszenia. W czasie suszenia kilka razy strzepnąć i rozciągnąć. (1985) 

Szczury 
odstraszanie szczury nie lubią zapachu dziewanny, ruty lub dzikiego bagna (pod ochroną). 

Szklanki 
hartowanie 
włożyć do garnka z osoloną wodą. Taki garnek stawia się na ogniu, a po wrzeniu odczekać do 
ostygnięcia. (1928) 
ochrona przed pęknięciem 
gdy chce się wlać gorący płyn, dobrze jest postawić szklankę czy miskę na mokrej ścierce. 

Szyba 
oblodzenie 
przemyć ciepłym roztworem solnym (5 łyżeczek na litr wody), można też dodać trochę 
szamponu. Skuteczne do kilku stopni poniżej zera. 

Ścierka do kurzu 
lepsze zbieranie kurzu 
przy praniu dodać trochę gliceryny. 

Ślimaki 
odstraszanie 
Funt niegaszonego wapna, funt siarki zalać w żelaznym garnku 4-6 funtami wody i 
zagotować. Ślimaki, gąsienice i owady uciekają od miejsc pokropionych (1834) 

background image

Śruby 
lepiej trzymają 
nasmarować przed wkręceniem klejem. 
obluzowana 
okręcić drutem lub nicią posmarowaną w kleju. 
aby nie rdzewiała 
nasmarować olejem ze sproszkowanym grafitem. 

Ukąszenia 
usuwanie bólu 
natrzeć bolące miejsce kawałkiem selera.(1887) 
opatrunek 
przykładać zamoczony i zmiażdżony liść babki lancetowatej lub podagrycznika pospolitego. 
ukąszenia żmii 
okładać nawłocią pospolitą (i oczywiście do lekarza) lub żmijowcem pospolitym. 

Wanna 
żółty osad 
usunąć go można szorując roztworem soli z terpentyną. 

Wędlina 
jeśli jest zbyt wyschnięta 
pokroić w cienkie plasterki, zalać mlekiem, a po 10 min oczyścić i podać na stół. (1928) 

Wiklina 
czyszczenie 
do konserwacji i czyszczenia powinno stosować się wodą z solą. 

Woda 
na pustyni 
wykopać dół, na środku położyć garnek, dół przykryć czarną folią i na środku położyć kamyk. 
Grunt paruje, więc woda skropli się na folii i skapie do garnka. 

Wołki 
wypędzanie 
rozsypać gdzieniegdzie nasiona konopi.(1928) 
nie lubią zapachu 
świeżo skoszonego siana. 

Wszy 
nie lubią zapachu 
-ostróżeczki polnej - głównie nasion. 

Zamsz 
czyszczenie 
zamsz należy czyścić gumową szczoteczką.  
wyświecone miejsca 
przed szczotkowaniem trzymać nad naczyniem z gorącą wodą. 
usuwanie tłustych plam 
posypać na kilka godzin talkiem. 

background image

Zapachy 
ładne zapachy w kuchni 
-rzucić na gorącą płytę trochę kawy, skórkę pomarańczy. 
-zagotować wodę z cynamonem - bez przykrycia. 

Zapalenie skóry 
działanie uśmierzające 
przykładać gwiazdnicę pospolitą. 

Zatrucia 
przeciwdziałanie w lekkich wypadkach 
zjeść dużo białego sera z gorczycą (musztarda), chrzanem, czosnkiem lub cebulą. 

Złocenia 
czyszczenie 
przekrojoną na pół cebulą. 

Złoto 
czyszczenie 
-proszek do pieczenia. 
-popiół z papierosów. 
nadawanie połysku 
sok z cebuli, nasmarować i zetrzeć po paru godzinach. 

Zmęczenie nóg 
zapobieganie 
zapobiegawczo i odświeżająco działa ziele bylicy pospolitej włożone do butów (lepsze 
krążenie). 

Zupa 
gdy jest przesolona 
należy dodać białko albo dwa i następnie przecedzić ścięte. Można też wrzucić dwa surowe 
ziemniaki, które podczas gotowania wchłoną nadmiar soli.  
klarowny rosół 
do gotowania dodaj skorupkę od jajka.  
ładny kolor rosołu 
do gotowania wrzuć przyrumienioną połówkę cebuli lub kawałek suchego żółtego sera. 

Żelazko 
Usuwanie brązowych plam na stopce 
rozgrzać żelazko, wyjąć z prądu, przetrzeć szmatką nasączoną w occie a następnie 
przeprasować sól rozsypaną na desce lub papierze. Szmatka musi być mocno namoczona. 
Jeśli to jest nieskuteczne to na rozsypaną sól nalać trochę octu, przeprasować i wycierać 
szmatką. (UWAGA: nie stosować do stopek teflonowych) 

Żółtaczka 
łagodzenie choroby 
podawać korę berberysu (wewnętrzną część) moczoną w mocnym winie.(1857) 

background image

Żywność 
Do znalezienia w lesie 
-owoce lub kwiaty bzu czarnego, kwiatostany w całości smażyć w panierce, owoce jako 
dżem. 
korzeń cykorii podróżnik przysmażony na maśle. 
-liście cykorii - sałatka. 
-jasnota biała - sałatka, do zup, do smażenia, jak szpinak. 
-komosa biała, strzałkowata - jak szpinak. 
-pięciornik gęsi - zupa, jak szpinak. 
-pokrzywa - młode listki - zupa, sałatka, jak szpinak (przestaje parzyć po zanurzeniu we 
wrzątku). 
-wewnętrzna kora brzozy, osiki, wierzby, świerka i jodły nadaje się do jedzenia nawet na 
surowo albo jako spaghetti. Można też ją sproszkować i używać jak mąkę. 
-wszystkie trawy morskie są jadalne. Nadają się do sałatek i zup o korzennym zapachu. Mają 
dużo jodu i witaminy C. 
-w korze brzóz i klonów należy wyżłobić rowek głęboki na centymetr, a długi na 30 i na dole 
przymocować kubek. Po jednym - kilku dniach zbierze się sok, który po wygotowaniu jest 
bardzo słodki. (Rany się zabliźnią, jeśli się zrobi nie więcej niż jedną). 
-korzeń cykorii albo mniszka lekarskiego, suszony, przypalony na patelni i zmielony 
wytwarza dobrą kawę. 
mniszek lekarski na sałatkę jest nieco gorzki, ale traci gorycz, gdy się go zagotuje, odwar 
wyleje i ponownie zagotuje. 
-wszystkie orzechy są jadalne (mają je świerki, buki, dęby, kasztany) Trzeba je przed 
jedzeniem uprażyć w ogniu. Żołędzie trzeba najpierw dwie godziny gotować, wodę wylać, a 
następnie przez 3 dni moczyć w zimnej wodzi, którą często zmieniać. Następnie suszy się je i 
mieli. Dawniej w latach klęski wypiekano z takiej mąki chleb. Kasztany po obraniu ugotować 
i utłuc jak ziemniaki. 
-paproć - korzenie upala się i obdziera ze skóry, młode pędy gotuje lub dusi jak szparagi. 
-lilia, lilia wodna - ich bulwy są jadalne na surowo i po przegotowaniu.