Artykuł pochodzi z dodatku:

Zasady odliczania VAT naliczonego

Dodatek nr 26 do Biuletynu Informacyjnego dla Służb Ekonomiczno - Finansowych

nr 25 (708)  z dnia  2010-09-01

www.czasopismaksiegowych.pl

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl   sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Odliczanie VAT z duplikatu faktury

Co  do zasady,  podatnikowi przysługuje  prawo do  odliczenia podatku  naliczonego jedynie  z oryginału  faktury VAT.  Niekiedy
jednak zdarza się, że oryginał faktury zaginie lub ulegnie zniszczeniu. Wówczas nabywca towaru lub usługi powinien zwrócić
się do dostawcy o wystawienie duplikatu tej faktury. Zgodnie bowiem z § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
28 listopada  2008 r.  w sprawie m.in.  wystawiania faktur, sprzedawca  na wniosek  nabywcy ponownie wystawia  fakturę lub
fakturę korygującą, zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury lub faktury korygującej. Ponownie wystawiona faktura musi
zawierać wszystkie elementy faktury pierwotnej oraz dodatkowo:

wyraz DUPLIKAT,

datę jej wystawienia.

W praktyce okoliczności wystawienia duplikatu faktury są różne. Może bowiem się zdarzyć, że:

1) oryginał faktury nigdy nie dotarł do nabywcy,

2) oryginał faktury dotarł do nabywcy, lecz uległ zniszczeniu, zagubieniu lub został odesłany do wystawcy,

3) oryginał faktury uległ zniszczeniu lub zagubieniu po zaewidencjonowaniu i odliczeniu VAT naliczonego.

Każda z przedstawionych sytuacji wywołuje inne skutki w VAT, które omawiamy poniżej.

VAT z duplikatu, gdy oryginał faktury nie dotarł do nabywcy

Duplikat faktury daje prawo do odliczenia podatku naliczonego na takich samych prawach, jak faktura oryginalna (czyli według
zasady ogólnej w rozliczeniu za okres jego otrzymania lub w rozliczeniu za jeden z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych).
 

Przykład

W  kwietniu  br.  podatnik  zakupił  towar,  lecz  oryginał  faktury  nie  dotarł  do  firmy.  Podatnik  zwrócił  się  do  kontrahenta  o  wystawienie
duplikatu, który otrzymał w czerwcu. Prawo do odliczenia podatku naliczonego z duplikatu faktury może być zrealizowane w rozliczeniu
za czerwiec, lipiec lub sierpień br. (w miesiącu otrzymania duplikatu lub w jednym z dwóch kolejnych miesięcy).

Odliczenie VAT z duplikatu faktury, gdy dokument pierwotny dotarł do nabywcy

Organy  skarbowe  zazwyczaj  uznawały,  że  w  przypadku,  gdy  oryginał  faktury  zaginął,  uległ  zniszczeniu  lub  został  odesłany
do  wystawcy  (np.  w  celu  skorygowania  ceny),  podatnik  miał  prawo  do  odliczenia  VAT  naliczonego  w  okresie,  w  którym
otrzymał duplikat faktury. Taką decyzję wydał np. Urząd Skarbowy Poznań-Nowe Miasto (postanowienie z 24 stycznia 2007 r.,
nr ZPA/443-82/2007):

„(…) w zakresie prawa do odliczenia duplikat faktury, jak  i faktury korygującej, ma moc prawną równą fakturze pierwotnej,
stanowiąc na równi z nią podstawę do odliczenia podatku naliczonego.

W  związku  z  powyższym  (…)  podatnik  będzie  miał  prawo  do  obniżenia  kwoty  podatku  należnego  o  kwotę  podatku
naliczonego,  w  przypadku  otrzymania  duplikatu  faktury  VAT,  w  miejsce  otrzymanej  uprzednio  faktury  pierwotnej,  która
została odesłana i zaginęła. Podstawą do obniżenia, w sytuacji podatnika, będzie otrzymany (…) duplikat faktury. (…)”

Do powyższego stanowiska przychylały się również sądy (por. wyrok NSA w Warszawie z 21 listopada 2003 r., sygn. akt III SA
781/03).

Obecnie jednak  przeważa pogląd,  że w sytuacji,  gdy faktura dotarła  do nabywcy,  lecz została zagubiona  lub odesłana
do dostawy przed dokonaniem odliczenia VAT, prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje z chwilą otrzymania
faktury  pierwotnej.  Ta  zmiana  stanowiska  organów  skarbowych  jest  następstwem  wyroku  Naczelnego  Sądu
Administracyjnego z 15 marca 2007 r., sygn. akt I FSK 541/06. Sąd uznał bowiem, że przyjęcie innego terminu do odliczenia
VAT,  niż  data otrzymania  faktury  pierwotnej,  oznaczałoby możliwości  wyboru  terminu  odliczenia podatku  naliczonego  przez
samego podatnika,  a to  - zdaniem  Sądu -  jest niedopuszczalne.  Zgodnie z  powyższym wyrokiem,  Izba Skarbowa  w Opolu
w decyzji z 4 lipca 2007 r., nr PP-I/443-87/07/AR uznała:

„(…)  Naczelny  Sąd  Administracyjny  w  wyroku  z  15  marca  2007  r.  (sygn.  akt  I  FSK  541/06)orzekł,  że  jeśli  podmiot  nie
zakwestionuje skutecznie, że oryginały faktur zostały mu jednak doręczone, to fakt ten wywoła określone skutki prawne dla
VAT, tj. ustanowi prawo do odliczenia z nich podatku naliczonego. Doręczenie kolejnych dokumentów faktur, tj. duplikatów,
tego prawa już nie ustanowi. Wówczas rozliczenia VAT z otrzymanych duplikatów faktur należy dokonać wyłącznie w drodze
korekty  deklaracji.  Uznanie, że  podatnik  zawsze  ma  prawo do  dokonania  odliczenia  w momencie  otrzymania  duplikatu
faktury,  doprowadziłoby  do  destabilizacji  obrotu  gospodarczego.  Wtedy  to  podatnik,  a  nie  przepisy,  decydowałby,  kiedy
powstaje  prawo  do odliczenia  VAT:  w  momencie  otrzymania oryginału,  czy  otrzymania  duplikatu. W  świetle  powyższego
wyroku sam fakt wpływu faktury pierwotnej do podmiotu rodzi termin podatkowy, uprawniający do zastosowania odliczenia,
zgodnie z art. 86 ust. 10 pkt 1 oraz ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Odesłanie faktury
do  wystawcy  z  żądaniem  jej  sprostowania  nie  wstrzymywało  tego  terminu.  Nie  zmieni  tego  terminu  również  zgubienie
faktury pierwotnej, której wpływ uprzednio odnotowano. Gdyby natomiast faktura pierwotna w ogóle nie dotarła do podmiotu,
wówczas  mógłby  on  dokonać  stosownego  obniżenia  w  rozliczeniu  za  okres,  w  którym  otrzymano  duplikat  faktury,  lub
w miesiącu następnym. (…)”

Podobne  stanowisko  zaprezentowała  również  Izba  Skarbowa  w  Warszawie  w  interpretacji  indywidualnej  z  28  listopada
2007 r., nr IP-PP2-443-337/07-2/SAP.

Warto jednak  podkreślić, że organy podatkowe  kwestionują prawo  do odliczenia VAT  w miesiącu  otrzymania duplikatu
faktury wówczas, gdy faktura pierwotna została podatnikowi skutecznie doręczona. W praktyce, za skutecznie doręczony
dokument uznaje się również dokument odebrany bezpośrednio przez pracownika.

Otrzymanie duplikatu, gdy VAT odliczono z faktury pierwotnej

W  praktyce  występują  również  sytuacje,  gdy  podatnik  odliczy  VAT  z  oryginału  faktury,  która  następnie  zaginie  lub  ulegnie
zniszczeniu.  W  takiej  sytuacji  duplikat  potwierdza  jedynie  prawo  do  dokonanego  już  (we  właściwym  terminie)  odliczenia.
Wówczas otrzymanie duplikatu pozostaje bez wpływu na rozliczenie VAT.