Procedura:

Część szczegółowa

strona 1 z 3

87.160.202

a)  sprzętu i materiału, 

b)  pacjenta, 

c)  personelu; 

a)  liczbę i rodzaj projekcji, z uwzględnieniem obszaru istotnego 

klinicznie, 

napięcie

65 – 85 

ognisko

0,6 małe dzieci , dzieci starsze ≤ 1,3

filtracja [mm Al]

Do 1 mm Al + 0,1 lub 0,2 mm Cu (lub równoważna)

FFD [cm]

       115
(100 – 150) 

komora AEC

Środkowa 

b)  zakres rutynowo wybieranych parametrów ekspozycji w 

radiografii, 

1

opis czynności przygotowawczych przed badaniem dotyczących: 

2

zalecany sposób przeprowadzenia badania, w tym: 

Zestaw do unieruchamiana i pozycjonowania pacjenta, komplet literek ołowiowych do oznaczania strony 
badanej

Identyfikacja pacjenta. Sprawdzenie zgodności danych badanego ze skierowaniem i zgody na wykonanie 
badania. Ogólne poinformowanie chorego o celu i sposobie wykonania badania, konieczności pozostania bez 
ruchu podczas jego trwania. Przekazanie informacji o ryzyku związanym ze stosowaniem promieniowania 
jonizującego. Usunięcie z obszaru istotnego klinicznie elementów mogących wpływać na jakość uzyskiwanego 
obrazu.Usunięcie  wszystkich metalowych elementów z obszaru badania takich jak  kolczyki, łańcuszki, spinki 
itp. 
Współpraca z badającym, utrzymanie zalecanej pozycji

Technik elektroradiologii potwierdza zgodność danych personalnych dziecka i rodzaj procedury zgodnie z 
danymi w skierowaniu,  informuje dziecko i/lub jego opiekunów o przebiegu procedury,  uzyskuje na piśmie 
zgodę na wykonanie badania, układa dziecko we właściwej pozycji do badania, wykonuje zdjęcia,  wypełnienia 
kartę wewnętrzną, dołącza ją do skierowania.
W karcie wewnętrznej odnotowuje rodzaj badania, zużycie błon rentgenowskich i ich rozmiar, podaje 
parametry badania oraz odnotowuje ewentualny udział w procedurze osób trzecich.
Badanie wywołuje na błonie rentgenowskiej lub przenosi na nośnik cyfrowy (zapisany w formacie DICOM) i 
oddaje do opisu lekarzowi
Lekarz radiolog zapoznaje się z treścią skierowania i danymi pacjenta, opisuje badanie.

1. Projekcja wg  Watersa - pacjent leży na brzuchu, kończyny górne wzdłuż tułowia, bródka oparta o stół, nos 
odchylony, 
płaszczyzna strzałkowa głowy pokrywa się z linią środkową stołu;
górny brzeg kasety 3 cm powyżej kości czołowej;
projekcja prostopadła, promień centralny pada nieco poniżej szwu wieńcowego w płaszczyźnie strzałkowej;
2. Projekcja boczna - pacjent leży na brzuchu, kończyna górna po stronie badanej wzdłuż tułowia, druga ręka 
ułożona na wysokości twarzy badanego, oparta powierzchnią dłoniową o stół,
bródka przyciągnięta, 
płaszczyzna strzałkowa równoległa do stołu, a linia międzyźreniczna  prostopadła, Zdjęcie można wykonać 
również na stojąco lub na siedząco
górny brzeg kasety 2 cm poniżej sklepienia czaszki
 projekcja  prostopadła, promień centralny pada na boczną powierzchnię kości jarzmowej

Procedura:

Część szczegółowa

strona 2 z 3

87.160.202

czułość błona/folia

400 – 800 (200) w systemach CR podobnie

czas [ms]

< 50 

c)  zalecany protokół badania w tomografii komputerowej, 
d)  rodzaj osłon osobistych dla pacjenta jeżeli są wymagane; 

3
4

5

a)  wykonanie dodatkowych projekcji, 

b)  ograniczenie lub zmiana warunków badania, 

określenie minimalnego czasu koniecznego do wykonania procedury 
w odniesieniu do poszczególnych jej wykonawców; 

b)  zakres rutynowo wybieranych parametrów ekspozycji w 

radiografii, 

2

opis czynności po wykonaniu badania; 

-
Osłona tułowia fartuchem ołowianym lub półfartuchem

Zespół lekarzy radiologów                            - 10 minut
Zespół techników elektroradiologii               - 15 minut

Nie dotyczy

kryteria prawidłowej formy przedstawienia wyniku badania i jego 
opisu, w tym kryteria prawidłowo wykonanych zdjęć rentgenowskich; 

6

warunki ewentualnego podawania środka kontrastowego (rodzaj, 
ilość, sposób podania, nadzór nad pacjentem w czasie i po badaniu), 
jeżeli dotyczy to procedury; 

7

warunki odstępstwa od procedury w sytuacjach uzasadnionych 

Na zlecenie lekarza radiologa, celem lepszego uwidocznienia wątpliwych zmian , lub zalecenie wykonania 
badania TK lub MR

Na kliszy/nośniku  powinny znajdować się :
-  imię i  nazwisko dziecka, data urodzenia, 
-  data badania, numer badania i parametry badania
-  dane identyfikujące zakład i jednostkę organizacyjną zakładu
-  oznaczenie strony ( prawa – lewa)
Opis pisemny powinien zawierać: ocenę patologii lub odmian stwierdzonych w uwidocznionych   strukturach 
kostnych oraz
-  dane identyfikujące dziecko: nazwisko i imię, numer PESEL, data urodzenia,
-  data i numer badania
-  dane identyfikujące zakład i jednostkę organizacyjną zakładu,
 - dane identyfikujące lekarza radiologa, technika elektroradiologii, 
-  dane identyfikujące lekarza kierującego na badanie, 
-  właściwy opis badania zakończony wnioskami, które są podsumowaniem opisu
Prawidłowo wykonany radiogram wg Watersa powinien zawierać następujące elementy:
- widoczne i wyraźnie zarysowane : zatoki czołowe, zatoki szczękowe, oczodoły 
- części skaliste kości skroniowych uwidocznione poniżej kości szczękowych
- otwory okrągłe
- odległość bocznej granicy czaszki do bocznej granicy oczodołów równa po obu stronach
Prawidłowy radiogram boczny twarzoczaszki powinien zawierać:
- nie zrotowane siodło tureckie
- widoczne i wyraźnie zarysowane : zatoki czołowe ( zgodnie z wiekiem dziecka)
- nałożone na siebie zatoki szczękowe, brzegi oczodołów i gałęzie żuchwy
Forma przekazywania dokumentacji medycznej zgodnie z aktualnie obowiązującym w tym zakresie prawem

Procedura:

Część szczegółowa

strona 3 z 3

87.160.202

c)  przerwanie badania, 

d)  modyfikację ilości podawanego środka kontrastowego, 
e)  sposób dokumentowania odstępstwa od procedury. 

Odstąpienie od procedury w przypadku całkowitego braku współpracy z dzieckiem lub towarzyszącym 
rodzicem, opiekunem.
Odstąpienie następuje po porozumieniu z lekarzem radiologiem

7

Nie dotyczy
Adnotacja prowadzących badanie lekarza  lub technika w skierowaniu/karcie wewnętrznej  i w opisie