Carl-Johan Vallgren

Człowiek, który zostawił po sobie cień

Tytuł oryginału: Skuggpojken

Sztokholm 1970

 

Przyjechał autobusem linii 49 ze Stadshagen, z młodszym synkiem śpiącym w wózku. Był

początek czerwca. Dokładnie siódmy czerwca. Miał pamiętać tę datę do końca życia.
 

Starszy chłopiec szedł obok niego, trzymając się rączki wózka. Mała brązowa dłoń była 

lepka od słodyczy, które zjadł na przyjęciu urodzinowym. Przed chwilą powiedział, że boli go 
brzuch i chce mu się wymiotować, ale teraz na świeżym powietrzu poczuł się lepiej.
 

Wysiedli na przystanku przy Nordenflychtsvägen. Kiedy czekali, aż autobus odjedzie, by 

mogli przejść przez ulicę, czytał nagłówki popołudniówek przed sklepem. Na pierwszej stronie 
„Aftonbladet” widniało duże zdjęcie z Mundialu w Meksyku. Ponure miny szwedzkich piłkarzy 
po przegranej z Włochami w grupie. Ove Grahn mówił o szansie rewanżu w meczu z Izraelem. 
„Expressen” skupił się na wizycie Olofa Palmego w Stanach Zjednoczonych.
 

– Tato – powiedział chłopiec. – Gorąco mi. Mogę zdjąć kurtkę?

 

– Oczywiście. Włóż ją do wózka.

 

Lato wreszcie nadeszło, w tym roku z niewielkim opóźnieniem. Miał dziś stresujący dzień. 

Najpierw oglądał w Lidingö nieruchomość, którą kupił im Gustav. Mieli zbudować tam do jesieni
willę. Potem pojechał do Stadshagen, gdzie Kristoffer został zaproszony na urodziny kolegi, 
potem z malcem na Fridhemsplan, by coś zjeść, bo Joanna miała w tym czasie spotkanie z 
przyjaciółką.
 

Pozwolił sobie na wypicie paru piw, kiedy Joel spał w wózku, ściśle mówiąc – trzech dużych 

mocnych piw, stracił poczucie czasu i musiał potem biec do autobusu, by zdążyć odebrać 
Kristoffera.
 

Przeszli przez ulicę na pasach. W parku przy pałacu Kristineberg sikał jakiś pijaczek. Nawet 

nie pomyślał o tym, by się odwrócić – podlewał rabatki, demonstrując bez skrępowania swój 
organ. On tak daleko się nie posunął. Znał miarę i nigdy nie pił tyle, by było to po nim widać.
 

– Tato, mogę loda? Jest upał.

 

Głos chłopca rozgrzewał mu serce, nawet wtedy gdy marudził.

 

– Nie wystarczą cukierki? I jadłeś chyba lody na urodzinach? Tak przynajmniej mówiła 

mama Petera.
 

– Ale ja chcę jeszcze. Tato, proszę, zaraz się ugotuję.

 

– Słuchaj no, dopiero co mówiłeś, że boli cię brzuch i jest ci niedobrze. A teraz chcesz lody. 

Jak dasz radę je zjeść?
 

– Ale już jest lepiej. Brzuch prawie mnie nie boli.

 

Kochał tego dzieciaka, który przyszedł na świat siedem i pół roku temu, a teraz szedł obok 

niego, dopominał się o lody, i nie chciał go wziąć za rękę, bo uważał, że jest już na to za duży. 
Jasny dziecięcy głosik. Poczucie humoru, choć miał dopiero siedem lat. I ten zdumiewający fakt, 
że był czarny, że krew ominęła jedno pokolenie i odezwała się w małym szwedzkim chłopcu.
 

Ale choć bardzo go kochał i rzadko potrafił mu czegoś odmówić, teraz nie zamierzał dawać 

mu więcej słodyczy.
 

– Przykro mi, ale więcej nie dostaniesz.

 

– Ale proszę…

 

Przyciągnął go do siebie, kiedy volvo amazon wjeżdżające z dużą prędkością w ulicę 

Hjalmara Söderberga, minęło ich w odległości pół metra. Cholerni piraci drogowi. Chłopiec mógł
przecież wyskoczyć na ulicę, rozłoszczony tym, że nie postawił na swoim.
 

Trzymał go mocno za rękę i głęboko oddychał, by się uspokoić. Spojrzał w prawo, gdzie 

wznosił się ku niebu most Tranebergsbron. Pociąg przypominający wielką gąsienicę z kołami 
wtoczył się na stację metra. Nie warto się denerwować. Pojadą następnym. Joanna dopiero 
wróciła od koleżanki i szykuje jedzenie. Spędzą razem przyjemny sobotni wieczór, całą rodziną. 
A kiedy dzieci pójdą spać, otworzy z Joanną butelkę wina i popatrzą na plany nowego domu. 
Domu, którym ojciec próbował kupić jego miłość.
 

Volvo znikło w kierunku Stadshagen, a oni przeszli przez ulicę. Mały obudził się i usiadł w 

wózku. Joel. Dokładne przeciwieństwo starszego brata. Jasna skóra, prawie biała, bez śladu cech 
Mulata. Kochał go oczywiście tak jak Kristoffera, ale inaczej, trochę mniej intensywnie, trochę 
mniej boleśnie. Jakby Joel nie zdążył jeszcze odcisnąć w nim swego piętna.
 

Drzwi do holu z kasami otworzyły się. Przesunął się trochę w bok, by sprawdzić rozkład 

jazdy. Pociągi nadal odchodziły co pięć minut, miał do wyboru dwie zielone linie.
 

Maluch zaczął nagle chlipać, może coś mu się śniło. Spojrzał na zegar ścienny: wpół do 

szóstej. Niemożliwe. Pomylił się o całą godzinę? Znów spojrzał na zegarek: wpół do piątej. Ale 
sekundnik się nie ruszał. Cholerny zegarek stanął.
 

Z kiosku wyszła kobieta z gazetą pod pachą.

 

– Przepraszam – zagaił. – Która jest godzina? Naprawdę już wpół do szóstej?

 

– Oczywiście. Wpół do szóstej. Nawet parę minut po.

 

Uśmiechnęła się do niego serdecznie. Była po czterdziestce. Miała na sobie chustę, kolorową 

bawełnianą sukienkę i gumiaki. Wyglądała jak wiejska gospodyni, jedna z tych, które widywał w 
dzieciństwie na wsi.
 

– Dziękuję.

 

– Nie ma za co. Miłego weekendu.

 

Pomylił się więc o godzinę, co oznaczało, że Joanna czeka w domu z jedzeniem i zachodzi w

głowę, gdzie oni są. Przez pomyłkę wjechał wózkiem w metalowy słupek przed barierkami. Po 
cholerę go tu postawili? Chłopczyk zaczął głośniej płakać, może przygniotło mu nóżkę, choć 
uderzenie nie było mocne.
 

– Teraz spokój, chłopaki. Jesteśmy trochę spóźnieni. Mama czeka z jedzeniem. Musimy się 

pospieszyć.
 

Włożył bilet do kasownika i wszedł przejściem dla wózków. Mały krzyczał coraz głośniej, 

histerycznym płaczem, który umiała uspokoić tylko Joanna.
 

– Ciii, nie płacz, kochanie.

 

Wszystko przez te piwa, nie powinien był ich pić, a przynajmniej nie tych dwóch ostatnich. 

Nawet jeśli nie był całkiem pijany, kręciło mu się w głowie, mylił godziny, zderzał się ze 
słupkami i o mały włos nie wpadł z dziećmi pod samochód.
 

Na peron wjeżdżał nowy pociąg, słyszał dudnienie kół na torach. Przybywało ludzi, napierali

na niego z tyłu. Wrzeszczący maluch próbował wyjść z wózka, więc trzymał go mocno jedną 
ręką, Kristoffera drugą, a wózek popychał całym ciałem.
 

Schody czy winda?

 

Schodami było szybciej. Podjazd na wózki wyglądał jednak dość stromo, więc z 

rozkrzyczanym Joelem lepiej było jechać windą. Nacisnął przywołanie.
 

– Tato, mogę pojechać schodami?

 

Kristoffer patrzył na niego tym wzrokiem, któremu nie mógł się oprzeć. Karaibskim 

spojrzeniem. Spojrzeniem jego matki, choć ledwo je pamiętał.
 

– Nie.

 

– Ale proszę. Mogę wjechać sam, jak ty pojedziesz windą. To takie fajne.

 

– Jesteś za mały.

 

Trzymał mocno w rączce zjedzoną do połowy paczkę z cukierkami. W czekoladowej 

dziecięcej dłoni, nawet nie w połowie tak dużej jak jego. Ślad czerwonego lizaka na policzku. Jak
mógł pić alkohol przy swoich synach?
 

– Proszę! Zaczekam na ciebie na górze.

 

Na buzię chłopca padł nagle cień osoby, która stanęła obok niego.

 

– Możesz jechać ze mną, jeśli chcesz. Będę cię trzymać za rękę, aż tata przyjedzie windą.

 

To była znów kobieta w chuście. Przeszła przez barierkę za nimi, grzecznie przepuszczając 

ojca z wózkiem i dwoma marudzącymi chłopcami. Kristoffer patrzył na nią wielkimi oczami, 
jakby rozważał, czy powinien zachować rezerwę, czy od razu ją zaakceptować? Potem spojrzał 
na niego błagalnie.
 

– Tato, proszę, mogę jechać z ciocią?

 

– Dobrze. Ale trzymaj ją za rękę, żebyś się nie przewrócił. Widzisz, jaki tu tłok. Wszędzie 

pełno ludzi. A potem usiądź na ławce i czekaj. Przyjadę za pół minuty.
 

– Zaczekam z nim, aż dojedziecie – zapewniła miękkim głosem kobieta. – Chodź, młody 

człowieku, jedziemy.
 

Kristoffer uśmiechnął się do niego, pokazując szczerby w mlecznych zębach. Kobieta 

popatrzyła na chłopca macierzyńskim wzrokiem. Nigdy nie miał tego zapomnieć. Pewne 
spojrzenia, obrazy wryły się na zawsze w jego pamięć.
 

Patrzył za nimi, kiedy zaczęli wjeżdżać po schodach. Mała rączka Kristoffera w większej 

dłoni kobiety. Powiedziała coś do niego, a on spojrzał na nią tymi swoimi wielkimi oczami i 
skinął głową, i w tej samej chwili zatrzymała się z brzęknięciem winda.
 

Wjechał z wózkiem i nacisnął guzik w górę. Umysł rejestrował jak polaroid obrazy, które 

później miały się utrwalić w jego pamięci. Kasetowy sufit z trzema lampami. Tabliczka: 750 kg 
albo 10 osób. Niedopałki na podłodze, niedopita puszka piwa w kącie.
 

Winda stanęła z lekkim drgnieniem na poziomie peronu. Otworzył drzwi, nie rozumiejąc, 

czemu oblewa się zimnym potem, i nagle wytrzeźwiał. Mały ucichł, jakby nie chciał dłużej 
sprawiać kłopotu. Ruszył szybko przejściem w stronę torów. Metalowa siatka po jednej stronie. 
Po drugiej pleksiglas, przez który można było widzieć tory, ale nie peron. Stał tam pociąg jadący 
do zachodnich dzielnic, wsiadali do niego ostatni pasażerowie. Maszynista krzyknął: „Zająć 
miejsca, drzwi się zamykają” kiedy on spieszył naprzód. Usłyszał syczący odgłos zamykanych 
drzwi i zgrzytanie kół, gdy pociąg ruszył.
 

Szklane drzwi na peron otworzyły się. Zaraz zobaczy Kristoffera siedzącego na ławce ze 

słodyczami w rączce i czekającego na niego razem z kobietą.
 

Kochał Kristoffera.

 

Skręcił z wózkiem za róg i rozejrzał się. Peron był pusty. Ani jednego człowieka w zasięgu 

wzroku. Widział drzwi windy na poziomie, na którym wsiadał przed minutą, białe kafle na 

ścianach, dwie duże szklane lampy wiszące u sufitu. Graffiti na pustej ławce.
 

Joel znów zaczął płakać. Rozpiął mu szelki i wyjął go z wózka. Potem spojrzał na drugi 

koniec peronu, który też był pusty. Widział tylko tylne światła pociągu odjeżdżającego do Alvik. 
Znów spojrzał na schody i hol. Samotny emeryt wsparty na lasce czytał coś na tablicy ogłoszeń.
 

Zawołał imię chłopca:

 

– Kristoffer!

 

Najpierw niemal szeptem, jakby stracił głos. Potem głośno, w panice:

 

– Kristoffer! KRISTOFFER!

 

Głos odbijał się echem między ścianami, a potem z daleka, jakby z innego świata i z innego 

czasu, dobiegł go płacz Joela.

 Część 1

 Sztokholm, maj 2012

 

Dla Katza wszystko zaczęło się od melodii. Sześć tonów w każdej frazie, między dur a 

moll.
 

I hurt myself today/to see if I still feel… Głuche, odległe dźwięki, jakby muzyka, albo on 

sam, znajdowała się pod wodą. I focus on the pain/the only thing that’s real.
 

Ku jego zdziwieniu przykucnęła obok niego nieznajoma kobieta z łyżką w ręce. Chyba nie 

słyszała muzyki albo nie zwracała na nią uwagi. Zbyt zdesperowana, pomyślał Katz, mózg ma 
niewiarygodną zdolność odrzucania zbędnych bodźców.
 

Podała mu wyjęty z torebki dziesięciopak pięciomilimetrowych strzykawek. Standardowe z 

pomarańczową końcówką, pasujące do żył większości ludzkich rąk. Sama miała własny sprzęt. 
Wymienne igły insulinowe. Do pobierania krwi ze stóp lub dłoni, gdzie żyły są mniejsze. Zerknął
na jej ręce. Bluzka z długim rękawem. On też stosował tę maskującą sztuczkę. Zawsze koszule z 
długimi rękawami i mankietami, aby ukryć blizny.
 

The needle tears a hole/the old familiar sting/try to kill it all away/but I remember 

everything…
 

Zdawało mu się, że widzi rodziców pod filarem mostu. Anne i Benjamin trzymający się za 

ręce, zawsze złączeni w swej miłości i wykluczający z niej innych, także jego samego. 
Nienawidził ich za to, swoją norrlandzką matkę i żydowskiego ojca. Czy właśnie tak nie było, 
choć nigdy nie chciał się do tego przyznać? Potem znikli, martwi jak w rzeczywistości, za filarem
upstrzonym graffiti.
 

Rozejrzał się. Czy teraz tu mieszka, czy wrócił na ulicę? Na brudny materac koło kraty 

wentylacyjnej pod mostem w północno-zachodnim Sztokholmie?
 

Ktoś oznaczył kamieniami coś w rodzaju granicy terytorium wokół miejsca do spania albo 

miało to symbolizować ściany sypialni. Obok na kawałku brezentu stała para sznurowanych 
butów. Jego?
 

Popatrzył na wodę, kąpielisko i marinę po drugiej stronie cieśniny. Most Tranebergsbron, 

niegdyś najdłuższy na świecie łuk mostu odlany w betonie, wznosił się nad jego głową. 
Zbudowany w czasach, kiedy w kraju panowała wiara w przyszłość, stał się meliną ćpunów i 
bezdomnych.
 

Głupi Dol, Ćpun i Nornik, przeczytał na filarach. Grafficiarz rzucił potem puszki po spreju 

na ziemię. Dalej leżały rozrzucone bawełniane waciki, można by je wziąć za stokrotki, pomyślał.
 

Katz pamiętał zdesperowanych ćpunów przy stacji Kottbusser Tor w Berlinie piętnaście lat 

temu, bezzębnych „Kottiejunkies”, którzy siedząc w kucki, gotowali nad kanałem stare waciki, 
by wycisnąć z nich odrobinę narkotyku i zmieszać go z połową strzykawki brown sugar z 
kwasem askorbinowym. Ludzi, którzy brali wodę z kałuż na ulicy lub z rezerwuarów w 
publicznych toaletach. Musiał przyznać, że on sam też w najgorszych chwilach. Miał szczęście, 
że z tego wyszedł.
 

You could have it all/my empire of dirt…

 

Melodia wciąż dochodziła z oddali, jakby mechanicznie. Królestwo gówna, pomyślał, z 

którego chciał się wyrwać i myślał, że już mu się udało.
 

– Strzykawka się zaczopowała, co za cholerny szajs.

 

Kobieta była zdesperowana. On też. Ciało rozpaczliwie domagało się kopa, totalnego 

zamroczenia. Tęskniło za pustką. Bezczasem. Powrotem do domu. Kobieta klęła… do diabła… 
niech to szlag… zmagając się niezdarnie ze sprzętem. Gdzie on ją spotkał? Znał ją, ale nie 
pamiętał skąd.
 

Na ziemi leżała rozłożona gazeta. A na niej łyżka ze zgiętym uchwytem, by zmniejszyć 

ryzyko nietrafienia z dawką. Widział strach w jej oczach i zaproponował, by wciągnęła trochę 
przez nos dla uspokojenia.
 

– Zamknij się, nie przeszkadzaj…

 

– To przestań.

 

Nie zwracał już na nią uwagi i zajął się swoją dawką. Wyjął z kieszeni kurtki butelkę z wodą,

napełnił tłok i opróżnił ją do puszki po coca-coli, gdzie czekała już heroina. Oderwał kawałek 
wacika, zwinął w kulkę jako filtr i wciągnął dawkę do strzykawki. Zdziwił się, jaką pewną ma 
rękę po tylu latach, to tak jak z pływaniem czy jazdą na rowerze – raz się nauczysz i umiesz do 
końca życia.
 

Podwinął rękaw koszuli, wziął pończochę, którą ona położyła, i zawiązał tuż nad łokciem. 

Wypuścił ze strzykawki ostatnie pęcherzyki powietrza i wciągnął roztwór do tłoka.
 

Dziesięć lat, a pamiętał każdy ruch. Umiał równie dobrze wstrzykiwać lewą i prawą ręką, 

ćwiczył to, bo wtedy była to sprawa najwyższej wagi, brał tego tyle, że ciągle musiał zmieniać 
miejsca wkłucia i umieć wstrzyknąć sobie w prawą rękę, jeśli lewa nie reagowała i robić to 
szybko i bezboleśnie, zanim dopadł go głód.
 

Słońce sączyło się spomiędzy filarów. Wagony metra przemknęły trzydzieści metrów nad 

jego głową i zwolniły, zbliżając się do stacji w Alvik. Popołudnie było słoneczne, ciepły maj 
przyszedł nagle po długim okresie zimna i opadów śniegu w kwietniu.
 

Czy teraz tu mieszkał? Znowu był bezdomny? Nie, jego biuro znajdowało się zaledwie 

kilkaset metrów stąd, w Tranebergu, dopiero co tam był, siedział pochylony nad komputerem… a
może pomylił chronologię, koniec z początkiem albo początek z końcem?
 

To się nie zgadzało. Wiedział, kim jest: Danny Katz, czterdzieści cztery lata, jedyne dziecko 

dawno zmarłych rodziców. Były tłumacz w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Były cywilny 
tłumacz i programista w siłach zbrojnych. Były bezdomny narkoman, ale teraz znowu w formie. 
Własna działalność. Nic szczególnego. Prowadził małe biuro tłumaczeń, dostawał zlecenia jako 
freelancer od prywatnych firm i czasami od wojska. Firma nie przynosiła wielkich dochodów, ale
wystarczało na opłacenie dwupokojowego mieszkania w tym samym budynku, w którym miał 
biuro, na skromne życie, bez szaleństw, bo one z pewnością zaprowadziłyby go z powrotem tutaj,
do życia na ulicy.
 

Nad wodą, gdzie właśnie znikli jego rodzice, stał teraz mężczyzna, który wydawał się nagi. 

Katz miał w oczach coś w rodzaju lornetki i bez problemu mógł go obserwować. Tak, nagi 
mężczyzna z poranionymi, zakrwawionymi nogami. Nie rozumiał tego. Wizja. Jakiś znak. Kiedy 
jednak zamrugał i spojrzał ponownie, mężczyzny już nie było.
 

Utkwił więc wzrok w wewnętrznej stronie przedramienia, uderzył w nią lekko czubkami 

palców, pociągnął trochę opaskę i znalazł potrzebną żyłę. Skierował igłę pod kątem dwudziestu 
stopni, w stronę serca, zawsze zgodnie z obiegiem krwi. Dobry kąt, pomyślał, niezbyt ostry, bo 
wtedy istniało ryzyko przebicia żyły.
 

Nie rozumiał, dlaczego to robi. Od dziesięciu lat był wreszcie czysty. Po dziesięciu latach 

spotkań anonimowych narkomanów, dziesięciu latach codziennej walki. Krótki okres na 
metadonie, pierwszy odwyk w Ytterjärna, opłacony przez dawnego znajomego z wojska, 
Rickarda Julina, który włożył tyle starań, by przywrócić go społeczeństwu – dał mu pracę, 
wspierał go, podsyłał zleceniodawców. To wszystko mogło teraz pójść na marne. Jak wyrzucone 
w błoto.

 

To się nie zgadzało. Jakie miał ostatnie zlecenie? Z firmy IT, która chciała uzyskać 

informacje o białoruskim operatorze telefonicznym. Przetłumaczył dla nich parę sprawozdań 
finansowych oraz kilka artykułów z prasy ekonomicznej w Mińsku.
 

Zawahał się z igłą wkłutą na centymetr w ramię, pociągnął mechanicznie tłok strzykawki, by 

sprawdzić, jaką dostanie odpowiedź. Ciemnoczerwona krew, nigdy jasna – bo to oznacza, że nie 
trafiłeś w żyłę. Nie chciał przez pomyłkę wstrzyknąć dawki w ciało, bo wtedy puchło i okropnie 
bolało, a na kopa trzeba było czekać całą wieczność.
 

Teraz!

 

Dobrze trafił, krew był ciemnoczerwona i powoli wpływała do strzykawki. Pociągnął opaskę 

zębami i wstrzyknął. Kop przyszedł natychmiast. Zapadł się wokół własnego szkieletu, dał ciału 
spocząć na rusztowaniu z kości i chrząstek, a powieki opadły jak rolety. Uczucie było boskie, nie 
do opisania, dopiero teraz sobie uświadomił, jak bardzo mu tego brakowało. Powoli wyciągnął 
igłę, krew chlapnęła na koszulę, ale się tym nie przejął, tylko wyjął z kieszeni kurtki chusteczkę i 
przycisnął do miejsca wkłucia.
 

W miejscu nagiego człowieka stał teraz inny, w czarnym garniturze i kapeluszu z szerokim 

rondem. Mrugał, aż mężczyzna znikł jak zjawa, którą z pewnością był. Następny pociąg 
przetoczył się z hukiem nad jego głową.
 

Spojrzał na kobietę. Poradziła już sobie z dawką, trzymała teraz igłę pod światło i 

wypuszczała pęcherzyki powietrza. Kruczoczarne włosy okalały symetryczną twarz z lekko 
orientalnymi rysami. Szarozielone oczy, ładnie wykrojone usta. Biała skóra. Jak królewna 
Śnieżka.
 

– Poznaję cię – powiedział. – Gdzie się spotkaliśmy?

 

– Nie znamy się… tylko ci się wydaje.

 

Dziwna odpowiedź, pomyślał, kiedy kobieta szukała żyły, najpierw na biodrze; zsunęła 

spodnie i bordowe majtki, ale się rozmyśliła i zaczęła badać zniszczonymi paznokciami szyję. Za
blisko tętnicy szyjnej, pomyślał, proszę, nie rób tego!
 

Ku jego uldze znalazła żyłę w prawym ramieniu i wkłuła się z zaciętym wyrazem twarzy. 

Wtedy zaczęła nagle szarpać tłok, tam i z powrotem, wciągać krew, którą wstrzykiwała z 
powrotem, by wypłukać każdy miligram dawki.
 

– Więc spotkaliśmy się tutaj? – Pokazał na materac.

 

– Przechodziłam przypadkiem. Ale ty tu mieszkasz.

 

– Pod mostem?

 

– Tak, do cholery, źle z tobą. Ścigają cię. Ktoś chce cię wrobić.

 

Pokiwał głową, jakby zgadzał się z tym, co ona mówi, jakby już się znajdował w nowej 

rzeczywistości.
 

– A ty kim jesteś?

 

– Ja? Nie jestem żadną…

 

Źrenice miała tak małe, że prawie niewidoczne. Opadła na niego w półleżącej pozycji, 

całkiem bez życia, majtki na pupie wystawały jej znad paska spodni. Zastanawiał się, czy nie 
przedawkowała, czy nie powinien zadzwonić na 112 i poprosić, by przysłali karetkę i wzięli ze 
sobą nalokson i wstrzyknęli jej prosto w klatkę piersiową, by przywrócić życie.
 

Wtedy zobaczył ugryzienia. Rząd krwawych śladów zębów biegnących wokół szyi, ugryzień,

które przebiły skórę. Jak wtedy z Evą Dahlman, jego pierwszą dziewczyną, którą podobno pobił 
w zamroczeniu, a potem pogryzł jak oszalałe zwierzę. Został za to skazany. Miał szesnaście lat. 
Wysłali go do poprawczaka, gdzie nagle wszystko się dla niego odmieniło: postanowił zerwać z 
dawnym życiem i przestępczością. Ale to nie był on! Nie byłby w stanie zrobić czegoś takiego, 
niezależnie od tego, co wykazało badanie techniczne.

 

I wear this crown of shit/uponliar’s chair/full of broken thoughts/I cannot repair…

 

Skąd dochodziła muzyka? Rozejrzał się, lecz nie znalazł źródła dźwięku.

 

I kim była kobieta, która chyba usnęła na jego kolanach? Odgarnął czarne włosy z jej twarzy,

położył ją na materacu i wstał.
 

Teraz pięć tonów w każdej frazie, płynne przejścia między moll i dur, sama melodia, już bez 

tekstu, ten rozbrzmiewał tylko w jego głowie. Rozpoznał utwór. Hurt Nine Inch Nails.
 

Dźwięki… coraz mocniejsze, dochodziły do niego jakby z dna świadomości, rozmywały 

otoczenie, przęsło mostu, kobietę, brudny materac, strzykawki, dragi. To był sygnał w jego 
komórce, przypomniał sobie triumfalnie, wychodząc coraz szybciej na powierzchnię 
świadomości, sama melodia, bez ostrego głosu Trenta Reznora. A muzyka grała dalej, aż udało 
mu się sięgnąć po telefon leżący koło niego na podłodze w mieszkaniu.
 

Usiadł i odebrał połączenie. Patrzył na szarówkę przesączającą się przez żaluzje w oknie 

sypialni, słuchał głosu na drugim końcu linii.
 

Brzmiał jak głos kobiety pod mostem, jak głos Evy Dahlman, choć jednak nie. Tak jakby 

chronologia już nie istniała.
 

Angela Klingberg była uderzająco piękną kobietą. Taka uroda musi być źródłem 

problemów, pomyślał Katz, kiedy usiadł naprzeciw niej przy stoliku w Ritorno, starej kawiarni 
przy Odengatan, gdzie się umówili. Oczywiście elegancko ubrana, zważywszy na to, czyją była 
żoną. Rozpoznał torebkę od Hermèsa, którą postawiła obok na podłodze, drogie rękawiczki 
leżące na stole, sweter z angory, dyskretny makijaż i niemal równie dyskretną brylantową 
bransoletkę na lewym nadgarstku. Miała około trzydziestu pięciu lat, była blondynką, smukłą i 
otoczoną aurą smutku. Poczuł ukłucie bólu na myśl, że jest zajęta, i aż go zdziwiło to uczucie – 
takie niskie, a przy tym takie szczere.
 

Do dzisiejszej porannej rozmowy przez telefon nie miał pojęcia o jej istnieniu. W rzeczy 

samej, mimo obrączki na lewej dłoni, trudno mu było ją sobie wyobrazić jako żonę Joela 
Klingberga – a może w ogóle trudno było sobie wyobrazić Klingberga żonatego.
 

Zdejmując kurtkę i wieszając na oparciu krzesła, zastanawiał się, czemu w ogóle zgodził się 

z nią spotkać. Na pewno jednym z powodów była ciekawość. Dwadzieścia pięć lat temu, kiedy 
właśnie udało mu się zerwać z życiem młodocianego przestępcy, on i Joel Klingberg chodzili 
razem do wojskowej szkoły tłumaczy. Byli skoszarowani podczas zasadniczego szkolenia 
wojskowego w Karlsborgu, a potem dzielili pokój w czasie dwóch intensywnych semestrów 
nauki rosyjskiego w Uppsali. Od tamtego czasu wiedział o życiu Klingberga tylko tyle, ile 
wyczytał w gazetach: plotki z życia wyższych sfer, w których się obracał, zdjęcia z przyjęć, do 
których nie pasował z tym swoim ponurym wyglądem, wzmianki o agencji nieruchomości, którą 
prowadził na Riwierze wraz z kilkoma przyjaciółmi ze szkoły z internatem w Sigtunie, krótki 
epizod po to, by popracować trochę na swoim, potem studia prawnicze i rok w London School of 
Economics, nim wchłonęła go rodzinna firma, Klingberg Aluminium, i rozpłynął się w 
anonimowym świecie biznesu.
 

– Dziękuję, że znalazłeś dla mnie czas – zaczęła siedząca przed nim kobieta i uśmiechnęła się

promiennie przez cały stół.
 

– Nie ma sprawy. Skąd znasz mój numer?

 

– Joel miał go w kontaktach w swoim komputerze.

 

Co też było dziwne, bo Katz nie umiał sobie wyobrazić, że Klingberg zamierzał się z nim 

skontaktować.
 

– A właśnie, zamówić coś dla ciebie?

 

– Dziękuję. Wystarczy, że mi wyjaśnisz, dlaczego tutaj jestem.

 

Wtedy opowiedziała mu taką historię:

 

Joel Klingberg znikł przed trzema tygodniami, zdaniem policji wszystko wskazywało na to, 

że dobrowolnie. Nie było powodu, by wszcząć poszukiwania, ani podejrzenia przestępstwa. 
Wyszedł z ich mieszkania na Östermalmie w niedzielę dwudziestego drugiego kwietnia przed 
południem, by załatwić kilka spraw, i po prostu nie wrócił. Od tamtego dnia dzwoniła codziennie 
na jego komórkę, ale łączyło ją tylko z pocztą. Dostała też coś, co przypominało list pożegnalny.
 

Wyjęła go z torebki, mail wydrukowany na kartce A4, wysłany z komórki Klingberga. Katz 

szybko go przeczytał: kilka linijek o tym, że wyjechał na czas nieokreślony, by w spokoju 
wszystko przemyśleć. Przepraszał, że nie miał odwagi powiedzieć jej tego osobiście, pisał, żeby 
się o niego nie martwiła i nie próbowała go szukać.
 

– Dostałam to cztery godziny po jego wyjściu. To do niego niepodobne. Joel nie jest 

człowiekiem, który ucieka przed problemami.
 

– Więc co twoim zdaniem się stało?

 

– Szczerze mówiąc, nie wiem.

 

Złożyła kartkę i schowała do torebki, a Katz z jakiegoś powodu pomyślał o dziewczynie 

Klingberga z czasów w szkole tłumaczy, rówieśnicy, której wielkopańskie maniery trochę go 
drażniły, ale której imienia i twarzy nie mógł sobie teraz przypomnieć.
 

– Policja myśli, że odszedł z powodu kłótni, jaką mieliśmy tamtego ranka. O dziecko… a 

raczej o brak dziecka. Joel chciał zaczekać. Mężczyzna w średnim wieku, żonaty od dziesięciu 
lat, i jeszcze chce czekać! Na pewno wiesz o jego obciążeniach, o tym, co się stało z jego bratem.
Powiedziałam mu, że to jest powód jego strachu przed odpowiedzialnością – lęk, że mogłoby się 
powtórzyć. O to się pokłóciliśmy.
 

No tak, jego brat, pomyślał Katz, podążając za jej spojrzeniem, które błądziło nerwowo 

między rzeczami na stole, filiżanką kawy, której nie wypiła, pozostawioną przez kogoś gazetą 
otwartą na stronie z wynikami wyścigów konnych, rękawiczkami w tym samym odcieniu co 
lakier do paznokci na jej ładnych dłoniach. Zaginiony brat, wokół którego wszystko się kręciło, 
strata, którą Klingberg ciągnął za sobą jak niewidzialny łańcuch.
 

– Sama słyszę, jak to brzmi – podjęła. – Zraniony mężczyzna zostawia kłótliwą żonę, by 

mieć trochę spokoju. Ale, jak mówiłam, to do niego niepodobne. Pogodziliśmy się, zanim 
wyszedł. Powiedział, że załatwi parę spraw i wróci na lunch. Nawet zarezerwowaliśmy stolik w 
restauracji. Wygląda na to, że jestem ostatnią osobą, która go widziała. I jedyną, która nie wierzy 
w dobrowolne zniknięcie. Według policji jeździł najpierw dla rozrywki przez parę godzin 
samochodem…
 

Klingberg wziął samochód po wyjściu z mieszkania. GPS został sprawdzony, powiedziała. 

Wynikało z niego, że przez krótki czas jeździł bez konkretnego planu: wyjechał z domu przy 
Skeppargatan i pokręcił się trochę po centrum, nim ruszył w stronę Kungsholmen. Zatrzymał się 
koło stacji benzynowej na Thorildsplan, pojechał dalej przez Stadshagen do stacji metra 
Kristineberg, a stamtąd do Alvik i parku w Tranebergu, gdzie stał przez kilka minut przy 
miejskich kortach tenisowych.
 

– Przecież ty mieszkasz w pobliżu. Sprawdziłam w Eniro. Dziwne, prawda?

 

Katz poczuł się nieprzyjemnie na myśl, że Klingberg zatrzymał się właśnie tam. Gdyby 

tamtego popołudnia wyjrzał przez okno, może by go zobaczył między drzewami po drugiej 
stronie parku.
 

– Dokąd pojechał później? – zapytał.

 

– Do dzielnicy przemysłowej koło Ulvsundasjön. Potem zawrócił do miasta i napisał tak 

zwany mail pożegnalny.
 

Według Angeli Joel postawił samochód na parkingu w pobliżu Dworca Centralnego i tam 

urywał się wszelki ślad. Może pojechał pociągiem na południe. Na ten dzień zarezerwował przez 

Internet bilet do Kopenhagi na swoje nazwisko, ale nie dało się sprawdzić w Kolejach 
Szwedzkich, czy go wykorzystał.
 

Umilkła, a Katz uświadomił sobie, że utkwił wzrok w jej oczach. W niepokoju, jakim 

emanowała, smutku, który sprawiał, że była tym, kim była. Bardziej w jego typie niż Klingberga.
 

– Ale dlaczego zadzwoniłaś do mnie?

 

– Wiem, że to zabrzmi dziwnie, ale Joel by tego chciał.

 

– Możesz mi to wyjaśnić?

 

Angela Klingberg usłyszała po raz pierwszy o Katzu kilka miesięcy temu. Klingberg bez 

wyraźnego powodu wymienił jego nazwisko, kiedy jedli obiad: Danny Katz, stary kumpel z 
wojska.
 

– Powiedział, że byłeś jedynym człowiekiem, któremu ufał.

 

– Naprawdę?

 

– Tak. „Jedyny człowiek, któremu ufałem w całym moim życiu”. Przypomniało mi się to, 

kiedy znikł.
 

Skąd Klingberg miał takie wyobrażenie? To prawda, że się kumplowali podczas służby 

wojskowej, ale pochodzili z dwóch różnych światów, Katz z podmiejskiego światka 
przestępczego, a Klingberg ze strzeżonej klasy wyższej. W weekendy, po cotygodniowych 
zaliczeniach, prywatny szofer zabierał go do jego dostatniego życia w domu dziadka za 
wysokimi murami posiadłości w Djursholm. Katz nigdy go tam nie odwiedził.
 

– Raz obroniłem go w bójce. Może o to mu chodziło?

 

– Nigdy o tym nie wspomniał. Chyba miał na myśli coś innego.

 

Wzięła paczkę leżącą na krześle obok.

 

– Poza tym na krótko przed zniknięciem dostał coś takiego. Odkryłam to przypadkiem parę 

dni temu na dnie jego szafy.
 

Była to szara koperta bąbelkowa bez nadawcy, nadana miesiąc temu w Sztokholmie. 

Otworzyła ją i wyłożyła zawartość na stół.
 

– Nie wiem, o co chodzi. Joel powinien był jednak coś powiedzieć. To wygląda tak… 

dziwnie.
 

Oczom Katza ukazała się kwadratowa tkanina o wymiarach jakieś osiemdziesiąt na 

osiemdziesiąt centymetrów, w kolorze czerwonej ochry i czerni. Na środku wyhaftowany był 
motyw ze sztuki prymitywnej, przedstawiający dwie skrzyżowane strzały. Na prawo od nich, w 
obramowaniu z okrągłych kawałków szkła, klęczał mężczyzna wyszyty grubym ściegiem 
krzyżykowym. Poniżej przymocowane były dwie litery z materiału: M.K.
 

– Inicjały? – zapytał Katz.

 

– Mnie nie pytaj. I jeszcze to…

 

Wzięła drugi przedmiot, podobną tkaninę, choć trochę mniejszą. Haftowany motyw 

przedstawiał mężczyznę otoczonego psami, które lizały go po nogach.
 

– Nawet nie wiem, czy to ma coś wspólnego z tą sprawą. Ale jest zagadkowe.

 

– Pokazałaś to policji?

 

– Nie. Jak już mówiłam, nie ma podejrzenia przestępstwa. Przepraszam na chwilę…

 

Wstała i poszła w stronę toalet. A Katz znów pomyślał o roku 1987, kiedy chodził do szkoły 

tłumaczy. Verba arma nostra, słowa są naszą bronią, brzmiało ich motto. I w słowa mieli się 
uzbroić, rosyjskie, przerażającą liczbę słów i fraz, które musieli co tydzień zaliczać. W ciągu 
dziesięciu miesięcy przerobili sześć semestrów filologii rosyjskiej. Katz pamiętał niezliczone 
godziny w laboratorium językowym, studia z behawiorystyki i psychologii, na której powinni się 
przynajmniej trochę znać, tłumacząc w warunkach wojennych. Pamiętał zajęcia z prowadzenia 
przesłuchań – w języku wojskowym nazywało się to HUMINT, rozpoznanie osobowe, i ostre 

ćwiczenia na Gotlandii, gdzie testowali swoje umiejętności na okręcie obrony wybrzeża. 
Pamiętał, że oglądali film instruktażowy o podtapianiu, które później nazwano waterboarding.
 

To nie do wiary, myślał teraz, że nie reagowali na coś, co przypominało lekcję tortur. Na 

filmie szwedzki porucznik obwiązał ręcznikiem drogi oddechowe anonimowego mężczyzny, 
przywiązanego do szpitalnych noszy z odchyloną głową. Oficer polał wodę na ręcznik. Reakcja 
była natychmiastowa: konwulsje, silny odruch wymiotny. Osoba ta, wyjaśniał porucznik 
zwrócony do kamery, nie przerywając lania wody na twarz mężczyzny, przeżywa uczucie 
topienia się przez niemożność oddychania i wdychanie wody. „Metoda nie pozostawia śladów 
fizycznych, lecz jest odczuwana jako wyjątkowo nieprzyjemna. W Szwecji podtapianie nie jest 
odrębnym przestępstwem, raczej można je porównać do bezprawnego użycia przemocy”.
 

Katz nie mógł wyjść ze zdumienia, że w ogóle się tam znalazł, jedyny, który nie pochodził z 

dobrej rodziny. Nie należał do nich i był dość zmieszany samym faktem, że w ogóle został 
wybrany, wręcz specjalnie wyselekcjonowany.
 

Spojrzał w stronę toalet, lecz Angela Klingberg się nie spieszyła.

 

A Joel… on też odstawał, choć z innych powodów, wciąż przytłoczony rodzinną tragedią. 

Jego rodzice, podobnie jak Katza, zmarli, kiedy wchodził w wiek nastoletni, zatruli się spalinami 
w garażu ich podobnej do dworku rezydencji w Sörmlandzie. Joel mieszkał potem u swego 
dziadka Gustava, założyciela Klingberg Aluminium, w czasie, gdy posiwiały patriarcha rządził 
rodzinnym imperium żelazną ręką. Zmarł jakiś rok po tym, jak zakończyli służbę, Katz 
przeczytał nekrolog w gazecie.
 

Ale zasadnicza tragedia rodzinna miała miejsce wcześniej: zaginięcie jego brata na początku 

lat siedemdziesiątych, zdarzenie, które dekadę później doprowadziło rodziców do samobójstwa. 
Cierpienie i poczucie winy było jakby integralną częścią Klingberga, definiowało jego 
osobowość. Był starszy od Katza o rok, lecz miał postawę starego człowieka, ciągle uciekał przed
bólem i wyrzutami sumienia, że przeżył, pozostał i mógł wkuwać rosyjskie słówka.
 

Klingberg opowiedział mu o tym zdarzeniu tylko raz, bardzo krótko. Jego brata uprowadziła 

nieznajoma kobieta na stacji metra w Sztokholmie i nigdy się nie odnalazł. Nie było dnia, by nie 
zadawał sobie pytania, co właściwie się stało, kto za tym stał, czy był to czyn pojedynczego 
szaleńca, czy większej grupy osób. Czy chodziło o próbę wymuszenia okupu, która się nie udała 
– choć z tego, co wiedział Klingberg, nikt nie żądał od rodziny pieniędzy – czy może o 
zboczeńców, pedofilów?
 

To tak, jakby zostawił swój cień, powiedział. Wyobraź to sobie, Katz – ciała nie ma, ale cień 

pozostał.
 

Kiedy Angela wróciła z toalety, Katz zauważył, że płakała. Znów usiadła przy stoliku, lecz 

unikała jego spojrzenia.
 

– Chcę, byś spróbował się dowiedzieć, co mu się stało – rzekła z zaciętym wyrazem twarzy. 

– Dobrze ci zapłacę. Jeśli Joel i ja mamy czegoś dużo, to właśnie pieniędzy.
 

Zaczęła przeszukiwać torebkę, zobaczył długopis. I nagle przypomniał sobie nieskładny list, 

jaki wysłał do Klingberga piętnaście lat temu, kiedy było z nim naprawdę kiepsko, żebraczy list, 
w którym prosił o pieniądze i na który Joel nigdy nie odpowiedział, a może po prostu go nie 
dostał.
 

– Niełatwo jest namierzyć zaginioną osobę – rzekł. – Zwłaszcza jeśli nie chce być 

odnaleziona.
 

– Chcę, żebyś tylko spróbował.

 

– Nawet nie wiem, od czego zacząć. To nie moja działka.

 

– Masz chyba doświadczenie w pracy w tajnych służbach?

 

– Joel tak twierdził?

 

– Mówił, że po odbyciu służby armia załatwiła ci pracę w ambasadzie.

 

– To było dawno temu. Zatrudnili mnie w wojsku jako tłumacza i programistę. Nic 

nadzwyczajnego. Nadal jestem tłumaczem. Tym się zajmuję, tłumaczeniem dokumentów i 
artykułów ludziom, którzy chcą za to zapłacić. Nie jestem tajnym agentem. Ani prywatnym 
detektywem.
 

Ale ona już wiedziała to, co on – że potrzebuje pieniędzy.

 

– Joel by chciał, żebyś ty się tym zajął. Potrzebuję twoich danych. Numer konta. Adres 

mailowy. Telefon stacjonarny, żebyśmy mogli się skutecznie kontaktować.
 

Katz wyjął wizytówkę z wewnętrznej kieszeni kurtki. Były tam wszystkie dane, których 

potrzebowała. Kiedy ją podawał, zauważył, że nabazgrał coś na odwrocie. Serce i kwiat. Z 
jakiegoś powodu wydało mu się to żałosne.
 

Katz żył ze swego talentu do języków. Tłumaczył i transkrybował dokumenty na 

zrozumiały szwedzki dla zleceniodawcy, który potrzebował tych informacji do swoich celów. 
Analitycy wojskowi i polityczni, firmy, które chciały się czegoś dowiedzieć o konkurencji albo z 
nią wygrać. Czasami tłumaczenia czysto techniczne, wymagające perfekcyjnego dopracowania, 
by zleceniodawca mógł z nich korzystać. To była niewdzięczna i mało efektowna praca. Godziny 
spędzone przed komputerem. Godziny czytania, pisania, notowania i szperania po słownikach.
 

Katz pracował wcześniej w Capitol Security Group w Solnie. Założyciel firmy, Rickard 

Julin, ściągnął go tam dokładnie w momencie, gdy zaczął się wynurzać z topieli dziesięć lat 
temu. Poznali się jednak dużo wcześniej, na początku lat dziewięćdziesiątych, kiedy Katz 
pracował jako tłumacz zatrudniony przez wojsko w tym samym konsulacie co Julin.
 

Pod koniec dekady, kiedy cięcia w siłach zbrojnych osiągnęły punkt kulminacyjny, Julin 

złożył wypowiedzenie i wraz z grupą kapitalistów wysokiego ryzyka założył firmę. Katz nie miał
z nim wtedy kontaktu przez kilka lat. Stoczył się, mieszkał na ulicy i popełniał samobójstwo na 
raty, aż Julin dał mu niewiarygodne wręcz wsparcie, umieścił go na oddziale leczenia uzależnień,
a potem zatrudnił. Katz jednak się w tym nie odnalazł. Po kilku miesiącach spędzonych w 
module biurowym w Solnie, gdzie tłumaczył artykuły z rosyjskich czasopism wojskowych dla 
klientów Capitolu z sił zbrojnych, wciąż oszołomiony tym nieoczekiwanym zwrotem w jego 
życiu, złożył wypowiedzenie i otworzył własną firmę. Julin zachował się wielkodusznie – nie 
obraził się, tylko przekazywał mu zlecenia, których sam nie mógł przyjąć, pracę leżącą poza 
obszarem jego własnej działalności.
 

Capitol był jedną z niewielu firm w Szwecji, które miały rozszerzone uprawnienia do zadań 

związanych z ochroną osób. Poza tym zajmował się zabezpieczaniem podróży, monitoringiem 
nieruchomości, śledzeniem aktywów, wyszukiwaniem informacji o ludziach, a także tym, co 
interesowało Angelę Klingberg – poszukiwaniem zaginionych. Dlatego właśnie Katz zastanawiał 
się, czy dobrze zrobił, przyjmując jej zlecenie. Powinien był skierować ją do Julina, który miał 
zasoby, jakich jemu samemu brakowało. Z drugiej strony jednak, potrzebował pieniędzy.
 

Nadal o tym myślał, kiedy wrócił do biura, usiadł przy biurku i rozejrzał się po swoim 

małym świecie: dwa komputery, fotel dla gości, na którym nikt nie siadał, półka z teczkami i 
słownikami branżowymi, przytwierdzony do ściany sejf, w którym przechowywał informacje 
poufne. Jedno ze zleceń tej wiosny wykonał dla firmy farmaceutycznej. Spółka zamówiła 
zbadanie nielegalnej sprzedaży ich leków na wschodnioeuropejskich stronach internetowych. 
Zadaniem Katza było znalezienie materiałów, które mogły się przydać podczas ewentualnego 
procesu sądowego. Dane, które zdobył, śledząc transakcje między wirtualnymi portfelami, 
wystarczyły, by firma mogła wnieść pozew. Jednak ta wiedza – o językach słowiańskich, o 
rosyjskich pirackich stronach i funkcjonowaniu Internetu po drugiej stronie Bałtyku, o 
pozyskiwaniu ukrytych informacji, zawansowanych rootkitach, chmurach informacyjnych, 

tunelach VPN i przenikaniu przez zapory – była średnio przydatna do poszukiwań zaginionego 
biznesmena.
 

Westchnął i wziął bąbelkową kopertę, którą dała mu Angela, wyjął z niej kawałki tkanin i 

rozłożył przed sobą na biurku.
 

Motywy były zagadkowe: mężczyzna klęczący przed dwiema skrzyżowanymi strzałami. I 

drugi, którego lizały po nogach psy. Jakiś symbol religijny, a może tylko przedmiot dekoracyjny, 
rzemiosło artystyczne? Nie było nawet pewne, czy mają coś wspólnego ze zniknięciem Joela.
 

Wziął pierwszą z nich i obejrzał ją pod światłem lampy na biurku. Materiał wyglądał na 

stary. Tkanina zaczynała się przecierać, a szwy na odwrocie puszczać. Zabytek? Klingberga 
byłoby stać na kolekcjonowanie drogich przedmiotów, gdyby chciał. Mężczyźni na materiale byli
wyhaftowani czarną włóczką, a coś w stylizacji ich twarzy przywodziło na myśl Afrykę. 
Niewolnicy, pomyślał Katz, nie bardzo rozumiejąc, czemu tak mu się skojarzyło. Zniewoleni 
czarni ludzie.
 

Włożył je do szuflady biurka, odegnał wspomnienie nieskończenie smutnego spojrzenia 

Angeli, kiedy mu się przedstawiała w Ritorno, i włączył komputer, by wyszukać zdjęcie swego 
dawnego kolegi z wojska.
 

W chwilę później miał go już przed sobą w trybie pełnoekranowym. Była to fotografia 

zrobiona jakiś rok temu podczas walnego zgromadzenia firmy. Joel stał obok swego wujka 
Pontusa, dyrektora zarządzającego Klingberg Aluminium. Za nimi znajdowała się grupa 
mężczyzn w garniturach, trzymających w dłoniach lampki szampana. Pontus Klingberg trzymał 
pod pachą oprawiony tom – według podpisu sprawozdanie finansowe spółki. I Joel, w ciemnym 
biznesowym garniturze z krawatem, w butach ręcznej roboty i z włosami bardziej 
przerzedzonymi, niż Katz go zapamiętał, bez okularów, które wtedy nosił, lecz z tą samą aurą 
zagubienia.
 

Dlaczego nagle zaczął o nim mówić kilka miesięcy temu? Jedyny człowiek, któremu ufał?

 

Może miało to jednak związek ze zdarzeniem, o którym wspomniał jego żonie: że pewnego 

razu obronił go w bójce.
 

To było podczas ich zasadniczego szkolenia w Karlsborgu. Inny poborowy, z wojsk 

powietrznodesantowych, zaczaił się na Klingberga za barem. W świecie fali tacy jak Klingberg 
byli tylko kujonami, frajerami, molami książkowymi w okularach i byłymi przewodniczącymi 
samorządu uczniowskiego – co zaskakująco często się zgadzało. Katz wahał się z początku. 
Postanowił zerwać z dawnym życiem zabijaki. Coś jednak sprawiło, że zlekceważył to tamtego 
wieczoru: bezbronność Klingberga.
 

Był przerażony, niezdolny nawet do ucieczki. U Katza wzbudziło to naturalny instynkt 

obrońcy. Wiedział, że nie ma się czego bać. Nie dlatego, że był szybszy czy lepiej wytrenowany 
od wyrośniętego żołnierza elitarnej jednostki, którego miał przed sobą, lecz dlatego, że nauczył 
się lekceważyć wszystkie reguły gry. W chwili, gdy chłopak przed nim zaczął popychać 
przerażonego Klingberga, Katz postąpił o krok i uderzył go z główki w twarz. Chwilę później 
kopnął go z całej siły w kolano, powalił na ziemię i wylał butelkę coca-coli, którą trzymał w ręce,
na tył jego głowy. Niecałe dziesięć sekund póżniej było po wszystkim.
 

Trudno w to uwierzyć, lecz mu się upiekło. Nie było żadnej skargi. Nawet zgłoszenia. Może 

jego ofiara za bardzo się wstydziła.
 

Klingberg był zafascynowany. Skąd u niego ta zimna krew i bezwzględność, gdzie się 

nauczył tak bić? I Katz opowiedział mu o latach w domu dziecka, szajce młodocianych 
przestępców, problemach w szkole, o małym „żydowskim chłopaku”, który nie dawał się 
pognębić – o życiu, które było dokładnym przeciwieństwem życia Klingberga.
 

To wtedy zaczęła się ich znajomość. Zdarzenie miało miejsce zaledwie parę tygodni po ich 

poborze do wojska. Klingberg przylgnął potem do niego.
 

Wyszedł z trybu pełnoekranowego i sięgnął po telefon. Wybrał bezpośredni numer do Julina. 

Po trzech sygnałach miał go na linii.
 

– Tutaj Katz – zaczął. – Zastanawiam się, czy mógłbyś sprawdzić dla mnie parę rzeczy w 

policji?
 

Opowiedział krótko o zniknięciu Klingberga i zleceniu, jakie dostał od jego żony, słyszał, jak

Julin serdecznie się śmieje, że wszedł teraz w jego działkę – Katz, ten językowy i komputerowy 
nerd – a potem typowe dla niego mamrotanie, że wolałby nie korzystać ze swoich kontaktów bez 
potrzeby, ale zobaczy, co może zrobić.
 

– Chcę wiedzieć, jakiego rodzaju śledztwo wszczęli. Wygląda na to, że sprawdzili na 

przykład jego GPS, nim zdecydowali się wszystko umorzyć. Możliwe, że jego żona się myli. Ale 
ja chcę wiedzieć, czy był inny powód, dla którego odłożyli sprawę na półkę. A jeśli w ciągu paru 
dni do niczego nie dojdę, obiecuję, że wyślę ją do ciebie lub do kogoś innego, kto zna się na 
rzeczy.
 

– Nie doceniasz siebie, Katz. Popatrz na to jak na szansę rozwinięcia skrzydeł.

 

– Jeśli obiecasz, że mi pomożesz.

 

– Zobaczę, co uda mi się znaleźć. Cierpliwości.

 

Dobrze, pomyślał Katz. Julin miał kontakty, których jemu samemu brakowało.

 

Zdobycie materiałów związanych ze zniknięciem Klingberga zajęło Julinowi tylko kilka 

godzin. Śledztwo umorzono po jednej dobie i nie prowadzono żadnych poszukiwań. Nic nie 
wskazywało na to, że zostało popełnione przestępstwo. Nie było żadnej informacji, że porywacz 
kontaktował się z rodziną. Śledczy sumiennie obdzwonił szpitale, by sprawdzić, czy nie doszło 
do wypadku, lecz Klingberga nie było w żadnym z nich. Cała sprawa wyglądała bezsprzecznie na
dobrowolne zniknięcie i policja nie miała podstaw do dalszych działań. Joel wysłał do swego 
wujka Pontusa, dyrektora zarządzającego w rodzinnym przedsiębiorstwie, maila, w którym 
powiadamiał go, że udaje się w podróż na czas nieokreślony. Według raportu policji wywołało to 
w firmie raczej złość niż niepokój. Kilka ważnych umów handlowych było właśnie bliskich 
sfinalizowania i potrzebowali Joela jako głównego radcę prawnego przy podpisywaniu 
kontraktów.
 

Co do samochodu stojącego na parkingu, Joel wykupił bilet na czas nieokreślony. Pojazd 

został zlokalizowany i po zbadaniu przez techników policyjnych zabrany przez Angelę 
Klingberg. Julin załączył do maila zapis GPS. Zgadzało się to z tym, co mówiła Angela, z tą 
różnicą, że Joel zatrzymał się jeszcze raz przy kortach tenisowych w Tranebergu, zanim pojechał 
dalej w stronę miasta, zaparkował samochód i rozpłynął się w powietrzu.
 

Kiedy Katz po raz drugi przeglądał trasę, zastanawiał się, czy Joel chciał mu coś powiedzieć, 

czy dlatego siedział w samochodzie dwieście metrów od jego domu. Ale właściwie czemu 
miałoby tak być? Wszystko wskazywało na przypadek.
 

Z jakiego powodu człowiek dobrowolnie znika? Zakładając, że Angela się nie myliła i to, co 

się stało, nie miało związku z ich kłótnią. Jakieś pogróżki? Czy tak się czegoś przestraszył, że 
wolał zniknąć? Przestępstwo? Wplątał się w coś nielegalnego? A może był narkomanem albo 
byłym narkomanem i miał właśnie nawrót?
 

Chyba że chodziło o zdradę, że wyjechał z kochanką? Ale żaden normalny facet nie 

zostawiłby takiej kobiety jak Angela dla innej. Widział ją przed sobą przy kawiarnianym stoliku 
w Ritorno, smutek, którym emanowała i który ku jego zdziwieniu go podniecił, długie, wytworne
palce, lekko drżące z napięcia, jaki wywołał w niej niepokój o męża, i zaczął fantazjować, jak 
ona rozpina jego koszulę, guzik po guziku, przesuwa palce po jego piersi aż do pępka, dłoń z 
obrączką masuje go przez spodnie, aż twardnieje, a potem mięknie z powodu czegoś, co 

przypomina pogardę dla samego siebie, a może po prostu zazdrość.
 

Poświęcił resztę popołudnia na wyszukiwanie informacji o Klingbergu w Google, nie 

znajdując niczego, co mogłoby mieć związek z jego zniknięciem. Interes rodzinny wydawał się w
każdym razie iść dobrze. Firma sfinalizowała nowe kontrakty w przemyśle produkcyjnym w 
Rosji i Chinach. Joel pojawił się w kilku akapitach, między innymi zmienił stanowisko w 
zarządzie firmy ze zwykłego członka na wiceprezesa. Poza tym nic spoza świata biznesu. Nic na 
Linkedinie, Facebooku ani na innych portalach społecznościowych.
 

O wpół do piątej zadzwonił do Klingberg Aluminium, by spróbować porozmawiać z 

wujkiem Joela, ale dotarł tylko do sekretarki, która oznajmiła kategorycznym głosem, że wróci 
do rozmowy, kiedy spojrzy na kalendarz. Odłożył słuchawkę i chciał zakończyć na tym dzień, ale
się rozmyślił i wybrał numer do Angeli.
 

– Czy mógłbym popatrzeć na samochód Joela? – zapytał, kiedy miał ją na linii.

 

– Chcesz sprawdzić, czy policja czegoś nie przeoczyła? Kiedy?

 

– Teraz, jeśli można.

 

Słyszał w słuchawce jej powolny równy oddech, jakby leżeli razem w łóżku i ona usypiała z 

ustami na jego policzku.
 

– Może być później wieczorem?

 

– Oczywiście. I chciałbym sprawdzić jego komputer.

 

– Z tym nie będzie żadnego problemu. Stoi w jego gabinecie, dokładnie tak, jak go zostawił.

 

– Świetnie. O której najlepiej ci pasuje?

 

– O wpół do dziewiątej?

 

– Jasne. To nie zajmie dużo czasu.

 

Mieszkanie małżonków Klingberg znajdowało się na dwóch najwyższych kondygnacjach 

secesyjnej kamienicy przy Skeppargatan, niedaleko Strandvägen. Katz wszedł do klatki 
schodowej ze sztukaterią i marmurowymi pilastrami na ścianach i pojechał windą prosto do 
apartamentu, gdzie Angela przyjęła go w holu, otworzyła pomalowaną na czarno bramkę 
bezpieczeństwa i wpuściła go do środka.
 

Miała na sobie dżinsy i bluzkę wiązaną pod szyją. Włosy zebrała w koński ogon. Katz 

boleśnie mocno czuł zapach jej perfum i z takim samym bólem dostrzegł białe ramiączko stanika,
widoczne w miejscu, gdzie materiał bluzki lekko się obsunął.
 

– Szkoda, że nie miałam czasu wcześniej – powiedziała. – Musiałam załatwić kilka spraw. 

Samochód stoi w garażu. Możemy najpierw go sprawdzić, a potem tu wrócić i spojrzeć na 
komputer.
 

Zjechali windą do piwnicy, a stamtąd przeszli schodami do garażu. W głębi stał czerwony 

lexus Klingberga. Samochód hybrydowy, zauważył Katz, na prąd i benzynę.
 

– To ja w tym domu dbam o środowisko – odezwała się Angela, jakby czytała w jego 

myślach. – Gdyby Joel decydował, jeździlibyśmy miejskim dżipem jak nasi przyjaciele. Albo 
każde miałoby swój samochód. Ale ja jestem akurat prezesem fundacji, która się zajmuje 
sprawami środowiska. Trzeba żyć zgodnie z tym, w co się wierzy.
 

– Tym się zajmujesz? Problemami środowiska?

 

– Tylko wolontaryjnie. Wcześniej prowadziłam wykłady na temat zrównoważonego rozwoju 

w firmie, w której świadomość ekologiczna jest, delikatnie mówiąc, niewielka. Z zawodu jestem 
oceanografem. Choć niektórzy chyba w to nie wierzą.
 

Spojrzała na niego wyzywającym wzrokiem. A Katz zrozumiał, że to jest cena, jaką musi 

płacić za swoją urodę – ludzie nie traktują jej poważnie.
 

Kiedy otworzył drzwi z przodu i zaczął się rozglądać po wnętrzu, poprosił ją, by 

opowiedziała, jak poznała Joela.

 

– Przez wspólnych znajomych. Dorastałam w Djursholm, tylko parę przecznic od niego. Nie 

spotkaliśmy się jednak przed tamtym przyjęciem. Ja mieszkałam przez parę lat za granicą, w 
Paryżu, zanim wróciłam do Sztokholmu na studia. To było dwanaście lat temu. Wtedy się 
oczywiście okazało, że mamy dużo wspólnych mianowników. Mój dziadek zasiadał w zarządach 
kilku spółek razem z dziadkiem Joela. A wujek Joela, Pontus, obracał się przez pewien czas w 
tych samych kręgach, co moi rodzice. Nawet założyli razem klub golfowy w Marbelli w latach 
siedemdziesiątych. I oboje chodziliśmy do szkół z internatem, Joel w Sigtunie, a ja w 
Lundsbergu.
 

Katz omiótł wzrokiem wnętrze samochodu. Było starannie wysprzątane. Znalazł tylko jeden 

papierek po gumie do żucia. Odczytał zapis trasy na GPS z ostatnich dni. Angela pojechała raz do
Djursholm. Poza tym jeździła tylko po najbliższej okolicy, między innymi na Östermalmstorg. 
Przewinął tachograf do dnia zniknięcia Klingberga i stwierdził, że zgadza się z danymi, jakie 
dostał od Julina.
 

– Czy Joel już kiedyś znikł w taki sposób?

 

– Nie, przynajmniej odkąd jesteśmy razem.

 

– Czy ma wrogów?

 

– Dziwne pytanie. Nie, z tego, co mi wiadomo.

 

– Kochankę?

 

Spojrzała na niego, jakby to pytanie ją uraziło.

 

– Nie – odrzekła stanowczo. – Joel jest niezwykle lojalny. Poza tym nie sądzę, by miał 

wystarczająco mocne nerwy na prowadzenie podwójnego życia. Nie jest na tyle opanowany.
 

Albo i jest, ale ma dość sprytu, by wyprowadzić ludzi w pole. Katz go nie znał, właściwie nie

poznał go dobrze nawet w czasie ich służby wojskowej. Nie wiedział nic o świecie jego i Angeli, 
o życiu naprawdę zamożnych ludzi.
 

– A firma, Klingberg Aluminium? Nigdy nie mówił, że ktoś im groził?

 

– Nie rozmawiamy w domu o pracy Joela. To taka nasza milcząca umowa. Wystarczy, że 

mam męża, który pracuje sześćdziesiąt godzin tygodniowo w rodzinnej firmie, z całym tym 
poczuciem obowiązku i tradycji rodzinnej. Staramy się rozmawiać o czymś innym. O książkach, 
które czytamy. Filmach, które oglądamy. O teatrze… tych kilku razach, kiedy Joel mógł pójść 
razem ze mną.
 

Pracoholik, pomyślał Katz. Może to był powód? Wypalenie. Człowiek, który doszedł do 

ściany i wpadł w panikę.
 

Wysiadł z samochodu, schylił się i zajrzał pod przednie siedzenie. Obok starej karty 

parkingowej leżała zwinięta chusteczka do nosa ze śladami krwi.
 

– Czasami ma krwotoki z nosa – wyjaśniła Angela i wyjęła mu ją z ręki. – Bez wyraźnej 

przyczyny. To u Klingbergów rodzinne.
 

Kokaina, pomyślał Katz, zamykając drzwi, ale nie pasowało mu to do obrazu Joela, jaki miał.

 

Obszedł samochód i otworzył bagażnik. Nic ciekawego. Tylko trójkąt ostrzegawczy i pusta 

papierowa torba z NK. Zauważył, że podjechały mu trochę rękawy od kurtki i koszuli, kiedy się 
pochylił. W świetle sufitowej lampki wyraźnie było widać blizny, krajobraz księżycowy, jaki 
zostawia po sobie nałóg, ślady po ukłuciach tysięcy strzykawek. Angela też je dostrzegła i 
odwróciła wzrok.
 

– Coś mi przyszło do głowy – rzekł Katz. – Czy policja sprawdziła zapis kamer na parkingu?

Powinno być widać na filmie, kiedy tam wjeżdżał i parkował.
 

– Nic mi o tym nie wiadomo. Ale, jak mówiłam, nie potraktowali mnie poważnie.

 

– Okej, rozumiem.

 

Sprawdził tylne siedzenie, nie znajdując niczego ciekawego, otworzył drzwi od strony 

pasażera, rozejrzał się i je zamknął.
 

– Skończyliśmy tutaj – oznajmił. – Chciałbym jeszcze popatrzeć na komputer, nim się zrobi 

bardzo późno.
 

Katz szedł za Angelą czymś, co wydawało mu się dawnym przejściem dla służby. Za 

niedomkniętymi drzwiami przesuwnymi mignęła sypialnia wielkości całego jego mieszkania. 
Minęli luksusowo odnowioną kuchnię i jadalnię z piecami kaflowymi i szklaną mozaiką w 
wykuszu, przeszli przez olbrzymi salon i weszli po schodach na drugą kondygnację, aż znaleźli 
się w biurze. Przed panoramicznym oknem wychodzącym na taras dachowy stało biurko z 
komputerem.
 

– Nikt go nie używał od zniknięcia Joela – rzekła Angela. – Oprócz tego, że… przejrzałam 

jego pocztę, żeby sprawdzić, czy nie ma tam czegoś. Ale nie znalazłam nic podejrzanego. Joel nie
jest szczególnie tajemniczy. Nie potrzeba hasła. Wystarczy włączyć.
 

Kiedy twardy dysk zaczął szumieć, Katz rozejrzał się po pokoju. Regał w zabudowie, 

zapełniony skoroszytami i teczkami na dokumenty, biegł wzdłuż jednej z dłuższych ścian. Nad 
drzwiami wisiał obraz, coś w rodzaju martwej natury, przedstawiający dwa skrzyżowane ptasie 
pióra, korek od szampana i buteleczkę perfum, namalowany nieporadnie przez amatora. Zdjęcie 
ślubne stało na oknie wychodzącym na taras. Klingberg we fraku, Angela w kremowej sukni 
ślubnej. Wyglądali na naprawdę szczęśliwych.
 

Katz kliknął na przeglądarkę. Historia została wyczyszczona w połowie kwietnia, na jakiś 

tydzień przed zniknięciem Klingberga. Odzyskał ją za pomocą specjalnego programu, nie 
znajdując niczego rzucającego się w oczy. W poprzednich tygodniach Klingberg czytał w sieci 
głównie prasę ekonomiczną: „Wall Street Journal”, „Economist”, „Finanzwelt”. Szukał w 
Wikipedii informacji o winach Bordeaux, a w Google adresów restauracji.
 

Katz przeszedł do programu pocztowego. List pożegnalny do Angeli został wysłany z 

komórki Joela, więc tutaj go nie było. Kosz zawierał wyłącznie spam, a zachowana 
korespondencja zdawała się dotyczyć tylko spraw przedsiębiorstwa.
 

– Chciałbym zainstalować inny program – powiedział. – Mogę? Może znajdę coś, o czym nie

chciałabyś wiedzieć.
 

– Jakieś skoki w bok? – Uśmiechnęła się krzywo. – Jestem gotowa podjąć ryzyko.

 

Katz włożył do komputera kabelek USB, kliknął w ikonkę, która się pokazała, i ściągnął 

program na twardy dysk. Zapisał sam kod i był całkiem zadowolony z rezultatu. Program nie 
pomijał w zasadzie niczego ważnego, ale przede wszystkim nie doklejał binarnych śmieci, 
których jest pełno w każdym komputerze.
 

Po dziesięciu sekundach przeszukiwanie było zakończone. Klingberg nie miał raczej niczego 

do ukrycia. Jedyną ukrytą informacją, jaka znajdowała się na twardym dysku, był zip, który 
celowo lub przez pomyłkę został zapisany jako plik systemowy. Katz próbował go otworzyć, ale 
plik wyglądał na uszkodzony. Zapisał go w pamięci USB, żeby sprawdzić później. Cała reszta 
była przejrzysta.
 

– Więc komputer stał tutaj od zniknięcia Joela? Nikogo tu nie było? Nikt go nie pożyczał?

 

– Nie… dlaczego?

 

– Jest podejrzanie wyczyszczony.

 

– Nie znalazłeś niczego dziwnego?

 

– Nie.

 

– Na pewno?

 

– Na sto procent.

 

Angela pokręciła głową i spojrzała na ślubną fotografię na oknie.

 

– Zrobiona dziesięć lat temu, tego samego dnia – powiedziała. – Miałam wtedy dwadzieścia 

pięć lat. Następnego ranka pojechaliśmy w podróż poślubną. Na Dominikanę. To tam powstało 
kiedyś Klingberg Aluminium. Gustav, dziadek Joela, zaczął handlować cukrem i boksytem w 
Santo Domingo w latach czterdziestych. Pochodził z rodziny szwedzkich misjonarzy, która 
mieszkała na wyspie. Rodzice Gustava pomagali biednym na prowincji. Mieli nawet ulicę 
nazwaną ich imieniem w Comendador, mieście przy haitańskiej granicy. Joel opowiadał, że 
uratowali życie wielu ludziom, kiedy armia dominikańska masakrowała haitańskich uchodźców 
na pograniczu. Nazwano to chyba „masakrą pietruszkową”

[1]

.

 

– To dlatego Joel chciał tam pojechać, śladami rodzinnych wspomnień?

 

– Przynajmniej po części. Spędzał tam dużo czasu w dzieciństwie, z dziadkiem, każdego lata.

Odwiedziliśmy pierwszą kopalnię boksytu i grób rodzinny na cmentarzu luterańskim w Santo 
Domingo.
 

Na twarzy Angeli pojawił się marzycielski uśmiech.

 

– To była cudowna podróż. Nauczyłam Joela nurkować. Zdobył certyfikat PADI na 

północnym wybrzeżu. Ja zaczęłam studia oceanologiczne. Karaiby mają niezwykle bogate życie 
wodne. Widzieliśmy barrakudy i rekiny tygrysie. Chętnie bym tam znowu pojechała w tym roku, 
coś w rodzaju rocznicy. Nawet o tym rozmawialiśmy… – Umilkła i spojrzała na martwą naturę 
na ścianie. – Joel zrobił szkic do tego obrazu, kiedy tam byliśmy. Okropny, prawda?
 

– Nie wiedziałem, że malował – rzekł Katz.

 

– Bo nie malował. To jego jedyny obraz. Coś w rodzaju mapy pamięci z dnia, w którym 

zaginął jego brat. Joel miał tylko kilka lat, kiedy to się zdarzyło, ale twierdzi, że pamięta różne 
rzeczy. Kobietę, która obiecała, że zaczeka z Kristofferem na peronie metra, aż Joel i jego ojciec 
dojadą windą. Nie było ich, kiedy wjechali na peron. Mieli czekać na ławce, ale była pusta.
 

– Ale co to ma wspólnego z tym obrazem?

 

– Joel twierdził, że na ziemi pod ławką leżały dwa skrzyżowane pióra, a na nich korek od 

szampana. Przypomniało mu się to, kiedy byliśmy w Santo Domingo.
 

– Dziwne.

 

– Prawda?

 

– A buteleczka perfum?

 

– Nie pamiętam dokładnie. Myślę, że kobieta, która zabrała Kristoffera, była przesadnie 

wyperfumowana. Kto wie, czy te wspomnienia są prawdziwe. Joel twierdził, że tak.
 

Katz wstał od biurka i wyłączył komputer. Angela odgarnęła pasmo włosów, które opadło jej 

na twarz. Podobnie, jak to robiła Eva Dahlman. Były do siebie podobne, czemu nie zauważył 
tego wcześniej?
 

– Skończyliśmy na dzisiaj? – zapytała.

 

– Tak.

 

– Czy jeszcze mogę ci w czymś pomóc?

 

– Muszę się skontaktować z wujkiem Joela, ale to chyba nie będzie takie proste.

 

– Nie martw się – odrzekła. – Zadzwonię do Pontusa i cię z nim umówię.

 

Dochodziła dziesiąta, kiedy Katz postawił samochód koło Dworca Centralnego i przeszedł 

krótki odcinek do parkingu. W budce z pleksiglasu przy wjeździe siedział umundurowany 
strażnik i rozwiązywał sudoku. Mężczyzna miał trzydzieści parę lat, był łysy i blady.
 

Katz przedstawił się i został wpuszczony przez drzwi z tyłu budki.

 

– To ty dzwoniłeś niedawno w sprawie tych filmów? – zapytał strażnik. – Wziąłem je dla 

ciebie. Nie ma tu za wiele do roboty, jak widzisz, człowiek się cieszy z każdej przerwy. 
Interesował cię dwudziesty drugi kwietnia? W porze lunchu. Czerwony lexus.
 

Katz skinął głową.

 

– To oczywiście będzie kosztować, jeśli nie jesteś gliną. Powiedzmy, tysiąc, i możesz 

traktować to miejsce jak salon wideo… jeśli nie pojawi się mój szef.
 

Katz wyjął dwie pięćsetki i położył przed nim na stole.

 

– Samochód zaparkował na drugim poziomie podziemnym – zaczął strażnik. – Na 

wewnętrznej stronie filaru zegar pokazuje jedenastą czterdzieści pięć.
 

Włożył posortowane według dat filmy do odtwarzacza i kliknął w jeden z nich. Na monitorze

pojawiło się osiem pól.
 

– Mamy po dwie kamery na każdym poziomie i jedną przy wjeździe, choć należy do 

osobnego systemu. Facet, którego szukasz, jest widoczny na dwóch polach u dołu z lewej strony, 
najpierw jak wjeżdża i parkuje, a potem jak wysiada i idzie w stronę wyjścia na schody, ale 
według mnie za wiele nie widać.
 

Strażnik kliknął na pole w lewym dolnym rogu i powiększył je do trybu pełnoekranowego. 

Lexus Klingberga toczył się powoli w dół rampy od poziomu ulicy. Nie dało się rozpoznać 
kierowcy, wydawało się jednak, że jest sam.
 

– Czy możesz powiększyć obraz?

 

– Nie. Tylko zwiększy się ziarnistość. Tu go widzisz, jak wysiada z bryki.

 

Monitor zmienił obraz na drugą kamerę. Samochód Klingberga skręcił na miejsce 

parkingowe, lecz filar zasłonił widok.
 

– Zaczekaj… tu go masz na pełnym obrazie. Nie widać jego twarzy, ale założę się o tysiaka, 

że to imigrant. Tylko ich stać na takie luksusowe wózki.
 

Mężczyzna pojawił się na obrazie, wychodząc z martwego pola kamery, ubrany w szarą 

kurtkę przeciwdeszczową z kapturem. Trekkingowa, zauważył Katz, kupił podobną zeszłej 
jesieni, ale mu ją ukradli podczas włamania do piwnicy.
 

– Nie da się zobaczyć jego twarzy?

 

– Nie. A tamtego dnia wcale nie padało. Sprawdziłem zapis kamery przy wejściu. Dzień był 

zimny jak cholera, nawet poniżej zera, choć kwiecień, ale nie padało. Świeciło słońce!
 

Mężczyzna miał świadomość, że filmuje go kamera. Naciągnął kaptur tak, że zasłaniał całą 

twarz. Potem zaczął szybko iść do wyjścia ze wzrokiem utkwionym w ziemi. Otworzył drzwi na 
schody i znikł.
 

– No cóż, nie za wiele akcji – podsumował strażnik, wskazując głową na ekran, na którym 

dalej kręcił się film, lecz nie dało się dostrzec żadnego ruchu. – Nawet gołębia ani szczura. 
Normalnie mamy ich tu pełno. I banda z przedmieścia. Ćpuny. W nocy tu jest jak w jakimś 
cholernym zoo. A właściwie o co chodzi? To jakaś ważna sprawa z tym kolesiem? Już drugi raz 
pokazuję ten film.
 

Katz spojrzał na niego ze zdziwieniem.

 

– Komu jeszcze go pokazywałeś?

 

– Glinie.

 

Katz nic z tego nie rozumiał. Angela Klingberg sądziła, że policja nie oglądała nagrań z 

kamer. Julin też nic o tym nie wspomniał.
 

– Kiedy?

 

– Parę dni temu. Babka. Nawet ładna. Wysportowana. Koło czterdziestki. Pewnie lesba. 

Pokazała legitymację, ale nie pamiętam nazwiska. A może była prokuratorem.
 

Strażnik sięgnął po puszkę coli na półce, pociągnął łyk i uśmiechnął się krzywo.

 

– A propos zoo, popatrz tutaj.

 

Kliknął na nowe okno filmu. Grupa młodych ludzi weszła do klatki schodowej i stanęła tuż 

pod kamerą. Jak na niemy rozkaz wyjęli puszki z farbą w spreju i zaczęli tagować ściany. Nie 
zajęło im to nawet minuty. Cztery ściany zabazgrane w całości. Jeden z nich, młody chłopak z 
dredami, odwrócił się do kamery i uśmiechnął, nim wziął butelkę piwa i rzucił nią w obiektyw, 

nie trafiając. Potem zbiegli po schodach i na obrazie zostały tylko zasmarowane ściany i szkło z 
rozbitej butelki na podłodze.
 

– Co za przeklęta hołota. Widziałeś tę małpę, która rzuciła butelką? Wiesz, co zaczynam 

ostatnio myśleć? Że ten Norweg, Breivik, ma rację. Całe to multikulti można o kant dupy potłuc. 
Ale ludzie boją się głośno o tym mówić. Nawet Åkesson i Szwedzcy Demokraci

[2]

 zrobili się 

poprawni politycznie. Co ty na to, jeśli powiem, że Breivik zrobił jedyną słuszną rzecz? Chodzi o
to, by sięgnąć do źródeł problemu, wyrwać wszystko z korzeniami, zanim będzie za późno…
 

Strażnik umilkł i podrapał się w głowę.

 

– Jest jeszcze jedna kamera – zauważył spokojnie Katz.

 

– Co?

 

– Na klatce. Ty ją zamontowałeś? Firma nie ma pozwolenia na filmowanie poza parkingiem.

 

– Jak mówiłem, nic tu się nie dzieje. Co noc osiem godzin w szklanej budce. Trzeba mieć 

trochę rozrywki. Poza tym już ją zdjąłem. Szef marudził.
 

– Czy dwudziestego drugiego kwietnia kamera była na klatce?

 

– Może…

 

– I nic nie powiedziałeś tej policjantce.

 

– Jak mówiłem… była lesbą.

 

– Chcę, żebyś pokazał filmy z dnia, kiedy był tam facet z lexusa. Przecież wyszedł na klatkę. 

Masz go na którymś filmie. W zbliżeniu.
 

Strażnik westchnął.

 

– Pewnie gdzieś jest, ale to będzie kosztować dodatkowe pięć stów.

 

Katz położył na stole następny banknot i po dwóch minutach znów zobaczył mężczyznę na 

monitorze. Schodził tą samą klatką, którą zniszczyli młodociani wandale, plecami do kamery. 
Wciąż miał na głowie kaptur. Mężczyzna średniego wzrostu, dokładnie taki jak Klingberg albo 
on sam i jeszcze jakiś milion mężczyzn w tym kraju. Nie miał charakterystycznego chodu ani 
postawy. Znikł z wizji, nie pokazując twarzy.
 

– Koleś nie ryzykuje. Nie chce być rozpoznany. Mogę już wyłączyć? Mam robotę do 

ogarnięcia.
 

– Zaczekaj!

 

Kamera kręciła się dalej. Katz zobaczył zmianę światła w kadrze, od drzwi, które otworzyły 

się na poziomie niżej. Na ścianie było teraz widać dwa cienie dwóch osób, które się spotkały, 
przystanęły i zamieniły parę słów, nim jedna z nich – mężczyzna w kurtce trekkingowej – wyszła
przez drzwi, a druga dalej szła schodami w górę.
 

Katz go rozpoznał, kiedy wszedł w kadr – młody chłopak, na oko siedemnaście lat. 

Przystanął na podeście tuż pod kamerą. Miał brudne ubranie i plecak na ramieniu. Bezdomny, 
pomyślał Katz, i narkoman. Ale w tamtym momencie czysty. Wyglądał na przerażonego.
 

– Ćpun – rzucił strażnik. – Roi się tu od nich. W zeszłym tygodniu znalazłem jednego 

martwego w samochodzie. Z początku myślałem, że śpi… leżał na tylnym siedzeniu starej toyoty
corolli. Popatrz na tego, wygląda, jakby miał hiva.
 

Katz widział go na spotkaniu anonimowych narkomanów zeszłej zimy. Spotkanie otwierał 

Katz jako gość specjalny. Słuchał opowieści innych, zwrócił uwagę, jak daleko są do tyłu w 
rozwoju osobowym, że tylko dotykają problemu po wierzchu, a potem zauważył chłopaka, który 
siedział sam z tyłu. Nieobecny, jakby nie całkiem rozumiał, co się wokół niego dzieje. Brudny. 
Ze śladami krwi na dżinsach. Z tym samym plecakiem stojącym przy nogach.
 

– Można drukować zdjęcia? – zapytał.

 

– Pojedyncze kadry? Jasne.

 

– Potrzebuję jeden z mężczyzną w kurtce od deszczu i jeden tego chłopaka.

 

Strażnik zrobił tak, jak Katz mu powiedział.

 

– Masz szczęście – rzekł, kiedy mu je podawał. – Zdjęcia wchodzą w cenę.

 

Katz przyglądał się narkomanowi. Przerażony, pomyślał, ale dlaczego? Przez człowieka, 

którego spotkał na schodach? I za młody na narkomana. Jak on sam wiele lat temu.
 

W ciągu pierwszych dziesięciu lat swego życia Katz chodził do sześciu szkół. Jego rodzice,

Benjamin i Anne, byli nauczycielami, ale Benjamin miał nieposkromiony temperament i nigdzie 
nie zagrzał długo miejsca. W ostatniej szkole, w której pracował, złamał woźnemu obojczyk po 
awanturze o klimatyzację w pokoju nauczycielskim. Nie umiał kontrolować napadów złości, to 
było u niego wrodzone. Katz odziedziczył po nim tę cechę i przez całe życie starał się nad tym 
panować, lecz nie zawsze mu się udawało.
 

Benjamin zmarł na raka płuc krótko po czternastych urodzinach Katza. Niedługo potem 

zmarła jego matka – przestała jeść i po prostu uschła w szpitalu w Sollentunie. Nie mieli dalszych
krewnych i Katz trafił do domu dziecka. Właściwie można się dziwić, że umieścili go tam 
dopiero wtedy. Zaczął się wykolejać już parę lat wcześniej, był aresztowany za drobne kradzieże 
jako jedenastolatek i zgłoszony po raz pierwszy do opieki społecznej, gdy miał lat dwanaście.
 

Po śmierci rodziców nie pozostał nawet cień superego, który mógł go kontrolować. W domu 

dziecka w Hässelby, gdzie go wysłano, poznał problemy innych młodych ludzi z zachodniego 
Sztokholmu: bandy z Blackeberg i Rissne, młodych chuliganów, którzy nie widzieli przed sobą 
przyszłości. Katz szybko przeniknął do ich środowiska. Robili włamania na zlecenie starszych 
przestępców, brodzili w wodzie przy klubach żeglarskich wokół Mälaren, z kombinerkami do 
cięcia zabezpieczeń w dłoni, zajmowali się paserstwem i napadami, bili ludzi, których wygląd im
się nie podobał i przenosili narkotyki między dilerami i hurtownikami w połowie sztokholmskiej 
aglomeracji. Heroina była dostępna wszędzie. Katz widział, co ten narkotyk robi z ludźmi, jak 
ich niszczy, lecz będąc nastolatkiem, nie znajdował powodu, by się temu przeciwstawić. Jego 
pierwszy romans z narkotykami trwał tylko kilka miesięcy i nie doprowadził do pełnego 
uzależnienia. Paradoksalnie uratowała go katastrofa z Evą Dahlman.
 

Poznał Evę tego lata, gdy skończył szesnaście lat. Przedstawił ich sobie jego najlepszy 

przyjaciel z domu dziecka, Jorma Hedlund. Eva była wysoka, nieśmiała i lekko się jąkała, co 
bardzo ją peszyło i dlatego rzadko się odzywała. Katz z początku odebrał jej milczenie jako 
przejaw arogancji, potem tajemniczości. Była młodsza o dwa lata i tak jak on pochodziła z domu 
z problemami, w najgorszych momentach żyła na ulicy, a czasem nocowała w pokoju Katza w 
domu dziecka, jeśli udawało mu się ją przemycić tak, by personel niczego nie zauważył. To z nią 
przeżył narkotykową inicjację w piwnicy domu przy Astrakangatan, a ręce drżały mu tak bardzo, 
że musiała mu pomóc we wkłuciu.
 

Byli razem przez całe lato, brali narkotyki, kochali się na dworze, kradli w domach 

towarowych, należeli do tej samej grupy. W sierpniu włamali się do luksusowego jachtu 
stojącego przy plaży w Hässelby. Katz i Jorma zobaczyli, że załoga schodzi z pokładu i wsiada 
do taksówki, odczekali kilka godzin, aż zrobi się ciemno, i popłynęli do jednostki. Eva stała na 
czatach na plaży. Oprócz tysiąca koron w gotówce nie znaleźli niczego wartościowego. 
Zniszczyli łódź, nim ją opuścili, potłukli wyposażenie, wyrzucili jedzenie z lodówki, wylali 
puszkę znalezionej farby na ubrania w garderobie.
 

Później tego samego wieczoru Eva i Katz odurzali się narkotykami w pobliskiej piwnicy na 

rowery. Towar był dość stężony i ledwo Katz go wstrzyknął, poczuł, jaki jest mocny, jak 
niepokojąco wiotczeją mu kończyny, a potem ogarnęła go ciemność.
 

Obudził się w lesie. Później się dowiedział, że na Grubbholmen, niezamieszkanej wyspie 

naprzeciw plaży Hässelby. Ktoś świecił mu latarką w oczy, słyszał szczekanie psów, wszędzie 
było pełno policji. Spodnie miał opuszczone do kolan, a w ręce trzymał majtki. Ktoś chwycił go 

za włosy i obrócił na brzuch. Zobaczył, jak zabierają Evę na noszach, nagą i zakrwawioną, ludzie
coś do niego krzyczeli, poczuł, jak ktoś podnosi go szarpnięciem do pozycji siedzącej i zakłada 
mu kajdanki.
 

W poprawczaku, gdzie go wysłano, spotkał się z psychologiem, który próbował mu pomóc 

przypomnieć sobie, co się wydarzyło. Według ustaleń policji pobił ją do nieprzytomności i 
pogryzł w szyję. Pamięć Katza była jednak pusta. Eva też nic nie pamiętała. Trafiła do ośrodka 
dla młodych narkomanów w Norrlandii i nie chciała uwierzyć w jego winę.
 

To zdarzenie długo go potem prześladowało. Najgorsza była niepewność. Czy naprawdę był 

zdolny do czegoś takiego? Zadręczał się wątpliwościami. Jednak myśl o tym, że był winny, stała 
się na dłuższą metę nie do zniesienia. Chciał iść dalej, zerwać z dawnym życiem.
 

Katza uratowały jego zdolności do nauki. W poprawczaku dostał przepustkę, by realizować 

program z przedmiotów ścisłych w liceum w Huddinge. Dostawał najwyższe oceny, także z 
języków i matematyki, i nauczyciele pozwolili mu pracować indywidualnie na poziomie 
rozszerzonym. W ostatnim roku uczył się informatyki i nawet zastępował nauczyciela, kiedy ten 
był chory.
 

W wieku osiemnastu lat stanął przed komisją poborową. Psycholog wojskowy zaproponował 

mu dodatkowe testy wymagane do specjalnego szkolenia. Uzyskał niezwykle wysokie wyniki w 
teście Stanford-Bineta i innych testach na inteligencję. Miesiąc później zadzwonił do niego major
z komisji i zapytał, czy chciałby odbyć służbę wojskową w szkole tłumaczy – gdyby był 
zainteresowany, czekało tam na niego miejsce.
 

Katz był jednym z trzech absolwentów szkoły, którym zaproponowano pracę w ambasadzie 

bezpośrednio po zakończeniu nauki. Jesienią 1988 roku trafił do Helsinek jako asystent attachatu 
wojskowego. Przez dwa lata tłumaczył dla attaché rosyjskie dokumenty, gazety, pisma urzędowe,
transkrypcje meldunków fińskich wywiadowców w strefie granicznej. Najwyraźniej dobrze sobie
radził, skoro zarządzono przeniesienie go do konsulatu w Leningradzie, który wkrótce zmienił 
nazwę na Sankt Petersburg.
 

To tam spotkał po raz pierwszy Rickarda Julina. Julin był oficjalnie zatrudniony przez 

Ministerstwo Spraw Zagranicznych jako konsul w dziale wizowym, lecz jego rzeczywistym 
pracodawcą było wojsko. Dawne imperium radzieckie rozpadało się, a konsulat wciąż 
odpowiadał za oficjalne kontakty z północno-zachodnią Rosją: z obwodem archangielskim, 
murmańskim, nowogrodzkim, pskowskim, z Republiką Karelii i Komi, z Nienieckim Okręgiem 
Autonomicznym i obwodem kaliningradzkim. Zadaniem Julina było zbieranie informacji o 
handlu bronią, o tym, co się działo w przemyśle zbrojeniowym, kto odpowiadał za 
przechowywanie broni i rozmieszczanie rakiet.
 

Katz nie spotykał go częściej niż raz w tygodniu, bo Julin zwykle przebywał w podróży. 

Lubił go jednak za jego spokój i naturalne ciepło – tyle, ile można oczekiwać od zawodowego 
oficera. Domyślał się, że Julin miał chronione stanowisko, kod referencyjny i pseudonim, by 
zapobiec próbom werbowania przez obce wojsko, i to wszystko bardzo mu imponowało. Julin 
był o szesnaście lat starszy i dopiero rok później, gdy pojechał na Bałkany jako obserwator 
pokojowy, Katz zrozumiał, ile dla niego znaczył. Patrzył na niego z podziwem jak na starszego 
brata.
 

Okres pracy Katza w charakterze tłumacza wojskowego zakończył się wiosną 1992 roku, 

równie nagle, jak się zaczął. Wrócił do Sztokholmu, by zgłosić się w urzędzie pracy w czasie 
zbliżającego się spadku koniunktury. Kiedy wylądował na Arlandzie, uświadomił sobie, że nie 
ma dokąd pójść. Nie miał kontaktu z Julinem od ponad roku i dzwonienie na jego stary numer 
służbowy było ryzykownym pomysłem. Julin jednak odpowiedział i znów wystąpił w roli 
zbawczego anioła. W niespełna tydzień załatwił mu pracę cywilnego tłumacza w Instytucie 

Obrony Radiołączności.
 

Katz siedział sam w pokoju na Lovön i zdobywał materiał dla analityków wywiadu w siłach 

zbrojnych – poszczególne informacje, które inni składali w zrozumiałą całość. Julina spotykał 
rzadko. Dalej pracował dla wojska, jako attaché przy Kwaterze Głównej NATO. Spotykali się 
czasami, kiedy był w kraju, pili razem kawę na mieście, rozmawiali dla zabawy po rosyjsku albo 
plotkowali o dawnych kolegach z ministerstwa.
 

Podczas swego drugiego roku w Sztokholmie Katz znowu zaczął brać heroinę. Sam nie 

bardzo rozumiał, jak do tego doszło. Może była to tylko kwestia samotności, która coraz bardziej 
go wchłaniała, izolowała od świata, absorbowała wszystkie pozostałe uczucia: żałobę po śmierci 
rodziców, frustrację z powodu utraconej wczesnej młodości i tego, co się stało Evie Dahlman, 
żal, że się rozstali i nigdy już nie spotkali, nienazwany gniew, który nosił w sobie, odkąd sięgał 
pamięcią.
 

Kupował narkotyki od dalekiego znajomego z czasów Hässelby, Latynosa o imieniu Jorge, z 

porowatą gąbczastą twarzą, jaką często się spotyka u starych narkomanów. Radził sobie jednak w
sprawach zawodowych, nie brał narkotyków w godzinach pracy, nosił koszule z długim 
rękawem, by ukryć ślady po wkłuciach, i wywiązywał się w terminie ze swoich obowiązków.
 

Latem 1993 roku Katz został niespodziewanie wysłany przez swój instytut do konsulatu 

generalnego w Berlinie. Traktat czterech mocarstw dotyczący tego miasta przestał obowiązywać 
po zjednoczeniu Niemiec. Rosjanie spakowali resztki swego arsenału i wysłali wszystko 
pociągiem z przedmieścia Erkner w Berlinie Wschodnim do Moskwy. Katz zbierał dane 
logistyczne – ile czasu zajęło to Rosjanom, jak zarządzano transportem, jakie jednostki wojskowe
były w to zaangażowane i jaki oddźwięk miała operacja w rosyjskiej i niemieckiej prasie. 
Pojechał do Berlina z paszportem dyplomatycznym i dziesięcioma gramami holenderskiej 
heroiny w torebce w wewnętrznej kieszeni kurtki. W tamtym okresie brał trzykrotnie mocniejsze 
dawki niż na początku.
 

Konsulat załatwił mu mieszkanie przy Wiener Strasse w Kreuzbergu, o rzut kamieniem od 

Kottbusser Tor. W ten sposób nie miał żadnych problemów ze zdobyciem narkotyków. 
Kottbusser Tor był ośrodkiem handlu heroiną w południowej części centralnego Berlina. 
Bezzębne ćpuny sprzedawały turecki towar w trzygramowych opakowaniach za ułamek ceny, 
jaką płacił w Sztokholmie. Strzykawki można było kupić w opakowaniach po dziesięć sztuk 
przed apteką.
 

Po kilku miesiącach w tym mieście potrzebował trucizny przez cały dzień, by jakoś 

funkcjonować. Zaczął ryzykować, wstrzykiwał małe dawki w godzinach biurowych, coraz 
częściej brał wolne, zaczął się zadawać z innymi narkomanami. I tak zaczęły się pierwsze okresy 
zwolnień lekarskich, tygodnie, podczas których chodził zamroczony, a potem ledwo pamiętał, co 
się działo.
 

Uratowało go na chwilę odesłanie do Sztokholmu na kurs informatyczny w Królewskim 

Instytucie Technologicznym. Siły zbrojne wiedziały, że zna się na programowaniu i ma talent do 
języków i zbierania informacji, ale teraz nadchodził nowy czas zdobywania ich z pomocą 
Internetu i coraz szybszych komputerów osobistych. Było już wiadomo, że w przyszłości będą 
potrzebni tacy ludzie jak Katz.
 

Udało mu się odtruć samemu i utrzymać w formie do końca kursu. Ale wkrótce potem znów 

znalazł się na równi pochyłej.
 

Stoczył się z niej bardzo szybko. W niespełna rok stracił pracę i stał się bezdomny.

 

Zdobywał pieniądze przez włamania i dilerkę. Jorma Hedlund był jedynym ze starych 

przyjaciół, z którym utrzymywał kontakt. Jorma nadal parał się przestępczością, ale próbował mu
pomóc. Problem w tym, że Katz nie chciał pomocy.

 

Mieszkał w noclegowniach, gdzie mógł dostać łóżko na noc, ale wyganiano go wraz ze 

wschodem słońca. Potem w melinach narkomanów, a kiedy było już z nim coraz gorzej i coraz 
mniej o siebie dbał, pod gołym niebem, w bramach, w parkach.
 

Zapadał się coraz głębiej w mrok, lecz nie dotarł do dna, bo nagle objawił mu się ratunek w 

osobie Rickarda Julina.
 

Katz wciąż pamiętał tamten dzień, kiedy wszystko rozegrało się od nowa. Julin zauważył go 

na stacji metra Gullmarsplan. Katz gdzieś się wybierał, ale już nie pamiętał dokąd. Stał na 
peronie, nieświadomy, że ludzie obchodzą go dookoła, bo ma brudne ubranie, pokłute ręce i 
głośno mówi do siebie. Tak w każdym razie twierdził później Julin – że najpierw go usłyszał, nim
zobaczył, i rozpoznał jego głos.
 

Tak to się zaczęło: Julin dał mu swoją wizytówkę i poprosił, by do niego zadzwonił, żeby 

choć przez chwilę porozmawiać. Był typem człowieka, który załatwiał sprawy dla innych ludzi. 
W miesiąc później Katz znajdował się już w antropozoficznym zakładzie leczenia uzależnień w 
Ytterjärna.
 

Tuż po północy Katz otworzył drzwi do swojego mieszkania. Od razu poczuł, że ktoś tu był. 

Pomacał kciukiem dziurkę od klucza. Żadnych śladów smaru. Jeśli ktoś grzebał w zamku, 
dokładnie go potem wyczyścił.
 

Wszedł do przedpokoju i zamknął za sobą drzwi. Słabe światło lampy ulicznej wpadało przez

okna. Stał nieruchomo, nasłuchując dźwięków: oddechu, lekkiego szelestu ubrań. Nic jednak nie 
słyszał.
 

Wszedł do sypialni. Wyświetlacz radiobudzika rzucał słabe refleksy na ściany. Łóżko było 

nietknięte, lecz drzwi szafy lekko uchylone. Otworzył je ostrożnie. Wszystko jak zawsze, tylko to
dziwne uczucie, że ktoś szperał w jego ubraniach, a potem odłożył je na miejsce.
 

W kuchni cicho szumiał wentylator. Naczynia stały na miejscu, na kranie wisiała sucha 

ściereczka Wettex. Podłoga i ścienne kafelki lśniły czystością. Wszystko wyglądało tak jak przed 
jego wyjściem.
 

Przeszedł do pokoju dziennego. Kanapa stojąca przy ścianie przypominała drzemiące 

zwierzę. Dekoder mrugał pod telewizorem. Na stoliku przy kanapie leżała złożona gazeta. 
Przedmioty na półce i na parapecie… wszystkie ustawione dokładnie tak, jak je zapamiętał.
 

Sprawdził pomieszczenia po raz drugi, systematycznie, nie znajdując śladów włamania. 

Wiedział z doświadczenia, gdzie się szuka wartościowych rzeczy. Sam to robił w mrocznych 
latach. Ale nic nie zostało skradzione. Ani przestawione.
 

Uczucie powoli znikało, kiedy smarował kanapkę masłem i jadł w kuchni. Na wyświetlaczu 

komórki zobaczył, że Angela wysłała mu esemesa. Odczytał wiadomość: miał umówione 
spotkanie w głównym biurze Klingberg Aluminium jutro na dziesiątą. Pontus Klingberg zgodził 
się go przyjąć.
 

Katz pomyślał o młodym narkomanie na parkingu. Powinien spróbować go odnaleźć, 

popytać o niego w noclegowniach i grupach anonimowych narkomanów w mieście. Widział 
człowieka prowadzącego samochód Klingberga, zamienił z nim parę słów i z jakiegoś powodu 
bardzo się go przestraszył.
 

I jeszcze ta policjantka, która chciała obejrzeć filmy z monitoringu parę dni temu. Według 

kontaktów Julina śledztwo umorzono po dwudziestu czterech godzinach. Ktoś jednak 
najwyraźniej wszczął je na nowo.
 

Pomyślał, że coś tu się nie zgadza, że w całej historii z Klingbergiem tkwi jakiś zasadniczy 

błąd.
 

Wyszedł z pokoju, włączył komputer stacjonarny, którego używał, kiedy nie chciało mu się 

schodzić do biura, i włożył dysk do portu USB.

 

Plik, który skopiował z komputera Klingberga, wyglądał na uszkodzony. Ściągnął z sieci 

program Zipfix, który po kilku minutach załadował się i otworzył. Plik składał się z jednego 
folderu tylko do odczytu, o nazwie M. K. Te same inicjały, co na tkaninie, którą dostał od Angeli.
 

Folder zawierał kilka zeskanowanych czarno-białych fotografii. Portret rodzinny zrobiony 

ponad pół wieku temu w miejscu, które wyglądało na jakiś egzotyczny kraj. Mężczyzna i kobieta 
pozowali fotografowi razem z dwoma chłopcami. Jeszcze kilka zdjęć tej samej rodziny, tym 
razem w mieście. W tle szyldy z napisami po hiszpańsku. Patriarcha rodziny, Gustav, z żoną i 
dziećmi. Młodszy z chłopców był prawdopodobnie ojcem Joela.
 

Niżej parę notatek, kluczowych słów, napisanych według datowania pliku na dzień przed 

zniknięciem Klingberga:
 

„Kristoffer uprowadzony w czerwcu 1970”.

 

„Rodziców znaleziono we wrześniu 1979. Czemu na wsi?”

 

„Marie Bennoit zmarła w 1978. Jak?”

 

Klingberg zdawał się wierzyć w związek między zdarzeniami – zniknięciem brata i śmiercią 

trzech osób. Fotografie w pliku przedstawiały jego ojca, wujka i dziadków. Zostały zrobione 
wiele lat temu, prawdopodobnie na Dominikanie. Kim była Marie Bennoit? Krewną? Z jakiego 
innego powodu miałby ją wymieniać razem z bratem i rodzicami?
 

Punktualnie o dziesiątej następnego ranka Katz przekroczył próg głównego biura 

Klingberg Aluminium w Vasastan. Sekretarka poprosiła go, by usiadł w foyer i zaczekał. Wnętrze
było skromne, wręcz ascetyczne. Szare ściany, czarna wykładzina. Lekki szum klimatyzacji. Na 
stoliku przy sofie leżało parę tygodników. Widok na Vanadislunden, Wenner-Gren Center i 
Brunnsviken po prostu zapierał dech.
 

Katz wziął sobie kawę z automatu obok recepcji. Czekając, aż trochę ostygnie, zadzwonił do 

Angeli. Nie odebrała – ani komórki, ani telefonu stacjonarnego. Rozłączył się więc i zadzwonił 
do Julina. Opowiedział mu krótko o tym, czego się dowiedział od strażnika na parkingu – że 
policja oglądała nagrania z monitoringu, choć śledztwo zostało oficjalnie umorzone. Julin 
obiecał, że to sprawdzi i oddzwoni, jak tylko będzie coś wiedział.
 

Wśród tygodników leżała broszura informacyjna o Klingberg Aluminium. Katz 

przekartkował ją z roztargnieniem, aż doszedł do portretu założyciela Gustava Klingberga. Pod 
zdjęciem znajdował się tekst o historii przedsiębiorstwa:
 

Gustav urodził się w roku 1914 w Republice Dominikany jako najstarszy syn pary 

misjonarskiej Einara i Astrid Klingbergów. Po zdaniu egzaminów w państwowym liceum w 
Santo Domingo otrzymał stypendium, by studiować inżynierię górniczą na politechnice w 
Hawanie. Wrócił po trzech latach, by rozpocząć własną działalność.
 

W krótkim czasie dorobił się majątku w branży cukrowniczej i na kopalni boksytów. Razem 

z amerykańską spółką wydobywczą uszlachetniał boksyt do produkcji aluminium i wyrobu 
ceramiki.
 

Na początku lat czterdziestych, informował tekst, ożenił się z córką szwedzkiego misjonarza 

– Lisbet – której rodzina należała do kręgu znajomych. W latach 1941 i 1942 urodzili się ich 
synowie Pontus i Jan.
 

Na początku lat pięćdziesiątych, w następstwie strategicznych decyzji biznesowych, Gustav z

rodziną wrócił do Szwecji. Założył Klingberg Aluminium z główną siedzibą w Sztokholmie. 
Przedsiębiorstwo sprowadzało boksyt z Afryki i Indii Zachodnich do produkcji aluminium do 
felg samochodowych, łożysk kulkowych, części samolotów i blach dachowych. Zaledwie po 
kilku latach holding Klingberga kontrolował cały konglomerat przedsiębiorstw w przemyśle 
metalurgicznym.
 

Na ostatniej stronie broszury widniał portret rodzinny z końca lat sześćdziesiątych, 

pomyślany pewnie tak, by symbolizować ciągłość firmy. Na ganku rodzinnej posiadłości w 
Djursholm stał Gustav Klingberg z żoną Lisbet, dwójką dzieci i czwórką wnucząt. Joel był drugi 
z lewej, według podpisu obok starszego brata Kristoffera.
 

Katz patrzył ze zdumieniem prosto w melancholijnie uśmiechnięte oczy chłopca. Kristoffer 

był czarny.
 

Joel nigdy nie wspomniał, że jego brat został adoptowany. A jednak byli do siebie podobni, 

jakby środowisko naprawdę mogło wpływać na wygląd, jakby dzieci miały w sobie coś z 
kameleonów.
 

Katz odłożył broszurę. Telefonistka uśmiechnęła się do niego z drugiego końca recepcji. Po 

chwili został poproszony do dyrektora zarządzającego.
 

Pontus Klingberg nie miał chyba większych oczekiwań co do wizyty obcego człowieka, 

który pytał o zaginięcie jego bratanka. Przyjął Katza, siedząc na skórzanej sofie w pokoju 
zarządu. Widok stąd był równie wspaniały.
 

– Mój ojciec bardzo podziwiał Axela Wenner-Grena – rzekł, widząc spojrzenie Katza. – 

Dlatego chciał, by siedziba firmy znalazła się w sąsiedztwie jego posiadłości. Axel też uwielbiał 
Karaiby, dokładnie tak jak ojciec. Miał dom na Barbadosie, naprawdę tam mieszkał w czasie 
wojny do roku czterdziestego drugiego, kiedy Brytyjczycy wpisali go na czarną listę za to, że 
sprzedawał działa Boforsa Niemcom. Pamiętam go z dzieciństwa. Gustav i Axel jadali razem w 
Stallmästaregården, zawsze sałatkę z jajek i sardeli na przystawkę i pieczonego śledzia jako danie
główne, dyskutując o cenach surowców, przyszłości Electroluxa, i ekspansji rodziny 
Wallenbergów w szwedzkim przemyśle wydobywczym.
 

Sięgnął po butelkę wody mineralnej stojącą na barku za jego plecami, otworzył ją, nalał do 

szklanki i podał Katzowi.
 

– Co ci leży na sercu, młody człowieku? Angela martwi się o mojego bratanka?

 

Katz wziął szklankę i usiadł w fotelu naprzeciw.

 

– Nie wierzy, że Joel znikł dobrowolnie.

 

– Kiedy ktoś tak znika bez słowa, ludzie się oczywiście niepokoją. Nie wiem, jaki problem 

Joel ma z Angelą i nie jestem pewien, czy chcę wiedzieć. Może pieniądze? Tak bywa, kiedy 
dziewczyna wychodzi bogato za mąż… albo za kogoś, kto żyje na wyższym poziomie, niż jest 
przyzwyczajona. Powstaje pewna nierówność. Ale Joel jest bardzo lojalny wobec firmy. 
Niedługo wróci do domu.
 

– Jak myślisz, gdzie on teraz jest?

 

– Skąd mam wiedzieć, może w Danii, jak sugeruje policja? A może przez cały czas w 

Sztokholmie. Znalezienie go nie powinno być trudne. Można zacząć od rundy po hotelach. Ale to
nie moje zadanie. Trzeba szanować ludzką integralność. Mój bratanek na pewno ma jakieś 
powody, by przez pewien czas pobyć sam.
 

Pontus splótł dłonie na karku, odchylił się na oparcie sofy i popatrzył w sufit. Katz 

przyglądał się jego przyprószonym srebrem włosom, dwurzędowej marynarce, dłoni ze 
starannym manikiurem, która spoczęła teraz na kolanie. Nie jest przyzwyczajony do sprzeciwu, 
pomyślał Katz, to człowiek, który zwykł przeprowadzać swoją wolę.
 

– Nie zauważyłeś niczego dziwnego, zanim zniknął?

 

– Nie, wszystko było jak zwykle. Business as usual. Prowadzimy właśnie pewną zawodową 

sprawę w Anglii z przedsiębiorstwem, któremu od dawna się przyglądamy. Profile aluminiowe 
do mebli. Właściciel większości udziałów jest gotów je sprzedać za rozsądną cenę. Lecę dziś 
wieczorem do Londynu na końcowe negocjacje. Joel miał być tam ze mną, to właściwe jedyne, 
co mnie niepokoi.
 

Do pokoju weszła kobieta w wieku około dwudziestu pięciu lat i oznajmiła, że dzwoniła jego

młodsza córka. Pontus skinął głową i posłał jej ojcowski uśmiech, zanim wyszła.
 

– Joel robił podobne rzeczy, kiedy był młodszy – podjął. – W czasie, kiedy jeszcze mieszkał 

u dziadka. Znikał i nie było go przez parę tygodni. Siedział i uczył się w jakimś wynajętym 
mieszkaniu. A potem nagle znów się pojawiał, jak gdyby nigdy nic. Wiesz, że nie było mu łatwo. 
Miał dużo do przepracowania. Najpierw starszy brat, który został uprowadzony. A dziewięć lat 
później został bez rodziców, kiedy mój brat i jego żona… – Umilkł w środku zdania i jego oczy 
przyćmił cień smutku. Opuścił na chwilę wzrok, nim podjął opowieść: – Zostawił chyba Angeli 
jakąś wiadomość, prawda?
 

– Pokłócili się tamtego ranka.

 

– Domyślam się, że o dziecko? Ich stały powód do kłótni, od dziesięciu lat. Jej finansowe 

zabezpieczenie w małżeństwie pójdzie się bujać. Ale wierzę, że Joel jeszcze ustąpi. Sam mam 
dwie córki. I czworo wnucząt. Dzieci to sól życia, czy jak to się mówi?
 

Pontus wyjrzał przez okno na Brunnsviken, gdzie drzewa stały w rozkwicie wczesnego lata. 

Z ukrytych w pokoju głośników dobiegała cicha muzyka operowa. Klingberg lekko się kołysał w 
jej takt. Katz pomyślał, że jest w nim coś kruchego, jakieś pęknięcie, którego się nie dostrzegało 
na pierwszy rzut oka. Jakby nie całkiem pasował do siebie, do własnej formy.
 

– Policja kontaktowała się z tobą w sprawie zaginięcia Joela.

 

– Krótko przez telefon, powiedziałem im to, co wiem i to było wszystko. Kim ty właściwie 

jesteś? Angela coś wspomniała, że ty i Joel służyliście razem w wojsku?
 

Katz opowiedział mu, jak poznał Joela. Parę słów o szkole tłumaczy, o tym, jak prywatny 

szofer zabierał go w piątki.
 

– Katz? – rzekł Pontus, kiedy skończył. – Żydowskie korzenie. Nie martw się, nie mam 

uprzedzeń, wielu moich znajomych w interesach to Żydzi. Zdolni ludzie, wiedzą, jak zarabiać 
pieniądze.
 

Co jest typowym uprzedzeniem, pomyślał Katz, patrząc, jak Pontus wstaje i podchodzi do 

półki. Jego własny ojciec był nauczycielem, jego dziadek, jeśli dobrze zrozumiał, szewcem w 
Wiedniu, zanim przybył z żoną i piętnastoletnim synem do Szwecji tuż po wybuchu wojny, a 
potem pojechał do Izraela. Niespecjalnie bogaci Żydzi. Ale Katz do tego przywykł, słyszał gorsze
rzeczy, od niewinnych przekonań o rzekomym żydowskim zmyśle do interesów do teorii 
spiskowej, że rządzą z ukrycia światową polityką. Może bycie Żydem oznaczało właśnie to, że 
zawsze się słyszało jakiś komentarz na ten temat.
 

Kiedy się odwrócił, zobaczył, że Pontus zdejmuje z półki oprawioną fotografię. Dwie 

uśmiechnięte dziewczynki na jachcie. Na półce stał jeszcze jeden portret: Pontus z tymi samymi 
dziewczynkami, chociaż już dorosłymi, na mniejszej żaglówce.
 

– Moje córki – powiedział. – Ebba i Julia. Z rejsu na Karaibach, kiedy były małe. Drugie jest 

z Sandhamn sprzed paru lat. Latem bierzemy zwykle udział w regatach wokół Gotlandii. 
Niedługo włączą się w to ich dzieci, moje wnuki… ich zdjęcia też mam, jeśli chcesz zobaczyć. 
Rodzina Klingbergów zawsze stara się robić dobrą robotę. – Uśmiechnął się z dumą, po czym 
twarz ściągnęła mu się w grymasie: – Myślałem czasem, że uprowadzono Ebbę albo Julię 
zamiast Kristoffera. Sama myśl sprawiała nieznośny ból. Nie potrafisz sobie nawet wyobrazić 
naszego cierpienia, kiedy to się stało. Siedmiolatek, który znikł i jego los do dziś jest nieznany. 
To całkiem złamało jego rodziców. Jan nigdy się po tym nie pozbierał. Ja cierpiałem razem z 
nim. Pocieszało nas tylko, że to nieszczęście przywróciło go rodzinie. Przez całe życie starał się 
dystansować od Gustava… ode mnie też, ale po tej stracie wrócił. Nie dlatego, że mogliśmy 
ukoić jego ból. Nigdy sobie tego nie wybaczył. Wypił parę piw, zanim poszedł z dziećmi na 
stację metra z przyjęcia urodzinowego w Stadshagen. Ciągle się zadręczał wyrzutami sumienia. I 
dalej pił. Alkohol, który osłabił jego czujność, stał się jak na ironię jego pociechą. To odebrało 

życie jemu i Joannie, jego żonie. Samobójstwo było tylko przedłużeniem ich picia. – Pontus 
wyjrzał przez okno, westchnął i z wysiłkiem przełknął ślinę. – Nikt z nas się z tym nie pogodził. 
Gustav zupełnie się załamał. Stracił najpierw wnuka, a potem syna.
 

Umilkł. Z korytarza za drzwiami dobiegł śmiech.

 

– Czy nic nie wskazywało na to, że porwanie było zaplanowane?

 

– Nie. To był przypadek, czyn samotnego szaleńca. Tamta kobieta, kimkolwiek była, wzięła 

Kristoffera pod wpływem impulsu, Bóg jeden wie dokąd. Minęło ponad czterdzieści lat. 
Kristoffer kończyłby w tym roku czterdzieści dziewięć. Rzadko zdarza się tydzień, bym o nim 
nie myślał. A kiedy się czyta o niektórych rzeczach w gazetach… o tym, co się zdarzyło tej 
austriackiej dziewczynce, Kampusch, albo o diabłach w ludzkiej skórze jak ten Belg Dutroux… 
wtedy myśli wirują i przychodzą mdłości. Albo nienawiść.
 

Pontus Klingberg popatrzył na niego pustym wzrokiem, a potem powoli pokręcił głową.

 

– Czy Kristoffer był adoptowany? – zapytał Katz.

 

– Co takiego?

 

– Był czarny.

 

– Joel nigdy ci nie opowiadał o swoim bracie?

 

– Nie, żadnych szczegółów.

 

– Jego babcia była Kreolką. Ale krew, jak to się mówi, ominęła jedno pokolenie. Po Janie 

prawie wcale nie było tego widać, nie licząc kręconych włosów… i latem… opalał się mocniej 
niż inni. To było cholernie dziwne, Joel też nic nie odziedziczył… ale wyszło u Kristoffera. To 
długa historia.
 

Pontus nie patrzył na Katza, kiedy ją opowiadał. Tak jakby się znajdował głęboko we 

własnym świecie, jakby był tylko medium przekazującym rodzinną opowieść. Mówił o swoim 
dziadku Einarze, misjonarzu, który ocalił życie piętnastoletniej haitańskiej dziewczynce w czasie 
masakry pietruszkowej w 1937 roku, adoptował ją i wychował jak własną córkę. Marie Bennoit. 
Ale Gustav się w niej zakochał. A może przybrane rodzeństwo zakochało się w sobie z 
wzajemnością. Mimo to Gustav ożenił się z córką misjonarza, Lisbet, matką Pontusa. Ale 
wkrótce potem miał nieślubne dziecko ze swoją kochanką. Jana.
 

– Tata był biznesmenem z krwi i kości. Prowadził interesy z Ramfisem Trujillo. Wiesz, kto to

był? Syn dyktatora Republiki Dominikańskiej, Rafaela Trujillo. Taki sam wariat i erotoman jak 
jego ojciec. Tata potrafił iść po trupach, by osiągnąć cel, był bezwzględny, ale Jan stał się 
pełnoprawnym członkiem rodziny. Zabrano go od matki krótko po porodzie i widywał ją tylko 
sporadycznie. Lisbet, moja mama, nigdy nie zaakceptowała związku Gustava z Marią, lecz było 
oczywiste, że Jan należy do rodziny i wróci z nami do Szwecji. Dla Marii był to ciężki cios, 
chciała go zatrzymać. Gustav postawił oczywiście na swoim. Nie zostawił zresztą Marii całkiem 
bez niczego. Przez lata posyłał jej znaczne kwoty pieniędzy. Poza tym miała więcej dzieci na 
utrzymaniu. Tata nie był jej jedynym kochankiem. Była bardzo ładna. W pewnym sensie 
ponadczasowa.
 

Pontus umilkł i wstał z fotela.

 

– Czy to ma coś wspólnego z rodzinną historią? – zapytał Katz. Wyjął tkaniny, które dostał 

od Angeli, i rozłożył na stoliku przy sofie.
 

Pontus popatrzył na nie z twarzą bez wyrazu.

 

– Co to jest?

 

– Joel dostał je od anonimowego nadawcy na krótko przed zniknięciem. Czy z czymś ci się 

kojarzą?
 

Pontus pokręcił głową.

 

– Nie – odrzekł z żalem. – Nie mogę ci, niestety, pomóc. – Podszedł powoli do drzwi 

prowadzących do recepcji. – Jeśli pozwolisz – powiedział. – Obiecałem córce, że zjemy razem 
wczesny lunch.
 

Otoczył ramieniem jego plecy i wyprowadził go do foyer. Niemal z czułością, jakby pomylił 

Katza ze swoim bratankiem.
 

Godzinę później Katz był w czytelni mikrofilmów w Bibliotece Królewskiej w 

Humlegården. W pomieszczeniu panowała cisza. Prócz niego siedziało tam jeszcze dwóch 
czytelników i bibliotekarka pracująca przy komputerze.
 

Podszedł do regałów kompaktowych, przesunął dwa segmenty, by dojść do popołudniówek, 

wyjął kartony z mikrofilmami „Expressen” i „Aftonbladet” od czerwca 1970 roku – gazet, które 
według katalogu napisały większość artykułów o uprowadzeniu Kristoffera Klingberga.
 

Otworzył pierwszy karton, włożył rolkę do czytnika, podniósł szklaną płytkę i przewinął do 

ósmego czerwca, następnego dnia po zdarzeniu.
 

Sześć różnych nagłówków, ale żaden z nich nie dotyczył Kristoffera. W trzęsieniu ziemi w 

Peru zginęło prawdopodobnie trzydzieści tysięcy osób. Olof Palme był z nieoficjalną wizytą w 
Stanach Zjednoczonych i przemawiał przed National Press Club w Waszyngtonie.
 

Katz dalej przewijał zawartość gazety. Kolumny sportowe dotyczące Mistrzostw Świata w 

Meksyku. Lee Hazlewood w Sztokholmie. Reklama papierosów, której nie widział w szwedzkich
gazetach od dzieciństwa: „Ja też przeszedłem na Prince”. Program kin z Love Story i Planetą 
małp, a na ostatniej stronie prognoza pogody.
 

Dopiero w „Expressen” z piętnastego czerwca znalazł wzmiankę: „Chłopiec uprowadzony na

stacji metra”.
 

Artykuł był krótki i znajdował się na samym dole strony z wydarzeniami krajowymi. Raczej 

notatka informacyjna. Wynikało z niej, że zdarzenie miało miejsce tydzień wcześniej na stacji 
metra Kristineberg. Nie podano żadnych nazwisk.
 

Minęło kolejnych parę dni, nim sprawa stała się głośna. Wtedy na odmianę cała rodzina 

Klingbergów znalazła się na rozkładówce obu popołudniówek. Chłopiec został porwany przez 
kobietę, której udało się zdobyć zaufanie zdenerwowanego ojca, informował tekst. Spekulowano,
że chodziło o okup, lecz zdementowała to policja i przedstawiciel rodziny. I po raz pierwszy 
pojawiła się fotografia Kristoffera.
 

Została wycięta z jego pierwszego szkolnego zdjęcia. Mały szczerbaty chłopiec uśmiechał się

do aparatu. Nie wspomniano oczywiście o kolorze jego skóry, lecz czytelnicy musieli mieć coś w
rodzaju zagadki, kiedy patrzyli na zdjęcia jego rodziców i młodszego brata.
 

Pisano o sprawie przez następne dwa tygodnie, nim przesłoniły ją inne zdarzenia. Nie 

pojawiło się nic nowego. Historię wystylizowano na grecką tragedię, w której karząca ręka 
Nemezis dosięga możnych i bogatych. Ogłoszono alarm krajowy i wszczęto poszukiwania 
chłopca także w krajach sąsiednich. Napływały informacje, w tym anonimowe, lecz wszystkie 
prowadziły donikąd.
 

To Pontus był następcą tronu w rodzinnej firmie, pomyślał Katz, odkładając mikrofilmy na 

miejsce. Jan chyba nie miał z nią wiele wspólnego prócz nazwiska. Według artykułów 
wykształcił się na nauczyciela i nie interesowała go kariera przedsiębiorcy. Był dzieckiem swoich
czasów, stworzonym do innych rzeczy niż biznes, ożenił się z kobietą starszą o dwa lata, Joanną, 
antropologiem społecznym, ubierał się zgodnie z modą posthipisowską, jeździł dla zasady 
komunikacją miejską – dziedzic fortuny przebrany za bohemę. Gustav dbał oczywiście o jego 
sprawy finansowe, kupił między innymi działkę dla rodziny na wyspie Lidingö z zamiarem 
zbudowania luksusowej willi. Wnukowie żyliby w godnych warunkach, nawet jeśli syn był 
niedołęgą. Ale wtedy zdarzyła się katastrofa.
 

Katz zrobił przerwę na lunch w bibliotecznej restauracji, zamówił placki z wieprzowiną i 

dwie kawy. Stołówka była pełna naukowców i studentów. Przy stoliku obok mówiono po 
rosyjsku – trzech badaczy obgadywało koleżankę po fachu. Katz starał się ich nie słuchać. Poczuł
się wyobcowany w tym ludzkim gwarze.
 

Wypił drugą kawę i zadzwonił do Angeli. Znów nie odebrała. Zalogował się do komputera 

stojącego przy wejściu i sprawdził pocztę. Tam ją znalazł. Godzinę wcześniej wysłała krótką 
wiadomość, w której prosiła go, by przyszedł wieczorem o ósmej na Skeppargatan. Napisała, że 
musi się z nim spotkać, czy mógłby potwierdzić, że przyjdzie?
 

Przez moment Katz zobaczył ją przed sobą, jak spaceruje naga i piękna w pustym mieszkaniu

i dotyka dłonią przedmiotów, obok których przechodzi. Odegnał tę wizję i odpisał, że mu pasuje i
będzie u niej o ósmej.
 

Potem znów zjechał do czytelni mikrofilmów i podszedł do komputera.

 

Wstukał Kristoffera i Jana Klingbergów w wyszukiwarkę. W gazecie „Se” znalazł artykuł, 

który wydał mu się interesujący. W chwilę później bibliotekarka mu go przyniosła.
 

Był to szczery wywiad z Janem Klingbergiem przed dziewiątą rocznicą tragicznego 

zdarzenia. Został sfotografowany na peronie stacji metra, gdzie znikł jego syn. Zgodził się na 
rozmowę, bo chciał pomóc innym, których dotknęło podobne nieszczęście.
 

W wywiadzie powiedział, że wciąż śni o swoim synu, nawet kilka razy w tygodniu, i w tych 

snach on zawsze ma siedem lat. Tak jak wtedy, gdy widział go ostatni raz, jak odchodził, 
trzymając za rękę obcą kobietę. Zatrzymał się w czasie tamtego popołudnia, tłumaczył, „zastygł 
w pamięci”.
 

Dziennikarz pisał, że dla Jana lata upływały nieznośnie powoli, lecz dni o wiele za szybko. I 

coraz bardziej oddalały go od Kristoffera. Blednął powoli, choć Jan robił wszystko, by zachować 
go w pamięci. Nie pamiętał już jego głosu i był na siebie o to zły.
 

Siódmy czerwca 1970 roku. To wtedy jego życie zostało przerwane. A teraz zbliżała się 

najgorsza dla niego pora roku, wczesne lato, koniec roku szkolnego, uczniowie w białych 
czapkach. Jego syn miałby teraz szesnaście lat.
 

Na peronie stacji metra, gdzie zrobiono zdjęcie, Jan Klingberg nie mógł wyjść ze zdumienia, 

że życie toczy się bez zakłóceń w tym tak okropnym dla niego miejscu. Ludzie, którzy wsiadają 
do wagonów i z nich wysiadają, przystanek autobusowy, na którym wysiadł z Kristofferem po 
przyjęciu w Stadshagen. To było niepojęte. Stojąc tam, widział odkryty basen we Fredhäll i 
bawiące się dzieci, chłopców w wieku, w jakim był Kristoffer, kiedy został porwany.
 

Dziennikarz pisał, że zagadka pozostaje wciąż nierozwiązana, że Kristoffer znikł bez śladu. 

Nikt nie wysłał listu z żądaniem okupu, poszukiwania międzynarodowe nie przyniosły żadnych 
rezultatów. A chłopiec powinien był się odezwać, gdyby udało mu się wymknąć z rąk porywaczy.
Jan oswoił się już z myślą, że nie żyje.
 

Jak tej kobiecie udało się wsiąść z nim do wagonu metra? – zapytał dziennikarz.

 

Jan odpowiedział, że codziennie zadaje sobie to pytanie od chwili, gdy zobaczył pociąg 

odjeżdżający w stronę Alvik. Chłopiec powinien był przecież protestować. A może pasażerowie 
wzięli ich za babcię z nieznośnym wnuczkiem, może nawet powiedziała siedzącej obok osobie, 
która się tym zainteresowała: „Nie przejmuj się moim wnukiem, on tak czasami ma”. A potem 
zastanawiał się, gdzie z nim wysiadła. Na następnej stacji? W Alvik? W każdym razie od razu 
tam pojechał, ogarnięty paniką, z młodszym synkiem w wózku, zlodowaciały w środku, jakby już
nie żył. Myślał, że kobieta nie odważy się jechać z nim dalej, ale nikogo tam nie było, a bileter 
nic nie widział ani nie słyszał.
 

Opowiedział o czasie po porwaniu. Pamiętał go jak przez mgłę. Artykuły w gazetach. 

Przesłuchania na policji. Alarm krajowy. Poszukiwania. Informacje, które napływały, 
podtrzymując nadzieję jego i żony przez kilka dni lub tygodni, lecz okazywały się nieprawdziwe.

I coraz rzadsze wzmianki w prasie, bo los jednego człowieka, nawet dziecka, nawet dziecka z 
bogatej rodziny, niewiele znaczy w strumieniu czasu. Płomyki nadziei, które gasły jeden po 
drugim, aż została tylko ciemność.
 

Tego samego lata znaleziono ciało chłopca w Danii i Jan miał wręcz nadzieję, że to 

Kristoffer, że przynajmniej skończy się ta niepewność. Ale to nie był on, tylko inne dziecko. Rok 
później jakiś szaleniec przyznał się do porwania i twierdził, że go zamordował, ale nie potrafił 
wskazać miejsca, gdzie pogrzebał ciało. Jan nienawidził go za to, że dał im osobliwą nadzieję na 
poznanie odpowiedzi, a potem ją odebrał.
 

Teraz, kiedy niedługo minie dziesięć lat, Jan wiedział, że nigdy nie odnajdą ciała, ale nie było

dnia, by się nie zastanawiał, co z nim zrobili. Świadomie myślał „oni”, bo musiało być więcej 
osób. Nie potrafił sobie wyobrazić, że za porwaniem stała samotna kobieta.
 

Dziennikarz znów zapytał o pogłoski na temat okupu, rodzina Klingbergów jest przecież 

bardzo bogata.
 

Jan zaprzeczył jednak tym pogłoskom. W najczarniejszych momentach sądził, że chodziło o 

przestępcę seksualnego. Słyszał przecież o takich. Dorośli, którzy wykorzystują dzieci. Pedofile, 
czy jak ich nazywają.
 

W końcowym akapicie autor artykułu napisał, że Jan żyje teraz dla młodszego syna, dla 

przyszłości i dobra Joela. Tragedia nauczyła go, by żyć dniem dzisiejszym i wiedzieć, co jest w 
życiu ważne.
 

Katz przekartkował artykuł do początku i przyjrzał się fotografii Jana Klingberga. Nie da się 

oczywiście ocenić po wyglądzie człowieka, czy jest zdolny do popełnienia samobójstwa, ale 
wydało mu się niepojęte, że ten sam mężczyzna parę miesięcy później został znaleziony w garażu
w rodzinnej posiadłości w Sörmlandzie, zatruty tlenkiem węgla wraz ze swoją żoną Joanną.
 

To trzyma się kupy, pomyślał Katz, wsiadając do samochodu później tego samego 

popołudnia. Joel Klingberg na krótko przed swoim zniknięciem dostał pocztą kilka tajemniczych 
przedmiotów, tkanin, które prawdopodobnie miały związek z uprowadzeniem Kristoffera.
 

Ktoś zadzwonił do Joela i powiedział mu, że posiada informacje o jego bracie. Ta sama 

osoba, która wysłała paczkę? Wydawało się, że Joel otrzymał te informacje, gdy prowadził 
samochód, inaczej czemu przerwałby nagle załatwianie swoich spraw i pojechał w stronę 
Kungsholmen?
 

Gdzie spotkał się z tą osobą? Przy Thorildsplan? W Stadshagen, gdzie Kristoffer był na 

przyjęciu, zanim został uprowadzony?
 

Katz patrzył na wydruk tachografu. To było oczywiste: Joel podążał śladami Kristoffera do 

momentu jego zaginięcia. Przejechał przez Stadshagen do stacji metra Kristineberg, jakby 
śladami sprawców. Bo to musiało być zaplanowane – jedna osoba czy więcej… kobieta z 
pomocnikiem czy bez… musieli śledzić ojca z dziećmi i trafiła im się idealna okazja, mniej lub 
bardziej przez przypadek.
 

Joel zatrzymał się w miejscu porwania, a potem pojechał przez most. Znów przystanął koło 

stacji, gdzie czterdzieści dwa lata temu jego ojciec wysiadł w panice i zapytał biletera, czy 
widział jego brata.
 

Potem pojechał dalej. Osoba, która była z Klingbergiem albo rozmawiała z nim przez telefon,

powiedziała mu, by się zatrzymał przy kortach tenisowych. To nie miało nic wspólnego z tym, że
Katz mieszkał w pobliżu, lecz z zaginięciem Kristoffera, jak cała reszta drogi, jaką odbył w tamtą
niedzielę trzy tygodnie temu.
 

Wtedy było zimno, pomyślał Katz, śledząc drogę Klingberga do dzielnicy przemysłowej, 

cały kwiecień był taki, padały kolejne rekordy zimna. Próbował sobie wyobrazić przyjemne 
ciepło w lexusie Klingberga, zapach skórzanej tapicerki, myśli kłębiące się w głowie biznesmena 

w średnim wieku… i osobę, z którą rozmawiał. Kto to był?
 

Katz pojechał dalej Margretelundsvägen, przez nowo zbudowany most prowadzący w stronę 

Solny, dalej między małymi zakładami przy Missionsvägen, starymi blacharniami i tapicerniami. 
Zaniedbane ceglane budynki z lat trzydziestych, pokryte eternitem dobudówki z końca lat 
sześćdziesiątych, zanim ten rejon przestał się rozwijać. Zatrzymał się tam, gdzie Klingberg, przy 
placu manewrowym w pobliżu działek, wyłączył silnik i wyjął kluczyk ze stacyjki.
 

Najpierw postój przy kortach tenisowych, teraz tutaj.

 

A może się mylił? Może chodziło o wymuszenie? Czy miał przekazać komuś pieniądze albo 

zapłacić za informację?
 

Po lewej stronie miał zalesione wzgórze, po prawej pochyłość terenu schodzącą do jeziora. 

Dalej znajdowały się stocznia jachtowa i marina.
 

A może było to tylko dobre miejsce do przemyśleń dla udręczonego mężczyzny, który 

pokłócił się ze swoją piękną żoną?
 

Katz znów włożył kluczyk do stacyjki, odpalił silnik i ruszył w przeciwnym kierunku.

 

Jeżeli Klingberg teraz znikł i już się nie pojawi, nikt nie pozostanie z jego gałęzi rodziny. Nie

miał dzieci. Rodzice nie żyli. Brat zaginął w dzieciństwie.
 

Joel zaczął przeczuwać, że istnieje związek między uprowadzeniem Kristoffera i śmiercią 

jego rodziców. Czy zwabił go na spotkanie ktoś, kto twierdził, że posiada informacje o tych 
zdarzeniach? Osoba, która siedziała z nim w samochodzie? Ta sama, która postawiła auto na 
parkingu przy Centralnym? Bo Katz był pewny, że nie Joela widział na filmach. Coś stało mu się 
wcześniej.
 

O wpół do szóstej wieczorem, kiedy właśnie wyszedł spod prysznica, odebrał telefon od 

Rickarda Julina:
 

– Zanim o cokolwiek zapytasz… Pozwoliłem sobie sprawdzić twoją zleceniodawczynię. Z 

czystej ciekawości. Angela Klingberg wydaje się typem oszustki matrymonialnej. Albo 
przynajmniej była.
 

Katz owinął się w szlafrok i wyszedł do kuchni.

 

– Pontus Klingberg też to sugerował – rzekł. – Ale on chyba prywatnie za nią nie przepada.

 

– Pochodzi ze zdeklasowanej rodziny z Djurholm. Ojciec prowadził firmę audytorską, która 

zbankrutowała. Komornik zajął ich luksusową willę w Stocksund i musieli się wyprowadzić do 
trzypokojowego mieszkania w centrum Täby. Coś jakby odwrócony awans społeczny.
 

– Co chcesz przez to powiedzieć?

 

– Sam wyciągnij wnioski. A ona figuruje w rejestrze skazanych. Zasądzono jej grzywnę za 

wyłudzenie pieniędzy od jednego z poprzednich chłopaków.
 

Katz spojrzał na zegar. Do spotkania z nią zostały mu ponad dwie godziny. Wziął jabłko z 

miski na owoce, rozejrzał się za kuchennym nożem, lecz go nie znalazł, więc wziął zwykły i 
podzielił je na cząstki, przyciskając telefon ramieniem do ucha.
 

– Kiedy? – zapytał.

 

– Miała osiemnaście lat. Chłopak w tym samym czasie co ona chodził do Lundsbergu, szkoły

z internatem, z której musiała zrezygnować, kiedy rodziców nie było już stać na opłacenie 
czesnego. Przyznała się podczas przesłuchania. Potrzebowała więc pieniędzy na ubrania… 
chciała utrzymać pewien styl życia.
 

– Była dzieckiem. I to nie czyni z niej jeszcze porywaczki dwadzieścia lat później.

 

– Była już wcześniej mężatką. Żoną innego multimilionera, Francuza, choć tylko przez rok. 

Po rozwodzie próbowała jednak uzyskać dla siebie rekordowo wysokie alimenty, co jej nie 
wyszło. Jej mężowi udało się wprowadzić do umowy małżeńskiej dużo zastrzeżeń drobnym 
drukiem.

 

Katz usłyszał w tle szczekanie psa, a potem Julin coś krzyknął do jednego ze swoich dzieci.

 

– Przepraszam za zamieszanie – rzekł. – Kupiliśmy psa i dzieci szaleją. Owczarek kaukaski. 

Firma rozważa ich import. Nie są właściwie przyjazne dla dzieci. Muszę go trzymać w kojcu w 
garażu na początek. Ale dzieci chcą, bym go wypuszczał, żeby mogły go pogłaskać. A to nie jest 
dobry pomysł. Nie wiem, jak długo jeszcze będę mógł rozmawiać. Cokolwiek zamierzasz, Katz, 
nie sprawiaj sobie dzieci na stare lata.
 

– Czy sprawdziłeś to, o co cię prosiłem, policjantkę, która przeglądała taśmy?

 

– To jakaś dziwna sprawa. Moje kontakty nic o tym nie wiedzą. Byli szczerze zdziwieni.

 

– Może jakiś inny wydział pracuje równolegle?

 

– To powinno wyjść na jaw w tej sytuacji. Chyba że ktoś pracuje na wpół prywatnie, 

nazwijmy to – po godzinach. A to w ogóle była policjantka?
 

– Czemu miałaby nie być?

 

– Mnie nie pytaj. Katz, jeszcze jedno.

 

– Tak?

 

– Klingberg i jego żona nie mają dzieci, prawda?

 

– Zgadza się.

 

– Zatem ona jest jedyną spadkobierczynią. A facet chyba ma kilkaset milionów, jeśli nie 

więcej.
 

– Angela nie jest typem osoby, która organizuje porwania ludzi.

 

– Skąd wiesz?

 

– Dlaczego w takim razie zwróciła się do mnie? Czemu nie zostawiła tego tak, jak jest? 

Przecież wszyscy włącznie z policją myślą, że znikł dobrowolnie.
 

– Może chce być o krok do przodu? Jeśli on nie wróci albo znajdą ciało, będzie poza 

wszelkim podejrzeniem.
 

Julin westchnął po drugiej stronie linii. Pies znów zaszczekał, głośno i groźnie.

 

– Muszę już kończyć – powiedział. – Zanim młode zrobią jakieś głupstwo. Pies jest tutaj 

tylko na próbę. Sprawdzimy go później wieczorem. Przeprowadzimy parę testów z trenerem 
psów.
 

– Czy mogę cię prosić o ostatnią przysługę, Rickard?

 

– A konkretnie?

 

– Przeszukanie archiwów w wydziale kryminalnym. Chodzi o porwanie brata Joela 

Klingberga w 1970 roku. Chcę wiedzieć, czy w materiałach ze śledztwa jest coś na temat 
dziwnych znalezisk na miejscu przestępstwa. Rzeczy, które tam znaleziono po jego 
uprowadzeniu. Między innymi korek od szampana.
 

– Brzmi dziwacznie. O co właściwie w tym chodzi?

 

– Nie wiem. Czy możesz to tylko dla mnie sprawdzić?

 

– Okej, zobaczę, co znajdę.

 

– To świetnie. Zdzwonimy się.

 

– Poka Danja!

 

– Poka!

 

Katz uświadomił sobie później, że Julin zasiał ziarno podejrzenia, które nigdy nie miało 

okazji wykiełkować. Bo to, co zastał w mieszkaniu przy Skeppargatan, zmieniło reguły gry.
 

Po rozmowie z Julinem jeszcze raz zadzwonił do Angeli, by skierować myśli w inną stronę, 

lecz nie odebrała.
 

Postanowił, że przyjdzie na godzinę przed umówionym spotkaniem, a jeśli jej nie będzie, 

zaczeka. Musiał z nią porozmawiać, uwolnić się od podejrzeń, że jest w to zamieszana.
 

Katz z łatwością zapamiętywał kody wejściowe.

 

Jadąc windą na górę, myślał o Janie Klingbergu. O panice, jaka musiała go ogarnąć, gdy 

dotarło do niego, że powierzył syna zupełnie obcej osobie, o dręczącym podejrzeniu, że coś się 
nie zgadza. Katz czuł lekkie mdłości, słuchając skrzypienia windy, też czuł, że coś jest nie tak, 
choć nie wiedział co.
 

Bramka bezpieczeństwa nie była zamknięta, drzwi do mieszkania stały otwarte na oścież.

 

Zawołał jej imię, idąc służbowym przejściem, którym szedł za nią kilka dni temu. Poczuł w 

ustach gorzki posmak strachu, gdy zobaczył przewrócone meble w jadalni, ściągniętą na podłogę 
pościel w sypialni, którą mijał, i drzwi do niej również otwarte na oścież, jakby zapraszały go, by
zobaczył to, czego widzieć nie chciał.
 

Ślady krwi na schodach prowadzących na górną kondygnację. Smugi krwi na ścianach – od 

ludzkich palców.
 

Cisza w mieszkaniu, którą zakłócał tylko jego oddech. Zimny pot występujący mu na czoło. 

Usłyszał jakiś dźwięk, jakby żałosne miauczenie kota i zrozumiał, że to on sam.
 

Wejście po schodach zajęło mu całą wieczność. Światło z okna tarasu wpadało do gabinetu 

Klingberga. Komputer był włączony i pokazywał slajdy z albumu z fotografiami: Angela i Joel 
na większości z nich, zdjęcia z wakacji, z dnia codziennego, z uczty rakowej – przy 
akompaniamencie muzyki klasycznej, która brzmiała jak Wagner.
 

Więcej krwi na dębowym parkiecie; szeroki ślad, jakby ktoś umoczył szmatę w czerwonej 

farbie i przeciągnął po podłodze. Drzwi do następnego pomieszczenia też były otwarte.
 

Katzowi zakręciło się w głowie, kiedy wszedł.

 

Ciało leżało w nienaturalnej pozycji, jakby rzucone na dywan. W dłoni trzymała telefon, jak 

gdyby chciała zadzwonić po raz ostatni i się pożegnać.
 

Zrobiło mu się niedobrze. Odruch wymiotny był tak silny, że musiał zakryć usta dłonią, 

kiedy odkrył ślady ugryzień na jej szyi. Jak wtedy u Evy Dahlman. Coś w rodzaju krwawego 
naszyjnika, od gardła do karku. Skóra była przerwana. Ugryzienia musiały być niezwykle 
gwałtowne, napędzająca je siła i nienawiść naprawdę potężne.
 

Teraz rejestrował wszystkie szczegóły po kolei. Jego ubrania rozrzucone po pokoju. Jej nagie

podbrzusze. Łysinka w jasnych włosach łonowych. Nóż wystający z piersi. Jego własny 
kuchenny nóż. Od niego zginęła. Jak zaszlachtowane zwierzę. Wszedł prosto w serce.
 

Nie sprawdziłeś kosza na pranie. Nie sprawdziłeś w kuchennych szufladach, czy czegoś nie 

brakuje.
 

Nie rozumiejąc, jak to się stało, przyklęknął przy ciele. Wyświetlacz pokazywał nieodebrane 

połączenia. Jego numer był pierwszy – sześć nieodebranych połączeń z jego telefonu, ostatnie 
sprzed pół godziny, kiedy próbował się do niej dodzwonić.
 

Rozejrzał się po pokoju: przy każdej ścianie stał regał z książkami. Biblioteka państwa 

Klingbergów. Przeczuwał, że w mieszkaniu jest więcej jego rzeczy, przyniesionych tu przez tego,
kto to zrobił, może nawet więcej jego ubrań w sypialni na dole.
 

Teraz dotarło do niego, że kurtka, którą widział na filmie z monitoringu, musiała być jego.

 

Wycofał się z pokoju do gabinetu Klingberga. Nowa fala mdłości, której nie zdołał 

opanować, i zwymiotował na podłogę koło biurka.
 

Jakie to miało znaczenie? Jego odciski palców były już w pokoju, na komputerze i biurku, na

klamce od drzwi, na poręczy schodów, w holu na bramce, w samochodzie, który pewnie nadal 
stał w garażu.
 

Poruszył myszką komputera. Jej strona Hotmail znajdowała się w osobnej zakładce. Mail, 

który wysłała, prosząc go, by przyszedł i jego odpowiedź, z której można było wyciągnąć 
wniosek, że coś ich łączyło.
 

Katz słyszał z daleka policyjne syreny. Rozejrzał się jeszcze raz po tym, co wkrótce miało się

stać zabezpieczonym miejscem zbrodni. Powinien zaczekać na policyjny patrol, wytłumaczyć 
się, powiedzieć tylko prawdę, ale wiedział, że nic z tego, wszystko zostało perfekcyjnie 
zaaranżowane tak, by wskazywało na niego.
 

Dźwięk syren zbliżał się, byli już na ulicy, słyszał kilka samochodów.

 

Katz wyszedł z pokoju, zbiegł po schodach do holu. Trzęsły mu się ręce, gdy zamykał 

bramkę. Miała trzy zamki, klucz tkwił w tym na samej górze. Czy otworzyła mordercy?
 

Syreny umilkły. Pierwszy patrol był już pewnie na schodach.

 

Przekręcił kucz we wszystkich trzech zamkach. Potem zamknął drzwi wejściowe, 

zablokował je i wyrzucił klucz na schody prowadzące do gabinetu Klingberga. Ile czasu na tym 
zyska…? Kwadrans, nim sforsują bramkę i drzwi?
 

Podszedł do szklanych drzwi wychodzących na taras dachowy, otworzył je i wyszedł na 

świeże powietrze. Nie czuł już zapachu krwi ani mdłej, słodkawej woni tężejącego powoli ciała: 
od białka ścinającego się jak kożuch na sosie. Ani woni jej strachu przed śmiercią.
 

Mimo obniżenia tarasu dla lepszej osłony przed wiatrem, przy poręczy można było się 

wspiąć na dach. Chwycił się umocowania i podciągnął. Dachówki, z wieloletnim pokładem 
guana mew z Nybroviken. Od ziemi dzieliło go sześć pięter, a dach był bardziej stromy, niż mu 
się wydawało. Katz zawsze miał lęk wysokości, który z wiekiem tylko się nasilił.
 

Zamknął oczy i uświadomił sobie, że nigdzie się nie ruszy, że jest cały sparaliżowany 

strachem.
 

Zmusił się, by znów otworzyć oczy.

 

Pięć metrów na prawo znajdowała się drabina prowadząca do jednego z kominów. Katz oparł

stopę o górną krawędź jednej z dachówek. Wyglądała na dość stabilną.
 

Wyciągnął się najdalej, jak potrafił, aż uchwycił mocno dłonią parę innych dachówek, uniósł 

prawą stopę i przesunął się na bok.
 

Zbliżał się powoli. Jeszcze trzy metry. Dwa. Nie miał już odwrotu. Z brzuchem 

przyciśniętym do dachówek podciągnął się na ostatnim odcinku i dosięgnął drabiny.
 

Wspiął się po niej na górę.

 

Dotarł do kalenicy i spojrzał w dół. Po drugiej stronie ulicy zobaczył samochody policyjne, 

furgonetkę i zwykły radiowóz. Na chodniku zaczęli się zbierać gapie. Siedząc okrakiem na 
kalenicy, przesuwał się niezdarnie w stronę sąsiedniego domu.
 

Po piętnastu metrach znalazł to, na co liczył: okno na strych. Udało mu się je otworzyć i 

wsunął się w otwór nogami naprzód.
 

Po pięciu minutach wyszedł przez drzwi sąsiedniego domu. Nie patrzył na radiowozy i 

zebranych nieco dalej ludzi, tylko szedł pewnym krokiem do zaparkowanego samochodu.
 

Ile miał czasu? Najwyżej godzinę, nim skierują podejrzenia w jego stronę. To się nie dzieje, 

pomyślał. A jednak się działo.
 

Ból głowy mienił się kolorami z tyłu głowy, żółtoczerwony z domieszką niebieskiego. Czuł 

dziwne kłucie w piersi. Gardło miał wyschnięte na wiór. Jadąc koło Gallerian w stronę 
Jakobsgatan, na próżno szukał w schowku butelki z wodą. Uszczypnął się w ramię, by poczuć 
coś innego niż wewnętrzny ból. Ten wieczór miał w sobie intensywność, jakiej nigdy wcześniej 
nie odczuł. Nawet deszcz padał inaczej. Mandat na przedniej szybie zauważył dopiero w chwili, 
gdy włączył wycieraczki, lecz porwał go wiatr i zobaczył we wstecznym lusterku, jak odfruwa w 
stronę pustawej o tej porze ulicy.
 

Chwycił go nagle atak płaczu, najpierw poczuł skurcze w żołądku, a potem zaczął go dławić 

szloch i do kącików oczu napłynęły łzy.
 

Skręcił w prawo w Vasagatan. Świat docierał do niego w telegraficznych skrótach. Happy 

hour w barach. Kierowcy czarnych taksówek. Rosyjskie i afrykańskie prostytutki. Przed 7-Eleven

stał narkoman, wpierając się plecami w okno wystawowe, jakby zasypiał na stojąco, chociaż 
Katz wiedział, że jest wprost przeciwnie – że pod wpływem heroiny był niezwykle przytomny, 
tylko przeniósł się daleko w głąb własnego ciała. Poczuł nagły głód heroiny. Ciało wyło za 
narkotykiem i zimny pot wystąpił mu na czoło, bo ostatni raz czuł coś takiego wiele lat temu.
 

Czerwone światła tuż przed Norra Bantorget. Oddychał powoli, by powstrzymać atak paniki. 

W lusterku wstecznym zobaczył mężczyznę z wózkiem wypełnionym zakupami, który 
chwiejnym krokiem przechodził przez ulicę, wywijając wolną ręką jak matador w stronę 
trąbiących samochodów. Heroinista osuwał się powoli, jakby się roztapiał, po szybie 7-Eleven.
 

Nie mógł się pozbyć obrazu jej ciała. Martwy człowiek, pomyślał. Zabity i porzucony.

 

Nie pojmował tego.

 

Każdy szczegół. Nawet pogryziona szyja. Wszystko wskazywało na niego.

 

Przejechał przez most Barnhusbron w stronę Kungsholmen, po czym skręcił we 

Fleminggatan, kierując się do Fridhemsplan.
 

Gdyby trzymał się prawdy, opowiedział dokładnie, gdzie był i co robił, czemu ktoś miałby 

mu nie uwierzyć?
 

Wiedział jednak, że tak by nie było. Czuł instynktownie, że zostałby aresztowany.

 

Był już na Drottningholmsvägen. Mózg zaczął znów pracować i formułować poprawne 

gramatycznie myśli. Wiedział, co powinien zrobić, a przynajmniej od czego zacząć.
 

Zostawił samochód dwieście metrów od domu i przebył resztę drogi pieszo. Klatka 

schodowa była ciemna. Przed wejściem nie stał żaden wóz policyjny. Dla pewności sprawdził od 
podwórza. Żadnych podejrzanych ruchów. Sąsiad z pierwszego piętra stał przy kuchennym oknie
i czytał ulotkę reklamową.
 

Katz wszedł wejściem do piwnicy i pospieszył schodami na drugie piętro.

 

Nogi wciąż mu drżały, a serce biło nieregularnie. Powróciły mdłości.

 

Zebranie potrzebnych rzeczy zajęło mu tylko parę minut: torba z ubraniami na zmianę, 

latarka, stara komórka z ładowarką.
 

Zamknął za sobą drzwi i zszedł do biura. Wyjął ze skrzynki z narzędziami młotek, obcęgi i 

śrubokręt. Ulica była nadal pusta. Ani pojazdów, ani ludzi. Zaczął się nagle pocić, czuł krople 
spływające spod pach i po plecach.
 

Otworzył sejf, wyjął jeden z małych twardych dysków, laptop i paszport i wcisnął wszystko 

do torby. W kopercie leżało pięć tysięcy koron w gotówce. Włożył je do wewnętrznej kieszeni 
kurtki i rozejrzał się w ciemności. Niczego więcej nie potrzebował.
 

Opuścił dom, przeszedł przez ulicę i skierował się do pobliskiego parkingu.

 

Drżały mu palce, kiedy wciskał śrubokręt pod gumową uszczelkę srebrnoszarego forda 

sierry. Manewrował trzonkiem, aż szyba uchyliła się na pięć centymetrów. Zupełnie tak, jak 
kiedyś, pomyślał, z Jormą Hedlundem. Wsunął w szczelinę obie dłonie i naciskał z całej siły, aż 
otwór zrobił się na tyle duży, że mógł włożyć rękę i otworzyć zamek od środka.
 

Chodnikiem po drugiej stronie przeszedł mężczyzna z psem na smyczy. Katz znieruchomiał, 

aż znikli z zasięgu jego wzroku. Potem usiadł na siedzeniu kierowcy, wsunął czubek śrubokrętu 
do stacyjki i uderzył młotkiem.
 

„W tym modelu nie ma zamka centralnego. Łatwiej ukraść tylko saaba 900. Bezwartościowe 

zamki, jeśli się zepsują, możesz je uruchomić patykiem od lodów”.
 

Słyszał w głowie głos Jormy, jak dwadzieścia pięć lat temu, kiedy był to dla nich chleb 

powszedni.
 

Chwycił kierownicę i pociągnął z całej siły, aż usłyszał, jak puszcza blokada.

 

Wtedy wyjął śrubokręt za pomocą obcęgów i usłyszał, jak zapala się silnik.

 

Dwieście metrów od domu spotkał pierwszy patrol policyjny. Patrzył, jak zwalnia, jak 

gliniarz na siedzeniu pasażera przygląda się tablicy rejestracyjnej, a potem skręca w jego ulicę, 
bez syren, lecz z migającym niebieskim kogutem. Pojechał spokojnie dalej, nie przekraczając 
dozwolonej prędkości, spotkał dwa następne wozy policyjne zmierzające w tym samym 
kierunku. Sierra mruczała cicho jak kot.
 

Willa Julina stała przy Smedslätten w Brommie, tylko parę kilometrów od domu Katza, a 

jednak w zupełnie innym świecie. Firmie Capitol Security dobrze się wiodło w ostatnich latach – 
na tyle dobrze, że Julin mógł opuścić stare mieszkanie wojskowe w Solnie i kupić luksusową 
rezydencję o powierzchni trzystu metrów kwadratowych z widokiem na Mälaren. Dało się 
zauważyć, że facet ma coś wspólnego z branżą ochroniarską. Posiadłość otaczał ogrodowy mur 
wysoki na trzy metry. Wejścia na podwórze strzegła nowoczesna bramka bezpieczeństwa.
 

Katz zaparkował samochód po ciemniejszej stronie ulicy, podszedł do bramki i zadzwonił. Z 

budynku z tyłu dobiegło szczekanie psa. Minęła prawie minuta, nim usłyszał głos Julina w 
domofonie.
 

– Tu Katz – rzekł. – Potrzebuję pomocy.

 

Opowiedzenie o wszystkim, co się zdarzyło, zajęło mu godzinę. Zauważył, że znowu drżą 

mu ręce, kiedy doszedł do tego, co zastał w mieszkaniu przy Skeppargatan. Potem umilkł i 
wyjrzał przez okno.
 

– Co zamierzasz teraz zrobić? – zapytał spokojnie Julin.

 

– Nie wiem.

 

– Uważam, że powinieneś zadzwonić na policję i powiedzieć, że jesteś tutaj, u mnie. 

Przyjadą zabrać cię na przesłuchanie i jedyne, co będziesz musiał, to trzymać się prawdy. Pojadę 
z tobą, jeśli chcesz. Czy mam zadzwonić do adwokata firmy?
 

– Może potem. Najpierw muszę się dowiedzieć paru rzeczy.

 

– Na przykład?

 

– Jest świadek… z parkingu. Młody chłopak, który widział, kto parkuje samochód 

Klingberga. Muszę go znaleźć.
 

Julin westchnął.

 

– To szaleństwo. Zadzwoń na policję.

 

– A jeśli to jest to, co myślę?

 

– Spisek? Daj spokój, wmawiasz coś sobie. Jesteś w szoku. Pamiętam to z Bałkanów, kiedy 

się ogląda trupy… to wytrąca człowieka z równowagi.
 

– Tam była masa moich rzeczy.

 

– Wszystkie noże kuchenne wyglądają podobnie.

 

– Uwierz mi, to perfekcyjna robota. Włosy. DNA. Moje ubrania. Narzędzie zbrodni.

 

– Teraz posłuchaj. Ustalą dokładny czas zbrodni, a ty powiesz, że nie było cię wtedy w 

mieszkaniu.
 

– Nie było? Skąd wiesz? Moje odciski palców są wszędzie… na komputerze Klingberga, na 

bramce, na poręczy schodów… w ich samochodzie.
 

Julin znów westchnął i wstał z krzesła. Katz dopiero teraz zwrócił uwagę na panującą w 

domu ciszę.
 

– Mam iść? – zapytał. – Obudzę dzieci?

 

– Nie ma ich. Pojechały z matką do Skanii parę godzin temu, tuż po naszej rozmowie 

telefonicznej. Zostaną przez tydzień. Mamy tam stary dom ryglowy. Powinieneś nas tam kiedyś 
odwiedzić.
 

– A co z psem?

 

– Z kaukazem? Nie słyszałeś go? Jest w garażu. Nie dajemy sobie z nim rady. Odeślemy go z

powrotem do Moskwy.

 

Julin otworzył barek, nalał koniak do dwóch kieliszków i podał jeden Katzowi. Ten pokręcił 

odmownie głową.
 

– Nie rozumiem… kto za tym stoi. Czemu zadał sobie tyle trudu? Nie wystarczyłby 

sfingowany wypadek samochodowy?
 

– Zadzwoń na policję, Katz, dobrze ci radzę.

 

– A tak w ogóle to się czegoś dowiedziałeś? Prosiłem cię, byś sprawdził okoliczności 

zaginięcia jego brata.
 

– Przepraszam, ale nie zdążyłem. Myślisz, że to ma coś wspólnego z tą sprawą?

 

– Klingberg był na tropie czegoś. Zaczynał łączyć wątki ze sobą… zaginięcie brata ze 

śmiercią rodziców dziesięć lat później. Oficjalnie stwierdzono samobójstwo, ale chyba miał 
powody, by w to wątpić. Był w kontakcie z kimś, kto miał jakieś informacje o porwaniu i może 
też o śmierci rodziców. Ale coś poszło nie tak albo został zwabiony w pułapkę.
 

– Na Boga, Katz… to tylko spekulacje.

 

– Wiem, kiedy mam rację.

 

Wstał i wyjrzał przez okno, na ciemne jezioro i dalekie światła po drugiej stronie cieśniny, w 

Mälarhöjden. Poczuł, jak powoli ogarnia go panika.
 

– Czy możesz mi oddać jeszcze jedną, ostatnią przysługę, Julin? Wydrukować z sieci zdjęcie 

Klingberga?
 

Julin skinął głową i znikł w sąsiednim pokoju, z którego po chwili dobiegł szum drukarki. 

Wrócił ze zdjęciem, tym samym, które Katz widział w Internecie, z walnego zgromadzenia firmy.
 

– Twój stary kumpel z wojska… niesamowite.

 

Katz skinął głową, próbując uchwycić niewyraźną myśl, lecz mu się nie udało.

 

– Zniknę na jakiś czas – oznajmił. – Nie mów nikomu, że tu byłem.

 

– A jeśli będę musiał się z tobą skontaktować?

 

– Nie możesz. Chyba że sam będę chciał.

 Część 2

 

Przekazywanie dzieci w poniedziałek wieczorem było złym rozwiązaniem. Czuły się 

zmęczone po pierwszym dniu w szkole i rozchwiane emocjonalnie po weekendzie spędzonym u 
Oli i Eriki. Ich niemowlę odciągało uwagę rodziców od starszego przyrodniego rodzeństwa, 
wyrzucało je poza nawias nowej rodzinnej konstelacji w sposób, który jej się nie podobał. 
Powiedziała to Oli, lecz w odpowiedzi usłyszała tylko, że nie powinna się wtrącać w jego życie.
 

Nie wiedziała, jak właściwie do tego doszło. Normalni rozwiedzeni rodzice przekazują sobie 

dzieci w piątki. Pamiętała, że to miało coś wspólnego z jej dawnym harmonogramem pracy jako 
dyżurnego prokuratora, kiedy schodziła z weekendowej zmiany wczesnym rankiem w 
poniedziałek, a potem po prostu tak zostało, kilka lat po tym, jak skończyła z dyżurami i dostała 
normalną pracę w Wydziale Przestępstw Gospodarczych. Próbowała przekonać Olę do zmiany, 
lecz on uważał, że tak jest dobrze.
 

Słyszała głosy dzieci za drzwiami. Arvid awanturował się o zgubionego Bakugana, jedną z 

tych dziwnych małych figurek z masy plastycznej, które dawały się zwinąć w kulkę i spełniały 
niepojętą, lecz ważną rolę w życiu pięcioletniego chłopca. Lisa śpiewała w kółko jakąś dziecięcą 
piosenkę.
 

Ola ryknął na nie w holu. Pewnie próbował je ubrać, by były gotowe w chwili, gdy ona się 

pojawi. Wszystko po to, by się z nią nie spotkać, tylko jak najszybciej przekazać dzieci i ze 
złością zatrzasnąć za nią drzwi.
 

Cholerny dupek, pomyślała. Ale dzieci go kochały, potrzebowały taty, nie mogła ich 

pozbawić kontaktu.
 

Klatka schodowa pachniała stęchlizną. Dom był fuszerką budowlaną z początku lat 

osiemdziesiątych, wciśniętą między kamienice z przełomu wieków przy Ringvägen. Kiedy Ola 
zamieszkał z Eriką dwa miesiące po rozwodzie, wyniósł się oczywiście na drugi koniec miasta, 
jak najdalej od ich starego mieszkania przy Sankt Eriksplan. Był mistrzem w robieniu jej na 
złość. Czynił to nawet w jej snach.
 

Spojrzała na tabliczkę z nazwiskiem nad otworem na listy: Westin. Nazwisko, które wciąż 

nosiła, bo panieńskie przeszkadzało jej jeszcze bardziej. Nie do wiary, że wytrzymali ze sobą tyle
lat. To dlatego, że udało jej się ukryć, kim naprawdę była, bo tak bardzo chciała stać się częścią 
jego mieszczańskiego życia. W końcu zaczął dostrzegać mrok za fasadą, słabości, z którymi 
trudno było mu wytrzymać.
 

Zawahała się z ręką przy dzwonku. Usłyszała głos Eriki w środku, krzyknęła ostro na Lisę, 

by przestała śpiewać, bo dziecko musi spać. Czemu sama się nie zamknie, cholerna suka? 
Adwokat, tak jak Ola. Spotykali się potajemnie w pracy, dość długi czas przed rozwodem.
 

Zwróciła głowę w lewo i przejrzała się w wiszącym na klatce schodowej lustrze. Ubrana 

mniej starannie niż zwykle. Dżinsy, szara bluza z kapturem. Miała czterdzieści dwa lata, ale 
młodzi mężczyźni wciąż oglądali się za nią na ulicy. Nie rozumiała dlaczego. Nigdy nie uważała 
się za ładną i nie był to wyraz kobiecego braku wiary w siebie, po prostu taki miała obraz 
rzeczywistości.
 

Lampa na suficie zamrugała, a ona przesunęła dłonią pod szalikiem. Część dawnego 

ustępstwa na rzecz próżności, z czasów, gdy blizny na szyi były wciąż widoczne, nim nie 
zlikwidowała ich operacja plastyczna. Jak wspomnienie lat dorastania, czasu i miejsca, z którego 
pochodziła. Nigdy nikomu nie opowiedziała o tym, co się jej przytrafiło, nawet Oli.
 

Wzięła głęboki oddech i zadzwoniła. Usłyszała, jak dzieci ją wołają, nim otworzyły się 

drzwi, a one wypadły na schody jak dwa wesołe źrebaki. Lisa pierwsza, w czerwonej skórzanej 
kurteczce, którą dwa lata temu dostała w prezencie na urodziny i której nie chciała przestać nosić,
choć była już za mała. A za nią Arvid, mały aktor, który udawał, że się boczy, choć wiedziała, jak 
się cieszy z tego, że ją widzi.
 

– Cześć, kochani.

 

– Mamo, spóźniłaś się, jest po ósmej!

 

– Wiem, przepraszam, miałam mnóstwo pracy.

 

– Mogłaś, do cholery, zadzwonić.

 

Agresywny głos Oli wdarł się w ich miłość, między dziecięce ramionka uwieszone na jej 

szyi, mokre całusy, ciepło ich małych ciał. Nie zamierzała jednak dać się sprowokować.
 

– Przepraszam, próbowałam. Przez cały czas było zajęte. Nie dostałeś moich esemesów?

 

Podał jej plecaki z rzeczami dzieci.

 

– Zmienił się dzień treningu piłkarskiego Lisy – oznajmił kwaśno Ola. – Od teraz będzie w 

czwartek.
 

– Wiesz, jak mi trudno w czwartek. Nie można tego zmienić, przenieść jej do innej grupy czy

co?
 

– Twój harmonogram pracy to nie moja działka, więc albo zmienisz godziny, żeby Lisa 

mogła dalej grać z koleżankami, albo zawiedziesz córkę.
 

Nie daj się wciągnąć w pułapkę, nie zacznij się kłócić.

 

– Okej, coś wymyślę. To co, dzieciaki, idziemy? Samochód stoi za bramą.

 

– Znowu źle zaparkowałaś, mamo? Nie pamiętasz, jak ostatnio dostałaś mandat?

 

– Nie dostaniemy, jeśli się pospieszymy.

 

– Ale mamo, jeśli przyjdzie policjant i da ci mandat, możesz powiedzieć, że też pracujesz w 

policji… i nic ci nie zrobią.
 

– To tak nie działa, kochanie.

 

– No, bo oni się tak nie nazywają, Arvid… to nie jest prawdziwa policja… to są perkuratorzy.

 

W głębi przedpokoju mignęła jej Erika z dzieckiem na rękach, nawet na nią nie spojrzała. 

Młodsza od niej o dziesięć lat. Przyjechała z małej miejscowości w Värmlandzie, podjęła pracę w
tej samej kancelarii adwokackiej co Ola.
 

– Mamo, jutro przynosimy zabawki do przedszkola i ja chcę wziąć zielonego Bakugana, ale 

tata nie może go znaleźć.
 

– Jest w domu, na twoim łóżku, nie wziąłeś go tu ze sobą.

 

Zobaczyła ulgę w spojrzeniu synka, szczerą radość, że zabawka nie zginęła. Poczuła łzy 

napływające do oczu.
 

– Coś jeszcze, Ola, o czym powinnam wiedzieć? Praca domowa?

 

– W plecaku Lisy jest kartka. We wtorki mają zajęcia na świeżym powietrzu.

 

– Czyli jutro. Mogłeś powiedzieć mi wcześniej.

 

– A może weźmiesz trochę odpowiedzialności na siebie? Słyszałaś o stronie internetowej 

szkoły? Wystarczy tam zajrzeć.
 

Rzucił jej spojrzenie pełne nieskrywanej niechęci, nim odwrócił się z uśmiechem do dzieci.

 

– Ukochacie tatusia, zanim pójdziecie z mamą?

 

Nie uderzyć go teraz, nie walnąć pięścią w twarz, nie rozkwasić ładnie wykrojonych ust, nie 

złamać cholernego nosa. Dzieci są najważniejsze, trzeba je zabrać w spokoju do domu, by jak 
najlepiej zacząć tydzień.
 

Odsunęła tę wizję, starając się myśleć o czymś innym, kiedy on przesadnie długo je 

przytulał.
 

Joel Klingberg.

 

Dostała cynk o zniknięciu biznesmena od młodego policjanta z wydziału kryminalnego, 

który wcześniej pracował w gospodarczym i wiedział, że zajmuje się teraz sprawą Klingberg 
Aluminium. Kilka miesięcy temu nazwa przedsiębiorstwa pojawiła się w związku ze 
zgłoszeniem zwolnionego pracownika. Chodziło o transakcję, w którą była zamieszana jedna ze 
spółek-córek. Nie wykazała w sprawozdaniu pięćdziesięciu milionów koron przelanych na 
bezimienne konto na Wyspach Dziewiczych. Ledwo zrobiła wstępne rozeznanie, pojawiły się 
nowe zadania. Gdy usłyszała, że żona Klingberga zgłosiła zaginięcie, zainteresowała się sprawą 
na nowo.
 

Śledztwo w sprawie zaginięcia szybko umorzono, bo wszystko wskazywało na to, że znikł 

dobrowolnie. Coś jednak kazało jej pogrzebać głębiej w tej sprawie na własną rękę. I dlatego, 
kiedy był tydzień Oli, pracowała po godzinach, po prostu zostawała w biurze, analizowała 
materiał ze zgłoszenia zwolnionego pracownika, sprawdzała informacje, zszokowana tragediami,
jakie dotknęły rodzinę Klingbergów na przestrzeni lat, pojechała na parking, na którym Joel 
zostawił samochód, zanim znikł, i poprosiła, by pokazano jej filmy z monitoringu.
 

Właściwie nic nie ustaliła. I nie miało to większego znaczenia. Co innego mogła robić w 

samotne wieczory?
 

Jej służbowa komórka zadzwoniła w chwili, gdy Ola machał dzieciom na pożegnanie na 

schodach. Lisa była pierwsza przy windzie, Arvid krzyknął, że teraz jego kolej nacisnąć guzik. 
Wyjęła telefon z kieszeni.
 

Dziwny zbieg okoliczności, pomyślała: Danielsson z kryminalnego, ten sam, który 

powiedział jej o Klingbergu. Miała wprawdzie wrażenie, że na nią leci, ale nigdy by tak po prostu
nie zadzwonił.
 

– Przepraszam, ale muszę odebrać – powiedziała, widząc sceptyczne spojrzenie Oli.

 

Przycisnęła komórkę mocno do ucha i słuchała głosu na drugim końcu linii, kiwając głową i 

patrząc przy tym na dzieci, które czekały na nią w napięciu, tęskniły za domem, za pokojem i 
zabawkami przy Torsgatan, za swoimi łóżkami, mieszkaniem, w którym nie miały konkurencji w 
postaci niemowlaka i partnerki ojca, która w najlepszym wypadku ignorowała ich potrzeby.
 

– Okej – rzekła. – Żona Klingberga. Jeszcze raz… ogłoszono alarm krajowy i jest 

podejrzany. Ktoś z rodziny?
 

– Nie. Obcy.

 

– Znasz nazwisko?

 

– Tak…

 

– No to powiedz!

 

– Danny Katz.

 

– Możesz powtórzyć?

 

– Danny Katz. Tłumacz. Mieszka w Tranebergu.

 

Dzieci wchodziły już do windy, kłócąc się, które ma nacisnąć przycisk na parter. Drzwi do 

mieszkania były zamknięte. Ola nawet na nią nie spojrzał, nie mówiąc „do widzenia”. Rozłączyła
się, podeszła do nich i przykucnęła.
 

– Coś się stało – powiedziała. – Przepraszam was, ale będziecie musiały zostać jeszcze na 

noc u taty.
 

– Dlaczego? Ja chcę do domu, do Bakugana!

 

– Nie da rady… muszę wyjechać i coś załatwić. Odbiorę was wcześnie jutro. Mogę ze szkoły

i przedszkola, jeśli chcecie.
 

Zapach stęchlizny znikł, zamiast niego poczuła aromat świeżo zaparzonej kawy.

 

Fuszerka budowlana, pomyślała. Mętna sprawa. Postawiłaby tysiąc koron, że Ola i Erika 

zawarli umowę na czarno.

 

Teraz jednak dałaby wszystko za filiżankę kawy, coś ciepłego, co mogłoby roztopić lód, jaki 

czuła w środku.
 

Zawiedzione dzieci wróciły pod drzwi mieszkania. Patrząc na nie, czuła ból, tak rozpaczliwie

mocno je kochała. Lisa, jej córeczka, nigdy nie powinna żyć tak, jak kiedyś ona, w niepewności i 
strachu. To by ją złamało.
 

Katz, Jorma Hedlund. Cały ten dziwny miniony czas, kiedy żyła na dnie, choć była tylko 

dzieckiem. Wykonała ciężką pracę, by się z tego wydobyć, nigdy nie oglądała się za siebie, a 
teraz wszystko wróciło.
 

T-centralen była okiem cyklonu. Tłum, ludzie wracający do domu z popołudniowych 

dyżurów i nadgodzin, grupki młodych ludzi traktujących hol biletowy na placu Sergela jak 
miejsce spotkań, imprezowicze zmierzający do lokali w mieście lub z nich wracający. To go 
uspokoiło, mógł się poruszać względnie niezauważony.
 

Zostawił skradziony samochód na parkingu przemysłowym na nabrzeżu w Alvik. Używanie 

go teraz byłoby zbyt ryzykowne. Może przyda się później.
 

Jest jeszcze zapas czasu, pomyślał, ale powoli się kończy.

 

Nie pamiętał, kiedy ostatnio tu był. W każdym razie na pewno od tamtego czasu zrobili 

remont. Dworcowe toalety przypominały hotelowe z drzwiami z rzeźbionego szkła i ścianami 
wyłożonymi dębową boazerią. Na filarach w holu, podobnych kształtem do grzybów, migały 
ekrany z cyfrowymi reklamami.
 

Stał pośród tłumu podróżnych, zwracając baczną uwagę na podejrzane ruchy. Strumienie 

ludzi spływały z ruchomych schodów i wsiąkały w oddali jak woda, wciąż zasilane 
niewyczerpanym źródłem nowych pasażerów. Nie dostrzegł jeszcze żadnego tajniaka.
 

Przeszedł przez barierki i rozejrzał się. Grupa turystów stała przy automatach biletowych, 

próbując rozgryźć zasadę ich działania. Dwóch narkomanów w wieku około dwudziestu pięciu 
lat czekało na Godota przed oknem wystawowym Åhlénsa; mowa ich ciała była uniwersalna, 
postawa, spojrzenia, głód. Jak on sam kiedyś, czekając właśnie tak na wiecznie spóźniającego się
dilera.
 

Kicks w każdym razie stał dalej. Sklep, w którym prostytutki z Malmskillnadsgatan 

kupowały tanią szminkę przed nocną zmianą.
 

Katz zobaczył jeszcze paru narkomanów, kilku Albańczyków z Kosowa z wynędzniałymi 

twarzami, kobietę z brzydką cerą, która wyjęła z torebki lusterko i studiowała makijaż, stojąc 
koło szklanych drzwi.
 

Wyjął z wewnętrznej kieszeni kurtki zdjęcie chłopca z parkingu. Był pewny, że znajduje się 

w jego rewirze.
 

Ćpuny przy oknie spojrzały na niego wzrokiem bez wyrazu, kiedy do nich podszedł. Jeden 

odwrócił lekko głowę w lewo, jakby coś zauważył, a potem znowu zwrócił się do Katza, dając 
mu prawie niewidoczny znak. Katz przystanął. Schodami z Drottninggatan zbiegała grupa 
młodzieży, a za nimi dwóch policjantów w cywilu.
 

Cofnął się o parę metrów, kryjąc się w strumieniu podróżnych idących w stronę peronów 

metra. Coraz więcej ludzi, nowy rzut wypluwany przez ruchome schody, czuł, jak ludzka masa 
napiera na niego z tyłu i spycha w kierunku wyjścia.
 

Czy ogłosili już alarm? Czy poszukują go listem gończym?

 

Narkomani przy oknie nagle znikli. Nigdzie ich nie widział. Wyczuli zbliżającą się obławę. 

Spojrzał w drugą stronę, na schody prowadzące w dół od Åhlénsa. Więcej tajniaków, nie dało się 
ich z nikim pomylić, dwóch mężczyzn i kobieta w dresie.
 

Katz cofnął się, usłyszał parę przekleństw, ktoś popchnął go tak, że prawie stracił 

równowagę. Kiedy jednak znów spojrzał w górę, policjantów nie było. Plecy jednego z nich 

znikały w wyjściu na Plattan. To nie jego szukali, w każdym razie jeszcze nie teraz.
 

Pięć minut później w przejściu za pisuarami wreszcie czegoś się dowiedział. T-centralen była

mrowiskiem, którego nie dało się opanować, policja mogła próbować je zniszczyć, wykurzyć i 
zdeptać, ale działało to tylko przez chwilę. Ledwo znikali, a wszystko wracało do starego 
porządku.
 

Kobieta z lusterkiem wróciła. Prostytutka, pomyślał Katz, kiedy do niej podszedł. Chodziła 

po ulicy parę przecznic dalej, lecz dbała o higienę w publicznej toalecie przy stacji metra. Kiedy 
przed nią stanął, zobaczył, że jest młodsza, niż mu się z początku zdawało.
 

Rozpoznała chłopaka z fotografii, lecz nie widziała go od ponad miesiąca. Zimą mieszkał w 

tej samej noclegowni co ona, KarismaCare przy Fridhemsplan, ale go wyrzucili za ukrywanie 
narkotyków w pokoju. Z trudem nawiązywał kontakty, przeważnie trzymał się sam na uboczu.
 

Znów popatrzyła na zdjęcie.

 

– Jonas – rzekła tym swoim rozwlekłym głosem ćpunki. – Tak na niego mówią, choć nie 

wiem, czy to jego prawdziwe imię. Chłopak jest chory psychicznie i trochę głuchy. Nawet opieka
społeczna sobie z nim nie radzi. Bardzo agresywny. I mówią, że ma hiva.
 

– Gdzie kupuje towar?

 

– Tego nie wiem.

 

– I gdzie przebywa, kiedy nie mieszka w noclegowni?

 

Kobieta wzruszyła ramionami.

 

– Kręci się tu koło Plattan. Albo w opuszczonym domu gdzieś za miastem. Śpi w tunelach 

samochodowych. Jak mówiłam, nie dogaduje się z ludźmi.
 

– W których tunelach?

 

– W Klara. Jak jakiś pieprzony szczur.

 

Znów wzięła lusterko i nałożyła więcej różu na trupioblade policzki. Katz widział pory w jej 

skórze jak przez szkło powiększające, głębokie jamy, jakby trafił w nią grad śrutu. I zmarszczki 
wokół oczu i ust, które postarzały ją o dwadzieścia lat.
 

Było już po północy, kiedy Katz wchodził do tunelu przy Vattugatan. Ruch był tutaj 

mniejszy. Przeciął na skróty cmentarz w Klara, koło małego kościółka, w którym fundacja 
dawała jeść bezdomnym, i wyszedł przez żelazną furtkę na drogę prowadzącą do Mostu 
Centralnego.
 

Jarzeniówki w tunelu rzucały zimne światło na pasma jezdni. Wzdłuż prawej strony biegło 

coś w rodzaju chodnika, używanego przez drogowców, gdy musieli wykonać jakieś naprawy.
 

W oddali na zakręcie pojawił się samochód, oślepił go na moment i zmienił światła, gdy 

kierowca go zauważył.
 

Pięćdziesiąt metrów dalej zobaczył pierwszą budkę telefoniczną. Przyspieszył kroku, słyszał 

wentylatory szumiące w sklepieniu dziesięć metrów nad jego głową.
 

Angela, pomyślał nagle. Niepojęte, że dopiero co była, spotkała się z nim, a teraz jej już nie 

ma. Nie istniała wyraźna granica i właśnie dlatego wydawało się to takie nierzeczywiste.
 

Był już koło wnęki. Przestrzeń może metr na dwa. Nikogo tam nie było. W sklepieniu tkwiła 

żarówka. Nocujący tutaj wykręcali ją, kiedy chcieli spać. Koło budki telefonicznej leżała 
zgnieciona puszka po piwie i zakrwawiony tampon.
 

Ruch teraz się zwiększył. Katz wciąż szedł przez tunel. Trzydzieści metrów dalej znajdowała 

się następna wnęka, w której nie paliło się światło.
 

Zapalił latarkę, którą wziął ze sobą z mieszkania. Starszy mężczyzna leżał w śpiworze na 

materacu z tektury falistej. U jego nóg stała plastikowa reklamówka z rzeczami. Wyżej na 
schodku kocher. W kartonie było parę konserw, plastikowy kubek i sztućce. Jak w spiżarni.
 

Mężczyzna usiadł i spojrzał na niego pytającym wzrokiem.

 

– Czego chcesz? – zapytał ze znużeniem.

 

Katz pokazał mu zdjęcie.

 

– Głuchy chłopak. Dlaczego go szukasz?

 

– Muszę z nim tylko porozmawiać.

 

– Jesteś gliną?

 

– Nie.

 

– To się pieprz.

 

Znów się położył i zaczął szukać czegoś po omacku nad głową, aż znalazł szalik, którym 

zakrył sobie twarz. Katz mu go ściągnął.
 

– Zgaś latarkę, do cholery!

 

Usiadł ponownie, patrząc nieprzyjaźnie na Katza. Wyżej na występie schodów stał karton z 

czarnym workiem na śmieci.
 

– Kiedy ostatnio go widziałeś?

 

– Parę tygodni temu. Zwykle śpi na początku tunelu, ale od paru tygodni się tam świeci, więc

pewnie znalazł sobie inną miejscówkę.
 

– Gdzie?

 

– Wiem tylko tyle, że czasem śpi w tunelu metra. Kumpel mówił, że między Hötorget i 

Rådmansgatan, tam są takie małe nisze. Jezu, żebyś ty go widział na głodzie. Leżał tam i jęczał 
przez dwie doby, zawinięty w stare koce, i robił pod siebie, aż tutaj śmierdziało. I nikt mu nie 
pomógł. To przecież jeszcze dzieciak. Ale teraz jest czysty. Widziałem go na Centralnym kilka 
dni temu. Wyglądał całkiem świeżo. Pewnie ktoś mu pomaga. – Mężczyzna znów się położył. – 
Koleś jest pomylony. Dostał w dzieciństwie taki łomot, że stracił słuch. Tak przynajmniej mówią.
A teraz daj mi spokój.
 

Dopiero teraz Katz poczuł smród. I dopiero teraz zrozumiał, skąd dochodzi, do czego służy 

karton na schodach. Zgasił latarkę i opuścił tunel tą samą drogą, którą przyszedł.
 

Teraz czuł, że musi się spieszyć. Pułapka niedługo się zatrzaśnie. Przeszedł drogą koło 

garażu Sheratona i skręcił w lewo na Herkulesgatan. Ulica była zupełnie wymarła, stał tam tylko 
biurowiec i mały sklepik sprzedający polskie i węgierskie delikatesy. Poczuł, że jest głodny, ale 
to musiało poczekać.
 

Przeszedł Drottninggatan do Brunkebergstorg, minął czarny granitowy gmach Szwedzkiego 

Banku Narodowego i szedł dalej na północ Malmskillnadsgatan. Dwie dziwki patrolowały swoje 
chodniki. Przynajmniej nie było tu żadnego gliny.
 

Ulica bez świateł, jakby mieli coś do ukrycia. I przecznice, w których mógł się schronić ktoś,

kto nie chciał być zauważony. Schody prowadzące w dół do uliczek przy stoku.
 

Przeszedł Oxtorget i most nad Kungsgatan. Przypomniało mu się jego dawne życie, jak 

ukrywał tam narkotyki, odkręcał klapki w lampach ulicznych i chował torebki strunowe z 
towarem między kablami. Bójka, w którą raz się wmieszał koło Nalen, i to, jak go aresztowali 
pod mostem nad Kungsgatan za posiadanie i jak wieźli karetką do szpitala Karolinska, kiedy ktoś
się zorientował, że przedawkował w toalecie w US Video.
 

Bliżej Birger Jarlsgatan napadał na ludzi. Ale to było wcześniej, kiedy on i Jorma nie mieli 

więcej niż szesnaście lat. Stosowali chwyty, jakich się nauczyli na przedmieściu, by okradać z 
pieniędzy i zegarków pijanych gnojków z klasy wyższej, którzy szli do lokalu lub z niego 
wracali. Ludzi jak Klingberg. Pogardzali nimi, a jednocześnie im zazdrościli. Te przerażone 
twarze, kiedy Jorma machał finką dwa centymetry od ich gardeł. Jeden gość ku ich uciesze 
narobił w spodnie.
 

Przy restauracji KGB skręcił w lewo i zszedł schodami na ulicę Olofa Palmego. Dalej 

poszedł Luntmakargatan, równoległą do Sveavägen, aż znalazł się na stacji metra przy 

Rådmansgatan.
 

Spojrzał na zegar. Za pięć pierwsza. Za chwilę wjedzie na stację ostatni pociąg. Zaspany 

bileter podstemplował mu bilet paskowy i Katz zjechał na peron. Był sam, nie licząc pary 
młodych ludzi, którzy siedzieli na ławce spleceni w uścisku.
 

Nacisnął przywołanie windy i zaczekał, aż stanie. Przytrzymał przez chwilę drzwi, by nikt 

nie zdążył jej przywołać jeszcze raz.
 

Potem zaczekał, aż wjedzie pociąg.

 

Wysiadł z niego tylko jeden pasażer i skierował się do wyjścia w przeciwną stronę. Para 

młodych wsiadła do środkowego wagonu. Katz otworzył drzwi windy i przykucnął, kiedy 
maszynista rozglądał się po pustym peronie. Syk zamykanych drzwi, zgrzytanie kół i pociąg 
ruszył w stronę Odenplan.
 

Czekał przez kilka minut. Usłyszał, jak na górze bileter zamyka okienko. Wyszedł, gdy na 

peronie zgasły światła.
 

Cisza.

 

Katz stał nieruchomo, czekając, aż wzrok przyzwyczaił się do ciemności. Potem zeskoczył 

na tory.
 

Żwir skrzypiał mu pod butami, kiedy szedł, przyświecając sobie latarką. Nieco dalej 

znajdował się szyb oświetlony przez lampy w ścianach. Wąski i wysoki na niewiele ponad metr. 
Rodzaj połączenia biegnącego przez betonową ścianę do przeciwległych torów. Zajrzał do 
środka. Ani śladu ludzi.
 

Kątem oka dostrzegł jakiś ruch, odwrócił odruchowo głowę i zobaczył szczura gnającego 

między torami. Znowu spokój, ta dziwna cisza pustej stacji metra, wnętrzności miasta. Sklepienie
lśniło od skroplonej pary. Drobne krople wody spadały bezgłośnie na tory.
 

Wczołgał się do szybu. Natrafił karkiem na coś miękkiego i odwrócił się.

 

Plecak. Nie zauważył go wcześniej. Pewnie spadł z przegrody pod sklepieniem.

 

Katz podniósł się na klęczki i zajrzał. Tunel dla rur z ciepłą wodą, na tyle duży, by mógł tam 

wejść człowiek. Włączył latarkę i poświecił. Przerażone oczy chłopca zamrugały w 
niespodziewanym świetle.
 

Chłopak zszedł z przegrody i przykucnął przed nim.

 

Był niski na swój wiek. Strąki tłustych włosów opadały mu na oczy. Miał brudne ubranie, 

przesiąknięte zapachem potu i czegoś kwaśnego, czego Katz nie umiał zdefiniować.
 

– Ty jesteś Jonas, prawda? – zapytał Katz.

 

Chłopak uciekał wzrokiem, nim w końcu utkwił go w wargach Katza.

 

– Nie bój się, nie zrobię ci nic złego. Rozumiesz, co mówię? Mam mówić wyraźniej?

 

Miał pustkę w oczach. Ale nie od narkotyków. Był czysty.

 

– Słyszysz, co mówię?

 

Aparat słuchowy tkwił za jednym uchem chłopca, jakby insekt cielistego koloru wessał się 

mocno w skórę. Z palca wskazującego zwisał plaster z zakrzepłą krwią. Katz zastanawiał się, czy
kobieta na stacji miała rację, czy rzeczywiście był zarażony wirusem HIV.
 

– Potrzebuję twojej pomocy… w rozpoznaniu kogoś.

 

Chłopak czytał z ruchu jego warg. Spojrzenie mu się wyostrzyło. Potem odpowiedział, 

bezdźwięcznie, jak głuchy człowiek, który nie słyszy własnego głosu.
 

– Jak mnie znalazłeś?

 

– Nieważne. Chcę tylko zidentyfikować jedną osobę. Potem dam ci spokój.

 

Katz wyjął zdjęcia z parkingu. Jedno chłopca. Drugie mężczyzny w kurtce od deszczu, 

widzianego z tyłu.
 

– Pamiętasz go? Rozmawiałeś z nim na schodach przy parkingu. Trzy tygodnie temu. 

Przestraszyłeś się go.
 

Chłopak patrzył na fotografie, mamrocząc coś niezrozumiale do siebie.

 

– Jestem czysty – powiedział. – Skończyłem z herą.

 

– Wiem.

 

– Już nie mogłem. Chcę do domu. Do domu.

 

Bezdźwięczny głos. A mimo tego cień dialektu, z południa, może ze Skanii. Umilkł w 

połowie zdania i spojrzał na Katza szklanym wzrokiem.
 

– Czy z tym mężczyzną rozmawiałeś?

 

Pokazał zdjęcie Klingberga, które Julin wydrukował z sieci. Chłopiec drgnął, jakby wszystko

zrozumiał, choć z pewnym opóźnieniem.
 

– Nie.

 

– Na pewno?

 

– Na pewno.

 

– Jak wyglądał człowiek, z którym rozmawiałeś?

 

Chłopak znów uciekł spojrzeniem.

 

– A znasz go?

 

– Nie.

 

– Więc o czym rozmawialiście?

 

– Nie pamiętam.

 

– Myślę, że zderzyłeś się z nim przypadkiem w drzwiach, a potem przeprosiłeś… tak było? 

Rozzłościł się i cię przestraszył?
 

– Może.

 

– Widziałeś jego twarz?

 

Chłopak gmerał palcami przy zamku plecaka. Dłonie miał całe w bliznach po starych 

wkłuciach. Świeżych Katz dotąd nie zauważył. Wydawał się teraz bardziej przytomny i 
skoncentrowany.
 

– Muszę już iść – szepnął.

 

– Postaraj się sobie przypomnieć coś jeszcze o tym człowieku.

 

– Nie!

 

– Muszę wiedzieć więcej. Jak wyglądał, czy był stary, młody?

 

Z tunelu dobiegł metaliczny odgłos, pociąg techniczny nadjeżdżał z włączonymi światłami. 

Szczury uciekały w panice, pewnie mają w pobliżu gniazdo, pomyślał Katz, kiedy pociąg 
przejechał z dudnieniem tuż obok nich.
 

Kiedy wrócił spojrzeniem do chłopca, zobaczył, że trzyma w ręce igłę.

 

– Ty… ty zostajesz. Ja muszę iść.

 

Katz się nie poruszył, przyglądał się tylko twarzy chłopca, zauważył, jak blisko jego szyi 

trzyma igłę, centymetr od tętnicy.
 

Chłopak, wciąż z wycelowaną w niego strzykawką, chwycił plecak, wycofał się i znikł w 

ciemności.
 

Ukrywał się przez dwie doby w altance na działce w Tantolunden. Leżała na uboczu i 

wydawało się, że dawno nikt z niej nie korzystał. Nie miał trudności z wyłamaniem zamka. Był 
ostrożny i starał się, by nikt go nie zauważył. Wychodził wieczorami, kiedy było już ciemno. 
Szedł przez park do Hornstull, kupował jedzenie w 7-Eleven z kapturem naciągniętym na głowę, 
nie patrzył nikomu w oczy, kupił kartę gotówkową do telefonu, który zabrał ze sobą.
 

Nagłówków w gazetach nie dało się uniknąć. Traktowały o nim, a jednak o kimś innym – 

sobowtórze, który ukradł jego tożsamość.
 

Kiedy podłączył laptop do telefonu i wszedł do sieci, zobaczył siebie wszędzie. Danny Katz, 

czterdzieści cztery lata, zamieszkały w Brommie. Poszukiwany za morderstwo i porwanie. Za to, 
że uprowadził Joela Klingberga i zabił jego żonę.
 

Nie do wiary, ile udało im się wygrzebać na jego temat: jego przeszłość przestępcy, tłumacza 

wojskowego, bezdomnego i narkomana.
 

Jedna z popołudniówek opublikowała wizytówkę, którą dał Angeli, z rysunkiem serca i 

kwiatu. Wyznanie miłosne mordercy, informował podpis.
 

Inna gazeta wyszukała żebraczy list, który wysłał do Klingberga piętnaście lat temu. 

Widocznie rodzina go zachowała. Dziennikarz napisał, że Klingberg już wtedy się go 
przestraszył i złożył zawiadomienie na policji.
 

To go zdziwiło, bo Angela nic o tym nie wspomniała. Pontus też nie.

 

Pisali, że był najlepszym przyjacielem Klingberga w wojsku, lecz ich drogi rozeszły się po 

kłótni. Katz śledził na odległość karierę kolegi w biznesie, dzwonił do niego i pisał listy z 
pogróżkami, w których domagał się pieniędzy. W końcu – to była teoria policji – porwał go, a 
potem nawiązał kontakt z jego żoną pod pretekstem, że pomoże jej odnaleźć zaginionego męża. 
A potem zamordował oboje.
 

Według anonimowego źródła Angela zwierzyła się przyjaciółce, że podejrzewa Katza o 

porwanie męża.
 

To się nie zgadzało. A może tak? Czy zaczęła go nagle podejrzewać?

 

Nie pokazano zdjęć ciała, lecz opisano morderstwo z detalami: kuchenny nóż wbity prosto w 

serce, przedtem została uduszona z taką siłą, że kość gnykowa wyszła na zewnątrz. I ugryzienia, 
wściekłe pokąsania szyi, rany, które morderca zadał, kiedy była już martwa.
 

Wygrzebano zdarzenie na Grubbholmen sprzed dwudziestu ośmiu lat, w świetle którego 

jawił się jako seryjny sprawca.
 

Odciski palców w mieszkaniu i samochodzie Klingberga. Jego nóż. Jego włosy znalezione w 

sypialni, w kuchni, w kałużach krwi na podłodze. Podłożone przez osobę, która włamała się do 
jego mieszkania.
 

Kurtka też się znalazła, w kontenerze mieszkalnym w pobliżu Dworca Centralnego po 

czyimś zgłoszeniu. W jednej z popołudniówek policjant z wydziału kryminalnego pokazywał ją 
przed kamerą. Jego kurtka, którą nosił nieznajomy mężczyzna na parkingu.
 

Wyłączył komputer, podszedł do okna i wyjrzał przez firanki. Ciemne okna w altanach i 

światła południowych przedmieść po drugiej stronie kanału. Padający deszcz. Czuł narastające 
zmęczenie, ciężar wszystkiego, co się zdarzyło, widział przed sobą ciało na podłodze mieszkania 
przy Skeppargatan, zamrugał, czując napływające do oczu łzy.
 

A jeśli to był on?

 

Czy naprawdę mógł to wykluczyć? Może coś go napadło? Czy to samo stało się wtedy z Evą 

Dahlman? Świat pogrążył się w ciemności. A on potem nic nie pamiętał.
 

Angela otworzyła drzwi komuś, kogo znała. A czekała na Katza, była z nim umówiona.

 

Ale to niemożliwe. Ufał swojej pamięci. To nie był on.

 

Usłyszał w oddali syreny, poczuł, jak przyspiesza mu puls, choć wiedział, że to ambulans 

jadący do szpitala Söder.
 

Koty miauczały w ciemności, słyszał pijackie wrzaski bandy młodych ludzi idących przez 

działki.
 

Czuł instynktownie, że nie może tu długo zostać. Prędzej czy później ktoś namierzy jego 

kryjówkę.
 

Jorma, pomyślał. Nie miał z nim kontaktu od paru lat. Musi go teraz znaleźć.

 

Katz nie widział Jormy Hedlunda od końca ubiegłej dekady. To było w kawiarni w 

Gallerian, krótko po tym, jak wypuścili Jormę z więzienia za współudział w napadzie z bronią w 

ręku. Cieszyli się jak dzieci, że znów się spotkali. Mogli się nie widzieć całe lata, a przy każdym 
spotkaniu mieli wrażenie, że to było niedawno. Bracia z przeszłości, myślał Katz, patrząc na jego
czarne, krótko ostrzyżone włosy i twarde, szorstkie dłonie, których używał do remontu domu, 
obrony swej godności i, ku zdumieniu wszystkich, do gry na pianinie. Zawsze istniała między 
nimi głęboka przyjaźń, podobna do braterskiej miłości.
 

Znał go przez ponad połowę swego życia. Kiedy po śmierci rodziców trafił do domu dziecka,

Jorma już tam był, umieszczony według paragrafu trzeciego LVU

[3]

. Beznadziejny przypadek w 

opinii władz. Ale żydowski chłopak zobaczył w nim siebie. Obaj mieli czarne włosy i 
ciemniejszą cerę niż ich rówieśnicy. I to, że grał na pianinie, co kłóciło się z przyjętym 
porządkiem, jak piękne kwiaty rosnące na śmietniku.
 

W kawiarni Jorma powiedział mu o swoich planach wyjazdu do Tajlandii. Stary znajomy 

otworzył własną działalność w branży budowlanej w Rayong, dwie godziny samochodem z 
Bangkoku, i zaproponował Jormie, by został jego wspólnikiem. Mieli tam zbudować hotel z 
apartamentami dla bogatych Tajów. Jorma miał nadzorować miejscową siłę roboczą, grać na 
pianinie w barze i interweniować w razie potrzeby. Miał oszczędności do zainwestowania. Z 
napadów, zakładał Katz.
 

Dlatego zdziwił się, kiedy znalazł go w Eniro, pod nowym adresem w Midsommarkransen. 

Nie podali numeru telefonu, ale Katz i tak nie zamierzał dzwonić.
 

Był wieczór, gdy otworzył furtkę do posesji przy Tellusborgsvägen. Czekał przez pół 

godziny, obserwując okolicę. Wszędzie panował spokój. Wydawało się, że nikt ich ze sobą nie 
wiązał.
 

Kiedy stanął przed drzwiami mieszkania na pierwszym piętrze, usłyszał dźwięki pianina: 

Georgia on my mind. Jorma uwielbiał stare melodie Hoagy’ego Carmichaela. Muzyka umilkła w 
środku akordu, kiedy Katz zadzwonił.
 

W chwilę później Jorma stanął przed nim, wysoki i muskularny, z więziennymi tatuażami na 

rękach i zwojem partytury w dłoni. Wpuścił go bez słowa.
 

Wyjaśnienie wszystkiego, co zdarzyło się od chwili, gdy zadzwoniła do niego Angela 

Klingberg, zajęło Katzowi kilka godzin. Opowiedział o chłopcu, którego znalazł w tunelu metra, 
o mężczyźnie w kurtce od deszczu, który prowadził samochód Klingberga, o dokumencie 
ściągniętym z jego komputera, gdzie Joel powiązał zaginięcie brata ze śmiercią rodziców. Opisał 
spotkanie z Pontusem i włamanie do mieszkania, kurtkę skradzioną z piwnicy kilka miesięcy 
temu, tkaniny, które ktoś przysłał Klingbergowi na krótko przed jego zaginięciem i dziwną drogę 
samochodem, jaką przebył tamtego dnia. Uświadomił sobie, że puzzle nie są ułożone nawet do 
polowy, że dopiero zaczął zbierać elementy.
 

– Fachowcy – skwitował Jorma, siedząc przed nim na fortepianowym stołku. – Ktokolwiek 

za tym stoi… to ich chleb powszedni.
 

– Co masz na myśli?

 

– Że to wymaga środków, ale tyle chyba sam rozumiesz.

 

Katz rozglądał się po pokoju, pozwalając myślom swobodnie wędrować w nadziei, że 

uchwyci jakąś luźną nić… obrazy olejne, które Jorma sam namalował podczas swoich pobytów 
w więzieniu, abstrakcyjne, z fantastycznymi zestawieniami barw, pianino, meble… niczego 
jednak nie złapał.
 

– Ktoś w każdym razie wie, że zostałem skazany za podobne przestępstwo.

 

– I teraz wykorzystuje tę wiedzę. I robi to tak, by wskazywało na ciebie.

 

Jorma długo mu się przyglądał.

 

– Ktoś próbuje cię wrobić. Chyba się co do tego zgadzamy? I więcej osób jest w to 

wmieszanych, by zagrało.

 

– Ale dlaczego?

 

– Bo sprawcy sami chcą się wywinąć, to oczywiste. I może jest jeszcze inny powód. O to 

musisz zapytać siebie sam.
 

Katz nigdy nie pytał Jormy o jego działalność, to była ich milcząca umowa. W ciągu tych lat,

kiedy był na dnie, praktycznie stracili ze sobą kontakt. Jorma próbował mu pomóc, lecz Katz nie 
chciał pomocy. A jednak, jakby kątem oka, rejestrowali nawzajem swoje poczynania. Katz 
wiedział, czym przyjaciel się zajmuje: pracował dla różnych grup przestępczych, gangów 
motocyklowych, Finów z dawnego środowiska z Västerort. Ściąganie haraczy, paserstwo, 
okradanie konwojów z pieniędzmi. W świecie Jormy ludzie mieli powody, by czynić innym zło, 
ale w jego własnym?
 

– Może nie powinienem tu być? Gdyby policja zaczęła szukać. Może lepiej bym wyjechał na

jakiś czas z miasta?
 

– Ale dokąd? Oficjalnie minęło ponad dwadzieścia pięć lat, odkąd wymieniono nas w tym 

samym rejestrze. Gliny jeszcze nas ze sobą nie powiązały.
 

Katz wstał i podszedł do uchylonych drzwi na balkon. Popatrzył na przejeżdżające ulicą 

samochody, na światła lamp odbijające się w kałużach, jakby świeciły spod ziemi.
 

– Muszę zadzwonić – powiedział. – Potrzebuję pomocy, jeśli mam to załatwić.

 

Wychodząc do kuchni, usłyszał intro do nowej melodii Hoagy’ego Carmichaela: Stardust. 

Zamknął za sobą drzwi i wybrał numer Julina. Odebrał po sześciu sygnałach.
 

– Katz, wszystko w porządku?

 

– Pod kontrolą. Sprawdzałeś, czy policja znalazła coś na miejscu uprowadzenia Kristoffera 

Klingberga?
 

– Tak. Nic. Minęło czterdzieści lat. W diariuszu wydziału kryminalnego zostały tylko zapisy 

przesłuchań ojca i nie ma żadnej wzmianki o szczególnych przedmiotach znalezionych na 
miejscu przestępstwa. Posłuchaj, Katz, była tu policja i pytali o ciebie. Powiedziałem, że się nie 
widzieliśmy ani nie rozmawialiśmy ze sobą od pół roku, ale uważam za absolutnie wykluczone, 
byś stał za morderstwem i porwaniem.
 

– Jesteś tego pewny?

 

– Wiem, że to nie ty. Problem w tym, że się ukrywasz, a to przemawia na twoją niekorzyść. 

Znajdą cię. Intensywnie nad tym pracują. I nie wygląda to dobrze. Wszystkie te artykuły w 
gazetach, wszystkie nowe fakty, które wychodzą na jaw…
 

– Więc co według ciebie powinienem zrobić?

 

– Poddać się. Ścigają cię, a twoje możliwości manewru będą się stale zmniejszać. Czy ty w 

ogóle masz gdzie spać?
 

– Przez kilka nocy. U starego przyjaciela.

 

– Gdzie?

 

– W Kransen.

 

Pożałował tych słów w chwili, gdy je wypowiedział. Ale czemu telefon Julina miałby być na 

podsłuchu?
 

– Czy mogę jeszcze coś dla ciebie zrobić?

 

– Tak. Sprawdź Pontusa Klingberga. Gdzie był tego wieczoru, gdy zamordowano Angelę.

 

Usłyszał ciężki oddech Julina na drugim końcu linii.

 

– Myślisz, że to on?

 

– Nie, ale muszę od czegoś zacząć. Angela otworzyła drzwi komuś, kogo znała.

 

– Okej, zobaczę, co da się zrobić. Czy masz numer, na który będę mógł zadzwonić?

 

– Zmienię kartę SIM po tej rozmowie. Zadzwonię do ciebie za dwadzieścia cztery godziny.

 

Kiedy wrócił do pokoju, Jorma wniósł już z przedpokoju jego torbę.

 

– Wiedziałeś, że się zjawię? – zapytał Katz.

 

– Wydaje mi się, że nie miałeś innej opcji. Jeszcze jeden dzień na zewnątrz i by cię znaleźli.

 

– Z tą Tajlandią nic nie wyszło?

 

– Nie, musiałem znaleźć inny sposób na zarabianie pieniędzy. Czasy się zmieniają. Kiedyś 

można było pracować w pojedynkę. Ale teraz… musisz należeć do jakiejś organizacji, być 
lojalny wobec szefostwa. Czasami myślę, że może lepiej dać spokój. Wrócić do pracy fizycznej. 
Jestem niezłym budowlańcem.
 

Katz drgnął, słysząc ruszającą windę, lecz Jorma pokręcił tylko głową.

 

– Sąsiedzi – uspokoił go. – Wśród nich emerytowany policjant. Tu jest spokojnie, Katz. A tak

w ogóle, co myślisz o tym mieszkaniu? Dostałem je w prezencie, razem z pianinem. Siedziałem 
przez trzy lata w Norrtälje i broniłem jednego kolesia przed innymi więźniami. Okazał się potem 
bardzo hojny. Chodź, pokażę ci, gdzie będziesz mieszkał.
 

Katz wziął torbę i poszedł za nim do kuchni, a następnie do dużego pokoju zupełnie 

pozbawionego mebli. Stanęli przed pustą ścianą.
 

– Zamierzasz drążyć tę sprawę? – zapytał Jorma.

 

Katz skinął głową.

 

– Jak?

 

– Jeszcze nie wiem.

 

– Nie martw się. Najpierw musisz się wyspać. Nie wiem, czy widziałeś się w lustrze, ale 

wyglądasz jak trup.
 

Nacisnął stopą listwę podłogową. Ściana odsunęła się bezszelestnie na metr w bok. Po 

drugiej stronie znajdowało się ukryte pomieszczenie, z lampą do czytania i świeżo pościelonym 
materacem.
 

– To pierwsze, co zrobiłem przy remoncie mieszkania. Może się przydać do przechowywania

kradzionych rzeczy, pomyślałem. Albo ukrywających się znajomych.
 

Zawsze myślała o swoim biurze jak o klasztornej celi, wciśniętej między gabinet komisarza 

i rewidenta wydziału gospodarczego za ścianą. Podłoga z wykładziną z linoleum, 
żółtopomarańczowa z wczesnych lat dziewięćdziesiątych. Widok na kościół w Kungsholmen. 
Lubiła patrzeć na cmentarz zmieniający się w rytmie pór roku, od jasnej zieleni wczesnego lata 
do cieni, które potężne bezlistne drzewa rzucały zimą na śnieg. Szafka z teczkami stała przy 
drzwiach. Osobno sprawy długofalowe, osobno pilne. Biurko z komputerem. Na ścianie przed 
nią wisiały fotografie Lisy i Arvida, od najwcześniejszego dzieciństwa do teraz. Nie będzie 
więcej dzieci, pomyślała.
 

Patrzyła na biurko, słuchając głosu po drugiej stronie linii. W dwóch teczkach przed nią 

leżały dwa pliki papierów. W jednej wyrok w sprawie Katza sprzed dwudziestu ośmiu lat. W 
drugiej dokumentacja śledztwa w tej samej sprawie.
 

– Więc co zamierzasz zrobić? – zapytała Oli.

 

– Dokładnie to, co powiedziałem. W najgorszym wypadku skontaktować się z adwokatem.

 

– Sam jesteś adwokatem.

 

– W tym wypadku stronniczym. Załatwimy to w sądzie, jeśli nie chcesz iść na kompromis. 

To będzie zwykła sprawa o opiekę i z tego, co widzę, istnieje duże ryzyko, że ją przegrasz. 
Zaproponujemy ci coś w stylu od czwartku do niedzieli co drugi tydzień.
 

– Chyba zwariowałeś.

 

– Daj spokój, tak dłużej się nie da. Dzieci nie czują się z tym dobrze.

 

– Być może, ale nie przeze mnie.

 

– Zostawiłaś je tu w poniedziałek i do teraz się nie odezwałaś, a to tylko wierzchołek góry 

lodowej. Lisa mówi, że chce tu mieszkać do wakacji.

 

Z pokoju socjalnego na końcu korytarza dobiegł brzęk naczyń. Śmiech kolegów. Rozpoznała 

ich głosy: Samson, ekspert podatkowy z drugiego wydziału gospodarczego, Jelenik, który 
zajmował się dochodzeniami w wydziale operacyjnym. Jak długo tu pracuje? Dwanaście lat, z 
przerwą na dyżury w prokuraturze. Miała bardziej zmysł do cyfr niż zbrodni. Jak świnia trufle 
wyczuwała finansowe nieprawidłowości, fałszowanie ksiąg, pranie pieniędzy.
 

– Ty musiałeś jej to powiedzieć… przez ciebie tak myśli.

 

– Erika zgadza się ze mną w zupełności, zwłaszcza po tym, co stało się w Wielkanoc.

 

W Wielkanoc? Nie chciała o tym myśleć. To była już przeszłość.

 

– Erika ma gdzieś Lisę i Arvida. Wygląda, jakby chciało jej się rzygać, kiedy jest z nimi w 

pokoju.
 

– Kocha ich.

 

– Bullshit.

 

– Eva, daj spokój, jakie masz argumenty? Tu są lepsze warunki dla dzieci. Każde ma swój 

pokój. Dobre relacje między dorosłymi, stały rozkład dnia, dwie pensje. Ty nie odbierasz ich 
nawet wtedy, kiedy obiecujesz. Jak zawsze łamiesz obietnice i tak jest od naszego rozwodu.
 

Czy naprawdę tak było? Czy to ona zawodziła, dokładnie tak, jak kiedyś jej rodzice? 

Pamiętała, jak w wieku trzynastu lat mogła przychodzić do domu w środku nocy i żadne z nich 
nie reagowało. Ojciec w fotelu przed telewizorem, z wypalonym do połowy jointem w ręce. Jeśli 
nie siedział w więzieniu. Matka odjechana na tabletkach w sypialni. Albo poza domem, w 
pijackim ciągu. Dwie świnie, nie miała z nimi później kontaktu i nawet nie wiedziała, czy żyją. 
Czy była podobna? Nie na zewnątrz, ale w głębi? Te wszystkie razy, kiedy spóźniała się do 
przedszkola albo szkoły. Sytuacje… było ich kilka… kiedy Lisa dzwoniła z płaczem ze szkoły do
Oli, by ją odebrał zamiast niej, bo ją praca pochłonęła do tego stopnia, że straciła poczucie czasu 
i przestrzeni. Niepiękny obraz, sama to czuła.
 

– Słuchasz, co mówię?

 

– Słyszę, ale proszę, Ola, obiecałam, że to się zmieni. Siedzę teraz nad jedną sprawą, której 

nie mogę zostawić. Proszę cię tylko o tydzień. Zajmij się dziećmi przez ten czas i powiedz im, że 
wrócę do naszego dawnego rozkładu. Powiedz, że zadzwonię wieczorem.
 

– Zrobimy tak: dzieci zostaną u nas do końca roku szkolnego. Potem zobaczymy, co dalej.

 

– Nie jesteś tu szefem. Mamy opiekę naprzemienną. Chcę mieć swoje dzieci co tydzień.

 

– Tylko nie ten?

 

– Dokładnie.

 

Ktoś zadzwonił na drugi telefon. Wyświetlił się jej Oskar Danielsson. Ryzykował, 

pozwalając jej na wgląd w śledztwo, z którym nie miała nic wspólnego. Zakładała, że chce się z 
nią przespać, choć nie rozumiała dlaczego.
 

– Ostrzegam cię, Eva – jeszcze raz coś skrewisz i zwrócę się do adwokata. Kolegi, który 

nigdy nie przegrał sprawy rodzinnej.
 

– Grozisz mi?

 

– To nie jest groźba, moja droga, tylko obietnica.

 

Zakończyła rozmowę przekleństwem i nacisnęła guzik na przychodzące. Wolny sygnał – 

Danielsson właśnie się rozłączył.
 

Śmiech w socjalnym ucichł. Drzwi do jej pokoju były uchylone, podeszła, by je zamknąć. 

Największą zaletą Oli był brak wyobraźni. Ta jego przewidywalność dawała jej przewagę za 
każdym razem, gdy się kłócili. Tego jednak się nie spodziewała.
 

Spojrzała na teczki na biurku. Śledztwo i wyrok w sprawie, w której ona była ofiarą 

przestępstwa. Nie nosiła już panieńskiego nazwiska, więc zespół śledczy nie powiązał jej jeszcze 
z Katzem. Śledztwo miało miejsce ponad ćwierć wieku temu, a blizny na jej szyi nie były już 

widoczne. Na razie nie mieli powodu, by zagłębiać się w stary materiał, ale zrobią to prędzej czy 
później i wtedy będzie musiała odpowiedzieć na parę pytań.
 

W lewej górnej szufladzie biurka leżała jeszcze jedna teczka. Dokumenty NUC, Krajowego 

Centrum Śledczego, o karierze Katza w wojsku. Jedyne, które udało jej się zdobyć poprzez 
jednostkę współpracy z policją w prokuraturze. Domyślała się, że jest ich więcej, lecz materiał 
był oznaczony jako tajny. Cholernie dziwne, pomyślała, wybierając numer Danielssona, cały ten 
wątek militarny ją niepokoił. Automatyczna sekretarka oznajmiła, że wyszedł na lunch i będzie 
znów dostępny po godzinie czternastej.
 

Bardzo ją zaskoczyło, że Katz służył w wojsku razem z Joelem Klingbergiem. Zdziwiła się, 

że został wybrany na specjalistyczne szkolenie, a potem pracował jako tłumacz i ekspert 
komputerowy w wywiadzie, nim wylądował na ulicy. Najwyraźniej nie przejęli się jego 
przeszłością, ponieważ był wybitnie uzdolniony. Dokładnie tak, jak kiedyś prokuratura zbadała 
jej przeszłość i postanowiła uznać ją za atut.
 

Według dokumentów, jakie udało jej się zdobyć, Katz i Klingberg zostali rekrutowani na 

wniosek wysoko postawionych oficerów, w dawnym USK, poprzedniku MUST

[4]

. Z tego, co 

zrozumiała, odbyło się to za plecami komisji poborowej, która w przypadku Katza była za jego 
odrzuceniem. USK jednak przeforsował swoją wolę. Do Klingberga szkoła tłumaczy nie miała 
zastrzeżeń – jego wyniki jako prymusa Liceum Humanistycznego w Sigtunie były imponujące.
 

A jednak… wybrano ich obu. Jedynych z rocznika.

 

A dwadzieścia pięć lat później jeden z nich porwał drugiego i zamordował jego żonę.

 

Lisa i Arvid spoglądali na nią sceptycznie ze ściany. I słusznie, pomyślała: pracoholik też jest

nałogowcem.
 

Katz: gdzie on teraz był?

 

Ogłoszono alarm krajowy, lecz choć minęło już kilka dni, nie natrafiono na najmniejszy ślad.

To jej nie zdziwiło – wiedziała, że jest przyzwyczajony do życia na ulicy. Według wyciągu z 
rejestru był bezdomny i uzależniony od narkotyków przez większą część lat dziewięćdziesiątych. 
Dziecko ulicy. Taki był już wtedy, kiedy go poznała. Sztuka ukrywania się nie miała dla niego 
tajemnic.
 

Czy był u Jormy? Jedynego chuligana z Västerort, który teoretycznie mógł wstąpić do 

Akademii Muzycznej. Zdumiewał wszystkich jej ówczesnych znajomych, grając sonaty 
fortepianowe w domu dziecka. Pochodził z dysfunkcyjnej fińskiej rodziny, której członkowie 
zostawali albo muzykami, albo nałogowcami, bo tylko tego spodziewało się po nich 
społeczeństwo. Czy nadal mieli ze sobą kontakt? Kiedyś byli jak bracia. Wyglądało jednak na to, 
że nikt nie łączył ich nazwisk.
 

Pobrano DNA Katza podczas jego pracy w służbach informacyjnych i dlatego można było go

powiązać z miejscem zbrodni przez włosy, rozrzucone ubrania i wymiociny na podłodze kilka 
metrów od ciała. Dziwne, że nie znaleziono śladów śliny na pogryzionej szyi Angeli. Żadnego 
DNA prócz własnego ofiary. Biegli sądowi sądzili, iż to dlatego, że rany zostały później 
oczyszczone spirytusem, który wyparował. To miało mniejsze znaczenie, kiedy wszystko inne 
wskazywało na niego. W mieszkaniu znajdowały się jego odciski palców i był wcześniej skazany
za podobne przestępstwo.
 

Włączyła komputer i przeczytała ostatni dokument, który Danielsson przesłał jej pocztą: 

krótki opis relacji podejrzanego i ofiary. Z tego, co ustalono, Angela zwróciła się do Katza, by 
spróbował odnaleźć jej zaginionego męża. Poszedł do Biblioteki Królewskiej, by wyszukać 
informacje, odwiedził główną siedzibę Klingberg Aluminium i rozmawiał z wujkiem Joela, 
obejrzał filmy z monitoringu na tym samym parkingu, co ona. Był u Angeli Klingberg w domu 
przynajmniej raz przed jej śmiercią.

 

Danielsson i jego zespół pracowali jednak nad teorią, że Katz najpierw porwał Klingberga, a 

potem zamordował jego żonę. Motyw był na razie nieznany. Podobnie jak kwestia, gdzie w tej 
chwili znajdował się Klingberg, jeśli w ogóle jeszcze żył. Jeżeli chodzi o porwanie, na Katza 
wskazywało parę rzeczy: samochód Klingberga znajdował się w pobliżu jego mieszkania w dniu 
zaginięcia i mężczyzna widoczny na monitoringu nosił kurtkę, która należała do niego. Człowiek,
który jej zdaniem mógł być kimkolwiek, bo nie było widać jego twarzy.
 

A może się myliła? Czy to był Katz? Czy także wtedy w Hässelby?

 

Spojrzała na przesłane przez Danielssona zdjęcia z miejsca zbrodni. Ubrania Katza na 

podłodze, jego włosy, droga ucieczki przez dach, kałuże krwi, nóż kuchenny z jego odciskami 
palców, ciało z ranami kąsanymi i śladami po uduszeniu.
 

Poczuła wzbierające mdłości. Wspomnienia jak z filmu grozy. Czy on był sprawcą tego 

wszystkiego?
 

W ostatnich dniach, odkąd zaczęła badać tę sprawę, czuła się, jakby odbywała podróż w 

przeszłość w wehikule czasu. Puszka Pandory, pomyślała, której nie można zamknąć po 
otworzeniu wieka. Pamięć ciała. Była tak zakochana, jak można tylko w tym wieku, u progu 
dorosłości, z całą zdolnością dziecka do bezgranicznego oddania. Była szaleńczo zakochana w 
ciemnowłosym żydowskim chłopcu z tajemniczymi brązowymi oczami i rzadko spotykanym 
nazwiskiem. Pamiętała tamto szczęście, motyle w brzuchu za każdym razem, gdy się z nim 
widziała, pamiętała nawet zapach jego włosów i skóry, sposób, w jaki ją całował, smak jego 
języka.
 

Co właściwie się zdarzyło tamtego wieczoru? Jorma i Katz włamali się do luksusowego 

jachtu. Ona stała w zagajniku niedaleko portu i widziała, jak wypływają do jednostki. Wrócili po 
godzinie z tysiącem koron w gotówce.
 

A potem?

 

Poszli na osiedlową imprezę, spotkali ludzi z tej samej paczki, ale się znudzili, wyruszyli 

dalej do centrum Hässelby, pamiętała, że mieli wrażenie, iż ktoś ich śledzi, ale w tamtym czasie 
było to normalne, w ich kręgach zawsze panowała swego rodzaju mania prześladowcza. Kupili 
towar od dilera, którego nie znali, lecz wydawał im się godny zaufania. Nie pamiętała jego 
twarzy – jakżeby miała po prawie trzydziestu latach?
 

Potem poszli do piwnicy na rowery.

 

Była tam już kilka razy wcześniej, zdobyła klucz, spała w niej, kiedy w domu było bardzo 

źle. Miała wtedy czternaście lat – dziecko, które już widziało i słyszało za dużo. Podzielili 
między siebie dawkę jako rodzaj dowodu miłości, znak, że ufają sobie w świecie, w którym 
wszyscy inni ich zawiedli. Wtedy gwizdali na ryzyko zarażenia się wirusem HIV czy żółtaczki 
typu B. Wciąż miała przed oczami zgięcie łokcia Katza, lekki opór, jaki stawiała igła, nim 
przebiła skórę. Potem była jej kolej. Przedawkowałam, zdążyła pomyśleć, nim zapadła się w 
ciemność.
 

Czas po zdarzeniu pamiętała jak przez mgłę: pobyt w szpitalu, przesłuchania na policji, 

rozprawę. Opiekę społeczną, która się nią zajęła i wysłała ją do ośrodka leczenia uzależnień na 
obrzeżach Vilhelminy. Już wtedy myślała, że coś jej nie pasuje. To nie mógł być Katz – nie był 
szaleńcem. To, że miał całą twarz ubrudzoną jej krwią, niczego nie dowodziło. Ktoś wykorzystał 
ich bezbronność po wzięciu zbyt mocnej hery. A potem przewiózł ich do Grubbholmen, pobił ją i 
pogryzł, aranżując miejsce zbrodni tak, by wszystko wskazywało na Katza.
 

Ale kto? I dlaczego?

 

Przekartkowała materiały ze śledztwa. Ledwie trzydzieści stron. Oczywiście żadnego testu 

DNA. Wtedy ich nie wykonywano, a nawet gdyby, nikt nie uznałby tego za konieczne. Katz 
został osądzony z góry.

 

Skończyła z heroiną tej samej jesieni. Pomógł jej psycholog. Życie się zmieniło. W 

Vilhelminie skończyła gimnazjum, zrozumiała, jak patologiczne było jej dotychczasowe 
środowisko. Ale minęło trochę czasu, nim zapomniała o Katzu, kilka lat, aż skończyła liceum i 
dostała się na prawo.
 

Drgnęła na dźwięk telefonu. Ola, pomyślała odruchowo. Dalej chciał robić jej na złość, 

odebrać dzieci. Ale to nie był jej eksmąż, tylko Danielsson.
 

– Masz coś nowego? – zapytała.

 

– Nie wiem. Możliwe. Moglibyśmy się spotkać?

 

– Kiedy?

 

– Najlepiej wieczorem… jutro.

 

Chciał się z nią przespać. Słyszała to w jego głosie, wyczuwała silne podniecenie.

 

– Gdzie?

 

– Może u ciebie w domu. Tu ściany mają uszy.

 

Muszę złapać każdą luźną nitkę tego śledztwa, pomyślała, rozłączając się: to, że Klingberg i 

Katz zostali wybrani do szkoły tłumaczy, że przedsiębiorstwo Klingberga było przypuszczalnie 
zamieszane w transakcję na kwotę pięćdziesięciu milionów koron przelanych na Wyspy 
Dziewicze i że facet rozpłynął się w powietrzu – czy to mógł być przypadek? Nie wierzyła w 
przypadki i dlatego musiała zbadać wszystko od podstaw, znaleźć Katza, udowodnić, że nie on 
jest sprawcą. Była mu to winna. I sobie też.
 

Katz nie miał pojęcia, która jest godzina, kiedy się obudził. Mógł być środek nocy albo 

wczesny ranek. W pomieszczeniu, w którym się znajdował, panowała całkowita ciemność. 
Odszukał po omacku leżący na brzegu materaca telefon i spojrzał na wyświetlacz: 02.30.
 

Godzina wilka, pomyślał, albo zwyczajna nocna godzina, w której podświadomość 

przypomniała mu, że jest ścigany. Albo że obudził się ze snu, którego nie pamiętał.
 

Słyszał słabe odgłosy dochodzące z odległej o dwieście metrów autostrady Essingeleden, 

monotonny szum nocnego ruchu tirów, czuł, jak serce w piersi bije mu szybciej niż zwykle.
 

Nagłe napięcie, jakby przeszył go prąd. Ciało było o krok przed nim, próbowało mu coś 

powiedzieć.
 

Powstrzymał impuls, by wstać. Zamiast tego się skoncentrował.

 

Szum autostrady… i coś innego, czego jego zmysły nie umiały jeszcze rozpoznać.

 

W końcu zrozumiał, co to takiego: ludzki oddech.

 

Sam wstrzymał dech, by lepiej słyszeć. Tak, nie było wątpliwości, ktoś był po drugiej stronie 

ściany, parę metrów od niego.
 

Jorma? Wyszedł wieczorem, a Katz nie chciał go pytać, dokąd się wybiera. Interesy, może 

umówił się z kobietą. Raczej interesy.
 

Pod listwę wciskało się światło. Widział, jak się oddala, zbliża i znowu znika. Światło latarki.

 

Kroki oddaliły się i ucichły w przedpokoju.

 

Glina? – pomyślał, czując przyspieszony puls. Czy telefon Julina był jednak na podsłuchu?

 

Nie. Usłyszałby ich wcześniej. Pół tuzina policjantów w kamizelkach kuloodpornych 

wyważyłoby drzwi i wpadło z wycelowaną bronią.
 

Więcej kroków, ale trochę dalej w mieszkaniu. Jakieś porachunki? Ale Jorma chybaby 

powiedział, że ktoś go ściga.
 

Szum z Essingeleden wzmógł się. Któreś okno było otwarte, a może drzwi na balkon.

 

Nadal leżał bez ruchu, myśląc, że powinien przeczekać, aż ten ktoś, kimkolwiek był, sobie 

pójdzie. W każdym razie nie odkrył jego kryjówki.
 

Wtedy uderzyła go myśl, że Jorma też tam jest, że wrócił i coś mu się stało.

 

Na autostradzie zatrąbił jakiś tir. Katz zadziałał odruchowo, pozwalając, by ten dźwięk 

zagłuszył ciche kliknięcie, gdy nacisnął mechanizm i ściana uchyliła się na tyle, by mógł wyjść 
na zewnątrz.
 

Żaluzje były zasłonięte.

 

Przemknął się przy ścianie do kuchni.

 

Była pusta. Wpadało do niej światło ulicznych lamp. Uświadomił sobie, że jest nagi, i prawie

się zawstydził.
 

Schował się za lodówką. Znów usłyszał kroki – z pokoju, w którym stało pianino. Katz wziął

nóż z pojemnika na sztućce. Na razie musiał wystarczyć.
 

Potem przykucnął i wyjrzał na korytarz. Nieprzenikniona ciemność.

 

Zasłaniał usta zgięciem łokcia, by nie było słychać oddechu. Oceniał swoje szanse. Na jego 

korzyść działał moment zaskoczenia. Tamta osoba nie wiedziała, że on tu jest. Zbyt ryzykowne, 
pomyślał potem. Ktokolwiek to jest, na pewno ma broń.
 

W mieszkaniu piętro wyżej ktoś spuścił wodę w toalecie. Katz przemierzył korytarz dwoma 

szybkimi krokami i znalazł się w mniejszym przedpokoju.
 

Usiadł na podłodze z plecami przywartymi do ściany, zasłonięty ubraniami wiszącymi na 

stojaku.
 

Siedział bez ruchu. Nikt go nie zauważył.

 

Drzwi podobne do drzwi od szafy prowadziły z wnęki w przedpokoju do salonu.

 

Nie były domknięte. Otwierał je milimetr po milimetrze, aż szczelina była wystarczająco 

duża, by mógł zajrzeć do środka.
 

Po drugiej stronie pokoju stał jakiś mężczyzna. Sprawiał wrażenie zdenerwowanego, wiercił 

się przez cały czas, patrzył na zegarek i niecierpliwie spoglądał w stronę sypialni Jormy. Katz nie
widział jego twarzy, bo tamten stał zwrócony do niego plecami.
 

Lakier na pianinie błyszczał w półmroku. Drzwi balkonowe stały otwarte na oścież, więc 

skierował się w ich stronę.
 

Znów spojrzał na tamtego człowieka. Wzrost nieco powyżej średniego. Nie miał kaptura ani 

maski. Nie zamierzał zostawiać świadków.
 

Wtedy zrozumiał, że w mieszkaniu jest nie jedna osoba, ale są dwie. Usłyszał inny dźwięk, 

skrzypienie parkietu w sypialni Jormy.
 

Katz znów cofnął się w półmrok.

 

Czy Jorma tam był? Zrobili mu coś złego?

 

Rozejrzał się za bronią bardziej odpowiednią niż nóż, który trzymał. Przedmiot, którym 

mógłby uderzyć, mocno, bardzo mocno, w chwili, kiedy nikt się tego nie spodziewał.
 

Odsunął tę myśl, stłumił agresję, bo niczemu nie służyła.

 

Czy szukali czegoś, co ukrył Jorma? Łupu? Katz w to nie wierzył.

 

Ulicą przejechał samochód. Katz wychylił się ostrożnie. Zajrzał do sypialni Jormy przez 

lustro w przedpokoju. Druga osoba była w środku, stała przy łóżku, nieruchomo, oddychając 
bardzo spokojnie. Nie mógł zobaczyć, czy Jorma tam jest.
 

Człowiek ten był ubrany w ciemny dres. Białe tenisówki. Kaptur bluzy skrywał jego twarz. Z

prawej dłoni zwisał kawałek stalowego drutu.
 

Po paru sekundach dotarło do niego, co to jest: pętla.

 

Ten sam mężczyzna, który stał koło jego kryjówki. Nienaturalnie spokojny. Pewnie coś brał.

 

To nie jest człowiek, pomyślał, nie wiedząc, skąd mu to przyszło do głowy. Wyczuwał tylko 

instynktownie, że jest coś nieludzkiego w mężczyźnie, który stał tam nad łóżkiem ze stalową 
pętlą w ręce.
 

Czy to był tamten człowiek z parkingu? W takim wypadku nie szukał Jormy, tylko Katza…

 

Znów ogarnął go gniew, ten zimny, twardy rdzeń w środku, spadek po Benjaminie.

 

W mieszkaniu panowała całkowita cisza. Słychać było tylko spokojny oddech z sypialni. 

Mężczyzna stał zupełnie bez ruchu, jakby każdy staw i mięsień w jego ciele były zablokowane.
 

Potem nagle się cofnął.

 

Teraz znajdował się o dwa metry od niego, z twarzą wciąż w cieniu kaptura, spod którego bił 

tylko zimny blask oczu. Roztaczał wokół słaby zapach olejku przeciw owadom.
 

Wyszedł do salonu, w którym czekał jego pomocnik: osoba stojąca na czatach lub 

wzmocnienie. Żaden z nich nie wypowiedział słowa. Katz usłyszał, jak niespiesznie wychodzą na
balkon. Usłyszał, jak przeskakują przez barierkę i lądują na żwirze z tyłu domu.
 

Wszedł do sypialni, wzdrygnął się, słysząc czyjś szybki, dyszący oddech, nim dotarło do 

niego, że to jego własny.
 

Oczy przyzwyczaiły się już do ciemności. Nie musiał zapalać światła, by widzieć. Jorma 

leżał skulony w wezgłowiu łóżka. Jego twarz, pozbawiona oznak życia, była wciąż wykrzywiona
strachem. Nie zdążył się obronić. Pętla zacisnęła się tak mocno, że przecięła skórę.
 

Katz nie wyczuwał pulsu. Przewrócił Jormę na plecy, skrzyżował dłonie na jego klatce 

piersiowej i zaczął uciskać w szalonym tempie. Przerywał, pochylał się i robił mu sztuczne 
oddychanie. Myślał, jakie to dziwne uczucie czuć wargi Jormy na swoich, słyszeć własny 
zwierzęcy skowyt, kiedy zaczynał od nowa, robił masaż serca, wdychał w niego powietrze, znów
robił masaż serca w nadziei, że jeszcze nie jest za późno.
 

Nie miała pojęcia, czemu się z nim przespała. Ostatnia rzecz, jakiej teraz potrzebowała, to 

dodatkowe kłopoty.
 

Leżał jeszcze w jej łóżku, przeglądając gazetę i pogwizdując przy tym wesoło. Ona już 

wstała i zdążyła się ubrać.
 

Spojrzała na zegar. Wpół do dziewiątej. Musiała wydobyć od niego więcej informacji, a 

potem jak najszybciej się go pozbyć.
 

W drodze do kuchni minęła pokój dzieci. Przystanęła i zajrzała do środka. Zielony Bakugan 

Arvida leżał na dolnej części piętrowego łóżka, futbolowe karty Lisy były rozrzucone na 
podłodze. Wszystkie ich rzeczy, lalki, samochodziki, pluszaki, luźne elementy lalek Barbie i 
Bratz, prawdziwa masakra z urwanymi kończynami i głowami, leżały w małych kupkach na 
dywanie. Zamknęła pokój z niejasnym uczuciem wstydu.
 

Teczka Danielssona z informacjami o morderstwie wciąż stała w przedpokoju. Zeznania 

świadków, raporty z laboratorium, protokół z miejsca zbrodni, podsumowanie techników. I kopia 
z twardego dysku Klingberga – obiecał, że pozwoli jej na niego spojrzeć. Nie wyprowadzała go z
błędu, że interesuje się tą sprawą ze względu na transakcję na Wyspach Dziewiczych.
 

Usłyszała z drugiego końca mieszkania, jak wstaje i idzie do łazienki. Raźne kroki. Dobry 

humor. Pod prysznicem śpiewał jakiś idiotyczny przebój.
 

Wciąż czuła w ustach jego smak. Był delikatny jak aksamit, jak skóra na chrapach konia.

 

Uprawiała z nim seks, by zemścić się na Oli? Co było zupełnie bez sensu, bo nigdy mu o tym

nie powie.
 

A może to zrobiła, bo po prostu był już na to czas? Z potrzeby ciała.

 

Najgorsze, jeśli zacznie być męczący. Natrętny. Patrzeć na nią psim wzrokiem. Łączyć seks z

miłością.
 

Skręciła do przedpokoju. Listonosz już był, na podłodze leżała samotna koperta. Podniosła 

ją, poszła do kuchni i otworzyła.
 

Wezwanie do wydziału rodzinnego opieki społecznej, na wniosek Oli. Spotkanie, by 

porozmawiać o dzieciach i warunkach opieki, gdzie jest im lepiej, u samotnej matki czy 
ustabilizowanego ojca z partnerką i nowym rodzeństwem. Ola postanowił podwyższyć stawkę.
 

Dziewięć lat temu, kiedy się spotkali na konferencji o prawie administracyjnym, 

wyidealizował ją, widząc w niej ambitną dziewczynę z przedmieścia, której udało się odnieść 
sukces, energiczną, z aspiracjami zawodowymi, marzącą o mieszczańskim życiu z mężem, 
dziećmi, psem i domkiem na wsi. Ale nigdy się naprawdę tam nie wpasowała. Jej pochodzenie, 
które z początku wydawało mu się egzotyczne i intrygujące, zaczęło mu nagle przeszkadzać. 
Mówiła trochę za głośno i niezbyt poprawnie, piła też trochę za dużo, popełniała drobne 
wykroczenia przeciw etykiecie, które na dłuższą metę trudno było uznać za urocze. Starała się 
dopasować, ale była tym, kim była. I tak doszło z czasem do rozwodu.
 

Poczuła ukłucie bólu na myśl o Lisie i Arvidzie. Minęły dwa dni, odkąd rozmawiała z nimi 

przez telefon, a ściśle mówiąc z Lisą, bo Arvid grał w Minecraft na tablecie i nie miał ochoty. 
Lisa miała przygaszony głos, mówiła tylko o szczeniaku, którego obiecał jej Ola, i nawet nie 
zapytała, kiedy się znów zobaczą.
 

– Chcę mieszkać u taty do końca roku szkolnego – powiedziała na koniec. – Mogę, mamo? 

Tu jest tak fajnie… może dostaniemy pieska.
 

Eva położyła list na kuchennym stole, wróciła do sypialni, spojrzała przez okno na zielony 

Vasapark i wyszła do pokoju.
 

Butelka Jacka Danielsa, którego pili poprzedniego wieczoru, stała wciąż na stoliku przy 

kanapie. Do połowy pusta lub do połowy pełna, zależy, jak na to spojrzeć. Na podłodze przed 
telewizorem leżały spodenki. Wzięła go z zaskoczenia. W połowie zdania położyła przez dżinsy 
dłoń na jego członku i poczuła, jak sztywnieje. Zdjęła mu spodnie i wzięła go do ust, masując 
jednoczesne czubkami palców jego anus. Nie potrzebował nawet piętnastu sekund. Eksplodował 
w jej ustach jak nastolatek. Wyglądał na lekko speszonego, kiedy wróciła do swojej szklanki 
whisky, jak gdyby nic się nie stało.
 

A potem został u niej na noc.

 

Czemu, do cholery, na to pozwoliłam? Nawet mnie nie pociąga. Dokładnie tak, jak wtedy na 

Wielkanoc… ostatnia kropla dla Oli.
 

Telefon leżał na stoliku. Trzy nieodebrane połączenia od naczelnika w sprawie odzyskania 

zrabowanych pieniędzy, w której obiecała pomóc wydziałowi prawnemu.
 

Będzie musiała się z tym zmierzyć później, podobnie jak ze swoją relacją z dziećmi. Teraz 

najważniejszy był Katz.
 

Przynajmniej obraz trochę się jej rozjaśnił w ciągu ostatniej doby.

 

Znów rozmawiała ze strażnikiem na parkingu, przycisnęła go, gdy zrozumiała, że coś przed 

nią ukrywa, i w końcu dowiedziała się co. Jakiś świadek widział mężczyznę, który prowadził 
wóz Klingberga. Strażnik miał go na prywatnym filmie. Katz, wyjaśnił jej, też go oglądał. Policja
natomiast nie.
 

Nie powiedziała o tym Danielssonowi. Może zrobi to później, kiedy będzie znać więcej 

szczegółów.
 

Czemu Katz miałby zadawać sobie tyle trudu, udawać, że szuka Klingberga, gdyby sam go 

porwał i do tego planował zamordować jego żonę?
 

Zidentyfikowała chłopca przez kontakt w wydziale narkotykowym. Jonas Åkesson, 

siedemnastolatek uzależniony od heroiny. Zastanawiające było to, że od paru dni leżał w kostnicy
– zmarł po przedawkowaniu. Znaleziono go na tylnym siedzeniu samochodu w Märsta, ze 
strzykawką wbitą w ramię.
 

Dziwne, pomyślała. Chłopak był czysty od blisko dwóch miesięcy. I nagle nawrót 

zakończony śmiercią.
 

Spojrzała w stronę łazienki. Danielsson się nie spieszył.

 

Znów wyszła do przedpokoju i zajrzała do jego teczki, by sprawdzić, czy nie ma tam jeszcze 

czegoś ciekawego. Znalazła kopię wydruku z tachografu Klingberga. Jeśli Danielsson zauważy 

jej brak, powie mu, że ją tu zostawił.
 

Pięćdziesiąt milionów koron, pomyślała, wracając do kuchni. Prosiła sekcję policyjną w jej 

wydziale, by skontaktowali się z Interpolem i sprawdzili wszystkie większe transakcje między 
Szwecją i Wyspami Dziewiczymi w ostatnim roku. Wiedziała, że to trochę potrwa, w zależności 
od tamtejszej tajemnicy bankowej.
 

Kiedy Danielsson wyszedł z łazienki, ku jej uldze ubrany, kawa stała już na stole.

 

– Jak się czujesz? – zapytał.

 

– Z czym?

 

– No, czy wszystko w porządku… z tym, co stało się wczoraj?

 

Nalała mu kawy, starając się udawać przyjazne nastawienie.

 

– Zapomnijmy o tym – rzekła. – Nic się nie stało. Opowiedz lepiej o śledztwie. Może o 

czymś nie zdążyłeś?
 

Chyba poczuł się dotknięty, ale skinął głową.

 

– Nie sądzę. Wiesz wszystko, co do tej chwili mamy.

 

– Powiedziałeś, że komputer był włączony, kiedy znaleziono Angelę Klingberg.

 

– Tak, z pokazem slajdów.

 

– Co to były za zdjęcia?

 

– Portrety rodzinne. Fotografie z wakacji.

 

– Wybrane przypadkowo?

 

– Nie mam pojęcia.

 

– I sądzicie, że włączył go sprawca?

 

– Albo ofiara. W każdym razie był włączony, kiedy przyjechaliśmy. Jak już mówiłem, 

zrobiłem kopie twardego dysku, gdybyś potrzebowała informacji o Klingberg Aluminium. 
Znajdziesz tam również jego prywatne zdjęcia… jeśli cię to interesuje.
 

Ironiczny ton, którym dawał jej do zrozumienia, że posuwa się za daleko. A jednak musiała 

zadać to pytanie:
 

– Czy jesteście pewni, że ścigacie właściwego człowieka?

 

– Na Boga, Eva, mamy wszędzie odciski palców tego gościa – na narzędziu zbrodni, w 

samochodzie, na kluczach do mieszkania, którymi zamknął się od środka. Poza tym w latach 
osiemdziesiątych został skazany za bardzo podobne przestępstwo. Czego jeszcze ci trzeba?
 

Jeszcze ich ze sobą nie powiązali. Bardzo ją to cieszyło.

 

– Czy znaleźliście już osobę, która zadzwoniła ze zgłoszeniem?

 

– Nie.

 

– I to wam nie przeszkadza?

 

– Nie moglibyśmy wykonywać tej pracy bez anonimowych informatorów. Jak wiesz, nie jest 

to niezgodne z prawem i nie możemy zmusić ludzi do składania zeznań.
 

– Zakładacie, że ktoś z sąsiadów słyszał jej krzyk?

 

– W tamtym domu jest od cholery mieszkań. Ta osoba dzwoniła z telefonu na kartę, którego 

nie da się namierzyć. Możliwe, że sama nie chce mieć do czynienia z policją. Teraz na 
Östermalmie mieszkają różni ludzie. Ale my wciąż pracujemy nad tym, by odnaleźć informatora.
 

Danielsson wyszedł do przedpokoju. Wrócił z aktówką, otworzył ją i wyjął twardy dysk.

 

– A tobie jak idzie? – zapytał. – Posunęłaś się z pracą nad transakcją na pięćdziesiąt 

milionów?
 

– Trzeba zaczekać, aż ludzie się wystraszą po rozmowie z Interpolem i uchylą tajemnicę 

bankową. Wyspy Dziewicze to przecież raj podatkowy, więc będą się starali utrudniać i grać na 
zwłokę. Zacząłeś zresztą wczoraj coś mówić o skradzionym samochodzie, zanim ci… 
przerwałam.

 

Uśmiechnął się lekko. Przynajmniej miał poczucie humoru.

 

– Tak. Znaleźliśmy samochód, który podejrzany ukradł w pobliżu swojego domu krótko po 

morderstwie.
 

– Gdzie go zostawił?

 

– Na nabrzeżu w Alvik. Tam urywa się ślad.

 

– A jego dawny szef, ktoś się z nim kontaktował?

 

– Rickard Julin? Rozmawialiśmy z gościem, ale mówi, że nie miał z Dannym kontaktu od 

pół roku. Wydaje się godny zaufania. Stary wojskowy.
 

Powinno się go lepiej sprawdzić, pomyślała. Militarna część historii Katza bardzo ją 

interesowała.
 

– A ugryzienia na szyi Angeli Klingberg, udało się wam wyizolować DNA?

 

– Nie jest potrzebne, by powiązać sprawcę z miejscem i zbrodnią.

 

Przez chwilę siedzieli w milczeniu. Nie ruszyli kawy. Wciąż było między nimi napięcie. Po 

jaką cholerę się z nim przespała?
 

– Może powinienem się już zbierać – rzekł z wahaniem. – Zanim ludzie zaczną wydzwaniać i

pytać, gdzie jestem.
 

Tylko kiwnęła głową.

 

– Nie moglibyśmy się znowu spotkać, Eva?

 

– Jasne. Będziemy w kontakcie w tej sprawie.

 

– Myślałem… prywatnie.

 

– Zobaczymy, Danielsson. Nie jestem zainteresowana związkiem.

 

Odwróciła się do niego, spojrzała prosto w psie oczy, zobaczyła w nich dokładnie tę 

namolność, której tak nie znosiła. Człowiek dostaje to, na co zasłużył, pomyślała, kiedy miesza 
sprawy ciała z pracą.
 

Ledwo wyszedł, wyjęła kopie zapisu tachografu.

 

Śledczych interesowała tylko data zaginięcia Joela i śmierci Angeli. A czas pomiędzy?

 

Angela Klingberg prawie nie używała samochodu po zniknięciu męża, robiła tylko krótkie 

przejażdżki po Östermalmie i jedną dłuższą trasę do Djursholm.
 

Sprawdziła adres w sieci. Domowy Pontusa Klingberga. Angela pojechała tam na dziesięć 

dni przed śmiercią, przybyła na miejsce o siódmej wieczorem i wyjechała stamtąd… o dziewiątej
następnego ranka.
 

Rozwiedziony dyrektor zarządzający Klingberg Aluminium na pewno umiałby wyjaśnić, 

dlaczego została na noc, gdyby Danielsson wpadł na pomysł, by go o to zapytać: bo żona jego 
bratanka niepokoiła się o zaginionego męża, więc starał się ją uspokoić, pocieszyć, zaprosił na 
wspólną kolację, a ona wypiła trochę wina i postanowiła przenocować w pokoju dla gości.
 

Chyba że między nimi coś było?

 

Wróciła do tachografu. Wszystkie informacje od początku roku zostały zachowane. 

Samochód najczęściej jeździł między domem małżonków przy Skeppargatan a pracą Klingberga 
w Norrtull. Wyjazdy do Djursholm odbywały się jednak regularnie i za każdym razem były 
połączone z nocowaniem. Szukała noclegów w innych miejscach poza domem i znalazła jeszcze 
jeden adres, w Sörmlandzie.
 

Wrzuciła go w Google.

 

Letnia posiadłość Pontusa Klingberga, dworek tuż za Katrineholm. Kilka noclegów.

 

Wróciła do menu twardego dysku, poszukała w zakładkach kalendarza i znalazła to, co 

chciała: cyfrowy terminarz Joela Klingberga.
 

Nie ulegało wątpliwości, że facet był niezwykle aktywny: kalendarz miał wypełniony datami 

urodzin, przypomnieniami o sprawach, które należało załatwić, jak terminy przeglądu samochodu

i wizyt u lekarza, do tego grafik w pracy, zebrania, konferencje, podróże służbowe.
 

Porównała je z datami w tachografie. Trafiony. Nocowała poza domem, kiedy go nie było.

 

A to historia, pomyślała. Angela miała prawdopodobnie romans z wujkiem swojego męża.

 

Zostawiła na razie ten trop i kliknęła w program fotograficzny. Tylko kilkaset zdjęć.

 

Uruchomiła pokaz slajdów i odtworzyła ostatnio pokazywany. Około pięćdziesięciu 

fotografii wyświetlanych do podkładu muzyki klasycznej. Zdjęcia z wakacji. Angela i Joel w 
podróży, podczas nocy świętojańskiej w luksusowej wiejskiej posiadłości, we Włoszech, na 
rajskiej plaży gdzieś w tropikach, podczas regat, może w Sandhamn, i stojący razem na pokładzie
luksusowego jachtu.
 

Zatrzymała pokaz, wróciła do jachtu, powiększyła zdjęcie i przybliżyła nazwę na dziobie: „St

Rochus”.
 

Szukała w pamięci tamtego razu, kiedy stała na plaży w Hässelby i widziała Jormę i Katza 

wypływających do luksusowej jednostki. „St Rochus”… Nazwa odbiła się jak echo z tamtego 
dnia.
 

Wstała, wyszła do pokoju, wzięła komórkę leżącą na kanapie, na której uwiodła Danielssona,

i wybrała numer do Zarządu Transportu.
 

– Proszę mnie połączyć z Rejestrem Statków – powiedziała. – Potrzebuję danych właściciela 

pewnego jachtu w Sztokholmie.
 

Sieć zadała pytanie po rosyjsku: Kakoj psewdonim ty wybieriosz? Jaki wybierasz nick? 

Katz wypełnił pole pierwszym słowem, jakie mu przyszło do głowy: Baruch. Podając hasło, 
zastanawiał się dlaczego. Zaczynał już odczuwać zmęczenie. Osiem godzin bez przerwy w sieci 
IRC, by znaleźć coś, co mogłoby mu pomóc. Jak dotąd tylko scriptkiddies, dzieciaki, które zdały 
się na gotowy kod i wystraszyły, gdy zrozumiały, czego szuka.
 

Baruch? – pomyślał znowu. Ponieważ był piątek: pierwsze słowa szabasowej modlitwy: 

Baruch atah Adonai… Błogosławiony bądź Panie.
 

Dziwne. Nie odmawiał tej modlitwy, odkąd skończył trzynaście lat, wtedy razem z ojcem, w 

ortodoksyjnej synagodze przy Sankt Paulsgatan, do której Benjamin zaczął z jakichś powodów 
zabierać go w większe święta. Ogólnie nie wiedział o nim dużo. Tylko tyle, że przybył do 
Szwecji jako uchodźca tuż przed wybuchem wojny, a jego rodzice, Chaim i Sara, wyemigrowali 
do Izraela w latach pięćdziesiątych i stracili kontakt z synem. Albo ten kontakt zerwali.
 

Nacisnął „Cofnij”. Monitor zamigotał. Poproszono go o powtórzenie hasła, więc wpisał je 

ponownie.
 

Czekając, myślał o Jormie. Czuł narastającą nienawiść i żądzę zemsty. Jorma leżał pod 

respiratorem w szpitalu Söder. Katz zdołał przywrócić pracę jego serca, zadzwonił na 112 i 
zostawił otwarte drzwi dla załogi karetki, nim opuścił mieszkanie. Siedział sto metrów dalej w 
samochodzie Jormy i widział, jak wynoszą go na noszach i odjeżdżają. Potem zadzwonił na 
ostatni wybierany numer z komórki Jormy i połączył się z jednym z jego przyjaciół, Emirem, 
który pomógł mu znaleźć nową kryjówkę w Västberdze. Właśnie tam się teraz znajdował. W 
kawalerce na czwartym piętrze.
 

Wrócił spojrzeniem do monitora. Był w środku, widział rozszerzającą się grafikę i otwarty 

chat room.
 

Jeden awatar przedstawiał Pikachu. Inny Hana Solo z Gwiezdnych Wojen. Ludzie, którzy 

bronili się przed dorosłością.
 

Sieć nazywała się Oxymoron. Osoba rekomendująca go, niejaki Hunky Dory, z którym 

wymienił się kiedyś programami, powiedziała, że tam uzyska pomoc.
 

Tymczasowy operator, który był pierwszy w kanale, nazywał się Trocki i można go było 

rozpoznać po prefiksie.

 

Minęło kilka minut, nim zapytał, kim jest Baruch i czego chce.

 

„Kto ty?… czto ty choczesz?”

 

Potrzebuję pomocy, odrzekł Katz: „Mnie nużno pomoszcz!”

 

„Dobro pożałowat’”, odpisał Trocki. Witam.

 

Na czacie było ich teraz tylko dwóch, Katz i operator. Katz wyłożył swoją sprawę, że 

potrzebuje pomocy z poleceniem sudo – Super User Do – by uzyskać kontrolę nad pewnym 
serwerem.
 

Cisza. Z początku żadnej reakcji. Tymczasem w ukrytym pokoju trwała inna rozmowa, którą 

Trocki moderował, a Katz nie mógł jej śledzić.
 

Po kilku minutach odpowiedział:

 

„Czto ja połuczu wzamen?” Co dostanę w zamian?

 

W IRC było przyjęte, że wymieniało się zaawansowany program lub informację, często 

nielegalną. I najlepiej nowe, których nikt wcześniej nie widział. Katz nie miał jednak nic do 
zaoferowania, przynajmniej nie tym razem.
 

Wyjaśnił, że przyszedł z pustymi rękami.

 

Znowu cisza, potem Trocki zapytał go, o jaki system operacyjny chodzi.

 

Sun OS Solaris.

 

„Kakuju wersiju? Jaką wersję?”

 

Katz powtórzył to, co wiedział o wersji oryginalnej i aktualizacjach.

 

Trocki pokazał ikonkę z uśmiechem i poprosił, by zaczekał.

 

Potem pojawił się znowu i zapytał, czy Baruch jest Żydem.

 

„Ty jewrej, Baruch?”

 

„Da”.

 

Udowodnij!

 

Bez namysłu napisał resztę modlitwy:

 

„…Eloheinu, melech haolam, aszer kidszanu bemicwotaw weciwanu lehadlik ner szel 

szabat”.
 

A Trocki natychmiast odparł:

 

Nie miałoby znaczenia, gdybyś był gojem, Baruch. Nie miałbyś tu wstępu, gdyby Hunky 

Dory nie poręczył za ciebie. Kogo chcesz skrzywdzić?
 

Złych ludzi, odpowiedział.

 

„Shabbat Shalom, Baruch”. I powodzenia.

 

Na monitorze pojawił się link. Po kilku minutach miał kod źródłowy do programu na 

twardym dysku. Wiedział, że będzie musiał dopisać częściowy kod i przeskanować w 
poszukiwaniu wirusów, by wszystko działało dokładnie tak, jak chciał. Praca na kilka godzin. 
Dawno nie zajmował się programowaniem.
 

Była pierwsza w nocy, kiedy podjął próbę wejścia na serwer Capitol Security. Z garderoby 

dochodził cichy szum połączonych komputerów. Jego własny z Linuxem był podłączony do 
dwóch twardych dysków, routera i modemu, które wziął z mieszkania Jormy.
 

Uporządkowanie wszystkiego zajęło mu parę godzin. Fałszywy adres IP zarejestrowany pod 

fałszywym nazwiskiem był najbliższym ogniwem w łańcuchu prowadzącym do monitora, przed 
którym siedział. Jego własny serwer przeszedł przez kilka innych ze zhakowanymi kontami. 
Między innymi przez komputery uniwersytetów w Paryżu i w Bostonie, a na koniec anonimowo 
przez tunel sieci TOR. Jeżeli operator systemu śledził przepływ, powinien przynajmniej mieć 
trudności z namierzeniem go.
 

Uczucie nierzeczywistości było całkowite. Uważał Julina za przyjaciela, prawie starszego 

brata. Wszystko, co zrobił dla Katza przez te lata: pomógł mu wyjść z nałogu, załatwił pracę, 

skontaktował ze swoimi klientami, pojawiał się, kiedy miał jakiś problem. Czas w Petersburgu, 
kiedy się poznali, godziny przesiedziane w kawiarni w Sztokholmie, kiedy rozmawiali po 
rosyjsku, by ćwiczyć język. Nie rozumiał.
 

Jednak wszystko wskazywało na Julina. Tylko on wiedział, że Katz miał się spotkać z Angelą

w dniu morderstwa. I tylko on wiedział, że ukrywa się u znajomego w Midsommarkransen. Jeśli 
to był Julin, poprzysiągł mu zemstę. Bez litości. W okolicznościach, które sam wybierze.
 

Nie rozumiał tylko, dlaczego Julin najpierw zaaranżował dowody wskazujące na niego jako 

sprawcę, a potem wysłał człowieka, by go zamordował… Mężczyznę, który przez pomyłkę o 
mały włos nie zabił Jormy.
 

Bo myślał, że jest na jego tropie? Bo mimo wszystko udało mu się ukryć przed policją.

 

– Twój stary kumpel z wojska – skomentował Julin, dając mu wydrukowane zdjęcie w 

Smedslätten. Katz nie złapał wtedy tej myśli, a chodziło o to, że nigdy nie mówił Julinowi o 
swojej relacji z Klingbergiem.
 

Wentylatory komputera szumiały z otwartej garderoby. Program zbliżał się do otwarcia 

serwera Capitolu.
 

Więcej przepływów. Nowe okno, które wymagało nowego polecenia.

 

Program, który dostał, był spokrewniony z legendarnym „John the Ripper”, który łamał 

szyfrowane hasła, choć znacznie szybszy.
 

Katz stanął nagle u progu pełnej kontroli nad systemem. Program miał otwartą funkcję 

polecenia sudo i nie pozwalał na wszczęcie alarmu, kiedy pracował nad złamaniem kodu. Wejście
do środka zajęło mu tylko parę minut.
 

Otrzymał dostęp do konta administratora. Pytanie, ile miał czasu.

 

Znajdował się we wnętrzu jednego z komputerów roboczych, u kogoś, kto się nie wylogował

lub pracował po godzinach. Widział, że ta osoba surfuje po kasynie internetowym.
 

Poczuł przyspieszający puls.

 

Spokojnie, nikt nie wie, że tu jestem.

 

Zamknął oczy i zobaczył przed sobą Jormę, trupiobladego pod tlenową maską na 

intensywnej terapii. Był w kontakcie z jego siostrą, która informowała go na bieżąco o stanie 
zdrowia brata. Nie wyglądało to dobrze. Poważne uszkodzenia szyi. Ból, ogromny ból, który on 
przyrzekł pomścić.
 

Spojrzał na monitor.

 

Użytkownik opuścił internetowe kasyno i wrócił do pracy z programem do księgowości.

 

Miał rację. Julin był w to zamieszany. W komputerze znajdowały się pliki dotyczące 

Klingberg Aluminium.
 

Pracował szybko, kopiował pliki i ściągał je do folderu, szukał dalej tylnymi wejściami. 

Znalazł ukrytą kopię wypłaty na zagraniczne konto z jednej ze spółek-córek grupy Klingberga. 
Dane osobowe Pontusa, kilka fotografii, które zamierzał sprawdzić później. Doszedł do folderów 
oznaczonych literami KLINGbergVIP, ściągnął do folderu tyle materiału, ile zdołał, i zapisał go 
na twardym dysku.
 

W tamtym komputerze podniósł się nagle poziom ochrony. Operator systemu wypatrywał 

odchyleń w przepływie i zaniepokoił się. Katz przerwał hakowanie, usunął pliki do logowania, 
zatarł za sobą ślady i wyłączył komputer.
 

Pięćdziesiąt milionów koron. Taką kwotę wpłacono na zagraniczne konto. Swift i IBAN nic 

mu nie mówiły. Figurowała tam jednak nazwa firmy wpłacającej: Klingberg Aluminium. 
Wymuszenie, ale z jakiego powodu?
 

Firma zakupiła także niewyszczególnione usługi ochroniarskie od Capitolu, ale one zostały 

ujęte w księgowości w przeciwieństwie do kwoty wypłaconej za granicę.

 

Znalazł kilka zeskanowanych artykułów prasowych o wcześniejszej działalności Klingberg 

Aluminium w przemyśle cukrowniczym, o nisko opłacanej sile roboczej. Co to mogło znaczyć?
 

Nic o Joelu.

 

Pliki oznaczone jako VIP były puste i nie udało się ich odtworzyć. Zauważył, że dane zostały

usunięte w tym samym dniu, w którym zaginął Joel Klingberg.
 

Julin wyczyścił komputer z informacji poufnych i przeniósł je. Do domu w Smedslätten, do 

domowego komputera lub zwykłego sejfu.
 

„St Rochus”. Według Rejestru Statków chodziło o luksusowy jacht o długości trzydziestu 

metrów, który był w posiadaniu rodziny Klingbergów od wczesnych lat siedemdziesiątych. 
Czasami pływał pod flagą Dominikany, ale zawsze był ubezpieczany w Szwecji. Kupiony kiedyś 
w Santo Domingo przez założyciela imperium, Gustava Klingberga, potem przekazany w spadku 
synowi Pontusowi. Kiedy jachtu nie było w Indiach Zachodnich, cumował w różnych marinach 
na jeziorze Mälaren.
 

W 1984, roku zdarzenia, stał na przystani w Ekerö.

 

W równych odstępach czasu trafiał do stoczni w Ulvsunda, niedaleko miejsca zamieszkania 

Katza. Kiedy Eva sprawdziła GPS Klingberga, odkryła, że był w tamtej okolicy w dniu, w 
którym znikł. Zadzwoniła do stoczni. Jachtu nie było tam od dobrych paru lat i nie potrafili 
odpowiedzieć, gdzie się znajduje. Widocznie żeglowała na nim wynajęta załoga.
 

Mieli jednak jego zdjęcia, które przesłali faksem, i im dłużej się w nie wpatrywała, tym 

większej nabierała pewności. Jacht, który wtedy stał przy plaży w Hässelby, to był „St Rochus”.
 

Postawiła samochód przed biurem i przeszła krótki odcinek do starej komendy przy 

Agnegatan. Pokazała w recepcji legitymację i poprosiła, by ją wpuścili.
 

Dalej szukała informacji o rodzinie Klingbergów, przeczytała więcej o tragediach, które ich 

dotknęły na przestrzeni lat. Jak klątwa, pomyślała. O ile nie było między nimi związku?
 

Kierownik archiwum poprowadził ją przez piwniczne korytarze do archiwum kryminalnego. 

Przedstawił strażnikowi i poprosił go, by jej pomógł.
 

Po drugiej stronie bramki znajdowało się szesnaście tysięcy metrów bieżących półek z 

materiałami o przestępstwach popełnionych przed erą komputerową: zdjęcia z miejsc zbrodni, 
postępowania przygotowawcze, protokoły, wypisy z przesłuchań, ułożone chronologicznie w 
papierowych teczkach zgodnie z numerami dziennymi. Żadnego fizycznego materiału 
dowodowego, ten był usuwany, kiedy śledztwo umierało i zostawało pogrzebane w archiwum.
 

Wypełniła formularz, który podał jej strażnik. W kwadrans później pojawił się z wózkiem i 

położył teczki na stole.
 

Szare okładki z numerami wypisanymi na maszynie: K 5253-70 i K 2065-79.

 

Wzięła pierwszą z 1970 roku i otworzyła.

 

Śledztwo w sprawie porwania. Pisemny materiał związany z uprowadzeniem Kristoffera 

Klingberga czterdzieści dwa lata temu.
 

Przeczytanie go zajęło jej godzinę. Śledztwo zostało umorzone po niespełna roku. Rodzina 

Klingbergów – prócz zrozpaczonych rodziców, Jana i Joanny – nie była szczególnie chętna do 
współpracy. Na przykład twórca imperium, Gustav, nie chciał odpowiadać na pytania policji. Po 
wstępnych czynnościach nie posunięto się nawet o krok do przodu. Potem, kiedy sprawę 
umorzono, złożono akta w którymś pokoju w wydziale kryminalnym, gdzie pokryły się przez lata
warstwą kurzu, a po przedawnieniu trafiły tutaj.
 

Przeszła do następnej teczki: śledztwo policyjne w sprawie samobójstwa Jana i Joanny 

Klingbergów w roku 1979, z załączonym raportem z sekcji zwłok.
 

Znaleziono ich w garażu w Sörmlandzie pod tym samym adresem, który widziała w 

tachografie Klingberga. Posiadłość należała wtedy do Gustava. Nie było podejrzenia popełnienia 

przestępstwa, przypadek zakwalifikowano jako samobójstwo. A jednak akta trafiły tutaj. 
Dlaczego?
 

Wzięła protokół z sekcji i przeczytała. Małżonkowie siedzieli na tylnym siedzeniu, trzymając

się za ręce, i powoli usypiali, tracili świadomość, dusili się. Ciężkie niedotlenienie i 
prawdopodobnie spowodowana nim kwasica mleczanowa. Tlenek węgla związał cząsteczki 
hemoglobiny kosztem tlenu i szybko doprowadził do zatrzymania pracy serca.
 

Lekarz napisał, że wyglądali pogodnie, nie było oznak, by chcieli zmienić zamiar w trakcie. 

Badanie krwi wykazało, że w chwili śmierci byli pod silnym wpływem alkoholu.
 

Czytała dalej, bardziej szczegółowy opis stanu ciał, i nagle drgnęła. Joanna Klingberg miała 

na szyi malinkę. Jan też. Patolog tego nie skomentował.
 

Odłożyła papiery i zapatrzyła się w ścianę. Co pomyślał sobie lekarz? Że to ślady 

namiętnych pocałunków pożegnalnych?
 

Malinki to nie ślady po ugryzieniu.

 

Znów wzięła zgłoszenie początkowe. Przeczytała raport patrolu policyjnego, który przyjechał

pierwszy na miejsce w tym samym czasie co karetka.
 

Krótki opis tego, co zobaczyli. Wypisy z przesłuchań ojca, Gustava Klingberga, i brata 

Pontusa oraz dwojga pracowników, pomocy domowej i kierowcy. I trzynastoletniego chłopca, 
który znalazł ciała: Joela Klingberga.
 

Powiązanie faktów ze sobą zajęło jej trochę czasu. Jan, Joanna i Joel spędzili noc w wiejskiej

posiadłości, razem z Gustavem i Pontusem. Członkowie rodziny spali w różnych budynkach.
 

Joel położył się koło dziesiątej, kiedy jego rodzice jeszcze nie spali. Nie znalazł ich, gdy się 

obudził następnego ranka. Wyszedł na podwórze i zaczął ich wołać. Zauważył, że drzwi garażu 
są zamknięte, lecz dobiega zza nich słaby warkot motoru, wszedł i zrozumiał, co się stało. 
Przebiegł dwieście metrów do głównego budynku i obudził dziadka. Gustav powiedział chłopcu, 
by wezwał karetkę, a sam z Pontusem poszedł na miejsce tragedii.
 

Listu pożegnalnego nie znaleziono.

 

Przeglądając dalej materiał, natrafiła na załącznik w osobnej kopercie. Wyjęła kartkę 

napisaną na maszynie. Wniosek śledczego ze Sztokholmu, niejakiego Ragnara Hirscha, który w 
miesiąc po zdarzeniu napisał, że chciałby dalej prowadzić tę sprawę. Są pewne znaki zapytania, 
twierdził, nie precyzując, co miał na myśli. Na dole dołączona była wewnętrzna notatka 
służbowa, z której wynikało, że jego wniosek został odrzucony.
 

Nasuwała się konkluzja, że ktoś z przełożonych przeszkodził mu w kontynuowaniu śledztwa.

Ale ze względu na znaki zapytania zachowano notatkę w archiwum.
 

Istniały oczywiście naturalne wyjaśnienia. Brak środków, sprzeczne opinie przełożonych, 

ocena osoby mającej lepszy wgląd w sprawę, że Hirsch się myli. Mimo wszystko to było ponad 
trzydzieści lat temu.
 

Odłożyła materiały do teczki. Ragnar Hirsch. Gdzie on teraz jest? Pewnie na emeryturze, o 

ile jeszcze żyje.
 

Widział tylko piętro willi Julina, mur zasłaniał widok. Wzrok Katza przesunął się w 

kierunku wschodnim. Pusta ulica ze szpalerem przyciętych drzew. Żadnego samochodu. Żadnych
ludzi w najbliższej okolicy. Sąsiedni dom znajdował się prawie o sto metrów dalej i zasłaniały go
częściowo drzewa. Nikt go nie zobaczy, kiedy będzie przechodził przez mur. Jeśli był tu 
monitoring, kamery znajdowały się po wewnętrznej stronie. Może czuć się bezpieczny 
przynajmniej do chwili, gdy znajdzie się na jego szczycie.
 

Po drugiej stronie, południowo-zachodniej, stał garaż. Miał otwarte drzwi. Samochodu Julina

tam nie było. Według Emira, który dyskretnie obserwował dla niego posesję, nikt nie wjeżdżał do
domu ani z niego nie wyjeżdżał od blisko doby. Wyglądało na to, że Julin dokądś wyjechał.

 

Katz pomacał ręką w kieszeni kurtki. Poczuł rowkowaną powierzchnię kolby, zgrabną lufę i 

chłód metalu. Austriacki glock z tłumikiem, kaliber dziewięć, piętnaście kul w magazynku. Emir 
pokazał mu, jak działa. Na wszelki wypadek, gdyby coś miało się stać. Julin mógł wrócić. Może 
ukrywał się tam ktoś inny… mężczyzna, który próbował zabić Jormę.
 

To nie miało znaczenia. Co ma być, to będzie.

 

Znów pomyślał o Jormie. Czuł się już trochę lepiej, odłączono go od maszyn, ale wciąż leżał 

na oddziale intensywnej opieki. Według jego siostry prawie nic nie pamiętał. Przesłuchiwała go 
policja, lecz nic nie powiedział.
 

Poczuł wewnątrz lodowaty chłód, prymitywną żądzę, by zrobić coś złego Julinowi. Musiał 

nad tym zapanować.
 

Było już prawie ciemno. W każdej chwili mogą włączyć oświetlenie fasady i wtedy będzie 

mu trudniej zbliżyć się niepostrzeżenie do domu.
 

Jeszcze tylko kilka minut.

 

Przechodząc szybko na ciemniejszą stronę muru, zobaczył przed sobą twarze Jormy i Angeli.

Poczuł twardą gulę w żołądku, wypolerowany kamień gniewu, który tkwił tam, odkąd sięgał 
pamięcią.
 

Przejście przez mur okazało się łatwiejsze, niż myślał. Murarz odstawił fuszerkę – Katz przez

całą drogę wspinaczki natrafiał na szczeliny. Uchwycił się mocno palcami szczytu i zaczął szukać
po omacku wystających kawałków szkła. Ku jego zdziwieniu mur okazał się zupełnie gładki.
 

Leżąc na brzuchu, wyjrzał na podwórze. Nie zauważył dotąd żadnych kamer. Nie słyszał 

szczekania psa.
 

Dom był ciemny. Zastanawiał się, czy przebywa w nim Joel Klingberg. Wątpił w to jednak. 

Gdyby Julin stał za jego porwaniem, trzymałby więźnia w pewniejszym miejscu.
 

Wylądował z głuchym łoskotem na trawniku. Z odległego o sto metrów brzegu dobiegał go 

plusk fal. Wyjął glocka z kieszeni i odbezpieczył. Zdjął plecak i go otworzył. Było w nim 
wszystko, czego potrzebował: łom, szczypce do cięcia drutu, wytrychy, urządzenie do 
rozmagnesowania elektronicznego alarmu. Emir mógłby otworzyć hurtownię dla włamywaczy.
 

Dom znajdował się na lewo od niego, lecz wejście było z tyłu. W suterenie paliło się światło 

w jednym oknie, pod takim kątem, że nie mógł go zobaczyć ze szczytu muru. Ktoś poruszał się w
środku. Mężczyzna ubrany w mundur strażnika z Capitol Security.
 

Katz siedział bez ruchu, obserwując ochroniarza, który przeszedł przez pokój i usiadł w 

stojącym na środku fotelu. Nieprzewidziana przeszkoda, lecz nie powinna go powstrzymać.
 

Rozejrzał się i zobaczył jeszcze coś, czego nie wziął pod uwagę: detektory ruchu w ogrodzie.

Słabe światła przerywaczy, które wystawały z ziemi co pięć metrów wzdłuż całej długości muru. 
Miał szczęście i wylądował tuż przed pierwszym sektorem.
 

Wstał szybko, zrobił krok do przodu i uruchomił alarm.

 

Obszedł dom i stanął pod oknami wychodzącymi na żwirową ścieżkę przy schodach. W pięć 

sekund później, kiedy ochroniarz wyszedł na zewnątrz, zaczaił się i uderzył go w tył głowy kolbą
pistoletu.
 

Wyłączył alarm i odczekał parę minut, wietrząc jak zwierzę w poszukiwaniu wrogów. Cisza. 

Dom był pusty i nie miał wewnątrz monitoringu.
 

Zdjął maskę i włożył ją do plecaka. Kolejno zapalał i gasił światła w pokojach, które 

przeszukiwał. Nic ciekawego. Tylko meble i przedmioty dekoracyjne. Nie licząc kuchni, ten 
poziom domu wyglądał na rzadko używany.
 

Katz przeszedł przez jadalnię i przedpokój do tylnych drzwi. Schody po lewej stronie 

prowadziły do sutereny.
 

Tam znalazł ślady, że ktoś tu mieszka. Salka z bilardem, drugi pokój, którego pewnie używali

synowie Julina, wypełniony różnymi konsolami do gier.
 

Nie było piwnicy. Co on sobie myślał – że znajdzie tu Klingberga przykutego łańcuchem do 

ściany?
 

Mniejszy pokój wychodził na podwórze. Na stole stała maszyna do szycia. Pośrodku sztalugi

z namalowanym do połowy pastelowym obrazem przedstawiającym kąpiącą się kobietę. Pewnie 
królestwo pani domu.
 

Zajrzał do części spa. Puste jacuzzi i obszerna sauna. Mała siłownia za szklaną ścianą. Dalej 

toaleta w trakcie remontu.
 

Wrócił na parter, a stamtąd poszedł na piętro.

 

Część sypialniana. Dwupokojowy apartament, należący pewnie do żony. Dwa duże pokoje 

chłopców. Mniejsza sypialnia – domyślał się, że Julina.
 

Drzwi balkonowe wychodziły na wodę. Po prawej stronie w krótszej ścianie były jeszcze 

jedne, niezamknięte na klucz drzwi.
 

Znalazł się w domowym gabinecie Julina, małym pokoju o powierzchni około ośmiu metrów

kwadratowych. Dyplomy wojskowe na ścianach. Flaga pułku ze SFOR, czasu służby na 
Bałkanach. Julin prawdopodobnie opuścił dom w pośpiechu. W odtwarzaczu DVD zostawił film 
ustawiony na pauzę, dokument o inwazji na Normandię. Na biurku leżało kilka kompendiów 
wiedzy o elektronicznych systemach alarmowych. Komputer był w stanie uśpienia. Katz poruszył
klawiaturą i monitor się włączył. Pulpit był prawie pusty. Oprócz skrótu do twardego dysku 
widniało tam tylko menu „Start”.
 

Kliknął na program poczty.

 

W skrzynce nadawczej znajdowało się kilka maili do żony Julina, która nadal była z dziećmi 

w Skanii. Skrzynka odbiorcza poczty została wyczyszczona, nie licząc starego wezwania do 
zapłaty z księgarni internetowej.
 

W koszu było kilkanaście maili, które nie zostały jeszcze usunięte automatycznie. Pierwszy z

biura podróży. Katz kliknął w niego. Elektroniczna faktura za lot liniami Air France, Sztokholm–
Santo Domingo z międzylądowaniem w Paryżu. Bilet był zarezerwowany na nazwisko Julina. 
Wylot za miesiąc.
 

Kliknął w następny mail. Korespondencja z bankiem handlowym na wyspie, dotycząca 

transakcji z Wyspami Dziewiczymi. Te pięćdziesiąt milionów, pomyślał Katz.
 

Julin wybierał się tam, by je podjąć, wyprać lub przesłać dalej, aż nie da się ich już 

namierzyć.
 

W okienku wyszukiwania wpisał nazwisko Klingberg, lecz nie otrzymał żadnych wyników. 

Potem przejrzał twardy dysk w poszukiwaniu ukrytych plików, ale nie znalazł niczego 
ciekawego.
 

Rozejrzał się po pokoju. Pod biurkiem stał przytwierdzony do ściany sejf. Drzwi były 

otwarte, wnętrze puste.
 

Spojrzenia Katza padło na kontakt w ścianie pod biurkiem. Nowszy model niż pozostałe w 

pokoju. Tylko górne gniazdko było używane. Przewód prowadził do radia tranzystorowego na 
półce. Włączył je, usłyszał muzykę i zobaczył, jak zaświeciła się lampka na baterie. Nie 
pobierało więc prądu z gniazdka.
 

Przykucnął, wyjął z plecaka śrubokręt, poluzował śrubki i zdjął plastikową przykrywkę. 

Włożył dłoń w cylindryczny otwór w ścianie.
 

Julin ukrył tam dwa przedmioty. Pierwszym była pamiątkowa butelka, owinięta czarną 

włóczką i wyszyta cekinami. Korek był zapieczętowany czarnym woskiem. Końcówki włóczki 
wystawały z boków jak ręce i całość przypominała ludzką postać. Od razu przyszły mu na myśl 
tkaniny, które ktoś przysłał Joelowi Klingbergowi na krótko przed jego zniknięciem.

 

Drugim była brązowa biurowa koperta z fotografiami. Na jednej z nich Julin stał razem z 

Pontusem Klingbergiem na pokładzie jachtu. Młodsze wersje ich obu, zauważył. Swobodnie 
ubrani. W okularach przeciwsłonecznych. Zdjęcie wyglądało na zrobione na początku lat 
osiemdziesiątych.
 

Zatem tak długo się znali.

 

Myśli Katza pracowały na najwyższych obrotach. Jeśli nie chodziło o szantaż – to o co? 

Współpracę? Czy Pontus zapłacił Julinowi za porwanie Joela i zamordowanie jego żony?
 

A potem Julin zatarł ślady i skierował podejrzenia na Katza.

 

Zakładał, że Joel też nie żyje. Był pierwszym celem. Tkaniny, które dostał pocztą, 

uruchomiły ciąg zdarzeń. Informacja o zaginięciu brata na początku lat siedemdziesiątych – że 
Pontus był w to zamieszany? A wtedy Joel zrozumiał, że jest w niebezpieczeństwie, i podsunął 
Angeli myśl, by skontaktowała się z Katzem, gdyby coś mu się stało.
 

W natłoku myśli dalej przeglądał zdjęcia.

 

Jedno zostało zrobione na tle pułku. Julin razem z mężczyzną w mundurze, który wydał mu 

się znajomy. W tle rekruci w czerwonych beretach – komandosi. Karlsborg. Zdjęcie zrobione 
przed koszarami szkoły tłumaczy z kimś z wojskowej kadry szkoleniowej. Czy Julin miał kontakt
ze swoim dowódcą?
 

Katz schował fotografie do koperty i włożył do kieszeni kurtki razem z figurką z materiału. 

Drgnął, słysząc odgłosy z dołu. Ochroniarz zaczynał się budzić.
 

W apartamencie żony Julina Katz otworzył szafę i wyjął z niej parę czarnych nylonowych 

pończoch. Naciągnął jedną z nich na głowę, wyjął glocka z kurtki i zszedł na parter. Ochroniarz 
leżał tam, gdzie go zostawił, przypięty do kaloryfera własnymi kajdankami. Był przytomny, lecz 
trochę otumaniony.
 

Katz przykucnął przed nim.

 

– Czego ode mnie chcesz? – zapytał mężczyzna.

 

Katz wcisnął lufę pistoletu w jego usta, na kilka centymetrów w gardło, by wywołała 

odruchy wymiotne. Trzymał ją, a ochroniarz dławił się i przez jego ciało przebiegały skurcze. 
Potem wyjął ją i wytarł o jego policzek.
 

– Gdzie jest Julin? – zapytał spokojnie.

 

Mężczyzna ledwo mógł mówić.

 

– Czego chcesz? – szepnął, a na jego czoło wystąpił pot. – Na Boga… Czego ty ode mnie 

chcesz?
 

– Czy Julin porwał człowieka o nazwisku Klingberg?

 

– Nie wiem, o czym mówisz.

 

Katz znów włożył lufę w jego usta i odbezpieczył pistolet.

 

Potem nacisnął spust. Mężczyzna popuścił, słysząc trzask broni.

 

Katz wstał i obszedł go dookoła.

 

– Gdzie jest Julin? Muszę go znaleźć.

 

Ochroniarz zaczął łkać.

 

– Wyjechał przedwczoraj. Miał polować… chyba na ptaki. I nic nie wiem o porwaniu. 

Pilnuję jego domu, kiedy go nie ma, to moje jedyne zadanie. Cholera, musisz mi uwierzyć.
 

– Adres… gdzie on jest?

 

– Nie wiem dokładnie. Gdzieś w Sörmlandzie. W jakiejś posiadłości… u kogoś, kogo zna.

 

– Wierzę ci – odrzekł spokojnie Katz. Mężczyzna płakał przed nim na podłodze jak dziecko. 

– I nie zapomnij powiedzieć Julinowi, jeśli spotkasz go przede mną, że miał szczęście, że go nie 
zastałem. Powiedz mu, że wrócę. Pozdrów od starego przyjaciela.
 

Żydowski dom spokojnej starości mieścił się w piętrowym budynku piaskowego koloru w 

Skarpnäck w południowym Sztokholmie. Powinna była się domyślić po nazwisku, przemknęło 
jej przez głowę, kiedy parkowała samochód przed wejściem. Hirsch.
 

Dwoje drzwi antywłamaniowych zaprowadziło ją do holu, w którym przyjęła ją pielęgniarka.

Na stole obok kanapy dla gości stało akwarium. Barwne pielęgnice pływały dookoła pośród 
plastikowych roślin i sztucznych koralowców. Na ścianie wisiała mapa Izraela.
 

Po prawej stronie znajdowała się jadalnia, w której według menu serwowano na lunch dwa 

rodzaje koszernych posiłków. Duże przeszklone przestrzenie. Widok na ogród z fontanną i 
kwietnikami.
 

– Zaprowadzę cię teraz do pokoju Ragnara – rzekła pielęgniarka.

 

Przeszły przez długi korytarz. Drzwi z napisem „Terapia zajęciowa” były uchylone. Siedziała

tam na łóżku stara kobieta, niedostępna dla świata. Poza tym było pusto.
 

– Mamy też oddział demencji – wyjaśniła siostra – ale większość naszych pensjonariuszy 

radzi sobie sama. Najstarszy ma sto dwa lata, najmłodszy siedemdziesiąt pięć. Ragnar jest 
pośrodku. Na jesieni skończy dziewięćdziesiąt lat. Nie wiem od czego to zależy, koszernego 
jedzenia czy czegoś innego, ale Żydzi są naprawdę długowieczni – i kobiety, i mężczyźni.
 

Minęły świetlicę z telewizorem i pianinem. Domyślała się, że za kotarą jest mały ołtarz ze 

zwojami Tory i innymi przedmiotami liturgicznymi.
 

Na tablicy ogłoszeń wisiał plan tygodnia z informacją o szczególnych wydarzeniach. Tego 

wieczoru aktorka Basia Frydman miała śpiewać piosenki w języku jidysz.
 

Weszły w następny korytarz ze zwykłymi drzwiami mieszkaniowymi po obu stronach. 

Siostra stanęła przed jednymi z nich i delikatnie zapukała.
 

– Masz gościa, Ragnar – powiedziała. – Nie zapomnij tylko o wycieczce po południu. 

Autobus odjeżdża o trzeciej.
 

Czekał na nią, ponieważ rozmawiali przez telefon parę godzin wcześniej. Emerytowany 

komisarz policji zaparzył kawę i postawił na stoliku przy oknie talerzyk z ciastkami.
 

Gestem dżentelmena wysunął dla niej krzesło i poprosił, by usiadła.

 

Trzymał się zdumiewająco dobrze na swój wiek. Szczupły, żylasty, z gęstymi, krótko 

ostrzyżonymi włosami.
 

– Witaj – powiedział. – Nie ma tu wielkich luksusów, ale zupełnie wystarczy dla starego 

policjanta. Porządny, kompetentny personel. Stałe godziny posiłków i wizyt lekarza. I mnóstwo 
znajomych. Jesteśmy miłą paczką staruszków. Nawet nie musimy już chodzić do synagogi. 
Odprawiamy nabożeństwa w kaplicy.
 

Nalał jej kawy z termosu.

 

– Ładnie tu – zauważyła. – Przytulnie.

 

– A najlepsze z wszystkiego, że to miejsce nie zostanie sprzedane kapitalistom wysokiego 

ryzyka i nie będzie prowadzone przez jakiegoś prywatnego zarządcę, których jest teraz całe 
mnóstwo.
 

Na starej czarno-białej fotografii na ścianie zobaczyła nastoletnią wersję Ragnara Hirscha 

przed jakimś barakiem na szkierach: z paroma innymi chłopakami, wszyscy w strojach do piłki 
nożnej. „Kolonie Glämsta” głosił napis na tablicy w tle. Kolonie dla żydowskich dzieci na 
Väddö. Katz bywał tam latem. Opowiadał jej, że kiedy rodzice jeszcze żyli, posyłali go tam 
wbrew jego woli. Poza tym rzadko mówił o swojej żydowskiej tożsamości.
 

– Żydowski policjant w tamtych czasach musiał być czymś niezwykłym – zauważyła.

 

– To prawda. Panował silny antysemityzm, przez cały czas ktoś robił docinki, że po cholerę 

tyrać jako komisarz kryminalny zamiast otworzyć bank. Uważali człowieka za bogatego i 
skąpego tylko dlatego, że był obrzezany. I jeszcze gorsze rzeczy.
 

Znów pomyślała o Katzu. Wszystkie szpile, które musiał znosić, kiedy byli młodzi. 

Żydowskie nasienie. Ty skąpy Żydzie. I te ohydne żarty: Wiesz, Katz, jak zmieścić sześć 
milionów Żydów w jednym wagonie? Dwóch z przodu, dwóch z tyłu, reszta w popielnicy. 
Zwykle od razu oddawał cios, co było dokładnie tym, na co liczyli jego wrogowie.
 

– Naprawdę sądzę, że w moim pokoleniu jestem jedynym koszernym policjantem w 

Sztokholmie – ciągnął Hirsch. – I na pewno jedynym policjantem w tym domu. Ojciec chciał, 
żebym pracował w policji. Sam był agentem ubezpieczeniowym, ale uważał, że już czas, by ktoś 
z rodziny włożył mundur.
 

Przerwał, słysząc krzyk z drugiej strony budynku, coś w rodzaju żałosnego płaczu, który 

przybierał na sile i naraz gwałtownie się urwał.
 

– Miriam Löwenstein – rzekł siedzący przed nią emerytowany policjant. – Przyjechała do 

Szwecji jako piętnastolatka białymi autobusami. Przeżyła wbrew wszystkiemu Oświęcim–
Brzezinkę. Widziała, jak jej mama i młodsze rodzeństwo idą do komory gazowej. Na niektóre 
wspomnienia nie ma lekarstwa. – Uśmiechnął się z poczuciem winy i strzepnął z kolana parę 
okruchów ciastka. – Ale nie po to tu przyszłaś. Chciałaś się czegoś dowiedzieć o samobójstwie 
małżonków Klingberg.
 

Ragnar Hirsch był znajomym jednego z sanitariuszy, którzy przybyli do Sörmlandu w dniu, 

w którym znaleziono Klingbergów martwych w ich samochodzie. Nazywał się Holmström i 
pracował wcześniej w sztokholmskiej straży pożarnej. To on zadzwonił do Hirscha jakiś tydzień 
po ich śmierci i poprosił, by przyjrzał się tej sprawie.
 

– Wyjaśnił mi, że gosposia, która tam była, chciała mu o czymś powiedzieć, ale się 

rozmyśliła, kiedy przyjechała policja.
 

Hirsch opowiedział jej, że zaczął badać sprawę poniekąd z czystej ciekawości, jak sam 

przyznał, bo chodziło o znaną rodzinę przemysłowców. Poprosił Holmströma, by opisał mu, co 
zobaczył na miejscu zdarzenia, zwrócił się do sörmlandzkiej policji o raporty i protokół z sekcji 
zwłok i je przeczytał. Patolog napisał, że małżonkowie byli pijani w chwili popełnienia 
samobójstwa, na co istniały dowody. W samochodzie znaleziono dwie puste butelki po koniaku i 
otwartą, lecz wypitą tylko do połowy butelkę Château Lafite.
 

Holmström natomiast, stary, szczwany lis, który widział i słyszał za dużo podczas swojej 

długiej kariery w sztokholmskich służbach ratowniczych utrzymywał, że wyglądali raczej na 
naćpanych.
 

– To właściwie nie robiło wielkiej różnicy – rzekł Hirsch, dolewając kawy do jej filiżanki. – 

Też pasowało do ich wizerunku. Oboje byli alkoholikami i nadużywali środków uspokajających.
 

– Skąd wiesz?

 

– Trochę się rozpytałem. Najwyraźniej zaczęło się po tym, jak stracili starszego synka w tej 

historii z porwaniem. Żałoba sprawiła, że coraz bardziej pogrążali się w nałogu.
 

– Ale nie o to chodziło Holmströmowi?

 

– Nie… jego zdaniem wyglądali nienaturalnie, siedząc w tym samochodzie. Jakby to zostało 

zaaranżowane… Sądził, że ktoś mógł ich przenieść do samochodu, kiedy byli nieprzytomni.
 

– Ale nie wskazywały na to żadne ślady.

 

– Nie dało się tego stwierdzić, bo policja przyjęła za pewnik, że to było samobójstwo i 

poruszała się po garażu jak stado słoni. Jeśli istniały dowody przestępstwa, zostały nieświadomie 
zniszczone.
 

Hirsch opowiadał dalej. Pojechał do rodzinnej posiadłości w Djursholm, by porozmawiać z 

najbliższymi krewnymi. Byli tam wszyscy. Pontus ze swoją ówczesną żoną. Postarzały patriarcha
Gustav. Gosposia, która chciała coś powiedzieć Holmströmowi, lecz się rozmyśliła. I Joel 
Klingberg.
 

– Tak strasznie było mi żal chłopaka – rzekł Hirsch. – Trzynaście lat i żadne pieniądze na 

świecie nie mogły go pocieszyć. Sama pomyśl, jakie to uczucie znaleźć martwych rodziców. Był 
zdruzgotany. Nie dało się z niego wydobyć jednego składnego zdania. Tylko wybuchał płaczem, 
kiedy go pytałem, co widział tamtego ranka.
 

Przez chwilę siedzieli w milczeniu. Hirsch wyglądał przez małe okno wychodzące na 

skrzydło budynku. Tak jakby te dziewięćdziesiąt lat dało mu się we znaki, kiedy sięgnął pamięcią
do przeszłości. Nagle wydał się zmęczony i bardzo stary.
 

– Tak sobie myślę… te malinki na ich szyjach. Czemu nikt nie próbował tego wyjaśnić?

 

– Nie widziałem ciał – odparł Hirsch. – Tylko fotografie – obducentów i patrolu policyjnego. 

Ale zgadzam się z tobą, skąd do licha się tam wzięły?
 

– Więc podejrzewałeś przestępstwo?

 

– W każdym razie nie można było go wykluczyć.

 

– Ale nie mogłeś dalej się tym zajmować?

 

Skinął głową.

 

– Ludzie na górze uznali, że moje talenty przydadzą się gdzie indziej. Nie było po prostu 

wystarczającego materiału, bym mógł dalej prowadzić tę sprawę. Żadnych dowodów. Poza tym 
przeważyło słowo Gustava Klingberga. Znał ludzi z zarządu policji i postawionych jeszcze 
wyżej, polityków. Był całkowicie załamany. Najpierw stracił wnuka, potem młodszego syna i 
synową. Nie chciał więcej pisaniny i policyjnego śledztwa. Uważał, że już wystarczy. I starał się 
chronić przed ciekawością otoczenia swojego wnuka Joela. Chłopiec był bliski załamania 
nerwowego, a Gustav….
 

Umilkł z wyraźnym wahaniem, nim podjął opowieść:

 

– Gustav… żył w dziwnym przekonaniu, że rodzinę dosięgła klątwa. Dotyczyło to również 

porwania starszego wnuka dziewięć lat wcześniej. I najlepszą ochroną przed kolejnymi 
nieszczęściami było milczenie – nie mówić już niczego więcej o swojej rodzinie.
 

– O czym właściwie gosposia chciała opowiedzieć Holmströmowi?

 

– Nigdy się tego nie dowiedziałem. A mayse on a moshl iz vi a moltsayt on a tsimes… 

opowieść bez puenty jest jak obiad bez deseru, jak mówi się w jidysz. Długo mnie jeszcze 
męczyło, że nie dowiedziałem się, co miała do powiedzenia.
 

– Rozmawiałeś z nią?

 

– Tak.

 

– Co powiedziała?

 

– Nic prócz tego o wyobrażeniach Gustava o ciążącej nad rodziną klątwie. Składał na jej 

karb nawet nawracające krwotoki z nosa. Czułem, że wie coś jeszcze, lecz nie udało mi się jej 
przycisnąć. Nagle nie miała nic do powiedzenia.
 

– Pamiętasz, jak się nazywała?

 

– Sandra Dahlström. Wtedy była młodą kobietą. To ona wychowywała Joela po śmierci 

rodziców.
 

Pożegnała się z nim w holu, przy akwarium z pielęgnicami. Wokół kręciło się teraz więcej 

ludzi, bo właśnie nadeszła pora lunchu. Starzy mężczyźni w jarmułkach, którzy wtaczali się do 
stołówki na wózkach, eleganckie damy o nieco egzotycznych rysach. Słyszała, jak mówią na 
przemian po polsku, szwedzku i w jidysz.
 

Właśnie wchodzili goście, rodziny z dziećmi, które odwiedzały babcie i dziadków. Jeden z 

mężczyzn wydał jej się podobny do Katza.
 

Wsiadła do samochodu i przekręciła kluczyk w stacyjce.

 

Nikt nie natrafił jeszcze na jego ślad. Wciąż był na wolności. Mimowolnie odczuwała dla 

niego pewien podziw.
 

Ktoś musiał pomoc mu się ukryć, pomyślała. Może Jorma?

 

Według spisu ewidencji ludności mieszkał w Midsommarkransen. Zwolniony parę lat temu z 

zakładu karnego w Norrtälje po odsiedzeniu trzech lat za współudział w napadzie rabunkowym.
 

Wyjęła komórkę, zadzwoniła do Marianne Lindblom, cywilnej pracownicy jej wydziału, i 

poprosiła, by dokładnie sprawdziła kartotekę Jormy i zobaczyła, czy nie jest teraz poszukiwany. 
Zignorowała jej pytanie, kiedy wróci do biura, i rozłączyła się.
 

Dawna pomoc domowa Klingbergów, Sandra Dahlström, z jakiegoś powodu wydała jej się 

nagle ważniejsza.
 

Posiadłość Ormnäs położona była w parku krajobrazowym między Katrineholm a 

Vingåker. Należało do niej osiemset hektarów lasu, wody i pól. Główny budynek był 
dwupiętrowym murowanym domem z siedemnastego wieku z drewnianą piętrową przybudówką, 
wzniesionym w stylu karolińskim.
 

Na podwórzu stało kilka zabudowań gospodarczych: stajnia, obora, domek dla gości, 

wozownia, młyn i stara mleczarnia.
 

Droga prowadząca do głównego budynku była prywatną kasztanową aleją długości około 

kilometra, kończącą się przy drzewie na podwórzu, które zdawało się strzec całej posesji.
 

Katz sprawdził to miejsce na mapie Google. Jeśli ktoś chciał się dostać niepostrzeżenie do 

głównego budynku, musiał to zrobić pieszo od strony południowej.
 

Było po północy, kiedy zaparkował samochód Jormy przy leśnej drodze parę kilometrów od 

podwórza.
 

Przez chwilę stał nieruchomo, czekając, aż wzrok przyzwyczai się do ciemności. Słuchał 

cichych trzasków ciepłego silnika, odgłosów lasu, lekkiego wiatru pośród drzew i nocnego ptaka,
który krzyczał znad mokradeł.
 

Potem wyjął z kieszeni kurtki latarkę, ustawił na najmniejsze natężenie światła, odszukał 

ścieżkę prowadzącą na północ i zaczął iść.
 

Przedarcie się przez pierwszą partię lasu zajęło mu pół godziny. Rozpadliny i strome zbocza 

wzniesień zmuszały go do nadkładania drogi. Potem szedł drogą ze starymi śladami leśnych 
maszyn, okrążył małe jeziorko i znalazł się koło ogrodzenia. Skręcił na zachód, lecz szybko zdał 
sobie sprawę z tego, że tamta część terenu jest ogrodzona. Zaklął, kiedy sobie uświadomił, że 
plecak ze szczypcami do cięcia drutu zostawił w samochodzie.
 

Ponieważ było za późno, by się po nie cofnąć, postanowił przejść górą. Metalowa siatka 

kaleczyła mu palce podczas wspinaczki. Znalazł się w końcu na szczycie i odpoczął, trzymając 
się mocno ogrodzenia. Chmury chwilowo się rozproszyły i przenikało przez nie przyćmione 
światło gwiazd. Lepiej teraz widział. Dwór leżał w odległości pięciuset metrów, czarny monolit 
w miejscu, gdzie otwierał się las.
 

Zsunął się z drugiej strony, zeskoczył z ostatniego metra i wylądował obok wykrotu.

 

Skierował się w stronę budynków. Teraz szło mu się łatwiej. Las był nasadzony i rzadki, a 

ziemia równa.
 

Doszedł do pierwszego pola, wzdłuż którego stało w pewnej odległości od siebie kilka 

myśliwskich ambon jak ponure drewniane rzeźby z zaginionej łowieckiej cywilizacji. Czuł 
zapach świeżej ziemi.
 

Zamknął oczy i znów je otworzył, kiedy spadły pierwsze krople deszczu. Teraz przynajmniej 

trudniej będzie go usłyszeć. Deszcz tworzył coś w rodzaju szumu w tle pochłaniającego 
wszystkie inne dźwięki.
 

W dworze nie paliły się światła. Na podwórzu nie stał żaden samochód. W zamglonym 

świetle z wieczornego nieba budynki przypominały filmowe dekoracje.
 

Szedł dalej brzegiem lasu, aż dotarł do pierwszej stodoły. Stała przy żwirowej ścieżce 

prowadzącej między budynkami gospodarczymi na wschód do wzniesienia terenu.

 

Aleja skręcająca na podwórze biegła pięćdziesiąt metrów dalej. Katz zastanawiał się, co ma 

teraz zrobić. Tylko iść naprzód, do domu, pomyślał, i sprawdzić, czy ktoś tam jest.
 

Kiedy doszedł do podwórza, zobaczył, że żwir jest zupełnie równy. Nie było śladu opon. 

Główny budynek wyrastał przed nim w ciemności. Sześć okien w rzędzie jak czarne, prostokątne
oczy. Kupka liści na schodach.
 

Katz nie rozumiał, skąd mu to w ogóle przyszło do głowy. Nikogo tu nie było – i to od 

dawna. Przyjął za pewnik, że Julin przebywa w dobrach Klingsbergów w Sörmlandzie. 
Przyjechał tu bez namysłu, w desperackiej potrzebie, by coś robić, wprawić w ruch nowe 
zdarzenia, zmienić role.
 

Deszcz padał teraz mocniej. Rozejrzał się za jakimś schronieniem, zauważył daszek 

wystający z boku budynku i poszedł w tamtą stronę. Przypadł do ściany i zamrugał, kiedy 
zauważył światło reflektorów na głównej drodze. Pojazd skręcił w aleję.
 

Samochód, srebrnoszary SUV, przejechał w odległości niespełna czterdziestu metrów. Z 

przodu siedział tylko jeden mężczyzna.
 

Wóz nie zatrzymał się jednak na podwórzu. Przetoczył się przez nie i pojechał dalej na 

wschód, poza zabudowania, w stronę zalesionej górskiej grani. Warkot silnika cichł powoli. 
Światło reflektorów migało między drzewami, wspięło się w górę i znikło z pola widzenia.
 

Szedł dwadzieścia minut, nim zobaczył samochód zaparkowany przed drewnianym domkiem

przy żwirówce. Z okien sączyło się słabe światło. Słyszał szmer męskich głosów.
 

Skręcił w las, by mógł się zbliżyć niezauważony.

 

Drogę zagradzał szlaban, a po drugiej stronie zaczynało się nowe ogrodzenie. Cały teren 

wyglądał na zagrodzony.
 

Idąc wzdłuż płotu, zagłębił się na dwadzieścia metrów w las, nim znalazł się na wysokości 

domku. Wymacał w kieszeni komórkę Jormy, by sprawdzić, czy jest wyłączona.
 

Na podjeździe stał jeszcze jeden samochód, czarne volvo kombi.

 

Katz podkradł się bliżej i stanął o metr od płotu.

 

Domek był zbudowany ze smołowanego drewna i z trzech stron otoczony lasem. Żwirowa 

ścieżka rozszerzała się przed wjazdem, by starczyło miejsca na samochody. Dalej znajdował się 
domek dla gości z werandą, a jeszcze dalej metalowe bramy do wjazdu i wyjazdu.
 

Adrenalina buzowała w ciele Katza. Szedł w stronę polanki, z której droga schodziła do 

jeziora. W tym miejscu ogrodzenie było niewidoczne z okna, do tego o metr niższe. Przeszedł 
przez nie górą.
 

Stał na drodze u podnóża pagórka z glockiem w ręce. Wsłuchiwał się w coś, co rozpoznał 

jako szczekanie psa. Początkowo słabe, nagle stało się znacznie głośniejsze. Tak jakby pojawiło 
się znikąd.
 

Przykucnął i patrzył, jak pies zbliża się od strony wzgórza, bardzo powoli, jak gdyby 

przeciągał swoje zadanie dla zabawy.
 

Owczarek kaukaski. To tu zabrał go Julin. Prawdopodobnie jedyna rasa na świecie, która 

mogła stanąć do równej walki z wilkiem lub niedźwiedziem. Osiemdziesiąt kilo wagi i prawie 
metr wysokości w kłębie. Czytał gdzieś, że nie atakują go drapieżniki, bo ma za grube futro i 
żadnych miękkich części, w które można się wgryźć.
 

Przyklęknął w pozycji strzeleckiej i zobaczył zbliżającego się psa, znacznie większego, niż 

się spodziewał. Pysk miał szeroko otwarty; jego instynkt zabijania był niezwykle silny. Teraz 
nawet nie szczekał, tylko koncentrował się na swej zdobyczy. Był już w odległości dwudziestu 
metrów, dziesięciu, pięciu… Katz nie czuł nic prócz chłodu, zimnej koncentracji.
 

Pies stanął dwa metry przed nim. Jego futro wydzielało ostry zapach. Oczy przypominały 

dwa czarne guziki. Pomruk, jaki z siebie wydobywał, nie przypominał niczego, co Katz dotąd 

słyszał.
 

Wystrzelił w chwili, gdy owczarek ruszył do ataku, dwa strzały, które ku jego zdumieniu 

okazały się celne.
 

Kiedy się podniósł po sekundzie, nadal patrzył w ten sam punkt. Nie zauważył osoby 

zbliżającej się z tyłu. Nie poczuł mocnego uderzenia w kark, miał tylko wrażenie, że świat 
eksplodował na czerwono, nim bezwładnie upadł do przodu.
 

Siedziała w samochodzie na parkingu w centrum Mörby i przyglądała się wieżowcom, 

paląc papierosa. Z głośników dobiegała Euphoria Loreen. Nasłuchała się tego do znudzenia.
 

W chwili, gdy wyłączyła radio, zapikała komórka. Esemes od Oli: „Niech cię diabli, 

obiecałaś, że przyjdziesz, czekałem z dziećmi pół godziny, w końcu weszliśmy sami, musisz 
wiedzieć, że…”
 

Kliknęła, nie doczytawszy do końca. Spojrzała w kalendarz. Przeoczyła spotkanie w 

poradnictwie rodzinnym. Albo to olała. Bo nie radziła sobie w takich sytuacjach. Bo była 
autodestrukcyjna.
 

Kolejne dwie wiadomości od Oli na ten sam temat. Poza tym cztery nieodebrane połączenia z

pracy. Zaczęli się zastanawiać, gdzie jest.
 

Znów spojrzała na bloki. Wczesne lata sześćdziesiąte. Marzenie o nowoczesności, które 

skończyło się prawdziwym gettem. Ściany pokryte graffiti. Tanie anteny paraboliczne na 
balkonach. Dokładnie tak, jak w Hässelby, świecie, z którego pochodzili i ona, i Katz.
 

Zapaliła następnego papierosa. Smakował bosko. Rzuciła palenie ponad dziesięć lat temu. 

Nie pojmowała, że to nadal może być takie dobre.
 

Legitymacja prokuratorska musiała zrobić pewne wrażenie. Kobieta wpuściła Evę, nie 

zadając pytań, i zaprowadziła ciemnym korytarzem do salonu zainspirowanego New Age. Na 
stole siedział pozłacany Budda. Na ścianach wisiały obrazy hinduskich bogów – domyślała się, 
że niebieska tańcząca postać to Kriszna, a druga to prawdopodobnie Sziwa. Zapach dymu. Mata 
do jogi rozłożona na podłodze.
 

Po lewej stronie znajdowały się otwarte drzwi do sypialni. Na ścianach wisiały kiczowate 

lampki na choinkę, na łóżku leżały narzuta i stos poduszek, a na stoliku obok stała fotografia 
kolorowo ubranej kobiety.
 

Miała nagłe uczucie déjà vu, ale znikło, nim zdążyła je uchwycić.

 

Tak zatem mieszkała Sandra Dahlström. Bezdzietna według wyciągu z rejestru. Urodzona w 

roku 1951. Od sześciu lat na emeryturze.
 

Wyglądała na zmarzniętą. Miała kapcie na nogach i wdzianko z długimi rękawami. Puste 

spojrzenie. Może brała leki. Nos wydawał się nieproporcjonalnie mały przy dużych, zmysłowych
ustach. Drobne blizny pod skrzydełkami nosa wyglądały jak po operacji kosmetycznej.
 

Dała jej znak, by wyszła z nią na przeszklony balkon.

 

– Właściwie na ciebie czekałam – powiedziała miękko.

 

Usiadła przed pasjansem, który przerwała, by otworzyć drzwi. Palmy i paprocie stały w 

doniczkach na podłodze. Zioła w inspektach wypuszczały pędy. Było nieznośnie gorąco. Eva nie 
pojmowała, jak można tu siedzieć w ubraniu z długimi rękawami.
 

– Chodzi o Joela, prawda? Czytam gazety. Został porwany, a jego żona zamordowana. 

Wcześniej czy później ktoś musiał przyjść i zapytać.
 

Zaczęła opowiadać sama, do tego chronologicznie, jakby długo czekała na taką okazję:

 

– Zaczęłam pracę u Klingbergów jesienią 1969 roku, kiedy miałam osiemnaście lat. 

Zobaczyłam ogłoszenie w „Svenska Dagbladet”, szukali nowej pomocy domowej. Mieszkałam 
wtedy z mamą… właściwie w tym domu, na pierwszym piętrze. Ojciec poszedł w długą, więc 
zostałyśmy tylko we dwie. Mama harowała w mieście jako sprzątaczka. Ja rzuciłam szkołę, nie 

skończyłam nawet dziewięciolatki. Potrzebowałyśmy pieniędzy. Djursholm nie jest przecież 
daleko, tylko parę kilometrów w drugą stronę, nad wodą. A jednak trudno sobie wyobrazić 
większy kontrast.
 

Sandra wprowadziła się do służbówki znajdującej się w aneksie do domu. W zasadzie miała 

być do dyspozycji swojego pracodawcy przez dwadzieścia cztery godziny na dobę. Dostawała 
lepszą pensję, niż się spodziewała.
 

– Jaki był Gustav?

 

– Miły dla jednych, świnia dla innych. Cieszyło go gnębienie ludzi, których nie lubił. 

Najgorszy był dla starszego syna. Traktował go jak powietrze, a im bardziej Pontus starał się go 
zadowolić, tym było gorzej.
 

– Czy tak samo traktował jego brata?

 

– Nie, Jan był wyjątkiem. Ulubieńcem… synem marnotrawnym. W młodości prowadził 

życie bohemy. Odcinał się od ojca kapitalisty. Co tylko sprawiało, że Gustav jeszcze bardziej go 
kochał. Robił dla niego wszystko… próbował kupić jego miłość, proponował wysokie 
stanowiska w koncernie, lecz Jan odmawiał. Myślę, że to miało związek z jego mamą. Bracia 
mieli przecież różne matki. Mamą Jana była czarna kobieta z Dominikany, Marie Bennoit. 
Według pogłosek wielka młodzieńcza miłość Gustava, ale ją zostawił, kiedy rodzina wróciła do 
Szwecji.
 

Eva zdziwiła się, lecz przyjęła to bez komentarza, przemyśli to później, by teraz móc się 

skoncentrować na opowiadaniu kobiety.
 

– Tak, jak napisał ten rosyjski pisarz: wszystkie szczęśliwe rodziny są do siebie podobne, 

każda nieszczęśliwa rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób. Często o tym myślałam podczas 
moich dwunastu lat pracy. O tragediach, które ich spotkały, i o tym, że bogactwo nic im nie 
pomogło.
 

– Jaka była więź między braćmi?

 

– Taka sobie. A Gustav na pewno nie pomagał, faworyzując młodszego syna. Myślę nawet, 

że zmienił testament i uczynił Jana głównym spadkobiercą tylko po to, by upokorzyć starszego. 
Pontus znienawidził po tym brata.
 

Może do tego stopnia, że chciał zniszczyć jego życie? – pomyślała Eva, wodząc spojrzeniem 

po pokoju i zatrzymując je na regale, ozdobach i portrecie chłopca, którego wcześniej nie 
zauważyła.
 

– Pracowałaś u Klingbergów, kiedy porwano Kristoffera? – zapytała.

 

– Tak. Byłam wtedy u nich mniej więcej od pół roku. W całym swoim życiu nie widziałam 

takiego bogactwa. Służba, szofer, willa o trzydziestu pokojach, przyjęcia, przeważnie urządzane 
przez Pontusa, na których goście opychali się irańskim kawiorem i pili szampana z rocznika jak 
sok. Pochodzę z robotniczej rodziny… to było tak, jakbym znalazła się w dziwnym śnie na jawie,
który nagle zmienił się w koszmar. Ten chłopczyk, Kristoffer, był taki śliczny. Mulat. To dziwne, 
że czarne dziedzictwo ujawniło się tylko u niego, nie u jego ojca ani brata. Był ukochanym 
wnukiem Gustava, może mu przypominał utraconą miłość. Kiedy przychodził w odwiedziny, 
Gustav mógł się z nim bawić godzinami. A potem stało się to…
 

Umilkła i wyjrzała przez szybę na parking. Pociła się we wdzianku, pod jej pachami pojawiły

się ciemne plamy wielkości dłoni.
 

– Gustav wierzył, że to wszystko przez klątwę. Przez to, że zostawił Marie i zabrał ze sobą 

Jana. Był bardzo przesądny. Wychował się na Karaibach… wierzył w rzucanie uroków i takie 
tam. Że ludzie mogą robić krzywdę i mścić się na odległość. Tym tłumaczył swoją migrenę. I 
krwotoki z nosa, na które cierpiała cała rodzina, choć to pewnie coś dziedzicznego. Utratę krwi 
postrzegał jako coś najgorszego. I dostał wodę na swój młyn, kiedy ktoś przysłał mu dziwne 

przedmioty w związku z porwaniem.
 

– Co to było?

 

– Rzeczy, które przyszły zwykłą pocztą na kilka dni przed zaginięciem Kristoffera. Między 

innymi figurka, która bardzo wzburzyła Gustava. Marie Bennoit pochodziła z rodziny, w której 
ludzie się czymś takim zajmowali. Nigdy nie poznałam szczegółów, usłyszałam o tym 
przypadkiem. Widziałam jednak, że Gustav był przerażony. Śmiertelnie przerażony. Bał się o 
swoje życie. To nie było racjonalne, ale to prawda. Kiedy Kristoffer znikł, nie miał żadnej 
nadziei, że go odzyska. Uważał go za straconego… i to było ich fatum, kara, którą musieli 
przyjąć.
 

– Nie pokazał nigdy tych przedmiotów policji?

 

– Nie. Uważał, że to by jeszcze wzmocniło klątwę. Wiem, że to brzmi dziwnie, ale nie 

przeżywa się tego tak, kiedy się jest w samym środku wydarzeń. Tak jakbym wrosła w te 
wszystkie dziwne rzeczy, dopóki tam byłam, na dobre i na złe.
 

– Więc zostałaś u nich?

 

– Tak. Wystarczyło tylko unikać Pontusa. Źle traktował służbę. Mieszkałam u nich przez cały

rok, nie miałam nawet urlopu. Nawet nie wydawało mi się, że go potrzebuję, bo z nimi 
podróżowałam.
 

– Wakacje pod żaglami?

 

– Luksusowe rejsy. Pobyty w kurortach. Pewnego razu wynajęli cały wyciąg narciarski w 

Szwajcarii. I dużo bywaliśmy na Karaibach: na Bahamach, Jamajce, Dominikanie. Gustav 
prowadził tam jeszcze interesy. Plantacje trzciny cukrowej. Kopalnie boksytu. Setki 
pracowników, którzy tyrali jak zwierzęta. Sami czarni. To były te kontrasty, które określały ich 
rodzinę… kontrasty w ich życiu. Bogactwo – i bieda ich robotników. Jan nie chciał tam jeździć, 
ale Pontus bywał często z różnymi dziewczynami albo nowymi żonami. A Joel, którego dziadek 
zawsze chciał mieć przy sobie, zajął miejsce Kristoffera. Odbywali rejsy na luksusowym jachcie, 
którym wynajęta załoga dopływała ze Szwecji.
 

– „St Rochus”?

 

Sandra spojrzała na nią ze zdziwieniem.

 

– Tak.

 

– Wiem, że to dziwne pytanie, ale czy latem 1984 roku jacht cumował na Mälarenie i czy 

może przypadkiem w Hässelby?
 

Teraz pot spływał również po twarzy Sandry. Eva nie rozumiała, jak mogła się tak ubrać.

 

– Na to nie odpowiem. Wtedy już u nich nie pracowałam, ale to całkiem możliwe. W takim 

razie pod dowództwem Pontusa. Tylko on używał jachtu w Szwecji. – Wstała i otarła rękawem 
pot z czoła. – Czy możemy na chwilę wyjść? – zaproponowała. – Chyba potrzebuję trochę 
świeżego powietrza.
 

Przespacerowały się do pobliskiego parku. Rodziny imigrantów na piknikach z kocami i 

jednorazowymi grillami. Kobiety w zasłonach i szatach do ziemi. Poszły dalej ścieżką w stronę 
lasu.
 

– Byłaś też przy innej tragedii, kiedy znaleziono Jana i Joannę.

 

Zauważyła, że Sandra zesztywniała i zwolniła kroku.

 

– Tak, to było straszne. Pociągnęło za sobą tyle cierpienia. I to, że Joel ich znalazł. Właściwie

nie zdążyłam dobrze poznać Kristoffera, zanim zaginął, ale z Joelem było inaczej. Widziałam, jak
dorasta. Widziałam, jak zadręcza się tym, że przeżył. Kristoffer właściwie nadal żył w rodzinie 
jako swego rodzaju duch… niewidzialny, lecz przerażająco obecny. Myślę, że Joel miał coś w 
rodzaju poczucia winy, że to on pozostał.
 

Podniosła z ziemi mały kamyk i obracała go w palcach, jakby chciała się uspokoić.

 

– Kiedy to się stało, w Ormnäs… to było tak, jakby ziemia usunęła mu się spod nóg, jakby 

stracił ostatni punkt oparcia.
 

– Jak zareagował?

 

– Najpierw apatią. Potem gniewem. To ja się nim zajęłam po śmierci rodziców. 

Przeprowadził się do nas do Djursholm. Gustav nie dawał sobie rady z jego wychowaniem, był 
zbyt załamany. Więc ja się tym zajęłam… może nie jako zastępcza mama, lecz starsza siostra.
 

– I jak się udawało?

 

– Czasami dobrze… czasami gorzej. Nie wiedział, jak przepracować tragedię. Robił sobie 

krzywdę… wyżywał się też na rzeczach. Niszczył je. Ale dało się nad tym panować. Tylko ja 
potrafiłam go uspokoić i wtedy ataki złości przechodziły w bezgraniczną rozpacz. Serce pękało 
na widok takiego cierpienia u tak młodego chłopca.
 

Eva zauważyła, że zaczyna mieć problem ze sterowaniem rozmową. Dlatego opowiedziała o 

swoim spotkaniu z Ragnarem Hirschem, o jego podejrzeniach, że nie wszystko jest w porządku.
 

– Ranek, kiedy znalazł swoich rodziców – rzekła. – Byłaś tam… czy zauważyłaś coś, co 

mogło zainteresować policję?
 

Utkwiła wzrok w twarzy Sandry, która zwróciła się teraz w jej stronę, odprężona, bez 

żadnych oznak, że próbuje coś ukryć.
 

– Chciałaś coś powiedzieć ratownikowi, który był pierwszy na miejscu. Przynajmniej takie 

odniósł wrażenie.
 

– Tak… ale potem wydało mi się to takie głupie – śmieszne, dziecięce fantazje. Na kilka dni 

przed ich samobójstwem byłam z Joelem sama na wsi. Jan i Joanna dokądś wyjechali, może do 
domku myśliwskiego, często tam siedzieli i pili… Oboje mieli problem z alkoholem. Joel zaczął 
mi nagle opowiadać o zaginięciu starszego brata sprzed dziewięciu lat, że pamięta mnóstwo 
szczegółów z tamtego dnia.
 

– Był małym dzieckiem, kiedy to się stało.

 

– Wiem i dlatego trudno mi było uwierzyć.

 

– Co powiedział?

 

– Że śledzono ich tamtego dnia. Że jakiś mężczyzna wsiadł do tego samego autobusu i 

wysiadł na tym samym przystanku. Że miał wspólnika, który udawał pijaka, że kierowca 
samochodu, volvo, dziwnie się zachował, kiedy przechodzili przez ulicę do stacji metra, na której
później zaginął Kristoffer. I że na miejscu, z którego go uprowadzono, leżały dziwne przedmioty. 
Między innymi skrzyżowane kurze pióra.
 

– Czy mówił o tym komuś innemu?

 

– Nie. Milczał przez te wszystkie lata, lecz w tym samym tygodniu, w którym się zabili, 

opowiedział o tym swojemu ojcu. A kiedy znalazł ich w garażu, wyciągnął z tego wniosek, że to 
jego wina, że umarli, bo naprowadził ich na niebezpieczny trop.
 

– Więc nie wierzył, że odebrali sobie życie?

 

– Wmówił sobie, że zostali zamordowani. Ale potem mu przeszło. Odwróciłam jego uwagę 

od tych myśli.
 

Obeszły dookoła leśną część terenu i zawróciły do parku przed blokami.

 

– I to chciałaś powiedzieć kierowcy karetki?

 

– Tak… ale dałam sobie spokój. To przecież były tylko dziecięce fantazje. Parę lat później 

spotkałam pewną osobę i się zwolniłam. Mieszkałyśmy razem do niedawna, kiedy zachorowała 
na raka piersi i umarła.
 

Kobieta na fotografiach, pomyślała Eva. Bezdzietna para lesbijek.

 

– A Joel, spotkałaś go od tamtego czasu?

 

– Nie. Ani nikogo innego z rodziny. Tylko o nich czytałam. Żal mi ich. Bogactwo naprawdę 

nie gwarantuje szczęścia.
 

Jadąc z powrotem do miasta, czuła się dziwnie nieobecna. Przerzucała kanały radia, aż 

znalazła coś najbardziej neutralnego, Classic Rock. Słuchała melodyjnych hardrockowych ballad,
patrząc na zbliżające się centrum miasta.
 

Ruch zgęstniał i prawie się zatrzymał przed wąskim gardłem koło Norrtull. Wzięła komórkę 

leżącą na siedzeniu pasażera. Ktoś zostawił jej wiadomość w poczcie. Odsłuchała, kiedy 
samochody toczyły się powoli w stronę miasta.
 

Głos Marianne Lindblom. Miała informacje o Jormie. Leżał na intensywnej terapii w Söder.

 

Ciemność, którą powoli wypełniało światło. Głosy w innym pokoju, ktoś przeklinał. Senne 

widma wyłaniające się z szarego tła i materializujące na wewnętrznym ekranie w trójwymiarowe 
postacie. Julin, blady i spocony, z glockiem Emira w ręce. Drugi mężczyzna, w białych 
tenisówkach, ten sam, który chciał go zamordować, lecz przez pomyłkę omal nie zabił Jormy… 
bez twarzy, którą przez cały czas ukrywał pod kapturem. Nie mówił. Milczący, jakby ktoś mu 
przeciął struny głosowe. W tle była jeszcze jedna osoba, z którą Julin rozmawiał.
 

Słyszał zdania po rosyjsku, ale wiedział, że nie pochodzą ze świata zmysłów, lecz należą w 

pewnym sensie do stanu zamroczenia, w jaki go wprawili, narkotycznego odurzenia, którego 
wcześniej nie doświadczył. Katz przetestował większość narkotyków, ale ten nie przypominał 
żadnego z nich. Bezwolność… uczucie, jakby już nie żył.
 

Kak dieła, Danja, zapytał głos, jak się czujesz, Danny? Odpowiedział po rosyjsku: 

Normalno!
 

Osoba znikła za drzwiami jego świadomości równie szybko, jak się pojawiła, mamrocząc 

górnolotne wersety.
 

Potem powróciła ciemność… mózg był jak zachloroformowany, ciało odrętwiałe. Widział 

Julina przez wąską szczelinę w świadomości. Stał pochylony nad nim, przywiązanym do łóżka, 
tak blisko, że czuł ciepło jego skóry.
 

– Kto jeszcze wie, że tu jesteś, Katz?

 

Nie odpowiadać, nic mu nie dawać. To mu wpoili w czasie służby wojskowej. Jak im dasz 

informacje, nie będziesz już potrzebny. Dostali, co chcieli, więc zostałeś już wykorzystany i 
wkrótce będziesz martwy.
 

– Znaleźliśmy samochód. Przyjechałeś z kimś?

 

Udawał, że coś szepcze.

 

– Co? Mów głośniej!

 

Szepnął jeszcze ciszej. Julin pochylił się, by usłyszeć. Nie mógł spudłować, niezależnie od 

tego, czym go nafaszerowali. Splunął mu w twarz.
 

– Niech cię cholera, ty gnoju.

 

Julin podniósł dłoń zaciśniętą w pięść i już miał go uderzyć, kiedy ktoś zagwizdał z miejsca 

w pokoju, którego Katz nie widział.
 

Julin znikł, a zamiast niego stanął przed nim mężczyzna w kapturze. Jego skóra pachniała 

olejkiem przeciw owadom. I brzozowym drewnem, które palili gdzieś w kominku. Katz 
próbował splunąć jeszcze raz, lecz zabrakło mu siły, głowa mu opadła i znów zapadł w 
nieświadomość.
 

Teraz znajdował się na serwerze, był czymś w rodzaju elektronicznego impulsu, który płynął 

z prędkością światła przez półprzewodniki, głębiej w system operacyjny, zobaczył lukę w kodzie 
źródłowym, w którym zainstalował wyjście, zamaskowane jako plik systemowy. Gdybym chciał 
wrócić, pomyślał triumfalnie: Gdybym musiał stąd uciekać!
 

Glämsta. Nagle znalazł się tam… na żydowskich koloniach. Przeszedł koło baraków 

pomalowanych czerwienią faluńską. Tajemnicza góra Klappis, boisko do piłki nożnej, na którym 

rozgrywali co roku turniej dla maluchów. Był tam tylko dwa razy i szczerze tego nienawidził. 
Zawsze się czuł poza nawiasem… jakby wcale nie był Żydem.
 

Człowiek w kapturze pochylił się nad nim, jakby nie wiedząc, co ma zrobić. Oddychał 

nienaturalnie powoli, jeden wdech na trzydzieści sekund.
 

Chroniła go owinięta w materiał butelka – figurka z rozłożonymi ramionami. Katz o tym 

wiedział, choć nie rozumiał dlaczego. Nie miał nawet pojęcia, skąd się wzięło to przekonanie, 
choć było bardzo silne. Nie znaleźli jej, przeszukując ubranie, bo wpadła między materiał a 
podszewkę przez dziurę w wewnętrznej kieszeni. Czuł ją na biodrze, emanującą z niej siłę. 
Mężczyzna w kapturze też. Tylko on. Julin nie. Czuł ją i bał się jej.
 

Głos trzeciego mężczyzny:

 

– Co do cholery mamy z nim zrobić?

 

Kto to był… Pontus Klingberg?

 

Znów opuścił pokój, zapadając się głębiej w świadomość. Nagle stał w kuchni, ubrany w 

piżamę. Benjamin siedział przy stole z paszportem w ręce. Na stronie tytułowej widniała 
pieczątka z wielką literą „J”. Anne próbowała go uspokoić, odebrać mu ten paszport, ale jej nie 
pozwolił. Uniósł rękę i uderzył ją grzbietem dłoni w twarz. Katza ogarnęła nieziemska trwoga, 
kiedy zobaczył matkę upadającą na podłogę. Z jej nosa popłynęły dwie strużki różowej krwi.
 

– Ferdamte shikse – rzekł jego ojciec obcym głosem w jidysz i zabrzmiało to 

protekcjonalnie, że nie jest Żydówką, tylko Szwedką, ze wsi na południe od Krokom w 
Jämtlandzie.
 

Matka podniosła się bez słowa, podeszła do Benjamina i znów próbowała odebrać mu 

paszport. Tym razem się jej udało.
 

Benjamin miał na sobie tylko kalesony; przez szparę w nich prześwitywał obrzezany 

członek. Przy każdym sikaniu człowiek ma świadomość swojej tożsamości, mawiał.
 

Płakał z twarzą ukrytą w dłoniach, a Anne stała przy zlewie i zmywała krew. Żadne z nich 

nie zwracało uwagi na Katza, jak gdyby stał się niewidzialny.
 

Paszport, austriacki paszport z tego, co wiedział, z żydowskim stemplem na pierwszej 

stronie, matka odłożyła do górnej szuflady w kuchennej szafce. Ojciec wspomniał coś o swoich 
rodzicach, Chaimie i Sarze, których Katz nigdy nie spotkał, a którzy teraz leżeli pochowani w 
kibucu między Jaffą i Tel Avivem. Mówił o mężczyźnie, którego musiał zabić z powodu 
paszportu i rodziców. Katz nic z tego nie rozumiał. Kogo musiał zabić jego ojciec?
 

Zapytał o to, stojąc w otwartych drzwiach.

 

– Kogo zabiłeś, tato?

 

Pamiętał to milczenie i zrozumiał, że dopiero teraz go zauważyli.

 

– Łajdaka – odrzekła matka, nie patrząc na niego. – To było dawno temu. Zasłużył na to.

 

Znów ciemność, lecz tym razem nie taka gęsta, jakby sprana. Kroczył w górę przez cienką 

warstwę świadomości. Otworzył oczy. Był dzień, promienie słońca przesączały się przy brzegu 
zaciągniętych rolet.
 

Mężczyzna w kapturze stał przy nim. Przez moment mignęła mu jego twarz. Ciemna. 

Zmrużone oczy.
 

Nie potrafił tego wytłumaczyć. Martwy, pomyślał. Ten mężczyzna nie żył. Pozorne życie. Jak

zombie.
 

Odczuwał ból w całym ciele. Próbował się poruszyć, ale bezskutecznie. Nadal był 

przywiązany, lecz nie do łóżka, tylko do grubej deski stojącej na kozłach.
 

Nie bał się. Właściwie nic nie czuł. W pewnym sensie był jak sparaliżowany. Nie mógł nawet

poruszyć palcami czy stopami, tylko oddech funkcjonował. I powieki. Mrugał. Widział.
 

Wciąż miał na sobie ubranie. Zdjęli mu buty i skarpetki. Jakby z dużej odległości czuł siłę 

emanującą z butelki w podszewce. Nie rozumiał, jak to działa, ale go chroniła. Mężczyzna w 
kapturze nie mógł go skrzywdzić, dopóki płynęła z niej siła.
 

Martwy człowiek. Który robił tylko to, co kazali mu inni, bo brakowało mu własnej woli, 

prawdziwego życia.
 

To wszystko było tylko urojeniem. Nafaszerowali go narkotykami, miał halucynacje.

 

Teraz dostrzegł jakiś ruch dalej w pomieszczeniu. Trzeci mężczyzna stał odwrócony do niego

plecami, ubrany w cienki, ciemny płaszcz, i rozmawiał cicho z Julinem. Nie rozumiał, o czym 
mówią, słyszał tylko głuchy szmer, w którym pojawiało się jego nazwisko.
 

Mężczyzna z kapturem pogłaskał lekko grzbiet jego stopy. Lodowata dłoń… nigdy nie czuł 

czegoś podobnego, nie tylko chłodna, lecz zimna od wewnątrz, jakby krew płynąca pod skórą 
była schłodzona.
 

Poczuł głód heroiny, który pojawił się znikąd.

 

Dawno nie byłem u anonimowych narkomanów, kiedy się stąd uwolnię, pójdę na spotkanie, 

obiecuję.
 

Teraz stanął przed nim Julin.

 

– Słyszysz mnie, Katz?

 

Znów chciał na niego plunąć, lecz zabrakło mu sił. Tylko zamrugał.

 

– Niedługo będziesz mógł mówić. To, co ci daliśmy, nie wpływa na narząd mowy. Chcę, 

żebyś użył głosu. Powiedz coś, cokolwiek.
 

– Nie…

 

To prawda. Mógł mówić, ale głos był słaby.

 

– Dobrze, teraz wiemy, że możemy się porozumiewać. Chcę, żebyś powiedział, czego się 

dowiedziałeś o zamordowaniu Angeli i porwaniu Klingberga. I co powiedziałeś innym… z 
którymi miałeś kontakt.
 

Nic z tego nie rozumiał.

 

– Czy ktoś wie, że tu jesteś?

 

Nie odpowiedział, czemu miałby cokolwiek mu dawać?

 

– Okej. Mamy czas. Ale chyba rozumiesz, że zmuszę cię do mówienia?

 

Julin trzymał fotografie, które Katz znalazł w kryjówce za gniazdkiem elektrycznym.

 

– Domyślam się, że wziąłeś je z mojego domu. Patrz na mnie, kiedy mówię do ciebie!

 

– Ty cholerny gnojku… tak to zrobiłeś, żeby wyglądało na mnie. – Nie rozumiał, czemu z 

nim rozmawia, ale pomyślał, że to z nienawiści, i dodał: – I przysięgam, Julin, że się zemszczę.
 

Julin nie zmienił wyrazu twarzy.

 

– Masz rację. Będę z tobą szczery, zostałeś kozłem ofiarnym… A teraz chcę, żebyś ty był 

szczery ze mną. Komu jeszcze o tym powiedziałeś?
 

– Idź do diabła…

 

Julin tylko pokiwał głową i wraz z pozostałymi wyszedł z pokoju. Katz zobaczył, jak 

otwierają się drzwi i do środka wpada światło dzienne, po czym znika, kiedy je za sobą 
zamykają. Został sam w pokoju. Szukał wzrokiem czegoś, co by mu pomogło poluzować więzy, 
lecz niczego takiego nie znalazł. Jakie to zresztą miało znaczenie? Był sparaliżowany. Środek, 
który mu dali, zwiotczył mięśnie.
 

Znowu odpłynął. Zobaczył starą czarną kobietę, która musiała być Marią Bennoit. W jednej 

ręce trzymała grzechotkę z kości, a w drugiej miotełkę z kurzych piór… przeszła człapiącym 
krokiem przez pokój, nucąc piosenkę dla dzieci, po czym zmieniła się w Evę Dahlman ze śladami
ugryzień na szyi.
 

Przepraszam, Eva, pomyślał, nim znów się zapadł w głęboką, krwistoczerwoną otchłań.

 

Znajdowała się na autostradzie, w połowie drogi do Katrineholm. Wizyta w Söder zmieniła

założenia. Jorma opuścił intensywną terapię tego samego popołudnia i został przeniesiony na 
oddział obserwacyjny. Przed drzwiami sali siedział na krześle samotny policjant. Pokazała mu 
legitymację prokuratorską i ku swemu zdziwieniu została wpuszczona.
 

Nie widzieli się od czasu, gdy miała czternaście lat, a jednak zaskakująco niewiele się 

zmienił. Był na swój sposób ładny – trochę przypominał Katza. Czarne włosy, ciemnobrązowe 
oczy. Ale większe i spokojniejsze. Mówił z lekkim fińskim akcentem, choć całe swoje życie 
spędził w Szwecji. Miły, jeden z niewielu naprawdę dobrych ludzi, jakich poznała w życiu. O ile 
się nie było jego wrogiem.
 

Nawet ona niewiele się zmieniła, pomyślała, bo od razu ją poznał i postanowił jej zaufać. 

Dotąd nie powiedział słowa policjantom, którzy próbowali go przesłuchać.
 

– Co oni zrobią? Nie chcę mieszać w to glin. Ty też jesteś gliną, Eva? Wyczuwam ten zapach.

 

– Prokuratorem – odrzekła. – Muszę go znaleźć… i nikt jeszcze nie powiązał ciebie z 

Katzem.
 

Miał uszkodzone struny głosowe. Musiał mówić szeptem, kiedy jej wyjaśniał, co się stało.

 

Katz skontaktował się z nim i opowiedział o wszystkim, co się zdarzyło do zamordowania 

Angeli Klingberg. Był przekonany, że padł ofiarą spisku. Jorma pomógł mu się ukryć. Katz był 
na tropie czegoś, co miało związek z jego dawnym szefem, Rickardem Julinem z Capitol 
Security.
 

– Ale jakiś cholerny Judasz go zdradził!

 

Uśmiechnął się smutno, kiedy opowiadał, jak zbudził go w środku nocy człowiek stojący 

przy jego łóżku. Potem zapadła ciemność. Został czymś uderzony i stracił przytomność, a wtedy 
ktoś próbował go udusić. Miał szczęście, że przeżył. Widocznie Katz go uratował.
 

– Ale to nie mnie szukali, tylko jego. Pomylili osoby.

 

Po wybudzeniu się z narkozy miał tylko pośredni kontakt z Katzem, przez swoją siostrę i 

trzecią osobę o imieniu Emir.
 

Co stało się potem? Próbowała ułożyć puzzle, jadąc dalej autostradą na południe.

 

Katz włamał się do domu Julina, lecz nie znalazł tego, czego szukał. Dowodów, jak się 

domyślała, że Julin jest w to zamieszany. Emir powiedział o tym siostrze Jormy. Katz pożyczył 
od niego glocka. Potem zadzwonił i spytał, czy mógłby jeszcze zatrzymać broń przez jakiś czas. 
Nie zastał Julina, ale zdawało mu się, że wie, gdzie on jest. Minęła już ponad doba, a nie dał 
jeszcze znaku życia.
 

Zbliżała się teraz do Strängnäs, wieczorny zmrok osiadał na szybach samochodu i zarysach 

krajobrazu migającego z prędkością stu czterdziestu kilometrów na godzinę.
 

Czy Katz zakochał się w Angeli? Jorma napomknął o tym i to ją wzburzyło.

 

Zazdrosna… niemożliwe.

 

Przy szpitalnym łóżku Jormy powróciły wspomnienia. Ich trójka tamtego lata. Prowadzili 

okropnie destrukcyjne życie, ale tak właśnie chcieli, żeby coś czuć, bo cierpienie oznaczało, że 
człowiek jeszcze żyje. Naprawdę go kochała, szalała z pożądania, kiedy byli w jednym pokoju. 
Miała przed nim trzech lub czterech kochanków, samych starszych mężczyzn, którzy ją 
wykorzystywali, lecz Katza uważała za pierwszego.
 

Jej myśli krążyły swobodnie. Rickard Julin, co właściwie o nim wiedziała? Prawie nic. Stary 

wojskowy, według Danielssona. Zajmował wysokie stanowisko w kontrwywiadzie, zanim 
przerzucił się na branżę ochroniarską. I właśnie ten aspekt militarny ją niepokoił.
 

Skręciła w stronę Katrineholm. Droga była teraz węższa, a las gęstszy. Musiała zmniejszyć 

prędkość.
 

Czuła, że przytrafiło mu się coś poważnego. Katz wziął samochód i telefon Jormy, kiedy 

opuszczał mieszkanie w Midsommarkransen.

 

– Jeśli obiecasz, że nie powiesz glinom, Eva, to w telefonie jest funkcja namierzania. Gdyby 

został skradziony lub zgubiony. Trzeba tylko znać kod.
 

Ponad dobę temu znajdował się we włościach Klingbergów w Sörmlandzie, w lesie parę 

kilometrów od domu, według sygnału z satelity.
 

Zadzwoniła do Klingberg Aluminium i zapytała o Pontusa. Dowiedziała się tylko, że 

wyjechał w sprawach służbowych.
 

Zwiększyła prędkość, rozważając jednocześnie teorię, że za wszystkim stoi Pontus. Aby 

zniszczyć życie człowieka, którego nienawidził najbardziej na świecie, własnego brata, kazał 
najpierw porwać i zamordować jego starszego syna.
 

Udało mu się przestraszyć Gustava, przesyłając mu karaibskie przedmioty, co umknęło w 

śledztwie. Gustav podczas przesłuchań nie chciał odpowiadać na pytania i prosił swoje kontakty 
w policji, by nie nadawali sprawie priorytetu.
 

Dziewięć lat później, by nie wydało się to zbyt podejrzane, Pontus zlecił zamordowanie Jana 

i Joanny i zaaranżowanie samobójstwa.
 

Gustav zmienił testament i uczynił syna marnotrawnego, Jana, głównym spadkobiercą, lecz 

pieniądze nie były najważniejsze. Pontus chciał pomścić upokorzenie.
 

Na końcu kolejki znajdował się Joel razem z żoną. Ostatnia kropla czarnej krwi miała być 

usunięta z drzewa rodowego. Ale najpierw ją uwiódł, poniżając bratanka przyprawieniem mu 
rogów.
 

Pytanie tylko, czemu właśnie Katza wybrał na kozła ofiarnego.

 

Kiedy się obudził, leżał pod innym kątem, odchylony do tyłu o piętnaście stopni. Zabrali 

jeden kozioł i związali mu ręce pod deską. Dotykał palcami podłogi.
 

Przy jego stopach stała pusta butelka po piwie. Gdyby mógł jej dosięgnąć, stłuc w jakiś 

sposób… ale do tego ciało musiałoby go słuchać.
 

Czuł teraz krew napływającą do głowy, lekki ból w skroniach, trudności w oddychaniu. 

Taśmę izolacyjną owiniętą wokół jego głowy i deski. Był umocowany jak w imadle.
 

Julin stał przy umywalce i napełniał wodą plastikowy kanister. Z zewnątrz dobiegały słabe 

dźwięki: skrzeczenie sroki, szum generatora.
 

Zamknął oczy, a kiedy znów je otworzył, zobaczył przed sobą Julina z kawałkiem czarnego 

materiału w ręce. Twarz, którą rozpoznawał, stała się nagle tak obca, jakby należała do kogoś, 
kogo nigdy dobrze nie znał, choć tak mu się wydawało.
 

Miał wrażenie, jakby ktoś zgasił lampę. Nagła ciemność. Zapach materiału. Szmata okryła 

całą jego twarz, mocno obciskając usta i nos.
 

Wejdź w siebie, jeśli nie możesz uciec.

 

Odruch wymiotny pojawił się w chwili, gdy woda zaczęła się lać na tkaninę. Żołądek się 

skręcił. Ból w klatce piersiowej i w przełyku. Wszędzie czuł wodę, wdychał ją, jakby się topił.
 

Próbował zachować spokój, myśleć, że to złudzenie, oszukanie zmysłów. To tylko woda. Od 

tego się nie umiera.
 

Zakaszlał, wziął oddech i znów poczuł, jak płuca wypełniają się wodą. Nowe konwulsje, 

zwymiotował żółcią.
 

– Wiem, że wchodziłeś do bazy danych Capitolu, Katz, zostawiłeś po sobie ślady. I włamałeś

się do mojego domu. Chcę, żebyś mi powiedział, czego się dowiedziałeś.
 

To nie była prawda, Julin tylko blefował o włamaniu do bazy. Tego nie dało się namierzyć.

 

– I chcę wiedzieć, czy powiedziałeś coś innym. Oczywiście swojemu przyjacielowi Jormie, 

ale on już nie jest problemem.
 

W tym punkcie też się mylił.

 

– Liczyliśmy się z tym, że on tam będzie, lecz nie wiedzieliśmy, że nie będzie ciebie. Byłeś 

gdzieś indziej. Jest zatem więcej osób, które mogą wiedzieć to co ty. Chcę mieć nazwiska.
 

Na materiał popłynęło więcej wody. Starał się spokojnie oddychać, wejść w siebie, 

zanurkować do dna świadomości… Ale woda była wszędzie, odruchy wymiotne się nasiliły, 
zaczął wpadać w panikę, dyszał ciężko, miał wrażenie, że zaraz rozsadzi mu płuca.
 

– To oczywiście nie musiałoby się zdarzyć, gdyby policja robiła swoją robotę. Lecz teraz 

jesteś tutaj, a ja chcę wiedzieć, z kim się kontaktowałeś.
 

Zabiję cię. Wyjdę z tego tylko po to, by się zemścić, zabić cię, ty cholerny bydlaku.

 

– Czyj jest samochód?

 

Muszę zyskać czas, pomyślał i w tej samej chwili zawył z bólu. Dławił się, czuł w gardle 

flegmę i krew, próbował przełykać, ale nie mógł.
 

Wtedy się skończyło. Znów zapadł w odrętwienie. Niedługo umrze, nie pozwolą mu żyć.

 

Kiedy znów się ocknął, w pokoju było cicho. Za oknem zapadał zmrok. Słyszał śpiew kosa. 

Julin siedział w fotelu w drugim końcu pomieszczenia.
 

– I co my z tobą zrobimy, Katz? – zapytał.

 

Poruszył lekko głową, zdjęli mu taśmę. Wytarli też wodę z podłogi.

 

– Nie żyjesz, Julin.

 

– Trzęsę się ze strachu.

 

Julin oparł się wygodnie w fotelu i założył nogę na nogę.

 

– Gdzie jest Joel? – zapytał Katz, próbując się rozejrzeć dookoła. Butelka po piwie wciąż 

stała na podłodze, teraz trochę bliżej jego stóp. – Nie żyje?
 

– Bo co?

 

– Wytłumacz mi, o co w tym wszystkim chodzi.

 

Zauważył, że działanie narkotyku osłabło, myślał jasno i wróciło mu czucie. Więzy wokół 

nóg nie były już takie ciasne. Ktoś je poluzował. A może on sam je rozciągnął, kiedy próbował 
stawiać opór w czasie podtapiania.
 

– Pieniądze i tajemnice, Katz. Nic osobistego.

 

– Kto ci zapłacił… Pontus Klingberg?

 

Julin wstał, podszedł do okna, podniósł ostrożnie firankę i wyjrzał.

 

– Jakie to ma znaczenie?

 

W domku było zupełnie cicho. Katz zastanawiał się, gdzie są pozostali. Czy odjechali, 

zostawiając Julina, by dokończył robotę? Nie można sobie wyobrazić własnej śmierci. Istotą 
życia jest to, że nie można pojąć jego przeciwieństwa.
 

– Dlaczego najpierw mi pomogłeś? Zdobyłeś dla mnie informacje o Joelu, a potem o Angeli.

 

– Nie zakładałem, że się wywiniesz.

 

Julin opuścił firankę, rzucił mu krótkie spojrzenie i wyszedł z pokoju.

 

Minęło dziesięć minut i nic się nie wydarzyło. Katz rozciągnął sznur nogami i poczuł, że 

jeszcze trochę się poluzował. Wykręcił nogę w kostce i dotknął stopą butelki. Teraz ostrożnie… 
musiał obrócić ją we właściwą stronę, by potoczyła się do niego. Poczuł skurcz w łydce, kiedy 
zacisnął palce u stóp, wyprostował je, zaczepił nimi o butelkę i wprawił ją w ruch. Usłyszał 
turkot, kiedy zaczęła się toczyć, wytraciła prędkość i zatrzymała się na podłodze tuż obok niego.
 

Przez chwilę leżał nieruchomo i nasłuchiwał. Nadal żadnych dźwięków. Tylko kos na 

dworze. Włożył palec w szyjkę od butelki, podniósł ją, czując sznur wrzynający się w nadgarstki,
i uderzył o podłogę. Zakaszlał przesadnie głośno w chwili, gdy szyjka odpadła, a reszta butelki 
potoczyła się w kąt.
 

Szyjka tkwiła jak naparstek na jego prawym palcu wskazującym. Kiedy obrócił głowę, 

zobaczył wystające kawałki szkła.
 

Wtedy z zewnątrz dobiegł odgłos wystrzału, a po nim jeszcze jeden, lecz stłumiony. Potem 

znów nastąpiła cisza.
 

Dwa strzały. Jak egzekucja, pomyślał. Ale kto do kogo strzelał? Nasłuchiwał intensywnie, 

próbując znaleźć jakieś wyjaśnienie, czekał, aż ktoś krzyknie lub rozlegnie się kolejny strzał, ale 
nic się nie wydarzyło.
 

Znów zaczął ciąć sznur krawędzią butelki. Czuł, jak wgryza się we włókna, wiedział, że musi

się spieszyć. Spróbował mocniej i przełknął ślinę, gdy uświadomił sobie, że się skaleczył. Krew 
płynęła z nadgarstka i oblepiała palce. Nie czuł bólu.
 

Zatem ktoś na dworze strzelał. Ale kto… i do kogo?

 

Drzwi otworzyły się i wszedł mężczyzna w kapturze. Podszedł do niego, odwracając twarz. 

Jego skóra i ubrania pachniały olejkiem przeciw owadom. Zaczął czegoś szukać w jego kurtce.
 

Z nadgarstka Katza wciąż ciekła krew. Rana była głębsza, niż mu się zdawało.

 

Mężczyzna nie zauważył poluzowanego sznura. Katz utkwił wzrok w cieniu pod 

naciągniętym kapturem, uśmiechnął się i wbił szkło w jego twarz z największą siłą, na jaką mógł 
się zdobyć. Skóra stawiła miękki opór, nim weszło w ciało i utknęło, prawdopodobnie w 
policzku.
 

Nawet nie zareagował. Dalej przeszukiwał kurtkę, aż znalazł w podszewce miniaturową 

buteleczkę owiniętą w materiał. Jego krew kapała na pierś Katza. Martwy człowiek, pomyślał, 
istota bez życia.
 

Katz nie potrafił tego wytłumaczyć, lecz mężczyzna sprawiał wrażenie, jakby się bał tego 

przedmiotu. Odłożył go z powrotem do jego kurtki i wstał.
 

Szyjka od butelki wciąż tkwiła w jego twarzy, ale on chyba nawet nie zauważył, co się stało. 

Najwyraźniej nie czuł bólu. Odurzony narkotykami, nie było innego wyjaśnienia.
 

Opuścił pokój, kiedy ktoś zawołał go z zewnątrz.

 

Kiedy Katz znów odzyskał przytomność, krew na nadgarstku zdążyła już skrzepnąć. Był 

wieczór. Leżał na podłodze przed fotelem. Nogi ledwo go słuchały, kiedy wstał.
 

Na drodze, przy której stały samochody, widniała wielka kałuża krwi. Na żwirze leżał 

porzucony glock. Katz podniósł go i włożył do kieszeni. Ślady opon na drodze… nie prowadziły 
do posiadłości, lecz w przeciwnym kierunku, przez las do Vingåker.
 

Wrócił do domku i zaczął przeszukiwać kolejne pomieszczenia. Ani śladu ludzi. W ogóle 

żadnych śladów, że ktoś tu był. Wysprzątane. Meble przykryte pokrowcami. Nic nie wskazywało 
na to, że więziono tutaj Joela Klingberga.
 

To niepojęte, myślał, schodząc żwirową ścieżką w stronę Ormnäs, dlaczego najpierw 

próbowali go zabić, a potem nagle uwolnili? I kto został zastrzelony? Tak jakby za tym 
wszystkim stało jakieś dziecko z własnymi zasadami gry… które w każdej chwili mogły się 
zmienić.
 

Stała w holu z poczerniałą kamienną podłogą i ścianami z boazerią z orzecha. Z sufitu 

zwisał dziesięcioramienny kryształowy żyrandol. Kręcone schody po prawej stronie prowadziły 
na piętro. Na końcu pokoju stał piec kaflowy, ręcznie malowany w sceny rodzajowe i motywy 
kwiatowe, z pięknym gzymsem na szczycie.
 

Dębowe drzwi były uchylone. W pomieszczeniu za nimi paliło się światło. Trzaskał ogień. 

Otworzyła i weszła do salonu. Okno wychodziło na tarasowy ogród, słabo oświetlony blaskiem 
księżyca. Podłogę przykrywał orientalny dywan. Meble w stylu empire. Fotele z poręczami i 
tapicerką. Kinkiety lustrzane z zapalonymi świecami w lichtarzach. Jak w kościele, pomyślała, w 
świątyni.
 

Z krótszej ściany spoglądały na nią dwie wypchane głowy łosi. Dziesięć metrów dalej płonął 

ogień w olbrzymim kominku. Jego ornament przedstawiał szlachecki herb.
 

Pontus Klingberg siedział w fotelu przed kominkiem z nogami na podnóżku. Zauważył ją, 

lecz nie spojrzał w jej stronę.
 

– Herb rodziny Bielke – rzekł, wskazując ruchem głowy na ornament. – Ojciec kupił tę 

posiadłość od jednego z baronów. Facet był niewypłacalny. Gustav zbudował na tej zasadzie cały 
swój biznes… kupić tanio, najlepiej od zdesperowanych właścicieli… wykorzystując silniejszą 
pozycję na rynku.
 

Blask od płonących polan tańczył na podłodze. Na dywanie leżały papierowe chusteczki. 

Zobaczyła, że są poplamione krwią.
 

– Kim jesteś? – zapytał nagle.

 

– Znam Danny’ego Katza.

 

– Wiesz, gdzie on jest?

 

– My-myślałam, że ty wiesz.

 

Czuła zbliżające się jąkanie, zaczynało się w głowie, nim zdążyła sformułować słowa. 

Zdarzało się jej dawno temu, zanim urodziła dzieci. Może ze strachu. Najprawdopodobniej. Nikt 
oprócz Jormy nie wiedział, że tu jest. Danielsson mógł jej pomóc z bronią służbową albo mogła 
wziąć ją sama z szafki w swoim wydziale. Znała kod, pistoletów używali tak rzadko, że nikt by 
nawet nie zauważył. Ale nie pomyślała o tym przed przyjazdem tutaj.
 

– Gdybym wiedział, gdzie jest, to bym go zabił. Gołymi rękami, gdybym musiał.

 

Zaczął płakać, zupełnie bezgłośnie.

 

– Zabił ją, przeklęty żydowski łajdak.

 

Jego głos brzmiał słabo, prawie jak szept. Kilkudniowy zarost lśnił od wilgoci.

 

– Spotykaliśmy się tu czasami, kiedy Joel był w podróży. Ryzykowaliśmy, ale nawet nie 

miałem wyrzutów sumienia, taki byłem zakochany. Ich małżeństwo się rozpadało. Chciała mieć 
dziecko… a ja jej mogłem je dać. – Pokiwał głową do własnych słów, jakby chciał im nadać 
pewną wagę. Podniósł stojącą na podłodze szklankę z wodą, wypił parę łyków i znów ją 
odstawił. – Zamierzaliśmy mu o tym powiedzieć, ustaliliśmy dzień i wszystko. Choć 
wiedzieliśmy, jaki to wywoła chaos. Biedny Joel, wyobrażam sobie jego rozpacz. Żona porzuca 
go dla jego wujka. Ale nie zdążyliśmy, bo zaginął. Porwał go ten żydowski psychopata. I myślę, 
że zamordował. Dokładnie tak jak Angelę.
 

Pontus był teraz w swoim wewnętrznym świecie. Nie przejmował się jej obecnością ani tym, 

kim ona jest i czego chce, mówił tylko do siebie, próbując znaleźć słowa dla wyrażenia swojego 
bólu.
 

– Zmieniła zdanie, kiedy Joel zaginął. Jakby stał się ważny dopiero teraz, kiedy się o niego 

niepokoiła. Nie chciała się już ze mną spotykać… przyjechała raz do Djursholm tylko po to, by 
powiedzieć, że między nami wszystko skończone, a potem skontaktowała się z Katzem, który 
udawał, że chce jej pomóc.
 

Z obu dziurek jego nosa popłynęła nagle krew, kapała na gors koszuli. Wziął papierową 

chusteczkę i trzymał przy twarzy, uciskając palcami nozdrza, aż przestał krwawić.
 

– Rodzinna klątwa – rzekł. – Atak przechodzi równie szybko, jak się zaczyna.

 

Kiedy się poruszył, cofnęła się odruchowo o krok. Siedział jednak nadal, patrząc pustym 

wzrokiem w ogień.
 

– Rok 1970 – zaczęła. – Zleciłeś uprowadzenie Kristoffera.

 

– Zwariowałaś?

 

– Joel mówił o mężczyźnie udającym pijaka, który stał w pobliżu miejsca porwania. I że byli 

śledzeni tamtego dnia.
 

– Joel zawsze miał bujną fantazję.

 

Patrzył na nią nierozumiejącym wzrokiem i powoli kręcił głową.

 

– Gustav dostał pocztą jakieś przedmioty w związku z uprowadzeniem Kristoffera.

 

– Ciągle je dostawał. Matka Jana rzuciła klątwę na rodzinę… w to wchodziły również takie 

sygnały, podsycające strach. Nigdy tam nie byłaś, więc nie rozumiesz, jak silna może być wiara 
w fukú i voodoo… jak bardzo autosugestywna.
 

Krew znów zaczęła płynąć, zaklął cicho, odchylając głowę do tyłu z chusteczką na twarzy.

 

– Te zabawki, które przyszły pocztą… Marassa, Erzulie Freda, czy jak się tam nazywają… 

nie miały nic wspólnego z porwaniem Kristoffera, nawet jeśli ojciec był o tym przekonany. 
Uprowadziła go kobieta. Na własną rękę, bo akurat trafiła się jej okazja. Może była pedofilką. 
Mamy przesłanki, które na to wskazują. Jan i ja nigdy nie byliśmy serdecznymi przyjaciółmi, ale 
to się zmieniło po zaginięciu Kristoffera. Wynajęliśmy ludzi, którzy go szukali. Eksperci od 
spraw bezpieczeństwa… prywatni detektywi… wojskowi, którzy chcieli sobie dorobić na boku. 
Policja do niczego nie doszła albo raczej ojciec im powiedział, żeby nawet nie próbowali, bo 
śmiertelnie się bał karaibskich zabobonów. Na krótko przed śmiercią mojego brata dostaliśmy 
wiadomość z Holandii. Że ta kobieta sprzedała Kristoffera siatce pedofilskiej krótko po 
uprowadzeniu. Wykorzystali go… i mniej więcej po roku kazali zabić. Dostaliśmy te informacje 
w czerwcu 1979 roku, dziewięć lat po jego zaginięciu, śmiertelny cios dla brata i jego żony. Jeśli 
to była prawda, nie mieliśmy już nadziei. Parę tygodni później odebrali sobie życie.
 

Pontus umilkł, zapatrzył się w ogień i uszczypnął mocno w rękę.

 

Pomyślała, że się pomyliła. Wszystko źle zinterpretowała. I Sandra Dahlström też nie 

rozumiała, co się stało.
 

– Niedawno przelano pięćdziesiąt milionów z filii Klingberg Aluminium na konto na 

Wyspach Dziewiczych. Czy możesz mi wyjaśnić, o co chodzi?
 

Pontus spojrzał na nią chłodno.

 

– Chyba jeszcze nie pokazałaś legitymacji. Domyślam się, że jesteś z policji?

 

Od drzwi wejściowych dobiegł jakiś odgłos. Odwróciła się i zobaczyła człowieka idącego 

przez hol. Katza z pistoletem w ręce. Mężczyzny, którego nie widziała od czasu, gdy była 
nastolatką.
 

A jeśli nic nie było tak, jak myślała, zastanawiała się, targana tysiącem sprzecznych uczuć. 

Jeśli to w obu przypadkach był on?
 

Odwróciła się do Klingberga. Znów krwawił z nosa, tym razem mocniej.

 

– Kim jesteś? – powtórzył pytanie. – Chcę wiedzieć, o co tu chodzi.

 

Nie odpowiedziała. Podjęła już decyzję. Wycofała się z pokoju z jedną myślą w głowie: 

odciągnąć stąd Katza, zanim zrobi coś, czego będzie żałował.

 Część 3

 

Usiadła na ławce pięćdziesiąt metrów od placu zabaw i patrzyła między drzewami, jak się 

bawią na trampolinie. Poznała go natychmiast po ruchach, jakby była wyposażona w specjalny 
radar. Miał na sobie czapkę Blixten McQueen. Drogie markowe sneakersy, które kupił mu Ola. I 
dżinsową kurteczkę odziedziczoną po Lisie. Stał trochę z boku, trzymając panią za rękę. Jego 
drobna postać wydawała się taka krucha w blasku słońca.
 

Teraz coś powiedział i spojrzał na panią. Zastanawiała się, jakie to uczucie stać z zadartą 

głową i rozmawiać z kimś dwa razy wyższym?
 

Trudno dziś uwierzyć, że kiedyś byli rodziną, że kochała Olę i nie umiała sobie wyobrazić 

życia z dziećmi bez niego.
 

Spojrzała na leżący na kolanach list. Powiadomił ją w krótkich, żołnierskich słowach, że 

skontaktował się z adwokatem od spraw rodzinnych i złożył wniosek o wyłączną opiekę nad 
dziećmi.
 

Otwarta wojna, pomyślała.

 

Był pierwszy tydzień prawdziwego lata i całe miasto stało w zieleni. Zapach bzu w parkach. 

Rozgrzana atmosfera.
 

Rozważała, czy zadzwonić do domu i zapytać Katza, jak się czuje, usłyszeć jego głos, może 

powiedzieć coś podnoszącego na duchu.
 

Teraz ukrywał się u niej. To było nieodpowiedzialne, ale co miała robić?

 

Policja nadal go poszukiwała, ale przynajmniej gazety zaczęły pisać o czymś innym – 

zbliżających się Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej.
 

Tylko Jorma wiedział, gdzie Katz się ukrywa. Wrócił w dobrej formie ze szpitala do domu.

 

Ona sama zadzwoniła do lekarza rodzinnego i powiedziała, że czuje się wypalona. Miał gest i

wypisał jej tydzień zwolnienia.
 

Zastanawiała się, czy to wystarczy, by do czegoś dojść. Przecież nawet nie wiedzieli, gdzie 

zacząć.
 

Nigdy nie zapomni widoku Katza w rezydencji. Wyczerpanego i otumanionego przeżyciami: 

narkotykami, uwięzieniem i torturami. Nie widziała go od blisko trzech dekad, a mimo to 
poznałaby go w tłumie z odległości stu metrów. Inny człowiek, a jednak ten sam. Na pewno coś 
by zrobił Pontusowi Klingbergowi, gdyby jej się nie udało go stamtąd wyciągnąć. Pontusowi, 
który był niewinny…
 

Ciężarówka ze świętującymi uczniami na platformie przejechała drogą do miasta. Biegacz z 

nagim torsem minął ławkę, na której siedziała. W parku było teraz więcej ludzi, na plac zabaw 
zmierzała kolejna grupa przedszkolaków.
 

Przy kiosku z lodami stały dwie kobiety i rozmawiały ze sobą językiem migowym. Zawsze 

podziwiała przestrzenną składnię, piękno i ekspresję ruchów, dłonie służące za narzędzie mowy. 
Ale nie teraz, bo tylko ją rozpraszały.
 

Spojrzała na komórkę. Cztery nieodebrane połączenia od Danielssona albo raczej przez nią 

odrzucone. Zastanawiała się, czy jej dawna tożsamość w końcu wyszła na jaw. Wierzyła, że 
jeszcze nie.
 

Głuche kobiety kupiły lody i usiadły na parkowej ławce.

 

Znów spojrzała na plac zabaw, na Arvida, który zaczął się bawić z innymi dziećmi. Jej mały 

synek.
 

Drgnęła na widok mężczyzny zbliżającego się z przeciwnej strony do placu. Bluza z 

naciągniętym kapturem. Szedł zdecydowanym krokiem w stronę dzieci, trzymając w ręce jakiś 
przedmiot.
 

Inny mężczyzna nadchodził z drugiej strony, gdzie były piaskownice. Ubrany w brązową 

skórzaną kurtkę, cyklistówkę i czarne rękawice. Skręcił na ukos w górę w stronę dmuchanego 
zamku.
 

Serce waliło jej mocno, a jednak siedziała dalej, jak przyrośnięta do ławki.

 

Słoneczne światło załamywało się w powietrzu. Kilka gołębi dziobało w ziemi dwa metry od 

jej nóg.
 

Mężczyzna z kapturem szedł teraz szybciej, był tylko o trzydzieści metrów od dzieci. Arvid 

znowu rozmawiał z panią, śmiał się z tego, co mówiła, wyjął z kieszeni spodni coś, co chciał jej 
pokazać.
 

Spojrzała w drugą stronę. Tego drugiego nie było już widać, znikł za magazynami. Gołębie 

wzbiły się w powietrze i odleciały, kiedy gwałtownie poruszyła głową.
 

Mężczyzna był o dziesięć metrów od Arvida.

 

Czuła się, jakby miała za chwilę umrzeć. Widziała, jak podnosi rękę, wydając okrzyk, który 

wystraszył dzieci. Wtedy zobaczyła przedmiot, który trzymał… smycz. A potem owczarka 
boarder collie uciekającego między drzewami. Właściciel zaczął za nim biec przez plac zabaw i 
park, w którym znów pojawił się ten w skórzanej kurtce, zmierzając teraz do stoiska z kawą.
 

Wstała i wróciła do samochodu. Wkładając kluczyk do stacyjki, zauważyła, jak bardzo drży 

jej ręka. Wyjęła komórkę z torebki. Wybrała swój numer domowy i odczekała cztery sygnały, 
nim się rozłączyła i zadzwoniła jeszcze raz – ich umówiony kod. Katz jednak nie odebrał.
 

Nagle zobaczyła przed sobą twarz Sandry Dahlström. Zdjęcie chłopca na regale. Dziwne 

uczucie déjà vu, jakie ją ogarnęło w czasie wizyty.
 

Kancelaria adwokacka znajdowała się przy Narvavägen, niedaleko Karlaplan. Recepcjonistka

siedziała za marmurowym kontuarem i rozmawiała przez telefon, kiedy Eva weszła do środka.
 

– Czy jesteś z kimś umówiona na spotkanie?

 

– Z Olą Westinem.

 

– Nazwisko?

 

– Eva Westin.

 

Przyciemnione okno panoramiczne wychodziło na ulicę. Przez szklaną ścianę za recepcją 

widać było pomieszczenia biurowe. Ola pochylał się nad dziecięcym wózkiem. Erika była u 
niego z wizytą. Spojrzał na zegarek, powiedział coś do niej i wyszedł.
 

Po kilku minutach została wprowadzona do jego biura.

 

– Co ty tu robisz? – zapytał.

 

– Musimy porozmawiać.

 

– O czym? Masz wszystko gdzieś. Lisa dzwoni co wieczór, a ty nawet nie odbierasz.

 

– Przykro mi.

 

Patrzyła na jego rękę spoczywającą na blacie biurka, zegarek firmy Breitling z grubą 

bransoletą, jasne włosy na grzbiecie dłoni, i pomyślała zupełnie bez sensu, że właśnie ta dłoń 
trzymała jej pierś i głaskała uda późnymi wieczorami, gdy dzieci już spały. Albo gładziła po 
policzku, kiedy była zmęczona i smutna.
 

– To nie jest pierwszy raz – rzekł. – I nic się nie dzieje. Całe to twoje zachowanie 

nałogowca… i nie obwiniaj o to swojego dzieciństwa ani rodziców, bo każdy człowiek sam 
odpowiada za swoje życie.
 

– Uważasz, że jak kiedyś byłam narkomanką, to już będę nią zawsze?

 

– Nie. Chcę tylko, żeby dzieciom było dobrze.

 

Odwróciła głowę i przez szklaną szybę zobaczyła Erikę, która wyjęła dziecko z wózka i 

kołysała w ramionach, zerkając z niepokojem w ich stronę.
 

– I dzieci znów zaczęły mówić o tym, co stało się w Wielkanoc. Lisa jest już duża. Zacząłem 

ją wysadzać na przystanku autobusowym przed szkołą, żeby przeszła te ostatnie sto metrów 
sama. Wszystko rozumie.
 

Nie podobało jej się, że puszcza jej córkę samą. Nic jednak nie powiedziała.

 

– Myślałam, że śpią – odparła.

 

– Ale nie spały.

 

Okazjonalna przygoda. Nawet nie pamiętała jego imienia, jakiś facet, którego poznała na 

imprezie, kiedy dzieci były u Oli, i wzięła ze sobą do domu po pijaku. Pojawił się 
niespodziewanie podczas Wielkiego Tygodnia. Nie miała dobrej wymówki, by go nie wpuścić. 
Bo wydawało się jej, że jest mu coś winna?
 

Dzieci spały w swoim pokoju. Przynajmniej tak sądziła. Było już po jedenastej wieczorem, 

nie do wiary, że pamiętał kod do jej drzwi wejściowych po jednej wizycie, którą potraktowała 
wtedy jako one night stand.
 

– Byłaś pijana i tak się pieprzyłaś z tym typem, że obudziliście dzieci. To nie jest, do cholery,

w porządku.
 

Nie, nie było. Poczęstowała go jackiem danielsem, sama też wypiła, za dużo. Ola miał rację, 

straciła rozeznanie i Bóg jeden wie, jak wylądowała z tym gościem w łóżku. Widok dzieci w 
drzwiach sypialni. Musiały tam stać przez dłuższą chwilę, nim je zauważyła. Obudziła je swoimi 
jękami. Przestraszyły się i poszły do swojego pokoju.
 

– I teraz mnie za to ukarzesz? – zapytała.

 

– Nie. Potrzebujesz pomocy. Odkąd sięgam pamięcią, zawsze miałaś skłonności 

autodestrukcyjne.
 

Podniósł z blatu biurka ołówek i obracał go nerwowo w palcach. Miał zadbane paznokcie, 

staranny manikiur. Popatrzyła na swoje: krótkie, szerokie, niekobiece.
 

– Czy adwokat zamierza wnieść sprawę do sądu?

 

– Może, nie wiem. Teraz posłuchaj, chcę tylko, żeby dzieciom było dobrze. Z tobą też. Ale 

tak nie jest. Źle się w tym czują, wychowawczyni mówi, że Lisa miała przez całą wiosnę 
problemy z koncentracją. Niezależnie od tego, jak je kochasz, bo wiem, że tak jest, nie potrafisz 
się nimi zająć. Może kiedyś się ułoży… naprawdę w to wierzę. Ale do tego czasu będą mieszkać 
ze mną.
 

Erika odłożyła dziecko do wózka. Zdawała się rozważać, czy powinna pójść do pokoju Oli i 

zapytać, czy potrzebuje pomocy przy wyrzuceniu byłej żony.
 

– Okej – rzekła w końcu. – Zgadzam się. Możesz zadzwonić do tego swojego adwokata i 

powiedzieć mu, że załatwimy to między sobą. Oddam ci dzieci, jeśli będę mogła je widywać 
przez dwa dni w tygodniu. Możesz przy tym być, jeśli chcesz, nie przeszkadza mi to. Potem 
zobaczymy. Spróbuję wziąć się w garść. Pójść do psychologa czy coś w tym rodzaju. Masz rację 
w każdym punkcie.
 

Patrzył na nią badawczo.

 

– Ale to nie wszystko, prawda?

 

Skinęła głową z miną winowajcy.

 

– Chodzi o kobietę. – powiedziała. – Sandrę Dahlström, wydaje mi się, że była kiedyś twoją 

klientką.
 

Pokój o powierzchni dwudziestu metrów kwadratowych wypełniały książki i ozdobne 

przedmioty: dziwnie pomalowane zabawki, drewniane maski, statuetki, dziecięce lalki i figurki z 
materiału. Na barku stała odkorkowana butelka rumu. Nad wszystkim unosił się mocny zapach 
perfum.

 

Stojący przed nimi mężczyzna zauważył ich pytające spojrzenia.

 

– Nie wszystko jest z Karaibów – rzekł. – W zasadzie jestem znawcą Afryki Zachodniej, 

choć studia nad handlem niewolnikami zaprowadziły mnie na Haiti. Voodoo to niesłychanie 
ciekawa dziedzina badań, ponieważ nie chodzi tu tylko o religię, lecz także o postrzeganie życia, 
dziedzictwo kulturowe… i historię handlu niewolnikami wyrażoną w symbolach.
 

Podszedł do jednej z lalek siedzącej na małym tronie w drugim końcu pokoju. Wyglądała jak 

zwykła dziecięca lalka z utwardzonego plastiku, lecz była umalowana jak dorosła kobieta i 
ubrana w zbytkowny strój.
 

– Erzulie Freda – wyjaśnił. – Jedno z czterystu bóstw voodoo. Primadonna pośród duchów. 

Karaibski odpowiednik Wenus. Bogini miłości i ikona gejów w jednym. Opętani przez nią 
wyznawcy voodoo stają się niesłychanie zalotni, także wobec własnej płci. Erzulie Freda kocha 
klejnoty, francuskie perfumy i drogi szampan. Jeśli nie skropię jej wieczorem perfumami, zanim 
pójdę spać, narobi mi tu strasznego bałaganu. O ile to nie czysty przypadek, że w nocy spada z 
półek cały rząd teczek albo nagle psuje się kran w łazience. Wybaczcie więc ten przesadny 
zapach perfum Calvina Kleina.
 

Szampan, pomyślał Katz, zerkając na barek. Joel Klingberg namalował korek od szampana 

na obrazie przedstawiającym to, co widział w dniu porwania brata. I butelkę perfum.
 

Jan Hammarberg, docent antropologii kulturowej i główny krajowy autorytet w tej 

dziedzinie, przyjął ich w swojej willi pod Uppsalą, nie zadając żadnych pytań. Może przestraszył 
się na widok Jormy, z więziennymi tatuażami, bandażem wokół szyi i spojrzeniem nieznoszącym
sprzeciwu. Ryzykowali, jadąc tutaj, ale gdzieś musieli znaleźć punkt zaczepienia.
 

– Czy to lalka voodoo? – zapytał Katz, wskazując głową na Erzulie Fredę.

 

– To zależy, jak zdefiniujesz to słowo. Voodoo oznacza po prostu „służyć duchom” albo te 

czterysta jeden dusz, które wchodzą w system wierzeń. Lalki przedstawiają duchy. Tu jest inna z 
moich ulubionych: Marassa!
 

Hammarberg wziął z półki jeszcze dwie lalki, z afrykańskimi rysami twarzy, identycznie 

ubrane w różowe dziecięce ciuszki. Były związane razem sznurkiem w talii.
 

– Marassa to para bliźniąt, choć jeden i ten sam duch. Problem w tym, że musi dostawać 

wszystkie ofiary w dwóch egzemplarzach. A ponieważ jest dzieckiem, woli słodycze: cukierki, 
owoce, ciastka i lody. Kto jest nią opętany, sam zaczyna zachowywać się jak dziecko, domagać 
się prezentów i marudzić, że dostaje za mało słodkości albo nie może o wszystkim decydować. 
To małe kochanie potrafi być dość natrętne.
 

Uśmiechnął się sztywnym akademickim uśmiechem i popatrzył na nich badawczym 

wzrokiem. Katz zastanawiał się, czy go rozpoznał. Nie sądził, zdjęcia opublikowane w gazetach 
były stare i nie przypominał na nich siebie. Poza tym zapuszczał teraz brodę i miał dłuższe włosy.
 

– Wielkie nieba, stoję tu i robię wam wykład, jakbyście byli moimi studentami. A wy na 

pewno macie konkretne pytania?
 

Katz podał Hammarbergowi pierwszy kawałek tkaniny.

 

– Flaga ceremonialna – stwierdził po dokładnym jego obejrzeniu. – Drapo sèvis. Większość 

wspólnot voodoo ma ich kilka. Są używane do niektórych obrzędów i przywoływania duchów. 
Odpowiada za nie mistrz ceremonii. Układa się je w pary lub trójki jak na paradzie wojskowej.
 

– Co oznaczają te litery… MK? I klęczący mężczyzna?

 

– To flaga Maitre Carrefour. Albo Met Kalfou, jak mówią na niego po kreolsku. Pan 

rozstajów dróg. Należy do grupy duchów gorących. Może go znacie z amerykańskiego bluesa? 
Diabeł na rozstaju dróg. Można go wezwać, by zranił albo zabił wroga. Każdy duch ma swoją 
flagę. A flaga Met Kalfou przedstawia mężczyznę klęczącego przed skrzyżowanymi włóczniami 
albo rozstajem dróg.

 

Katz wręczył mu drugą tkaninę.

 

– Legba! – zawołał antropolog. – Pierwszy duch wzywany podczas każdej ceremonii. 

Otwiera przejście dla pozostałych. Zwykle przedstawia się go w ten sposób, jako świętego 
Rocha, cierpiącego na wrzody, które liżą psy… więc prawdopodobnie w takim stanie znajdowali 
się niewolnicy docierający do wybrzeża Hispanioli. I kolory… czerwony i czarny… chodzi o 
flagę bizango.
 

Mężczyzna ostrożnie złożył tkaniny i oddał je Katzowi.

 

– Bizango?

 

– Nocne voodoo. Tajne voodoo wspólnoty bizango idące ręka w rękę z brutalną historią 

Haiti. Duma z tego, że stało się pierwszym państwem czarnych zdobytym w walce przeciw 
władzy kolonialnej. Wspólnota powstała w osiemnastym wieku podczas wielkich powstań 
niewolników. Zbiegli niewolnicy – maroni – prowadzili wojnę partyzancką przeciw Francuzom 
razem z garstką Indian Tainów, którzy przeżyli europejskie choroby i czystki. Brakowało im 
jednak broni i dlatego walka duchowa stała się co najmniej równie ważna. Czerpali siłę z voodoo,
ożywczych duchów indiańskich i niebezpiecznych duchów z Afryki, i stosowali magię w 
działaniach wojennych.
 

Hammarberg umilkł i podszedł do ogromnego regału. Zdjął z jednej z półek grubą księgę i 

otworzył. Zdjęcia lalek naturalnej wielkości. Wszystkie uszyte z czerwonego i czarnego 
materiału. Wyglądały groteskowo z otwartymi ranami i zwisającymi z nich tekstylnymi 
wnętrznościami. Niektóre były zakute w łańcuchy, inne stały o kulach. Kilka z nich miało 
amputowane kończyny.
 

– Rzeźby tekstylne ze świątyni w departamencie Artibonite. Świadczą o militarnej 

przeszłości ruchu. Okaleczone, ponieważ kiedyś były niewolnikami.
 

Przewrócił parę kartek.

 

– Kapitan bizango z dystynkcjami i butelką rumu w ręce. Babcia bizango z wielkimi 

obwisłymi piersiami. Generał trzech bagien. A tutaj mamy kata bizango.
 

Tekstylna lalka w czarnym kapturze wznosiła do góry naostrzoną maczetę.

 

– Kiedy zwykłe instytucje społeczne zawodziły, bizango pełniło rolę sądu. Mogli nawet 

skazywać ludzi na śmierć, ale zwykle kończyło się na symbolicznej egzekucji.
 

Hammarberg spojrzał na zegarek, uśmiechnął się przelotnie i wyjął korek z butelki rumu.

 

– Czas na ofiarę – rzekł tonem usprawiedliwienia. – Mam Petit Papa Bossou Trois Cornes, 

który się gniewa, że nie udało mi się kupić jego żony podczas ostatniego pobytu w Port-au-
Prince. Żeby go udobruchać, trzeba podwójnej dawki rumu.
 

Podszedł do małej rogatej rzeźby z drewna stojącej na parapecie, polał jej głowę odrobiną 

rumu i umieścił szklaneczkę z resztą zawartości na talerzyku u jej stóp.
 

– Czy wiesz, o co chodzi z tym?

 

Katz wyjął z kieszeni kurtki buteleczkę owiniętą w materiał. Hammarberg obejrzał ją z 

zainteresowaniem.
 

– Paké – oznajmił w końcu – rodzaj talizmanu. Te nazywamy paké z Kongo, bo stamtąd 

właśnie pochodzą. Nosi się je pod koszulą bezpośrednio przy skórze jako ochronę przed ounga-
mort, urokiem. Porównuję je zwykle z bateriami, magicznymi bateriami ze skoncentrowaną siłą. 
Skąd to masz?
 

– Od przyjaciela.

 

– Chciałbyś sprzedać? Dobrze zapłacę. Nie? Rozumiem cię. Silny paké jest lepszy niż 

ubezpieczenie na życie.
 

Hammarberg oddał mu figurkę z uśmiechem. Potem usiadł w fotelu, splatając dłonie na 

karku.

 

– Wcześniej wspomniałeś o wymiarze sprawiedliwości – rzekł Katz. – Coś o symbolicznym 

skazywaniu ludzi na śmierć.
 

– Tak. N’zambi. Zmienianie zmarłych w zombie. Zwykle nie mówię osobom z zewnątrz o 

tym aspekcie voodoo, bo to prowadzi do mnóstwa nieporozumień.
 

Hammarberg spojrzał na nich z powagą.

 

– Według wierzeń ludowych zombie jest ciałem bez duszy, martwym ciałem prowadzącym 

mechaniczne życie dzięki urokowi. Czarownik kradnie z grobu świeżo pochowane zwłoki, nim 
zdążą się rozłożyć, daje zmarłemu nowe życie, pokazuje, jak ma się poruszać i pracować, 
zniewala go, zmusza do ciężkich prac. Mówi się, że w przeszłości zombie pracowali na nocnych 
zmianach na plantacjach cukru. Mogli pracować przez dwanaście godzin bez przerwy, siedem dni
w tygodniu, nie jedząc i nie pijąc. Na Haiti pilnuje się zwykle grobów, aż zyska się pewność, że 
zwłoki zaczęły się rozkładać. Jeśli jednak ma się pecha, czarownik zdąży pierwszy.
 

– Masz na myśli rzucenie uroku jako rodzaj autosugestii?

 

– Pytanie jest złożone. Może chodzić o stan choroby psychicznej tłumaczonej pojęciami 

magicznymi, o izolację społeczną osoby, która wykroczyła przeciw zbiorowości, wspólnocie. 
Coś w rodzaju kary rytualnej, powiedziałbym, zastępcze samobójstwo. Krążą pogłoski o ziołach 
leczniczych, które powodują chemiczną lobotomię. Potrzebna jest też pewna dawka sugestii lub 
autosugestii… albo czarów, jeśli ktoś woli w to wierzyć.
 

Hammarberg schylił się i włożył buty do joggingu.

 

– Przepraszam panów – rzekł – ale sądzę, że przekazałem wszystkie możliwe informacje. 

Teraz muszę trochę pobiegać przed wykładami.
 

Wrócili do Sztokholmu bocznymi drogami. Jorma prowadził, Katz na wszelki wypadek 

siedział z tyłu. Myślał o dziwnych stwierdzeniach Hammarberga na temat zombie, lecz odłożył te
rozważania na później, bo sam nie wiedział, co o tym sądzić.
 

Czuł jakiś wewnętrzny chłód, jakby był wyłączony.

 

Ktoś się nim bawił i dlatego zdarzenia nie układały się w logiczny ciąg. Julin chciał go zabić 

w domku myśliwskim, lecz ktoś mu przeszkodził. Wywiązała się strzelanina i budynek szybko 
opustoszał. Ktoś go uwolnił, by dalej ciągnąć ten koszmar. Na ścieżce przed domem został 
pistolet. Chcieli, żeby czuł się ścigany. Albo mieli nadzieję, że zabije Pontusa w jego posiadłości 
i zostanie oskarżony o jeszcze jedno morderstwo? Jednak Eva w porę go stamtąd odciągnęła.
 

Eva. Zastanawiał się, czy wróciła już do domu i martwi się, że jego tam nie ma. Osobliwe 

uczucie znów ją spotkać po tylu latach. To uruchomiło w nim lawinę wspomnień, wrażenie, że 
powrócił w czasie do miejsc i zdarzeń, których nie chciał ponownie odwiedzać. Uczucie, że 
spotkał osobę zupełnie obcą, a jednocześnie bardzo znajomą.
 

W okolicach Vallentuny Jorma zwolnił, gdy spotkali policję w akcji – dwa radiowozy jadące 

na północ.
 

Katz skulił się na siedzeniu, lecz Jorma uśmiechnął się do niego we wstecznym lusterku.

 

– Chroni cię amulet – powiedział. – Pakiet z Kongo, czy jak to nazwał.

 

– Hammarberg wydawał się w to wierzyć.

 

– Albo woli się zabezpieczyć na wszelki wypadek.

 

– Myślisz, że mnie rozpoznał?

 

– Z gazet? Nie. Ale pewnie go intrygowało, kim jesteśmy.

 

Przejechali przez północne dzielnice. Katz żałował, że nie mogło być tak jak przedtem. On i 

Jorma znowu razem. I Eva, która na niego czekała. Jakby czas wcale nie upłynął. Ale nie miał 
złudzeń. Nie byli już tymi samymi ludźmi.
 

Postanowiła pójść schodami na ósme piętro. Potrzebowała trochę czasu, by pomyśleć.

 

Według Oli Sandra Dahlström i Linnie Holm żyły razem blisko dwadzieścia lat, kiedy 

zdecydowały się ubiegać o adopcję. Chodziło o siedmioletniego chłopca, którego poznały 
podczas wakacji na Filipinach. Wypełniły papiery w Ośrodku Adopcyjnym zgodnie z wszystkimi
wymogami, załatwiły sprawę z władzami w Manili i z domem dziecka, w którym mieszkał 
osierocony chłopiec, ale dostały odmowę z opieki społecznej w Sztokholmie.
 

Decyzja była dla nich szokiem. Wpadły w rozpacz i postanowiły zwrócić się do adwokata. 

To było w połowie ubiegłej dekady. Ola wziął tę sprawę.
 

„Zrobiłem, co mogłem, ale znów dostały odmowę, bo uznano, że są za stare. Sandra miała 

ponad pięćdziesiąt lat i do tego u jej partnerki, Linnie, zdiagnozowano agresywną postać raka 
piersi, z którą według lekarzy mogła przeżyć najwyżej parę lat”.
 

Czyli jeszcze jeden powód dla władz, by rzucać kłody pod nogi bezdzietnej parze lesbijskiej. 

Budzący większe rozgoryczenie. Obie były przekonane, że są dyskryminowane ze względu na 
orientację seksualną. W Filipinach uzyskały już zgodę i chłopiec czekał tylko na transport do 
Szwecji. Prosiły Olę, by zaskarżył decyzję w wyższej instancji. Odradził im to. Wpadły we 
wściekłość, groziły, że pozwą go za złamanie dobrego obyczaju adwokackiego, wysyłały do 
kancelarii listy z pogróżkami.
 

Eva pamiętała, że Ola był zakłopotany, bo nic nie potwierdzało ich przekonania o 

dyskryminacji, i mimo wszystko im współczuł.
 

Kobiety wspierały jednocześnie zaniedbane dzieci i chciały, by Ola wykorzystał to jako 

argument przy apelacji. Pamiętała jak przez mgłę, że jej o tym opowiadał, że wzięły między 
innymi głuchego chłopca, ponieważ Linnie znała język migowy.
 

Chłopiec nazywał się Jonas Åkesson, pomieszkiwał u nich przez parę lat.

 

Jonas… chłopiec z fotografii na regale. Chłopak z parkingowego monitoringu, którego 

znaleziono martwego po przedawkowaniu.
 

Czwarte piętro. Zapach wschodniej kuchni na klatce schodowej, brzęk naczyń i krzyki 

dobiegające z mieszkań.
 

Sandra skierowała jej podejrzenia na Pontusa i mogła zrobić to świadomie. Myśli krążyły w 

jej głowie, kiedy wchodziła dalej, a właściwie prawie wbiegała. Osoba, która zabiła Angelę, nie 
naśladowała Katza ani czynu, o który Katz był oskarżony. Nie była copycatem. Bo to był ten sam
sprawca, co na Grubbholmen.
 

Chciała powiedzieć o tym Katzowi, lecz nie odbierał, gdy zadzwoniła na Torsgatan.

 

Ten sam sprawca w obu przypadkach. Kąsający szaleniec.

 

Drzwi nie były zamknięte na zamek. Eva zobaczyła Sandrę przez korytarz. Siedziała na 

oszklonym balkonie przy tym samym pasjansie, co poprzednio. Podniosła wzrok, gdy zauważyła 
jej wejście, i naciągnęła na siebie wdzianko przewieszone przez oparcie krzesła. Przed fotografią 
chłopca stała zapalona świeczka.
 

Eva podeszła, chwyciła ją za lewą rękę i podciągnęła rękaw. Kilkadziesiąt blizn po 

ugryzieniach. Źle zrośnięte brzegi ran. Inne wyglądały lepiej, jak blizny pooperacyjne.
 

Kobieta spojrzała na swoją rękę, jakby nie całkiem świadoma, że należy do niej.

 

– Jest więcej – rzekła cicho. – Na brzuchu i piersiach, gorsze niż na rękach. Pewnego razu 

niemal odgryzł mi nos. Wgryzł się tak mocno, że pękła chrząstka i obluzował się czubek nosa. 
Ledwo udało się go uratować. Gustav zapłacił za operację plastyczną.
 

Drobne blizny pod skrzydełkami nosa były prawie niewidoczne w ostrym blasku słońca.

 

– Kto o tym wiedział?

 

– Tylko Gustav i zrobił wszystko, żeby to wyciszyć.

 

– Pontus nie?

 

– Nie.

 

– A policja… Nigdy tego nie zgłosiłaś?

 

– Gustav dawał mi naprawdę solidny plaster na rany. Prawie jak zasiłek, aż do swojej 

śmierci. W końcu tylko ja dawałam sobie z nim radę, kiedy dostawał tych napadów szału, nikt 
inny nie umiał go okiełznać. Wiem, że to nie brzmi normalnie, ale ja naprawdę go kochałam… 
był tylko dzieckiem.
 

Jest w żałobie, pomyślała, bierze środki uspokajające, ale nie wie, że śmierć głuchego 

chłopca ma z tym jakiś związek.
 

Joel kazał zabić chłopaka, bo widział osobę, która postawiła jego samochód na parkingu, czy 

to był on sam, czy ktoś inny.
 

Na krótko przed tym zamordował Angelę z zazdrości. Musiał się dowiedzieć o romansie, jaki

miała z jego wujkiem, i to go wytrąciło z równowagi. Człowiek wiedziony chorym pragnieniem 
zemsty. Zaangażował w to Julina, przelał pieniądze na konto na Wyspach Dziewiczych, by wziął 
udział w jego spisku, w którym podejrzenia miały zostać skierowane na Katza. To znaczy na 
osobę, która została skazana za pierwszy napad Joela na Grubbholmen. Ale najpierw sfingował 
swoje zaginięcie.
 

Nie wiedziała dokładnie jak, ale to się ze sobą wiązało. Joel musiał być na pokładzie jachtu 

tamtego wieczoru. Udało mu się ukryć, kiedy Jorma i Katz się włamali, lecz śledził ich potem, 
zdecydowany się zemścić, skrzywdzić któreś z nich, i zaatakował, kiedy znalazł ją i Katza w 
piwnicy na rowery, zamroczonych heroiną.
 

– Dalej widywałaś się z Joelem, prawda? A on też spotkał Jonasa?

 

– Tak… on też nie potrafił mnie zostawić. Złożyłam wypowiedzenie, ale mnie odwiedzał. 

Wiem, że to trudno zrozumieć, lecz widziałam jego dorastanie, stał się dla mnie jak rodzina.
 

Umilkła, jakby się nad czymś zamyśliła.

 

– Kiedy widziałaś go ostatni raz?

 

– Kilka lat temu. Kiedy Jonas tu mieszkał. Linnie jeszcze żyła. Ale poprosiłam go, by sobie 

poszedł. Jonas się go przestraszył.
 

Wstała i zebrała karty.

 

– A Rickard Julin? Co on ma z tym wspólnego?

 

Spojrzała na nią ze zdziwieniem.

 

– Słucham?

 

– Opowiedz mi o tym!

 

Dzwonki alarmowe dźwięczały jej w głowie, lecz je zignorowała. Spojrzała w górę na 

mleczne oko kamery, czekając, aż ktoś ją wpuści.
 

Zadzwoniła do biura i zapytała o Pontusa Klingberga. Młody mężczyzna powiedział, że w 

tym tygodniu pracuje w domu. Niestety, nie może jej podać numeru telefonu.
 

Znów nacisnęła dzwonek. Poczuła jego wibrację na czubku palca. Spojrzała na kamerę 

umieszczoną wysoko na szczycie muru przed willą w Djursholm. Czuła się wystawiona na 
spojrzenie niewidocznego człowieka.
 

Pontus nie wiedział, że jego bratanek zamordował Angelę i że pomógł mu w tym Julin. Nie 

wiedział też, co zaszło w domku myśliwskim w Ormnäs. Jeśli chodziło o zemstę, był następny w 
kolejce. Musiała go ostrzec.
 

Próbowała znów zadzwonić do Katza, lecz bez rezultatu. Zostawiła wiadomość w poczcie i 

powiedziała, dokąd jedzie. Czemu nie odbierał? Gdyby zabrała go policja, wiedziałaby o tym, 
Danielsson by ją powiadomił.
 

Usłyszała głuchy szmer elektrycznego zamka, kliknięcie, gdy podniósł się rygiel w 

metalowej bramce, i jej skrzydła opadły do tyłu jak skrzydła mechanicznego motyla.
 

Przeszła podwórzem w stronę willi. Nigdy nie widziała czegoś podobnego. Co najmniej 

trzydzieści pokoi. Widok na morze z dwóch tarasów. Basen o długości dwudziestu pięciu metrów

na trawniku za domem. Dalej dwa korty tenisowe. Własna plaża z altaną na pomoście. Hangar na
łodzie wielkości normalnej willi.
 

Bramka zamknęła się za nią. Weszła po schodkach prowadzących do drzwi, które były 

uchylone.
 

Kiedy znalazła się w domu, zawołała, lecz nikt jej nie odpowiedział. Zasłony w foyer były 

zaciągnięte. Otworzyła dwuskrzydłowe drzwi i znalazła się w największej prywatnej jadalni, jaką
w życiu widziała. Stół z miejscami dla trzydziestu gości. Marmurowa podłoga. Cenne dzieła 
sztuki. Obraz Carla Larssona zajmował prawie całą ścianę.
 

Zawołała jeszcze raz, lecz znów odpowiedziała jej cisza.

 

Przeszła przez różne pomieszczenia do mniejszego salonu. Myślała o tym, co Sandra 

Dahlström powiedziała jej o Julinie, lecz nie rozumiała, jak to się łączy. W połowie lat 
siedemdziesiątych, jako młody oficer służby bezpieczeństwa, został zatrudniony po to, by 
spróbował się dowiedzieć, co się stało z Kristofferem. Pontus Klingberg wspomniał, że on i jego 
brat Jan zwrócili się o pomoc do wojskowych. Julin był zatem jednym z nich, być może tym, 
który przywiózł straszne wiadomości z Holandii.
 

Wróciła do foyer i obeszła cały parter, nikogo nie widząc. Wyczuwała gdzieś dziwny zapach, 

słodkawy i zarazem nieprzyjemny, lecz nie mogła go zlokalizować. Pomyślała, że Pontus musi 
być gdzieś w domu, bo przecież furtka się otworzyła.
 

Weszła po schodach na piętro i zaczęła się pocić, chociaż dom był klimatyzowany. Zapach 

przybrał na sile – rozkład, coś zepsutego i starego. Więcej sztuki na ścianach, teraz znalazła się w
dziale współczesnym. Rozpoznała groteskowy styl jednego z obrazów, Anglik, jak on się 
nazywał… Francis Bacon?
 

Znów zawołała, ale nie dostała odpowiedzi. Może znajdował się w innym budynku posesji?

 

Musiała go ostrzec. I zyskać jasny obraz sytuacji. Pontus mógł jej w tym pomóc. Julin się z 

nim zaprzyjaźnił. Zaczął spędzać czas z rodziną. I według Sandry Dahlström zaczął się 
interesować Joelem, zanim chłopiec został wysłany do Sigtuny. Wtedy chodził do prywatnej 
szkoły w Danderyd, był nieprzeciętnie uzdolniony. Julina fascynowała jego inteligencja… i 
zdaniem Sandry napady szału.
 

Czy to Julin dopilnował, by z czasem znalazł się w szkole tłumaczy razem z Katzem?

 

Czy prowadził jakiś program z ludźmi, których uważał za uzdolnionych językowo 

psychopatów?
 

Spekulacje, ale Pontus mógł to wiedzieć.

 

Drgnęła, słysząc w pobliżu kroki. Znieruchomiała, lecz odgłos się nie powtórzył.

 

Sandra twierdziła, że Julin interesował się też wszystkim, co miało coś wspólnego z voodoo. 

Przekleństwem, które Marie Bennoit podobno rzuciła na rodzinę. Zaczął z nimi jeździć na 
Dominikanę, odwiedził plantację trzciny cukrowej Gustava.
 

Weszła do pokoju z karaibskimi pamiątkami. Drewniane maski i figurki. Dwie skrzyżowane 

maczety na ścianie. Obrazy przedstawiające czarnych ludzi pracujących na polu trzciny 
cukrowej. Rasistowskie w wymowie, prezentowały wrażliwość handlarza niewolników. 
Domyśliła się, że to dawny gabinet Gustava.
 

Szła dalej amfiladą pokoi z widokiem na wodę. Serce łomotało jej w piersi, jak gdyby 

chciało z niej wyskoczyć. Nieprzyjemny zapach nasilił się. Otworzyła drzwi do sypialni i 
zobaczyła to, czego nie chciała… jak zaaranżowaną scenę.
 

Zwłoki Pontusa Klingberga w pozycji siedzącej, oparte plecami o ścianę. Spuchnięte ciało 

mężczyzny leżące z głową na jego kolanach miało na czole ranę wlotową od strzału z pistoletu. 
Palce Pontusa splatały się z palcami Julina jak we wspólnej modlitwie. Zobaczyła jego oczy, 
wytrzeszczone jak u chorego z nadczynnością tarczycy, i zwisający z ust język, groteskowo 

długi, bo przy duszeniu pękła kość gnykowa. Ugryzienia wokół szyi jak naszyjnik z ran.
 

Do mieszkania Evy można było wejść od podwórza. Zrobili tak na wszelki wypadek. Katz 

zawołał jej imię, lecz nie dostał odpowiedzi.
 

Mieszkanie wyglądało tak jak wtedy, gdy wychodził z niego rano. Nieposprzątane i jakby 

zaimprowizowane. Niedopasowane do siebie meble, lokum, o które tak naprawdę nie dbała, 
jakby była tylko przypadkowym gościem w swoim życiu.
 

Otworzył lodówkę i wyjął z niej dwa piwa. Jedno podał Jormie, a z drugim usiadł na kanapie 

w pokoju. Na stole stała pusta butelka jacka danielsa. Za dużo piła. Poza tym niewiele o niej 
wiedział. Tylko tyle, że wcześniej była mężatką, miała dwoje dzieci i walczyła z eksem o opiekę 
nad nimi. I że w ostatnich latach mieszkała sama. Opowiedziała mu o tym, zaczęła się przy tym 
jąkać, dokładnie tak jak w czasach ich młodości, o krótkotrwałych związkach, mężczyznach, 
którzy przychodzili i odchodzili, jak trzymała ich na dystans, niezainteresowana głębszymi 
relacjami.
 

Jak potoczyłoby się ich życie, gdyby nie tamto zdarzenie na Grubbholmen? Może lepiej, lecz

prawdopodobnie gorzej. Tamten incydent przynajmniej ją skierował na inny tor, przestała brać 
narkotyki i uporządkowała swoje życie. Gdyby dalej byli razem, zjeżdżaliby coraz szybciej w dół
jak po równi pochyłej – na samo dno.
 

– Gdzie ona jest? – zapytał Jorma.

 

– Nie wiem. Chciała odwiedzić synka w przedszkolu.

 

Jorma wypił piwo, rozejrzał się, jakby szukał pianina, na którym mógłby zagrać, i 

posmutniał, kiedy go nie znalazł.
 

Katz uświadomił sobie nagle, że bardzo by chciał, by weszła teraz z tym swoim 

melancholijnym uśmiechem, i zdziwił się, jak silne było to uczucie.
 

– Chyba pojadę do Kransen – oznajmił Jorma. – Lekarz mówi, żebym odpoczywał.

 

– A policja… nie pytali o nic więcej?

 

– Mam wezwanie do wydziału kryminalnego na przesłuchanie w przyszłym tygodniu. Chce 

ze mną rozmawiać okręgowy ekspert od przestępczości zorganizowanej. Zobaczę, jaką bajkę mu 
wcisnę.
 

Katz skinął głową i pociągnął łyk piwa.

 

– Musimy znaleźć tych, którzy to zrobili.

 

– Wiem. Ale nie dzisiaj.

 

Automatyczna sekretarka mrugała wśród bałaganu na stole. Może któreś z jej dzieci 

zadzwoniło i nagrało wiadomość. Nie powinien być tutaj, w jej życiu. Nie było powodu, by 
wciągać ją głębiej w to, co się dzieje.
 

– Czy myślisz, że mieszkanie Emira nadal jest pewne?

 

– Lepiej, żebyś został tutaj… w oku cyklonu. Nie masz do niej zaufania?

 

– Mam.

 

– No właśnie.

 

Jorma wskazał ruchem głowy automatyczną sekretarkę.

 

– Myślę, że powinieneś odsłuchać – rzekł. – Na pewno się zdenerwowała, jeśli tu dzwoniła i 

nie odebrałeś.
 

Wycofała się z pokoju do korytarza. Nasłuchiwała kroków, lecz nic nie usłyszała. Muzyka 

operowa dochodziła z parteru. Joel Klingberg był gdzieś w domu.
 

Ręka tak jej drżała, że z trudem wyjęła telefon z torebki. Rozładowany. To niemożliwe. 

Nigdy nie zapominała go naładować. Rozejrzała się za jakąś bronią, lecz niczego nie znalazła. 
Muzyka operowa brzmiała teraz głośniej, dochodziła również z piętra, z głośnika sterowanego 
pilotem.

 

Przeszła korytarzem, skręciła za rogiem i stanęła przed szklanymi drzwiami. Po drugiej 

stronie znajdował się słoneczny taras. Od ziemi dzieliło go jednak osiem metrów i złamałaby 
nogę, gdyby skoczyła.
 

Serce trochę się uspokoiło. Gabinet Gustava, pomyślała, tam wisiały noże, maczety z 

Dominikany.
 

Korytarz zdawał się nie mieć końca, kiedy zawróciła w stronę holu, z którego przyszła. 

Drzwi były pozamykane, z wyjątkiem tych do pokoju, w którym znajdowały się zwłoki.
 

Nie chciała tego oglądać, lecz oczy żyły własnym życiem. Głowa Pontusa opadła, jakby 

chciał pocałować mężczyznę leżącego na jego kolanach.
 

Muzyka ucichła, lecz tylko na kilka sekund, nim zaczął się następny utwór – aria śpiewana 

przez tenora.
 

Jak mogła być tak głupia, by przyjechać tutaj sama?

 

Teraz znalazła się w gabinecie Gustava. Panował w nim półcień, potrzebowała kilku sekund, 

by oczy przyzwyczaiły się do mroku. Zdjęła ze ściany ciężki nóż, zważyła go w ręku – mógł 
służyć równie dobrze jako broń obuchowa i sieczna. Nagle poczuła lodowaty chłód w żołądku. 
Jeden nóż. Były dwa, kiedy przechodziła przez pokój po raz pierwszy…
 

Odwróciła się powoli o sto osiemdziesiąt stopni, spojrzała w dziwne lustro w barokowej 

ramie, ozdobione u góry ludzką czaszką. Cały ten szajs voodoo… stary człowiek naprawdę w to 
wierzył.
 

Dostrzegła w lustrze jakiś ruch za jej plecami, lecz kiedy się odwróciła, nikogo tam nie było.

 

Przywidziało się jej ze strachu.

 

Na biurku stał telefon. Podnosząc słuchawkę, czuła, że ma palce jak z waty. Cisza. Odciął 

linię.
 

Podeszła do okna. Stąd było tak samo wysoko, musiała się wydostać w inny sposób.

 

Stanęła u szczytu schodów. Elegancki marmur, smukła balustrada z lanego żelaza, imitująca 

formy rokokowe. Muzyka operowa zabrzmiała nagle głośniej, dochodziła z parteru, lecz nikogo 
tam nie widziała. Zaczęły jej drżeć nogi i drżenie ogarnęło całe ciało, aż opuściły ją wszystkie 
siły i usiadła na najwyższym stopniu.
 

Muzyka umilkła, a ona spostrzegła, że płacze.

 

Nie wiedziała, jak długo tam siedziała, nim obraz Lisy i Arvida zmusił ją, by wstać i 

ostrożnie zejść na parter.
 

Przystanęła w holu. Drgnęła na dźwięk elektrycznego silnika, który rozsunął zasłony w 

jadalni. Słońce wdarło się do środka. Drzwi na taras były zamknięte na klucz. Widziała stąd 
morze i wyspy małego wewnętrznego archipelagu. Wyczuwała, że parter jest zabezpieczony 
przed włamaniem, a okna zrobione z pancernego szkła.
 

Zasłony znów się zasunęły jak kurtyna teatralna.

 

Drzwi do foyer były otwarte na oścież. Zobaczyła drzwi, którymi weszła, prowadzące na 

podwórze i podjazd, lecz po obu ich stronach znajdowały się ciemne nisze.
 

Zbliżając się, trzymała maczetę uniesioną nad prawym ramieniem. Trzęsła się, miała 

wrażenie, że brakuje jej powietrza.
 

Nisze były puste. Położyła dłoń na ciężkiej gałce z brązu, nacisnęła klamkę i puściła. Były 

zamknięte na górny zamek.
 

Wiedziała, że umrze, że on stoi tuż za nią z bronią w ręce. Odwróciła się powoli, żeby 

przynajmniej zobaczyć jego twarz. Ale to było tylko przywidzenie. Nikt tam nie stał. Wróciła do 
wnętrza domu. Pomyślała, że musi być stąd jakieś wyjście, i że on się z nią bawi.
 

Jechali przez Solnę, minęli restaurację w Järva i Bergshamrę. Za mostem prowadzącym do 

Stocksund skręcili w prawo w Vendevägen. Dzielnica bogaczy wyrosła przed nimi nagle, jakby z 

prędkością światła przenieśli się w nowy wymiar. Gigantyczne wille otoczone ogrodami 
przypominającymi parki. Luksusowe samochody na podjazdach do garaży. Jechali dalej, aż 
znaleźli się w Djursholm.
 

Stare willowe miasteczko rodu Palme, zbudowane jako konkurencja dla Saltsjöbaden 

Wallenbergów. Ulice kończyły się placami manewrowymi. Nadmorskie nieruchomości stały w 
dogodnej odległości od siebie. Klimat archipelagu szkierowego. Widać było stąd żaglówki w 
Stora Värtan.
 

Zostawili samochód na ogólnym parkingu i poszli dalej pieszo. Zdecydowanym krokiem, by 

nie wzbudzać podejrzeń. Teren był strzeżony przez prywatną firmę ochroniarską.
 

Minęli mur przed willą Klingbergów, ignorując kamery, i zeszli w stronę wody. Katz 

próbował dodzwonić się do Evy, lecz nie odbierała. Nie potrafił tego wytłumaczyć, ale czuł, że 
coś jest nie tak.
 

Ulica kończyła się nad wodą. Posiadłość leżała bezpośrednio nad zatoką.

 

Katz bez namysłu zsunął się z nabrzeża i brodząc w wodzie, poszedł w stronę kamienistej 

plaży. Tuż za plecami słyszał przekleństwa Jormy.
 

Wzdłuż brzegu rosły gęste krzewy. Dwadzieścia metrów dalej wystawał z wody cementowy 

blok z drutem kolczastym. Katz wyjął z kieszeni glocka i opłynął przeszkodę, trzymając broń nad
powierzchnią wody. Jorma podążył jego śladem.
 

Teraz znajdowali się na terenie posesji. Willa stała na stoku sto metrów dalej. Kiedy weszli 

na podwórze, rozdzielili się. Katz skierował się do najbliższego tarasu, Jorma poszedł w drugą 
stronę.
 

Uczucie, że Eva jest w niebezpieczeństwie, było tak silne, że owładnęło jego ciałem jak ból 

mięśni. Zszedł w stronę bardziej zacienionego terenu, minął korty tenisowe i garaż na sześć 
samochodów, po czym znów skręcił w górę do willi.
 

Za oknem rozsunęły się sterowane silnikiem zasłony. Usłyszał muzykę operową, ktoś 

zwiększał i zmniejszał głośność.
 

Przeciął na ukos podwórze. Kątem oka zobaczył Jormę zbliżającego się z drugiej strony, 

jakby czytał w jego myślach.
 

Przebiegł ostatnie metry do wejścia. Dotknął klamki. Zamknięte na klucz. Trzy metry wyżej 

na fasadzie wysuwała się i cofała kamera. Widocznie reagowała na ruch. Ustawiła przysłonę i 
wycelowała w niego zoom.
 

– Z drugiej strony też zamknięte – rzekł Jorma.

 

Muzyka operowa w środku, na zmianę głośna i cicha, brzmiała jak parodia wiadomości 

nadawanej alfabetem Morse’a. Tenor śpiewał szaleńczo głośno, po czym zanikał, wznosił się i 
opadał, wznosił i opadał. Pontus, pomyślał Katz, czyżby jednak on stał za tym wszystkim?
 

Podniósł wzrok na fasadę. Z dachu wprost do miejsca, gdzie stał, biegła rynna. W ścianie 

koło tarasu, na wysokości siedmiu metrów, umocowana była krata, na której rosły pnące róże.
 

Katz zaczął się wspinać, ześlizgnęły mu się dłonie i zsunął się z powrotem na ziemię. Zdjął 

buty i skarpetki i spróbował jeszcze raz. Teraz poszło łatwiej, stopy miały lepszy chwyt.
 

Po trzydziestu sekundach dotarł na miejsce. Spojrzał w dół i poczuł zawrót głowy. Potem 

chwycił kratę, by sprawdzić jej wytrzymałość. Powinien dać radę.
 

Zawisł z nogami dyndającymi nad ziemią i posuwał się powoli w lewo, przenosząc ręce 

małpim chwytem.
 

Nie pojmował, jak mu się udało, lecz nagle znalazł się na tarasie. Dopiero teraz spostrzegł 

dziury w kurtce i kolce róż wbite w palce. Jorma wspiął się za nim.
 

Muzyka w domu ucichła. Fale uderzały o brzeg i pomost sto metrów dalej.

 

Wyciągnął rękę i pomógł Jormie przejść przez poręcz balustrady, słysząc, jak dyszy z 

wysiłku. Wyjął z kieszeni glocka. Drzwi były uchylone.
 

Weszli do górnego holu i przeszli korytarzem do wnętrza domu. Zapach zgnilizny, duszący 

odór zepsutego mięsa. Katz zawołał Evę, lecz nie dostał odpowiedzi. Spojrzał na prawo przez 
otwarte drzwi. Na podłodze leżały dwa ciała: Julina i Pontusa.
 

Zdławił uczucie obrzydzenia i zaczął biec. Znów zawołał jej imię i słyszał, jak upada na 

podłogę jak jakiś kruchy przedmiot.
 

Korytarz kończył się schodami. Kiedy schodził z wycelowanym pistoletem, zrozumiał, że 

Pontus i Julin zostali zamordowani przez człowieka, który nadal znajdował się w domu.
 

Znów zabrzmiała muzyka operowa, choć tym razem w jednakowej głośności.

 

Minęli jadalnię i dotarli do przejścia do kuchni, po czym poszli za głosem muzyki do wnęki 

w jednym z pokoi. Odtwarzacz płyt kompaktowych był wbudowany w ścianę. Katz go wyłączył. 
Nagłą ciszę odczuli jak coś w rodzaju implozji.
 

– Sprawdzę z drugiej strony – powiedział Jorma. – Musi być jeszcze jedno wyjście.

 

Katz skinął głową i wszedł do następnego pomieszczenia. Drgnął, kiedy ją zobaczył. 

Siedziała skulona przy kaloryferze, trzymając w ręce wielki nóż.
 

– Jak się czujesz?

 

Nie odpowiedziała, zwiesiła głowę między kolana. Kiedy jej dotknął, próbowała coś 

powiedzieć, lecz jąkała się tak mocno, że wyrzucała z siebie tylko chaotyczne zbitki spółgłosek.
 

Usłyszał wołanie Jormy z drugiego końca domu.

 

Starał się ją pocieszyć, że już nic jej nie grozi, że zdążyli na czas. Poczuł ostre uczucie bólu, 

jak gdyby była jego dzieckiem, a on nie zdołał jej ochronić, kiedy najbardziej tego potrzebowała. 
Pomógł więc jej wstać, wziął ją pod ramię i podtrzymywał, kiedy szli w stronę głosu Jormy.
 

Jorma czekał na nich przy tylnych drzwiach wejściowych. Kręcone schody prowadziły w dół

do czegoś, co wyglądało jak piwnica.
 

– Uciekł tędy… słyszałem jakiś odgłos.

 

We wnękach umocowane były lampy w kształcie pochodni. Zeszli ostrożnie za Katzem.

 

Schody kończyły się dziesięć metrów pod ziemią. Na najniższym stopniu leżał pilot do 

odtwarzacza CD, a obok niego maczeta.
 

Nie znajdowali się w piwnicy. Było to raczej coś w rodzaju podziemnego przejścia. 

Prawdopodobnie wiodło do garażu: suchy i ogrzewany łącznik w dni, kiedy padał deszcz lub 
śnieg. W oddali słyszeli odgłos kroków kogoś, kto biegł truchtem albo bardzo szybko szedł.
 

Posuwali się naprzód przy samej ścianie. Eva nie potrzebowała już pomocy. W suficie tkwiły

mleczne halogeny. Katz uświadomił sobie nagle, że jest boso.
 

Tunel skręcił i po trzydziestu metrach rozdzielił się na dwie części. Nie słyszeli już kroków. 

Stali przez chwilę niezdecydowani, naradzając się, co robić.
 

– Myślę, że ta droga prowadzi do garażu – rzekł Jorma – ale on tamtędy nie poszedł, tylko 

prosto.
 

Usłyszeli nowy dźwięk z drugiej strony, elektryczny szmer urządzenia wprawianego w ruch.

 

Szli w stronę źródła dźwięku, aż skończył się tunel.

 

Znajdowali się w hangarze na łodzie albo raczej w czymś w rodzaju podziemnego pokoju. 

Winda jechała w górę do przystani. Po drugiej stronie grubej szyby zobaczyli wodę, jak w 
akwarium.
 

Katz pobiegł schodami przy windzie. Usłyszał wycie zapuszczanego silnika. Przez szybę z 

pleksiglasu zobaczył kryty jacht mijający kamienny pomost i znikający w zatoce.
 

Na nabrzeżu leżała zakrwawiona kurtka: Julina. To tutaj jego zwłoki zostały wyładowane, a 

potem przeniesione podziemnym przejściem do willi.
 

Jej telefon dzwonił gdzieś w pokoju dziennym. Katz obudził się w chwili, gdy przebrzmiał 

ostatni sygnał. Spojrzał na nią, leżącą obok niego, nagą, z jedną dłonią wplecioną we włosy. 
Wystarczyła mikrosekunda, by przypomniał sobie, dlaczego. Spali ze sobą. To było nieuniknione,
choć oboje wiedzieli, że skomplikuje sprawę. Zawsze istniało ryzyko popełnienia błędu.
 

Zostawił ją śpiącą w łóżku, wyszedł do holu i wziął z otworu na listy poranną gazetę. Poszedł

z nią do kuchni i przebiegł wzrokiem nagłówki.
 

Nic o podwójnym morderstwie w Djursholm. A zatem zwłoki nadal leżały w willi, 

trzydzieści sześć godzin po tym, jak tam byli. Nie miało znaczenia, że skasowali zapis 
monitoringu. Znalezienie ciał było tylko kwestią czasu i podejrzenie znów padnie na niego.
 

Otworzył drzwi lodówki i zajrzał do pustego wnętrza. Słoik musztardy. Ser, który pamiętał 

lepsze dni. Jedynym, co różniło tę lodówkę od jego własnej, był lakier do paznokci stojący na 
najwyższej półce na drzwiach.
 

Wrócił do sypialni i stanął w progu. Z drgnień przebiegających po jej twarzy wywnioskował, 

że śni. Może o dzieciach. Tęskniła za nimi, a intensywność jej tęsknoty była czymś, czego on 
nigdy nie zdoła pojąć.
 

Kołdra zsuwała się na podłogę, więc ją podniósł, okrył Evę i wyszedł do drugiego pokoju.

 

Usiadł przed komputerem stojącym na jej biurku i sprawdził pocztę. Dostał nowy program 

od Trockiego. Widać było, że pracował nad nim całą noc, napisał kod i usunął wirusy. Teraz był 
gotowy, Exploit Kit zaprojektowany po to, by włamywać się na szyfrowane serwery. Trocki był 
geniuszem. Nie chciał nawet pieniędzy, nakręcały go wyzwania.
 

Angelę zamordował Joel, myślał Katz, podłączając komputer do zhakowanej sieci serwerów 

biegnącej przez Montreal, Tel Awiw i Warszawę. Z zazdrości, bo miała romans z jego wujem. 
Potem zastrzelił Julina przed domkiem w Sörmlandzie. Przeniósł zwłoki do willi w Djursholm, 
gdzie z zemsty zamordował wujka.
 

Ale dlaczego Julina? Czy był między nimi jakiś konflikt, czy też Klingberg chciał go usunąć 

z drogi na wszelki wypadek? A może istniało zupełnie inne wyjaśnienie?
 

Przynajmniej wiedział, gdzie zacząć szukać.

 

Znalezienie wejścia przez Projekt Prio, nowy wojskowy system informatyczny, zajęło mu 

niecałą godzinę. Program został stworzony z zastosowaniem rozwiązań niemieckiej firmy SAP i 
miał problem z uprawnieniami. System operacyjny pochodził od Sun Microsystems. Viraltech, 
duży producent oprogramowania antywirusowego, stworzył zaporę przeciw szkodliwym kodom. 
Z tego, co Katz słyszał, były w niej luki, które nie zostały uszczelnione.
 

Zdobył uprawnienia przez komputer zalogowany w Materialverket. Program Trockiego bez 

problemu go odłączał. Teraz klikał dalej, wpisał polecenie, przeszedł szybko przez przepływ.
 

Znalazł wewnętrzną wyszukiwarkę i wpisał nazwisko Julina. Przebijał się dalej do władz 

rekrutacyjnych. Wpisał nazwisko w nowe okienko i wyskoczył mu rejestr jego służby. Na Lovön,
w Instytucie Obrony Radiołączności. Żadnych szczegółów dotyczących jego stanowiska, nawet 
stopnia wojskowego. Był tam za to dziwny dodatek: Legba. Jak duch voodoo, o którym mówił 
Hammarberg.
 

Katz powrócił do bazy danych i znalazł nową drogę. Jak cyfrowy upiór, pomyślał, fantom, 

który potrafi przenikać przez ściany, dzięki Trockiemu. Wpisał słowo Legba i trafił na wydział w 
MUST. Projekt „Legba”. Informacje tajne. Droga kończyła się ślepą uliczką.
 

Zagłębił się w strumienie informacyjne, tłumaczył to, co widział, wykonywał kolejne 

polecenia, użył programu Exploit, by dla niego pracował. Był to rodzaj tańca lub akrobacji, a 
decyzje podejmował intuicyjnie.
 

Odkrył nowe wejście, komputer, który zalogował się w tej chwili z FRA. Wiedział, że z 

pełnym dostępem, ale się zawahał.
 

Przynęta… ktoś próbuje mi to ułatwić… wystawia ją w systemie, by się przekonać, czy się 

złapię.
 

Jeszcze się wahał, ale nie chciał przerywać hakowania. Trudno. Musi zaryzykować.

 

Jej telefon znów zadzwonił, leżał na stole obok komputera. Spojrzał na wyświetlacz: Ola, jej 

były mąż. Nie chciał jej budzić, nie chciał wiedzieć nic więcej o jej problemach z 
eksmałżonkiem. Mruknął coś ze złością i wyłączył dźwięk.
 

Zalogowany komputer nie wykonywał żadnych czynności, po prostu tam był i Katz mógł się 

do niego dostać. Za łatwe, pomyślał, i zaczął przeszukiwać inną część systemu.
 

Nagle pojawiło się coś ciekawego. Pliki z hasłami zgromadzonymi w jeden większy zbiór. 

Baza danych MUST w Gärdet. Nie rozumiał, jakim cudem nagle się tam znalazł.
 

Widział ślady starego botnetu, hakera, a może innego wywiadu wojskowego, który próbował 

zainfekować bazę szkodliwym kodem. O ile nie była to symulacja zrobiona przez techników. 
Cień sieci zombie. Zadrżał na myśl o tym słowie i zlecił nowemu programowi Trockiego 
wyszukanie luki.
 

Znalazł ją i wszedł do środka. Pliki były szyfrowane, lecz istniał otwarty rejestr. Wpisał 

słowa Legba i Julin i uzyskał w wynikach kilkanaście plików powiązanych z SSI, poprzedniczką 
KSI

[5]

, tajnym wydziałem wywiadu wojskowego.

 

Projekt „Legba”. Skopiował go na komputer.

 

W serwerze nastąpiły teraz dziwne przepływy, jakby niepokój. Katz utwierdził się w 

przekonaniu, że otwarty komputer FRA jest przynętą. Na jego tropie był jeden lub kilku 
operatorów, odkryli logowania w zaporze, próbowali ustalić, skąd jest i którędy się tu dostał. 
Pojawiło się więcej techników, którzy wszczęli alarm.
 

Czuł zimny pot spływający mu po plecach, jakby duchy w serwerze były prawdziwe i w 

każdej chwili mogły wyjść z komputera. Załadował ostatnie pliki, słyszał szum wentylatora, 
mamrotanie Evy przez sen i wibracje jej komórki z wyłączonym dźwiękiem – ktoś dzwonił raz za
razem. Słysząc kroki na schodach, wpadł w panikę, wydawało mu się, że go znaleźli, że byli 
szybsi od niego i mieli środki, których nie brał pod uwagę.
 

Ściągnął ostatni szyfrowany plik na twardy dysk i wyłączył komputer. Nasłuchiwał odgłosów

ze schodów. Przesłyszałem się, pomyślał.
 

Projekt „Legba” został zapoczątkowany przez Julina na początku lat siedemdziesiątych w 

ramach próby unowocześnienia przez wojsko służby wywiadowczej. Julin nie był jednak sam. 
Miał pomoc i wsparcie przełożonych, ludzi na górze.
 

Katz nie rozumiał jeszcze całości, powiązań wszystkich nici, bo udało mu się odzyskać tylko 

część plików. Później będzie potrzebował przy nich pomocy, może Trocki dostarczy mu lepszy 
program dekodujący.
 

W dokumentach pojawiał się niejaki „L” albo „Lynx” z SSI, jednostki luźno powiązanej z 

MUST. Czy to był szef Julina, Ryś? Niewielką wiedzę, jaką miał na temat SSI, Katz zdobył w 
czasach pracy dla Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Zatrudnieni, wszyscy na tajnych 
stanowiskach, zajmowali się rozpoznaniem osobowym, infiltrowali organizacje szpiegowskie 
innych państw i przeprowadzali analizy bezpieczeństwa dla sztabu wojskowego. Projekt „Legba”
był częściowo finansowany z tamtych środków.
 

Innym inicjałem, który pojawiał się w różnych miejscach, był „G”. Osoba związana z 

biznesem, która, jak można było sądzić, pomagała Julinowi w kwestii pieniędzy i kontaktów. 
Gustav Klingberg? Czyżby to było takie proste?
 

O co chodziło w tym projekcie? Eksperyment, w którym próbowano wypracować lepsze 

metody wymuszania informacji od jeńców w razie wojny? Dokumenty były tylko szkicowe, 
jakby twórcy projektu ze względów bezpieczeństwa nie chcieli umieszczać w nich zbyt wielu 
informacji. Niektóre teksty składały się tylko z szyfrowanych słów, do zrozumienia których 

musiałby znać kod.
 

Prowadzono badania kliniczne ze środkami psychoaktywnymi i halucynogennymi. Szkoła 

tłumaczy współuczestniczyła w pewnym sensie w tym projekcie.
 

W jednym dokumencie znalazł swoje nazwisko. Należał do „Jednostki B”. Małej grupy 

rekrutów, którzy bez swojej wiedzy zostali wybrani na „specjalnych przesłuchujących”. Drugim 
był Joel Klingberg plus jeszcze dwie osoby ze starszego rocznika. Wszyscy zostali 
zdiagnozowani przez wojskowego psychologa jako psychopaci i osoby wybitnie uzdolnione 
językowo. Jednostka B nigdy nie została aktywowana.
 

Jakie mieli wobec nich plany? Przekonać się, do czego będą zdolni pod wpływem specjalnie 

dobranych środków? Stworzyć pozbawionych ludzkich uczuć katów i morderców?
 

Julin i Lynx pozostawali w kontakcie ze szkołą tłumaczy przez kilka lat. Katz zaczynał 

rozumieć powiązania: to Julin dopilnował, by został skierowany do pracy w Ministerstwie Spraw
Zagranicznych i z czasem trafił do Petersburga, gdzie miał zostać wykorzystany w razie 
ewentualnego konfliktu. Ale do tego nigdy nie doszło, bo Związek Radziecki rozpadł się jak 
domek z kart. Julin dopilnował, by Katz pozostał w wojskowości jako ktoś w rodzaju rezerwisty, 
bez jego wiedzy.
 

Eksperyment przeprowadzono na okręcie obrony wybrzeża. Rekruci musieli podpisać 

oświadczenie, że tego, co przeżyli, nigdy nie ujawnią osobom postronnym. Dołączono do tego 
fragment raportu. Eksperyment odbywał się pod nadzorem niewielkiego zespołu psychologów 
wojskowych. Było też przy tym paru lekarzy, toksykologów z Instytutu Medycyny Tropikalnej w 
Berlinie, ekspertów od naturalnych narkotyków, serum z jadem węża i antidotów.
 

Jeden z żołnierzy opisał działanie narkotyków jako pozbawiające go własnej woli. Że stał się 

zupełnie bezwolny i robił tylko to, co kazali mu inni, „bez względu na to, jakie było głupie lub 
niebezpieczne”.
 

Co oni robili? Torturowali się nawzajem? Prowadzili przesłuchania pod wpływem 

narkotyków?
 

Ogólnie eksperymentowali z narkotykami, ale jakimi?

 

Szukał dalej, by znaleźć więcej elementów puzzli. W jednym dokumencie była wzmianka o 

„ilości tetrodotoksyny, jaką należy zmodyfikować”. „Bardzo silna trucizna oddziałująca na układ 
nerwowy, dopisał w raporcie jeden z niemieckich toksykologów, nie ma znanej odtrutki”. Nazwa 
pochodziła od Tetradontiformes, rozdymkokształtnych, rzędu ryb obejmującego takie gatunki jak 
rozdymka północna, zwana też fugu, najeżka, samogłów i jednorożek. „Mogą wywołać stan 
pozornej śmierci. Praca serca nie jest wyczuwalna przez stetoskop, ale można ją oczywiście 
zmierzyć z pomocą EKG”.
 

Katz przypomniał sobie program telewizyjny o rybie pacyficznej fugu zjadanej w Japonii 

jako przysmak. Tylko specjalnie licencjonowani kucharze mogli ją czyścić i przyrządzać, bo 
inaczej istniało ryzyko, że goście restauracji umrą po jej spożyciu.
 

Dalej tekst był mniej czytelny, aż doszedł do części o Datura, bieluniu zawierającym środek 

halucynogenny o nazwie bufotenina. „Osoby doświadczalne mają halucynacje i stają się bardzo 
agresywne”, napisali lekarze.
 

Dalej następowały oznaczenia chemiczne, które nic mu nie mówiły. A potem lista składników

swego rodzaju nalewki, która nazywała się Legba i zawierała karaibską najeżkę, bieluń, tłuszcze 
zwierzęce z pewnego gatunku ropuchy i „mączkę kostną z czaszki dziecka”.
 

Informacje pochodziły ze źródeł zbliżonych do „G”. Gustav Klingberg, pomyślał znowu. 

Znał się na tym, wierzył w voodoo.
 

Na wybranych osobach przeprowadzono parę testów i ocen. Wyniki nie były zadowalające. 

Projekt zawieszono.

 

Czego szukali? Składników do narkotyku, jakiego używali kapłani voodoo, by zmieniać 

ludzi w zombie? Narkotyku, który podali w myśliwskim domku Klingbergów?
 

Katz siedział w kuchni i czytał, ledwo zdając sobie sprawę z tego, że komórka wciąż wibruje 

w pokoju. W doświadczeniach chodziło o to, by zmienić osobowość ludzi, sprawić, by zaczęli 
lekceważyć wszystkie zasady i wszelką moralność. On, Klingberg i paru innych tłumaczy 
wojskowych weszli w pewnym sensie w ten projekt, choć nie rozumiał, w jaki sposób.
 

I drugi mężczyzna w domku, ten zombie. Człowiek, który prawdopodobnie nie odczuwał 

bólu, który próbował zabić Jormę… czy był innym wynikiem tych eksperymentów?
 

Wrócił do pokoju i wziął telefon Evy. Osiem nieodebranych połączeń od byłego męża. Do 

tego wiadomości zostawione na poczcie i kilka esemesów. Przeczytał ostatni z nich i poczuł 
chłód przenikający całe ciało.
 

Sekundy, jakie mu zajęło przejście do sypialni, wydawały się wiecznością.

 

Leżała jeszcze w łóżku i właśnie się budziła.

 

– Co się dzieje? – zapytała sennym głosem.

 

– Musisz zadzwonić do eksa. Coś się stało z twoją córką.

 

Nigdy wcześniej nie czuła czegoś podobnego. Zwierzęcy strach, aż bolało ją w środku. Nie 

mogła poskładać myśli w funkcjonalną całość, tylko fragmenty, zarysy. Zbierało jej się na 
wymioty.
 

Siedziała na stylowej sofie w mieszkaniu Oli, słuchała, lecz nie rozumiała.

 

– Zacznijmy od początku – powiedziała. – Zostawiłeś ją w pobliżu szkoły…

 

Wytłumaczył jeszcze raz, nie wiedziała już który, jak wysadził Lisę z samochodu na 

przystanku autobusowym o godzinie ósmej dwadzieścia rano, sto metrów od bramy szkoły. 
Poszła w stronę boiska i posłała mu buziaka, nim zawrócił i pojechał w stronę miasta. Machała 
mu, aż znikł z pola jej widzenia.
 

Czemu nie powiedziała podczas poprzedniego spotkania, że to jej się nie podoba, że Lisa jest

za mała na to, by iść sama? Ale w takich sytuacjach nie miała nic do gadania, to Ola był tym, 
który kierował, kontrolował i wyznaczał granice.
 

– Od tamtej pory nikt jej nie widział, ani koledzy z klasy, ani personel. Ida, wiesz, ta jej 

przyjaciółka, czeka zwykle na nią przy bramie i dziś rano też tam była, aż zadzwonił dzwonek.
 

W ciągu tych paru godzin postarzał się o dziesięć lat. Wyglądał jak brzydki, stary i sterany 

życiem człowiek.
 

Erika weszła do pokoju i zapytała niepewnie, czy chcą kawy. Ola fuknął na nią i zaczął się 

wpatrywać w swoje drżące ręce.
 

– A potem… co się stało?

 

– Anne-Marie, wychowawczyni, próbowała mnie złapać w czasie przerwy śniadaniowej, ale 

siedziałem na zebraniu. Dostałem wiadomość tuż przed dziesiątą. Od razu oddzwoniłem. Miała 
normalny głos, pytała, czy Lisa jest chora, a jeśli tak, to jak długo nie będzie jej w szkole. Jutro 
mają przecież wycieczkę. Do Tom Tits, centrum nauki w Södertälje.
 

Zaczął płakać i to ją zszokowało. Nigdy nie widziała go płaczącego, ani podczas rozwodu, 

ani nawet wtedy, gdy jego matka zmarła następnej jesieni po ich ślubie.
 

Kiedy dostała wiadomość, od razu pojechała do Söder, pruła prosto przed siebie, wściekając 

się na każdych czerwonych światłach, aż dotarła tutaj i opadła na sofę Oli, bo nogi nie chciały jej 
już dłużej słuchać. Teraz rozglądała się dokoła, jakby to mogło uśmierzyć jej strach. Meble z 
firmy Room. Drobiazgi z NK Interiör. Gustowne i wybrane przez ludzi mających styl. Jakby 
negatyw jej mieszkania. Nie rozumiała, co on kiedyś w niej widział. Byli zupełnymi 
przeciwieństwami, jak woda i ogień.
 

– Co zrobiłeś potem?

 

– Wpadłem w panikę.

 

– Nie zadzwoniłeś na policję?

 

– Od razu. Wysłali radiowóz. Podałem im rysopis Lisy.

 

– Takie sytuacje mają zwykle naturalne wytłumaczenie. Ludzie się odnajdują, dzieci też. 

Może uciekła z lekcji z jakąś koleżanką? Wpadły na pomysł, by zrobić coś ciekawszego niż 
siedzenie w szkole i po prostu poszły na wagary.
 

Słyszała własny głos jak z oddali. Spokojny, profesjonalny, żeby się całkiem nie załamać. 

Mówiła o tym, jakby chodziło o śledztwo w sprawie oszustwa finansowego. I słyszała, jak 
absurdalnie to brzmi, zupełnie bez sensu w odniesieniu do jej pilnej i grzecznej córeczki.
 

– Więc zacząłeś jej szukać?

 

– Tak, próbując się jednocześnie dodzwonić do ciebie. Ale nie odbierałaś. Myślałem, że 

pojechała do ciebie, stęskniła się za mamą. Albo że ty zabrałaś ją spod szkoły… cokolwiek, co by
przypominało naturalne wyjaśnienie.
 

Już nie płakał. Wyglądało na to, że trochę się pozbierał.

 

– A potem znów zadzwoniłem na policję, trzy albo cztery razy, i dostałem tę samą 

odpowiedź. Czekać.
 

– Rozmawiałeś jeszcze z jej wychowawczynią?

 

– Tak, i z koleżankami, i kolegami z klasy. Wszyscy się martwią, nikt nie wie, dlaczego nie 

przyszła.
 

– Czy przyjaźni się z kimś spoza klasy? Ma koleżanki na tej ulicy?

 

– Bawi się z jedną dziewczynką z tego domu. Lottie. Młodsza o rok. Ale nie ma ich w tym 

tygodniu. Jej ojciec jest pilotem SAS, czasem zabiera ze sobą rodzinę w trasę. Latają za darmo.
 

Musi być ktoś jeszcze, myślała, jakieś inne dziecko, które znała i które wywabiło ją ze 

szkoły. Ale w jakim celu?
 

Erika znów weszła do pokoju. Położyła malucha w pokoju dziecinnym, nie było już słychać 

krzyków. Ramiona miała rozłożone w teatralnym geście i Eva zrozumiała dlaczego, dopiero w 
chwili gdy znalazła się w jej objęciach. Wyswobodziła się i podeszła do okna.
 

– Musisz użyć swoich kontaktów – rzekł Ola. – Znasz przecież ludzi w komendzie. Musisz 

im powiedzieć, by zrobili coś więcej.
 

– Już dzwoniłam, zanim tu przyjechałam.

 

– I co powiedzieli?

 

– Że robią, co mogą. Patrole dostały rysopis. I rozmawiałam z centralą alarmową. Wiem 

tylko tyle, że rano nie zgłaszano żadnego wypadku w centrum miasta.
 

Cisza była nie do zniesienia, słaby szum samochodów na Ringvägen, odgłosy rozmów na 

ulicy… nieznośne. Potrzebowała papierosa, ale nie miała. Zastanawiała się, czemu udaje przed 
Olą. Żeby choć raz wyglądać na silną i pozbieraną. W rzeczywistości dzwoniła na komendę już 
kilkanaście razy, krzyczała w panice na ludzi, błagała tych, których znała, by postarali się 
odnaleźć jej córkę.
 

– Czy możesz mi pokazać pokój Lisy?

 

– Oczywiście.

 

Poszła za nim korytarzem do części sypialnianej. Nie widziała dotąd, jak dzieci mieszkają u 

Oli. Nigdy nie zaprosił jej do środka.
 

Pokój był dokładnym przeciwieństwem tego, który dzielili przy Torsgatan. Marzenie 

dziewczynki. Różowe łóżko i fotelik w tym samym kolorze. Koronkowy baldachim. Stroje do 
przebierania się w oddzielnej szafie. Wiszące półki na ścianach. Książki dla dzieci w równych 
rządkach. Własny komputer. Zabawki porządnie ustawione na półkach. Odtwarzacz CD na ławie.
Leżała przy nim płyta Loreen, zobaczyła, że jest podpisana.

 

Na łóżku siedziała jej ulubiona lalka, Engla.

 

Na myśl o tym, co mogło przytrafić się Lisie, poczuła mdłości.

 

– Wiesz może, czy pisze pamiętnik, może tam coś będzie?

 

Ola pokręcił głową.

 

– Ona ma siedem lat. Dopiero nauczyła się pisać.

 

Wiedziała, że chwyta się każdej nadziei. Szuka w jej pokoju znaków tego, co się stało. Bez 

sensu. Jakby tutaj mogli znaleźć jakiś ślad. Że napisała coś, co mogłoby im pomóc. Engla 
patrzyła na nią błagalnym wzrokiem. W pokoju wciąż unosił się zapach córeczki, czuła ciepło jej 
ciała, słyszała głos.
 

Poświęcili cały dzień na poszukiwania, jeździli wokoło samochodem Oli, zaczynając od 

szkoły jako swego rodzaju środka, z którego zataczali coraz dalsze kręgi.
 

Pytali o nią na placach zabaw, w świetlicach, przed szkołami, obdzwaniali kolegów i 

koleżanki z klasy i prosili, by powiedzieli im, czy coś wiedzą o innych dzieciach lub dorosłych: 
czy wspominała o kimś, z kim się spotyka, może o obcych ludziach, czy ostatnio mówiła albo 
robiła coś dziwnego? I przez cały czas była w kontakcie z komendą, pociągała za nitki, krzyczała
na ludzi i kazała im brać się do roboty.
 

O ósmej wieczorem pojechała do domu. Wszystkie patrole w okręgu wypatrywały teraz Lisy.

Jeden ze śledczych obdzwonił szpitale, by sprawdzić, czy ona tam jest, lecz bez rezultatu. Nie 
wiedziała, czy powinna poczuć ulgę. Bo jednocześnie miała świadomość, jak to działa, że im 
więcej czasu upłynie od zaginięcia Lisy, tym większe będzie prawdopodobieństwo, że nie znajdą 
jej żywej.
 

I wtedy nastąpiła ta rozmowa. Jakby na nią czekała, pomyślała. Jakby przeczuwała, co się 

stanie. Wiedziała, że zapamięta każdy szczegół do końca swojego życia. Że pewne rzeczy na 
zawsze pozostają w świadomości.
 

Nie mogła patrzeć na Katza, kiedy wróciła do mieszkania, tylko krótko wyjaśniła, co się stało

i co wie. Nie potrafiła spojrzeć w oczy drugiemu człowiekowi, a już najmniej takiemu, z którym 
spała niespełna dwadzieścia cztery godziny temu, tylko Oli, jedynemu, który tym razem 
wyjątkowo ją rozumiał i odczuwał tę samą bezgraniczną rozpacz.
 

Nie chciała mieć tu Katza. Chciała być sama. Wziąć tabletki nasenne, zasnąć i obudzić się z 

nadzieją, że to wszystko było tylko snem.
 

Ale nie było. W chwili, gdy sięgnęła po telefon, dotarło do niej, że to dopiero początek.

 

– Eva Westin?

 

Wiedziała, że to on, choć wcześniej nie słyszała jego głosu.

 

Wyjaśnił jej bardzo spokojnie, że ma Lisę i że nic jej nie jest. Powiedział też, że wie, kim ona

jest, jak również wiele rzeczy o niej, gdzie pracuje, gdzie mieszka i jaką ma sytuację rodzinną.
 

– Kiedyś już się spotkaliśmy – rzekł. – Dawno temu. Ale nie sądzę, że pamiętasz tamto 

spotkanie. I całkiem niedawno, w willi, w której dorastałem, ale ty mnie nie widziałaś.
 

Grubbholmen, to miał na myśli, i dom w Djursholm. Jego głos brzmiał zupełnie normalnie, 

jakby prowadził zwykłą rozmowę, jakby był jednym z tych, którzy czasem dzwonią i chcą 
sprzedać abonament na telefon albo jakieś dziwne ubezpieczenie: profesjonalnie przyjazny.
 

– Czego ode mnie chcesz? – zapytała.

 

– Zaraz ci to wyjaśnię.

 

– Chcę rozmawiać z Lisą.

 

Jej głos zanikał, gdyż brakowało jej powietrza. Siedziała na łóżku z telefonem mocno 

przyciśniętym do ucha, a Katz stał obok niej. Wiedziała, że wszystko rozumie, wie, z kim 
rozmawia, i że jest to najgorsza możliwa opcja.
 

– Z Lisą wszystko w porządku. Nie musisz się o nią martwić. Śpi.

 

– Czego ode mnie chcesz? – powtórzyła.

 

– Po pierwsze, nie chcę, byś mówiła komukolwiek, że dzwoniłem. Nawet ojcu Lisy i 

oczywiście policji. To warunek naszej współpracy.
 

– Chcę z nią porozmawiać teraz. Obudź ją.

 

– Po drugie, nie chcę, byś mi przerywała. Odtąd będziesz mówiła, kiedy cię o to poproszę, A 

poza tym milczała i słuchała. Zrozumiałaś?
 

– Tak.

 

– Dobrze, więc chcę od ciebie coś w zamian.

 

Milczała, czekała.

 

– Chcę Katza. Rozumiesz? Domyślam się, że jest gdzieś blisko. Mogę z nim porozmawiać?

 

Podała Katzowi telefon. Nienawidziła go w tej chwili. Nie chciała go tutaj, nie rozumiała, 

skąd wziął się w jej życiu, jak mogła dać się w to wciągnąć.
 

Katz wziął komórkę z uczuciem, że znajduje się poza swoim ciałem.

 

– Słucham – powiedział.

 

Najpierw cisza, tylko oddech Klingberga. Potem głos, którego nie słyszał od ćwierć wieku:

 

– Danny, kopę lat.

 

Nie odrzekł nic, bo co niby miał powiedzieć?

 

– Czy możesz usiąść? I weź kartkę i długopis, dostaniesz instrukcje.

 

Katz podszedł do biurka z komputerem, wziął z drukarki jeden arkusz A4 i wyjął długopis z 

kieszeni.
 

– Jestem gotowy – powiedział.

 

– Nie denerwuj się, Danny. Ufam ci. Pamiętasz… „jedyny człowiek, któremu naprawdę 

ufałem”.
 

Znowu te słowa, w innym wariancie, który pobudził do życia coś nienazwanego. Nie 

pamiętał tylko co.
 

– Przykro mi – odrzekł. – Ale nie pamiętam.

 

– Nie? Posłuchaj. Mam tu córkę Evy. I chcę ją wymienić na ciebie.

 

Znów cisza w telefonie, tylko oddech, a w tle zaspany głos dziewczynki, która nagle coś 

krzyknęła. Klingberg musiał jednak od razu przejść do innego pomieszczenia, bo znów zapadła 
cisza, gęstniejąca, jakby stał w bardzo małej przestrzeni, przyciśnięty do ściany.
 

– Powiedz, co mam robić.

 

– Chcę, żebyś poleciał na Dominikanę. Do Santo Domingo. I był tu najpóźniej za trzy dni.

 

– Jestem poszukiwany.

 

– To nie mój problem. Jest godzina… – Znów cisza. Dziewczynka, która pewnie była gdzieś 

za ścianą, strach, jaki musiała odczuwać. – Dwudziesta druga pięć. Różnica czasu to minus sześć 
godzin. Masz tu zatem być za trzy dni o godzinie szesnastej pięć czasu lokalnego.
 

– To niemożliwe.

 

– Nie ma rzeczy niemożliwych. Musisz improwizować. Przyjedź, to dostaniesz kolejne 

instrukcje.
 

Znowu głos dziewczynki. Klingberg wrócił do pokoju, w którym się znajdowała. Wołała tatę.

 

– Lisa się obudziła – oznajmił rzeczowym głosem Klingberg. – Chcesz porozmawiać z 

mamą, Lisa? Zaczekaj, już idzie…
 

Znów nadeszła jej kolej. Miała nadzieję, że nie zacznie się jąkać, że dla Lisy weźmie się w 

garść. Komórka ślizgała się jej w dłoni, musiała ją przyciskać do ucha obiema rękami.
 

– Cześć, kochanie, tu mama. Posłuchaj mnie. Wszystko będzie dobrze, choć może teraz w to 

nie wierzysz. Obiecuję ci. Wszystko się ułoży.
 

Słyszała szybki oddech Lisy na drugim końcu linii.

 

– Uspokój się, Liso, to ważne. Spróbuj oddychać normalnie. Nie stanie się nic złego. 

Obiecuję ci to. Jestem twoją mamą i możesz mi zaufać.
 

Lisa trochę się uspokoiła, jakby podziałał na nią jej głos.

 

– Gdzie jesteś, mamo?

 

– U siebie w domu.

 

– Są tam moje rzeczy? Znalazłaś Bakugana Arvida?

 

– Znalazłam. Wszystko jest tak, jak zawsze, choć posprzątałam wasz pokój, żeby było ładnie,

kiedy wrócisz.
 

Lisa cicho jęknęła, jakby coś ją bolało.

 

– Nie chcę tu być, mamo.

 

– Wiem.

 

– Co się stanie?

 

– Nic takiego. Niedługo się zobaczymy, będziesz mogła wrócić do domu. To może trochę 

potrwać, ale w końcu tak się stanie. Obiecuję. Nie wiem, czy do tego czasu będziemy mogły 
dużo rozmawiać przez telefon, ale spróbuj przez ten czas myśleć o rzeczach, które lubisz. 
Samych dobrych rzeczach. Takich, na które czekasz.
 

Czy to był jej głos? Nie rozumiała tego. Obrazy Lisy przebiegały przed jej oczami jak film, 

jakby podsumowanie jej siedmiu lat na ziemi, od narodzin w szpitalu położniczym w 
Sztokholmie tamtego pięknego śnieżnego dnia w lutym, do ostatniego razu, kiedy widziała ją na 
schodach u Oli.
 

– Lisa, kocham cię.

 

– Też cię kocham, mamo.

 

Potem znów zaczęła płakać i słychać było w tle, jak pociąga nosem. Myślała, że Klingberg 

przejmie telefon i jeszcze coś powie, lecz połączenie zostało przerwane.
 

Katz jechał drogą E4 na południe wzdłuż brzegu jeziora Vättern. Widział wyspę Visingsö 

jak przemieszczający się w wodzie graficzny obiekt. Ruch był niewielki, głównie tiry i ludzie 
dojeżdżający do pracy. Soczysta zieleń na stokach wzniesień schodzących do jeziora.
 

Na wysokości Gränny skręcił na miejsce postojowe, kupił lunch na wynos i zjadł w 

samochodzie. Czuł się bezpieczniej za przyciemnionymi szybami.
 

Miał dojechać wynajętym samochodem do Malmö, postawić go na parkingu przy Dworcu 

Centralnym i wrzucić kluczyki do skrzynki na listy w biurze wypożyczalni pojazdów Herza. W 
ten sposób może uniknąć spotykania ludzi. Najważniejsze, by nie zostać teraz rozpoznanym.
 

W wewnętrznej kieszeni kurtki leżał paszport, który załatwił mu znajomy Jormy. 

Wystawiony w ambasadzie rosyjskiej w Sztokholmie. Podróżował pod nazwiskiem Igor 
Liebermann. Rosyjski dziennikarz żydowskiego pochodzenia, urodzony w Rostowie w tym 
samym roku co on. Bilety zostały kupione na to samo nazwisko. Gdyby ktoś zaczął zadawać mu 
pytania, zamierzał odpowiadać po rosyjsku.
 

Walizka leżąca w bagażniku była spakowana jak na zwykłą podróż wakacyjną. Ubrania, 

przybory toaletowe, przewodnik po Dominikanie. I miniaturowy telefon satelitarny, wielkości 
pudełka od zapałek. Eva powiedziała, że można z niego dzwonić z dowolnego miejsca, nawet z 
bieguna południowego. Udało jej się go zdobyć w jednostce współpracy z policją w swoim 
wydziale.
 

Na miejscu obok leżała mała tekstylna figurka, paké. Sam nie wiedział, czemu ją ze sobą 

wziął. Może jako amulet, choć przecież nie wierzył w zabobony.
 

Jechał dalej na południe, mijając Huskvarnę i Jönköping. Starannie przestrzegał ograniczeń 

prędkości i nastawił radio, by słuchać na bieżąco wiadomości dla kierowców.
 

Spojrzał na wskaźnik poziomu paliwa. Samochód był ekonomiczny, zostało mu jeszcze 

ponad dwie trzecie baku. Nie będzie musiał tankować przed Malmö.
 

Las otoczył go, gdy jechał przez Smalandię, mijając kolejne kilometry nasadzonych 

świerków.
 

Tuż przed Värnamo minął kontrolę drogową: radiowóz i dwa motocykle. Odruchowo 

zmniejszył prędkość i długo patrzył we wsteczne lusterko, nim nabrał pewności, że za nim nie 
pojadą.
 

Powinien dać radę. Przyleci na lotnisko w Santo Domingo, Aeropuerto Las Américas, 

podejdzie do wypożyczalni samochodów i otrzyma dalsze wskazówki. W tym czasie Eva i Jorma
będą szukać dziewczynki. Ale potem… o co w tym wszystkim chodziło?
 

O wpół do drugiej zaparkował samochód przy Dworcu Centralnym w Malmö, zostawił 

klucze w skrzynce na listy i wszedł do głównego holu. Rozejrzał się ostrożnie za tajniakami, 
wyglądało na to, że jest spokojnie.
 

Według tablicy informacyjnej pociąg do Öresund stał na peronie. Wkrótce trochę się odpręży,

pomyślał, byle się tylko znaleźć po duńskiej stronie.
 

Usiadł na miejscu przy oknie i zaczął czytać pozostawioną przez kogoś gazetę, kiedy pociąg 

oddalał się od stacji. Konduktor przeszedł i skasował bilet, nawet na niego nie patrząc. Nie było 
celników, pracowali po przeciwnej stronie.
 

Przejeżdżał teraz mostem nad Sundem. Dzień był piękny, niebo intensywnie niebieskie z 

niewyraźnymi chmurami na horyzoncie. W dole miał ciemnozielone morze.
 

Kiedy pociąg zatrzymał się w Kastrup, starał się nie patrzeć na wsiadających ludzi, zatopił 

się w sobie, odwrócił twarz, wyglądał przez okno.
 

Przypomniała mu się nagle podróż do Kopenhagi na początku ubiegłej dekady, kiedy był na 

dnie. Pojechał tam z młodym mężczyzną z Uppsali, który miał przywieźć partię heroiny od dilera
z Vesterbro. On miał robić za przynętę. W drodze powrotnej usiadł w tym samym wagonie parę 
miejsc dalej. Gdyby celnicy przeprowadzili kontrolę wyrywkową, wybraliby Katza, ewidentnego 
narkomana, nie eleganckiego młodzieńca z aktówką, czytającego prasę ekonomiczną.
 

Ile mu zapłacił, piętnaście gramów hery? Na tyle wtedy siebie wyceniał.

 

Było piętnaście po drugiej, kiedy wysiadł na Dworcu Głównym, pojechał ruchomymi 

schodami do holu biletowego i kupił bilet w jedną stronę do Hamburga. Znowu kwestia timingu. 
Pociąg odjeżdżał za dziesięć minut. Miał siedem godzin do startu samolotu z Fuhlsbüttel.
 

Nie było jej w biurze przez całą wieczność. Ludzie zerkali na nią, kiedy szła korytarzem do 

swojego pokoju. Słyszała głosy z sali konferencyjnej.
 

– Cholerny pomysł z tym ukończeniem szkolenia w dziewięćdziesiąt dni… to 

niedorzeczne… Czy ktoś mi może wytłumaczyć, co sobie myśli kontrola skarbowa?
 

Zamknęła za sobą drzwi i włączyła komputer. Sprawdziła pocztę z sądu, lecz nie znalazła w 

niej niczego, co nie mogłoby zaczekać. Dostała też odpowiedź z londyńskiego biura Interpolu. 
Wyspy Dziewicze nadal przeciągały sprawę transakcji bankowej i może upłynąć nawet pół roku, 
nim się dowiedzą, do kogo należy konto.
 

Przejrzała skrzynkę odbiorczą. Cztery wiadomości od Danielssona. Chciał się z nią spotkać, 

lecz widocznie nie odważył się zadzwonić. Przejrzała pobieżnie ostatnią, z poprzedniego 
wieczoru. Pytał ją, czy wraca do zdrowia, proponował, by zjedli razem obiad w chińskiej 
restauracji, kiedy będzie już w pracy, chciał jej przekazać informacje, jak daleko posunęło się 
śledztwo w sprawie Angeli Klingberg.
 

Nic o Julinie ani Pontusie Klingbergu. A zatem zwłoki nadal były w Djursholm.

 

Zmieniła buty, wyszła do pokoju socjalnego i wzięła kubek kawy z automatu. Po drodze do 

pracy zajrzała na komendę. Spotkała się z panią komisarz, która prowadziła śledztwo w sprawie 
zaginięcia Lisy. Poszukiwania nie przyniosły rezultatów, żadni świadkowie nie widzieli 

dziewczynki od tamtej chwili. Kobieta zadała jej w swoim gabinecie standardowe pytania. Czy 
Lisa dziwnie się zachowywała w ostatnich tygodniach? Jakich miała przyjaciół, czy kiedyś 
uciekała? Przed wyjściem Evy pogłaskała ją po ramieniu i skłamała, że niedługo znajdą jej córkę.
 

Przez moment chciała o wszystkim opowiedzieć, jak naprawdę wygląda sytuacja, ale miała 

świadomość, że zabrzmi to nieprawdopodobnie. Jednak nie to zdecydowało, tylko Joel 
Klingberg. Wiedziała, że jest zdolny do wszystkiego. Zabije Lisę przy najmniejszym podejrzeniu,
że współpracowała z policją.
 

Jak mu się udało ją uprowadzić? W samochodzie, pomyślała, wracając do pokoju, 

prawdopodobnie kradzionym, a potem porzuconym. On lub jego wspólnik mieli szczęście, 
wyglądało na to, że nikt niczego nie widział. Gazety zaczęły właśnie pisać o sprawie. Może to 
przyciągnie świadków.
 

Zadzwoniła komórka. Ola. Odebrała.

 

– Dowiedziałaś się czegoś nowego?

 

Głos miał schrypnięty z niewyspania.

 

– Nie, żadnych wieści. Godzinę temu rozmawiałam z osobą kierującą śledztwem. Nie 

posunęli się o krok do przodu.
 

Kłamała dalej, ukrywając to, co wiedziała, i nienawidziła siebie za to. Ale jak tylko Lisa 

zostanie uwolniona, wszystko mu opowie. I policji. Także o Katzu. Złożyła taką obietnicę.
 

– A szpitale?

 

– Też nic.

 

– To po prostu niemożliwe!

 

Wziął głęboki oddech, nim mógł mówić dalej.

 

– A jeśli utonęła? W tym mieście jest pełno wody. Więc może poszła w takie miejsce i 

wpadła?
 

– Nie sądzę.

 

– Więc o co, do cholery, w tym chodzi? Pedofile?

 

– Nie wiem, Ola. Połóż się spać, jeśli możesz. Wyglądasz na wyczerpanego. Zadzwonię, jak 

tylko się dowiem czegoś więcej.
 

Rozłączyli się. Dokumenty z NUC o wojskowej służbie Katza wciąż leżały na jej biurku. Nie

dostała od niego jeszcze żadnej wiadomości i nie wiedziała, czy ma to traktować jako dobry czy 
zły znak. Leciał do Dominikany z fałszywym paszportem. Z Fuhlsbüttel w Hamburgu do 
Madrytu, a stamtąd do Santo Domingo. W co oni się właściwie wplątali, do cholery?
 

Lisa… nie chciała myśleć o tym, co się teraz z nią dzieje, bo kiedy tylko zaczynała, ogarniał 

ją paraliżujący strach. Nie rozmawiała z nią od tamtego razu, gdy zadzwonił Klingberg. Za 
drugim razem chciał rozmawiać tylko z Katzem i przekazać mu instrukcje, co ma robić po 
wylądowaniu w Santo Domingo.
 

Musiała zachować dystans, by móc jasno myśleć. Wyobrażać sobie, że chodzi o córkę kogoś 

innego.
 

Gdzie ona była? Eva sądziła, że w Sztokholmie, w miejscu, które Klingberg uznał za 

bezpieczne.
 

Jej jedynym punktem zaczepienia była Sandra Dahlström. Na pewno powiedziała mu o jej 

wizycie i w ten sposób naprowadziła go na ślad. To było jedyne logiczne wytłumaczenie. Ale 
znikła. Jorma pojechał do Mörby, by ją odszukać. Zajrzał przez otwór na listy: w przedpokoju 
piętrzył się ogromny stos poczty.
 

Poświęciła resztę przedpołudnia na zbieranie nowych informacji o Sandrze. Rezultat okazał 

się mizerny. Nie znalazła nic w rejestrze karnym ani w zwykłych aktach śledczych. Nic u 
komornika. Nie figurowała jako właścicielka nieruchomości czy pojazdu. Ani nawet psa. 

Surfowała przez dłuższą chwilę po sieci, znalazła nazwisko w różnych kontekstach, ale 
prawdopodobnie chodziło o inne osoby. Dla pewności przejrzała grafikę, by sprawdzić, czy nie 
ma gdzieś jej zdjęcia, ale też bez rezultatu.
 

W chwili, gdy wyłączyła komputer, zadzwonił telefon. Numer był zastrzeżony, głos ledwo jej

słuchał, gdy się przedstawiała:
 

– Eva Westin.

 

– Mamo, to ja.

 

– Kochanie… dobrze się czujesz?

 

Ktoś zakaszlał w tle. To było ważne, wszystko było ważne, każdy szczegół, nawet pozornie 

nieistotny, jeśli miała ją odnaleźć.
 

– Tęsknię za tobą i tatą. Czemu nie mogę z nim też porozmawiać?

 

– Nie ja tu decyduję… Liso… wszystko się ułoży, niedługo wrócisz do domu.

 

– Wiem, mamo.

 

Nasłuchiwała intensywnie dźwięków w tle, lecz niczego nie słyszała.

 

– Mogę z tobą trochę porozmawiać, mamo. To dobrze, prawda?

 

– Bardzo dobrze. Posłuchaj, Liso… opowiedz mi o czymś miłym dla ciebie.

 

– Ale o czym?

 

– Na przykład co będziesz robić latem. Mów!

 

Chyba zrozumiała, bo zaczęła opowiadać długą i zawiłą historię o tym, co będzie robić w 

czasie letnich wakacji.
 

– Dobrze, Liso, mów dalej, a ja tymczasem będę ci zadawać pytania, na które masz 

odpowiadać tylko „tak” lub „nie”, jakby miały związek z twoim opowiadaniem.
 

Chyba zrozumiała, o co jej chodzi, bo zaczęła opisywać szczeniaka, którego miała dostać od 

Oli i co będzie robić, kiedy wyjedzie z nim na wieś.
 

– Czy tam, gdzie jesteś, jest okno, przez które możesz wyglądać?

 

– Nie… szczeniak nie będzie miał budy, ma spać w koszyku przy moim łóżku.

 

– Więc pokój nie ma okien. Myślisz, że to piwnica, tak czy nie?

 

– Nie… miał się nazywać Charlie, bo tak się nazywał pies taty, którego miał, kiedy był mały.

 

– Dobrze. Czy długo tam jechałaś?

 

– Nie… niedługo, choć tata mówi, że nazwie pieska Gruffen, ale ja nie chcę.

 

– Rozumiem… czy widziałaś coś po drodze, jak jechaliście?

 

– Nie, tylko trochę wody, żeby piesek mógł się napić… i kolce utknęły mu w sierści… ale 

mamo, już nie mogę mówić.
 

Igrała z ogniem. Jeśli w telefonie była funkcja głośnomówiąca, słyszeli wszystko, co mówiła.

Ale chyba nie było, bo głos Lisy byłby wtedy inny, wyższy i jaśniejszy.
 

Woda, widziała lub słyszała wodę, kiedy ją wyciągali z samochodu. I kolce… coś z kolcami.

 

– Mamo, chcę do domu… nie chcę być tutaj.

 

– Wiem, kochanie. I wrócisz niedługo, obiecuję.

 

Usłyszała nagle w tle jakiś grzmot. Znała ten dźwięk, rozpaczliwie próbowała go 

zdefiniować. Eksplozja, coś wybuchło w pobliżu!
 

– Powiedz, ile chcesz mieć zabawek, kiedy wrócisz do domu. I ma ich być tyle, ilu różnych 

ludzi spotkałaś, kiedy to się stało.
 

– Trzy zabawki. Ale teraz jest tylko jedna. Tamtych dwóch nie ma, nie wiem, gdzie są. 

Mamo, muszę kończyć, ale myślę, że…
 

Głos Lisy umilkł w połowie zdania. Po paru sekundach Eva zrozumiała, że się rozłączyli.

 

Lot Lufthansą do Madrytu przebiegł zgodnie z planem, Katz przysnął na chwilę i zbudził 

się tuż przed lądowaniem na Barajas. Znalazł terminal lotów transatlantyckich – bagaż był już 

nadany – poczekał parę godzin w barze tuż koło bramki i był jednym z pierwszych pasażerów, 
którzy weszli na pokład samolotu Iberii do Santo Domingo.
 

Przed sobą miał dziewięciogodzinny lot, powinien wylądować przed upływem 

wyznaczonego czasu.
 

Steward chodził z kocami i nadmuchiwanymi poduszkami pod szyję. Najbliższą sąsiadką 

Katza była starsza Hiszpanka z farbowanymi na granatowo włosami i kotem w transporterze przy
nogach. Ku jego uldze nie zdradzała ochoty do konwersacji.
 

Kiedy samolot wyjechał na pas startowy, doznał uczucia, że jest obserwowany. Paranoja, 

pomyślał, rozglądając się. Głównie biali Hiszpanie, w większości starsi. Ludzie, którzy 
odwiedzili krewnych w Hiszpanii, a teraz wracali do domu. Czarna stewardesa o niezwykle 
pięknych rysach uśmiechnęła się do niego, stojąc przy drzwiach kuchni.
 

Po lekkim posiłku podanym po osiągnięciu przez samolot pełnej wysokości zaczął znowu 

myśleć o Joelu Klingbergu.
 

Co uruchomiło łańcuch zdarzeń? Klingberg dowiedział się, że jego żona ma romans z jego 

wujkiem i dlatego zszedł do podziemia, by się zemścić.
 

Ale gdzie się ukrywał przez te pierwsze tygodnie? W domku myśliwskim w Sörmlandzie? To

nie miało sensu, stał zbyt blisko posiadłości, Pontus lub Angela mogli się tam pojawić w każdej 
chwili.
 

Katz zjadł trochę deseru, który został na tacy przed nim, karaibskiej sałatki owocowej 

przyprawionej chili. Stwierdził, że jest za ostra, i ją odstawił.
 

Joel wrócił do mieszkania parę tygodni po swoim zniknięciu, Angela nie otworzyła sprawcy, 

jak Katz z początku myślał, bo miał własne klucze.
 

Co pomyślała, gdy go zobaczyła? Czy poczuła ulgę, że wrócił cały i zdrowy, że nie stał się 

ofiarą wypadku lub zbrodni, jak podejrzewała? Zerwała przecież z Pontusem po jego zaginięciu, 
zmieniła zdanie, chciała odzyskać męża.
 

Czy coś jej powiedział? Że wiedział o jej zdradzie? Czy też zaatakował ją od razu?

 

Julin był w to zamieszany od samego początku. To on włamał się do Katza i ukradł 

przedmioty, które potem podłożył w mieszkaniu Klingbergów. Otrzymał naprawdę sowitą 
zapłatę. Pięćdziesiąt milionów koron zostało wpłacone na tajne konto na Wyspach Dziewiczych.
 

Julin i Joel znali się od dawna. Spotkali się po raz pierwszy w latach siedemdziesiątych, 

kiedy Joel był jeszcze dzieckiem, a Julin został wynajęty, by postarał się dowiedzieć, co się stało 
z jego bratem. Zaczął spędzać czas z rodziną Klingbergów, wypływał z nimi w rejsy na Karaiby, 
zainteresował się Joelem, jego zdolnościami do nauki, uchem do języków i wybuchami agresji. 
Zainteresował się też voodoo.
 

Dzięki rodzinie Klingbergów poznał karaibskie wierzenia, że poprzez pewne zioła lecznicze 

można wpływać na wolę ludzi i zmuszać ich do robienia najdziwniejszych rzeczy. Jednocześnie 
prowadził tajny program wojskowy. Katz nadal nie miał pewności, o co w nim chodziło, lecz 
były w nim wykorzystywane narkotyki zmieniające osobowość.
 

Zatrzymał przechodzącą stewardesę i poprosił, by nalała mu kawy do filiżanki. Potem znów 

oparł się wygodnie i kontynuował ciąg myślowy:
 

Julin dopilnował, by i Katz, i Joel zostali przyjęci do szkoły tłumaczy. Katz dlatego, że został

skazany za niezwykle brutalny akt przemocy. Nie wiedział jednak, że w istocie to Klingberg stał 
za napadem w Grubbholmen. Przekonanie, że Katz jest zdolny do takiego bestialstwa, sprawiło, 
że Julin się nim zainteresował. Co do Joela, musiał się domyślać albo wiedzieć o jego atakach na 
pomoc domową Sandrę Dahlström.
 

A może się domyślał, że Joel zamordował rodziców?

 

Nie wiadomo, co się działo przez następne lata, lecz ci dwaj mężczyźni musieli utrzymywać 

ze sobą kontakt. A parę miesięcy temu Klingberg przedstawił swoją propozycję.
 

Julin został zaangażowany w zbrodniczą intrygę. Plan uwzględniał, że Angela skontaktuje się

z Katzem, by uzyskać pomoc w znalezieniu zaginionego męża, celowo to sprowokowali, 
dopilnowali, by się do niego zwróciła – po to, by stworzyć osobisty związek między nim a ofiarą 
morderstwa. Ale czemu wybrali właśnie jego? Żeby Klingberg znów mógł zrealizować swoje 
brutalne fantazje? Albo chciał się zemścić – ale za co?
 

Katz zatrzymał tok myśli jak za naciśnięciem pauzy w odtwarzaczu płyt.

 

Dwa miejsca za nim wybuchła awantura między ojcem i synkiem, pięciolatkiem, który 

najwyraźniej nie chciał jeść podanego w samolocie posiłku. Mężczyzna miał trzydzieści parę lat i
był mocno wstawiony. Katz widział, jak chwycił chłopca za kark i wcisnął jego twarz w tacę z 
jedzeniem. Chłopczyk rozpłakał się. Pasażerowie na sąsiednich miejscach wyglądali na 
zakłopotanych, lecz nikt nie zareagował. Katz wiedział dlaczego. Mężczyzna był potężnej 
postury i miał gangsterskie tatuaże na karku i ramionach. Patrzył agresywnym wzrokiem.
 

– Pide disculpas! – zawołał. – Przeproś!

 

– Perdoneme, papá… przepraszam, tatusiu.

 

– No te oigo – odrzekł mężczyzna, wymierzając chłopcu policzek. – Nie słyszę cię.

 

Siedząca obok kobieta, pewnie matka chłopca, spuściła wzrok. Widać było, że panicznie boi 

się męża.
 

– Nie wtrącaj się – ostrzegł mężczyzna, widząc spojrzenie Katza. Potem zmierzwił synkowi 

włosy, otworzył miniaturową butelkę koniaku i wlał zawartość do kieliszka.
 

Katz znów nacisnął play.

 

Klingberg i Julin popadli w konflikt po zamordowaniu Angeli. Julin próbował zabić Katza na

własną rękę. To on wysłał zabójcę do mieszkania Jormy w Kransen. Bo się wystraszył. Katz nie 
tylko wbrew wszelkim przewidywaniom umknął policji – Julin sądził też, że jest na jego tropie. 
Tajemnice wojskowe. To je chciał chronić, były ważniejsze od przestępczej intrygi, w którą 
został wciągnięty.
 

Klingberg jednak sprzeciwił się pomysłowi, by uciszyć Katza, i zamiast tego kazał zabić 

Julina przed domkiem myśliwskim w Sörmlandzie. I wypuścił Katza, by dalej ciągnąć tę 
zabawę?
 

Znalazł się tam dlatego, że chciał zabić Pontusa, który jechał do rodzinnej posiadłości. Ale 

wtedy zjawił się Katz i wywołał zamieszanie.
 

Zamknął oczy i zobaczył przed sobą porwaną siedmioletnią dziewczynkę. Nic nie może się 

jej stać, nigdy by sobie tego nie wybaczył.
 

Mężczyzna z tyłu znów zaczął się awanturować – tym razem nie z synem, tylko z kolorową 

stewardesą. Próbował klepnąć ją w pośladek, gdy przechodziła obok. Ponieważ jej to nie 
rozbawiło, wpadł w złość.
 

– Puta negra! – wrzasnął. – Murzyńska dziwka!

 

Katz podniósł się z miejsca, rozprostował nogi i usiadł na poręczy ze spojrzeniem 

utkwionym w mężczyźnie. Kiedy stewardesa znów przeszła między fotelami, ten wystawił nogę. 
Przewróciła się, a on włożył jej rękę pod spódnicę. Krzyknęła i cofnęła się. Straciła przy tym 
równowagę i upadła na podłogę. Steward, który się pojawił, pomógł jej wstać.
 

Katz przyglądał się mężczyźnie, który odpowiedział mu szyderczym uśmiechem. Zwykły 

awanturnik, pomyślał. Wskazywało na to jego twarde, pełne pogardy spojrzenie, sposób, w jaki 
dążył do konfrontacji. Na przedramieniu miał wytatuowaną swastykę.
 

Pół godziny później Katz zobaczył, że mężczyzna wstaje z miejsca i idzie w stronę toalet z 

tyłu airbusa. Światło w samolocie było już zgaszone. Pasażerowie spali. Napastowana stewardesa
zmieniła sekcję i obsługiwała teraz pasażerów business class. Załoga nie wiedziała, jak okiełznać 

pasażera – był zbyt nieobliczalny, nie mogli ryzykować, że stanie się jeszcze bardziej agresywny. 
Steward obsługiwał go po przeniesieniu stewardesy, przyniósł mu trzy duże drinki z rumem, jak 
policzył Katz.
 

Jego żona i syn spali już, przykryci kocami. Buzia chłopca wciąż była czerwona od płaczu.

 

Katz zaczekał, aż w przejściu przed toaletą zapali się lampka „zajęte”, potem wstał, 

wybierając na wszelki wypadek równoległe przejście, poszedł na tył samolotu, przeszedł przez 
łącznik i ustawił się przy drzwiach toalety.
 

Nie było kolejki. Pasażerowie w najbliższych rzędach spali. Dostrzegł kotarę, której personel

używał, kiedy szykowali tace z jedzeniem w kuchni, i ostrożnie ją zaciągnął.
 

Teraz nikt go nie widział, stał w ciemności, oświetlony tylko przez czerwone światło lampki 

nad toaletą.
 

Kiedy mężczyzna otworzył drzwi, Katz wetknął prawy kciuk w jego lewe oko i zobaczył, jak

skręca się z bólu. Potem z całej siły rąbnął go kolanem w twarz. Tamten upadł, uderzając tyłem 
głowy w sedes. Spomiędzy warg wystawał mu zakrwawiony przedni ząb. Katz kopnął go w 
pachwinę. Potem chwycił jedną ręką za włosy, a drugą za gardło, obrócił i wcisnął jego głowę do 
sedesu, zamykając jednocześnie stopą harmonijkowe drzwi. Mężczyzna z szyją przyciśniętą do 
brzegu toalety walczył o oddech.
 

– Señor, quiero que me escuche con mucho cuidado. Si le veo a Usted golpear a un niño o 

hostigar a una mujer, le mato. Me entiende?
 

Katz nie mówił po hiszpańsku od dwudziestu pięciu lat, odkąd był w szkole tłumaczy i 

podjął w dodatkowym czasie intensywny kurs języka, więc sam się zdziwił, że z taką łatwością 
formułował słowa, jakby powstawały w jego ustach w chwili, gdy je wymawiał.
 

Kiedy mężczyzna nie odpowiedział, podniósł jego głowę, trzymając za włosy. Mało 

brakowało, a trzasnąłby jego twarzą w kant muszli klozetowej, lecz powstrzymał się w ostatniej 
chwili. Spojrzał z obrzydzeniem na swoje zakrwawione ręce. Potem na człowieka, który leżał w 
szoku na podłodze.
 

– No me mate! – wyszeptał. – Nie zabijaj mnie!

 

Katz umył ręce w umywalce, unikając widoku swojego odbicia w lustrze, pustych oczu, 

które patrzyły z nienawiścią w nicość. Usłyszał, jak mężczyzna jęczy na podłodze u jego stóp.
 

To język, który opanowałeś najlepiej ze wszystkich, pomyślał, wracając na swoje miejsce, 

język przemocy. Co z ciebie za człowiek… co z tobą jest nie tak?
 

Dwóch z trzech zabawek nie ma, która została i kto to jest?

 

Jak zagadka, pomyślała, i gdyby umiała ją rozwiązać, znalazłaby Lisę.

 

Była więc sama z jakąś osobą, ale nie umiała sobie wyobrazić, gdzie i z kim.

 

W Sztokholmie, bo podróż samochodem nie trwała długo. W pobliżu wody. I są tam kolce, 

które utkwiły w jej ubraniu.
 

Światło zgasło z lekkim kliknięciem i klatkę schodową ogarnęła ciemność. Znajdowała się w

centrum Mörby razem z Jormą, na półpiętrze w drodze do mieszkania Sandry Dahlström. Była 
druga w nocy.
 

Jorma… nie miała z nim kontaktu od czasów nastoletnich. A jednak mu ufała. Bo zostali 

ulepieni z tego samego wadliwego materiału, pochodzili z tego samego czasu i miejsca, 
środowiska, w którym nikt o nich nie dbał.
 

Dał jej znak, by szła za nim. Skądś dobiegały odgłosy z telewizora. Brzmiało to jak film 

akcji.
 

Teraz stali przed jej drzwiami. W wizjerach sąsiadów nie paliło się światło. Jorma szukał 

czegoś przy górnym zawiasie, zapałki. Pamiętała to z czasów, kiedy sama brała udział we 
włamaniach, stara sztuczka, by sprawdzić, czy ktoś wrócił do mieszkania po tym, jak zrobili 

rekonesans. Zapałka by się złamała, gdyby otworzył drzwi.
 

Wyjął z kieszeni szczelinomierz – „Z Biltemy, najlepszy na rynku” – wybrał jedną blaszkę, 

wygiął czubek kciukiem i wsunął do szpary tuż pod zamkiem.
 

Zamek ASSA. Nie chciała mu wierzyć, kiedy powiedział, że otworzenie go zajmuje najwyżej

trzydzieści sekund. Nie zajęło nawet dziesięciu. Dwa, trzy obroty, zwykła prostownica, która 
pomogła zwiększyć nacisk w górę i usłyszała, jak rygiel zamka odskakuje do tyłu.
 

Przez chwilę stali cicho i nasłuchiwali dźwięków w domu. Słychać było tylko telewizor u 

sąsiada dwa piętra niżej.
 

Jorma szybko przeszedł przez pomieszczenia i zaciągnął firanki i żaluzje we wszystkich 

oknach, nim zapalił latarkę.
 

Kiedy przeszukiwała szafy w sypialni, znowu myślała o tym, co powiedziała Lisa: Mały 

pokój bez okien blisko wody. Kolce, które utkwiły w ubraniu.
 

I był w pobliżu miejsca, gdzie coś wysadzano.

 

Zadzwoniła do Zarządu Ruchu Drogowego i próbowała się dowiedzieć, jakie większe 

wysadzenia przeprowadzano obecnie w okolicach Sztokholmu. Urzędniczka niechętnie podała jej
te informacje. Prace ziemne przy autostradzie Norra länken w pobliżu Roslagstull. Wyburzenia w
Vasastan pod budowę tunelu kolejowego. „Szczury uciekają jak w amoku, eksplozje wykurzyły 
je z kanalizacji, ponadkilogramowe bestie biegają po Vasaparken…” Wysadzenia pod budowę 
nowej stacji kolei miejskiej pod Odenplan. Dalej koło Arlandy – budują nowy parking 
podziemny, koło szpitala Söder, gdzie burzą stare budynki, by postawić nowe, wysadzenia pod 
linię elektryczną prowadzącą od stacji transformatorowej w Danderyd do Järvy, gdzie planują 
budowę nowego osiedla. Kobieta wymieniała kolejne projekty komunalne, aż Eva zrozumiała, że
w ten sposób nigdy nie znajdzie Lisy. Poza tym wielu prywatnych przedsiębiorców prowadziło 
prace wyburzeniowe pod budowę basenów, domków jednorodzinnych, szybów i dla przemysłu 
kamieniarskiego.
 

Czy prowadzony jest protokół wysadzeń? – zapytała.

 

Możliwe, ale o to musi zapytać przedsiębiorców.

 

Zadzwoniła do Centrali Prac Strzałowych i paru innych większych firm, by się tego 

dowiedzieć. Wiedziała przecież, kiedy słyszała eksplozję w telefonie. Życzliwy pracownik 
centrali obiecał jej, że spróbuje sprawdzić u kierowników robót. Ale to może trochę potrwać, 
będzie musiała uzbroić się w cierpliwość.
 

W sypialni były cztery szafy, które dokładnie przeszukała. Nic wartościowego, tylko ubrania.

 

Szukała dalej w nocnym stoliku, komodzie, w szufladach i w toaletce.

 

Zapach życia obcego człowieka: Sandry Dahlström. Może wcale nie miała z tym nic 

wspólnego, może wyjechała na wakacje, odwiedzić krewnych w innej części kraju. Ale to się nie 
zgadzało. Jak inaczej Klingberg by wiedział, kim ona jest? To Sandra powiedziała, że była u niej 
i zadawała pytania.
 

Czy została zamordowana? Czy Klingberg usunął ją z drogi dokładnie tak jak Julina? 

Całkiem możliwe.
 

Eva zerknęła w stronę salonu. Światło latarki tańczyło nad podłogą, kiedy Jorma chodził 

między regałami. Słyszała, jak nuci jakąś melodię, i zdumiewał ją jego spokój.
 

Zajrzała pod łóżko, wyciągnęła szufladę na kółkach i obejrzała jej zawartość. Więcej ubrań, 

ale w większym rozmiarze. Pomyślała, że należały do Linnie Holm i Sandra je zachowała.
 

Na klatce schodowej zatrzymała się winda. Usłyszała kroki na kamiennej podłodze, drzwi 

windy znów trzasnęły, ktoś dzwonił pękiem kluczy.
 

W holu zobaczyła, jak Jorma ostrożnie wyjmuje z kieszeni kurtki pistolet. Izraelski Desert 

Eagle, orzeł pustyni. Zapamiętała nazwę, bo wydała jej się absurdalna. Jorma go jej pokazał i 

wytłumaczył, jak z niego strzelać, gdyby okazało się to konieczne. Jakby to była najbardziej 
naturalna informacja na świecie.
 

Jorma przykucnął z pistoletem wycelowanym w drzwi mieszkania. Zdmuchnął ostrożnie 

pukiel włosów, który opadł mu na twarz, i czekał, nie okazując zdenerwowania.
 

Ktoś po drugiej stronie drzwi zrobił jeszcze dwa kroki, wciąż dzwoniąc kluczami. Był 

wstawiony. Potem usłyszała, jak otwierają się drzwi do sąsiedniego mieszkania. Otworzyły się, 
zamknęły i zostały zaryglowane.
 

Odczekali pięć minut, nim wznowili przeszukiwanie. Z mieszkania sąsiadów dobiegały słabe

dźwięki muzyki.
 

Kiedy skończyła w sypialni, dołączyła do Jormy. Siedział w fotelu pod obrazem Sziwy i 

palił. Na kolanach trzymał notes telefoniczny i mały album ze zdjęciami.
 

– Leżał w koszu na pranie – rzekł, podnosząc album. – Ludzie często chowają tam swoje 

cenne rzeczy. I w lodówce. – Podniósł notes i zobaczyła na nim szron. – Wyobrażają sobie z 
jakiegoś powodu, że włamywacze nie będą tam szukać, a oni oczywiście od tego zaczynają. Poza
tym w mieszkaniu nie ma niczego wartościowego, jeśli ty nie znalazłaś czegoś w sypialni. Ani 
komputera, ani tabletu, żadnej biżuterii czy gotówki. Jestem rozczarowany.
 

Uśmiechnął się krzywo i zgasił papierosa w doniczce.

 

– Ale ona z jakiegoś powodu uważa, że album i notes są cenne.

 

Zaczęła je przeglądać. Najpierw notes. Numery telefonów do lekarza rodzinnego i dentysty, 

do referenta w Kasie Ubezpieczeń, jeszcze kilka do przychodni, firmy ubezpieczeniowej i 
zakładu energetycznego. Samotny człowiek, pomyślała, gdy doszła do ostatniej strony.
 

Åkesson, Jonas. Bez adresu, tylko przekreślony numer telefonu. Bezdomny chłopiec, którego

wspierała. Obok telefonu zapisała sześć cyfr, po dwie: 12 05 16. Dzień, w którym znaleziono go 
martwego w samochodzie w Märsta.
 

Cofnęła się, mignęły jej przed oczami nazwiska nielicznych znajomych: niejakiej Anki 

Rågklint i drugiej kobiety o nazwisku Myriam Pettersson, mieszkającej kilka ulic dalej.
 

Zatrzymała się przy literze K. Było tam kilka numerów na komórkę, ale bez nazwiska. 

Zapisane różnymi długopisami, w porządku chronologicznym, stare przekreślone, gdy pojawiały 
się nowe. Domyślała się, że do Joela Klingberga.
 

Ostatni został zapisany niedawno, ślad ołówka był świeży. Numer był długi – do abonenta 

zagranicznego.
 

Odłożyła notes i otworzyła album na pierwszej stronie. Zdjęcia Jonasa Åkessona z 

dzieciństwa, zrobione w mieszkaniu, w którym teraz się znajdowali. Siedział na podłodze i 
budował z klocków lego. Wyglądał tu na dziesięć lat.
 

Więcej zdjęć chłopca, kiedy przeglądała dalej, teraz trochę starszego. Na jednym z nich stał 

razem z Linnie Holm na promie do Djurgården, a na drugim przed wejściem do Gröna Lund. 
Dalej fotografia przed samochodem z parą elegancko ubranych ludzi, może z biologicznymi 
rodzicami, bo widać było pewne podobieństwo.
 

Kartkowała dalej. Jonas na wakacjach razem z Sandrą i Linnie. Tło wyglądało na greckie 

wyspy. Ktoś inny trzymał aparat. Był tutaj starszy, miał może trzynaście lat. Wyglądał na 
wyczerpanego – czy już wtedy zaczął brać narkotyki?
 

Następnych parę stron było pustych, ale na ostatniej pojawiał się znowu. Razem z Rickardem

Julinem.
 

Minęła chwila, nim się otrząsnęła ze zdziwienia.

 

Domyślała się, że zdjęcie zostało zrobione kilka lat temu. Kto był fotografem? Musiała 

przyjąć, że Sandra. Obaj stali przed czymś, co przypominało opuszczony dom. Żaden z nich nie 
patrzył w aparat, zdjęcie wyglądało na pstryknięte przez przypadek, jakby ktoś niechcący 

nacisnął przycisk migawki. Julin został uchwycony w pół kroku, odwrócony od kamery.
 

Nic z tego nie rozumiała. Co mogło łączyć tych dwóch?

 

Znów spojrzała na fotografię. Była zrobiona jesienią, liście w ogrodzie przed domem 

pożółkły. Okna były powybijane, część dachu zapadła się do środka. Kiedyś musiała to być ładna
willa, zaprojektowana przez architekta. Oceniała ją na lata pięćdziesiąte. Za budynkiem 
znajdował się prawdopodobnie zdziczały ogród.
 

Niebo nad nimi było wysokie i intensywnie niebieskie. Intuicja podpowiadała jej, że stali w 

pobliżu wody.
 

Przelot nad Morzem Karaibskim był niepewny. Katz myślał przez moment, że dojdzie do 

przymusowego lądowania w turkusowej wodzie, nim w ostatniej chwili pokazał się pas na 
wybrzeżu. Niebo było pochmurne, prawie czarne na linii horyzontu, do sezonu orkanów zostało 
tylko parę tygodni.
 

Kiedy wysiadał z samolotu, mignął mu mężczyzna, którego pobił: wsparty na żonie kuśtykał,

schodząc po trapie. Udawał, że go nie poznaje, lecz Katz zobaczył w jego oczach śmiertelny 
strach i miał nadzieję, że pozostanie tam na dłużej.
 

Była siódma rano czasu miejscowego, a upał już dawał się we znaki. W powietrzu unosił się 

słaby zapach rozkładu. Wilgotność powietrza dochodziła do stu procent.
 

Po odebraniu bagażu z taśmy przeszedł przez odprawę celną i skierował się do terminalu 

przylotów. Muzyka merengue dochodziła ze stojących przed budynkiem taksówek. Barwna 
mieszanka europejskich turystów i Dominikańczyków z hiszpańskimi i afrykańskimi korzeniami 
i całą skalą odcieni wchodziła i wychodziła przez obrotowe drzwi.
 

Głębiej w terminalu zobaczył szyld wypożyczalni samochodów.

 

Przedstawił się jako señor Katz kobiecie w wieku dwudziestu kilku lat, która w odpowiedzi 

obdarzyła go profesjonalnym uśmiechem i wyszukała w szafce za kontuarem kopertę z 
kluczykami do samochodu.
 

– Samochód stoi na parkingu 91A – oznajmiła i wskazała miejsce na odbitce planu lotniska. 

– Witamy w Republice Dominikany, señor Katz, mam nadzieję, że miło spędzi pan tu czas.
 

Znalazł samochód na wskazanym miejscu, białego land rovera z otwieranym dachem. Kiedy 

zamknął za sobą drzwi, w schowku zadzwoniła jego komórka.
 

Leżała pod kartą pojazdu. Odebrał i usłyszał głos Klingberga:

 

– Będę się streszczał. Czeka na ciebie pokój hotelowy zarezerwowany na twoje nazwisko w 

Zona Colonial, na starym mieście w Santo Domingo. Spodoba ci się. Pierwsza klasa. Basen na 
dachu. Parking podziemny, możesz tam zostawić samochód, dopóki się z tobą znów nie 
skontaktuję. Wszystko jest opłacone, więc się nie martw. Adres hotelu jest w kopercie w 
schowku. Zrozumiałeś?
 

Potwierdził.

 

– To dobrze. Po prostu rób to, co mówię. I miej ten telefon przez cały czas przy sobie, żebyś 

mógł odebrać nowe instrukcje. Jest zablokowany na rozmowy wychodzące. To ważne, żebyś 
robił dokładnie to, co mówię. Inaczej dziewczynka nie przeżyje.
 

– Zrozumiałem.

 

– To świetnie, Katz. A tak przy okazji, spałeś z nią?

 

– Z kim?

 

– Z Angelą.

 

Milczał, bo nie wiedział, co odpowiedzieć. Wyglądał tylko na parking i parę unoszącą się z 

rozgrzanego asfaltu i na północny horyzont, gdzie nadmorski krajobraz przechodził w łagodną 
linię gór.
 

– Bardziej w twoim typie niż w moim, prawda? Ale nie zdążyłeś, zanim wszystko się