background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 
 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 

 

 

Hanna Całuń 

Dorota Wójcik 

 

 

 

 

Wykorzystanie informacji w pracy biurowej 

343[01].Z3.03 

 
 
 
 
 

Poradnik dla ucznia 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2006 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Recenzenci: 

mgr inż. Beata Ostrowska 

mgr inż. Małgorzata Budzicz 

 

 

 

Opracowanie redakcyjne: 

mgr Hanna Całuń 

 

 

Konsultacja: 

dr Elżbieta Sałata 

 

 

 

 

 

Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  343[01].Z3.03 

„Wykorzystanie  informacji  w  pracy  biurowej”,  zawartego  w  modułowym  programie 
nauczania dla zawodu technik administracji 343[01]. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2006 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

SPIS  TREŚCI

 

 

1.   Wprowadzenie 

2.   Wymagania wstępne 

3.   Cele kształcenia 

4.   Materiał nauczania 

4.1.  Rola informacji w zarządzaniu 

 4.1.1. Materiał nauczania 

 4.1.2. Pytania sprawdzające 

 4.1.3. Ćwiczenia 

 4.1.4. Sprawdzian postępów 

10 

4.2.  Źródła, nośniki, rodzaje informacji 

11 

 4.2.1. Materiał nauczania 

11 

 4.2.2. Pytania sprawdzające 

15 

 4.2.3. Ćwiczenia 

15 

 4.2.4. Sprawdzian postępów 

17 

4.3.  Obieg informacji 

18 

 4.3.1. Materiał nauczania 

18 

 4.3.2. Pytania sprawdzające 

23 

 4.3.3. Ćwiczenia 

23 

 4.3.4. Sprawdzian postępów 

25 

4.4.   Przetwarzanie informacji z wykorzystaniem programów 

komputerowych 

26 

 4.4.1. Materiał nauczania 

26 

 4.4.2. Pytania sprawdzające 

27 

 4.4.3. Ćwiczenia 

28 

 4.4.4. Sprawdzian postępów 

29 

4.5.  Przekazywanie informacji 

30 

 4.5.1. Materiał nauczania 

30 

 4.5.2. Pytania sprawdzające 

31 

 4.5.3. Ćwiczenia 

31 

 4.5.4. Sprawdzian postępów 

33 

4.6.  Przechowywanie informacji 

34 

 4.6.1. Materiał nauczania 

34 

 4.6.2. Pytania sprawdzające 

37 

 4.6.3. Ćwiczenia 

37 

 4.6.4. Sprawdzian postępów 

38 

5.   Sprawdzian osiągnięć 

39 

6.   Literatura 

43 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

1.  WPROWADZENIE 

 

Poradnik  „Wykorzystanie  informacji  w  pracy  biurowej”  będzie  Ci  pomocny 

w przyswajaniu  nowej  wiedzy  i kształtowaniu  umiejętności.  Zamieszczony  materiał 
nauczania  zawiera  najważniejsze  informacje  dotyczące  wymienionych  zagadnień  i wskazuje 
tematykę,  z jaką  powinieneś  się  zapoznać  poprzez  wyszukanie  odpowiednich  informacji  we 
wskazanej  literaturze.  Poradnik  zawiera  jedynie  najważniejsze  informacje.  Poziom  trudności 
wykonywanych ćwiczeń jest dostosowany do możliwości i wcześniej ukształtowanych twoich 
umiejętności  oraz  uwzględnia  wyposażenie  pracowni.  Wykonanie  zaproponowanych 
przykładowych  ćwiczeń  pomoże  Ci  ukształtować  niezbędne  umiejętności,  wymagane 
programem kształcenia.  

W poradniku zamieszczono: 

− 

wymagania wstępne czyli wykaz umiejętności, jakie powinieneś mieć już ukształtowane, 
aby bez problemów osiągnąć cele założone w programie kształcenia,  

− 

cele kształcenia czyli wykaz umiejętności, jakie ukształtujesz podczas pracy z poradnikiem, 

− 

materiał  nauczania,  który  zawiera  niezbędne  informacje  teoretyczne  konieczne  do 
podjęcia  dalszych  działań  związanych  z  poszukiwaniem  bardziej  szczegółowych 
informacji i rozwiązaniem ćwiczeń, 

− 

zestaw  pytań  przydatnych  do  sprawdzenia,  czy  wystarczająco  przyswoiłeś  niezbędną 
wiedzę, 

− 

ćwiczenia  wspomagające  proces  ukształtowania  Twoich  umiejętności  praktycznych 
i intelektualnych, 

− 

sprawdzian postępów, 

− 

sprawdzian  osiągnięć  –  przykładowy  zestaw  zadań  i  pytań.  Pozytywny  wynik 
sprawdzianu potwierdzi, że osiągnąłeś założone w jednostce modułowej cele, 

− 

literaturę uzupełniającą. 
W przypadku  wątpliwości  w  zakresie  stosowania  poradnika  powinieneś  zwrócić  się 

o pomoc do nauczyciela.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Schemat układu jednostek modułowych 

343[01].Z3.04 

Redagowanie pism urzędowych 

343[01].Z3.05 

Organizowanie spotkań służbowych 

343[01].Z3.03 

Wykorzystanie informacji w pracy biurowej 

Moduł 343[01].Z3 

Praca administracyjno-biurowa 

343[01].Z3.01 

Komputerowe wspomaganie prac biurowych

 

343[01].Z3.02 

Organizowanie pracy w biurze

 

343[01].Z3.06 

Obsługa interesantów

 

343[01].Z3.07 

Kreowanie wizerunku jednostki organizacyjnej

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując  do  realizacji  programu  jednostki  modułowej  „Wykorzystanie  informacji 

w pracy biurowej”, powinieneś umieć: 

 

określać istotę i cele zarządzania, 

 

określać rodzaje struktur organizacyjnych, 

 

stosować regulaminy obowiązujące w jednostkach organizacyjnych,  

 

stosować zasady redagowania i formatowania pism, 

 

wykonywać  różne  prace  biurowe  z  wykorzystaniem  nowoczesnego  sprzętu  łączności 
technicznej, 

 

sprawnie korzystać ze sprzętu komputerowego, 

 

korzystać z programów komputerowych w pracy biurowej, 

 

posługiwać się pocztą elektroniczną, 

 

wykonywać prace biurowe zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3.  CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: 

 

określić źródła, nośniki, rodzaje informacji, 

 

przygotować informację z wykorzystaniem odpowiednich źródeł, 

 

przetworzyć informację odpowiednio do założonych celów,  

 

przekazać informację z zastosowaniem nowoczesnych środków przekazu, 

 

przechować informację odpowiednio do ważności rangi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4. 

MATERIAŁ NAUCZANIA 

 
4.1.  Rola informacji w zarządzaniu 
 

4.1.1.  Materiał nauczania 

 

Zarządzanie  to takie  postępowanie,  w  wyniku, którego następuje  osiągnięcie  przyjętych 

celów w sposób  jak  najbardziej  efektywny.  Zarządzanie realizowane  jest przez odpowiednio 
przygotowanych  specjalistów,  którzy  wykonują  swoje zawodowe  zadania  indywidualnie  lub 
w grupie.  Realizacja  zadań  związanych  z  zarządzaniem  polega  na  wykonywaniu  szeregu 
różnorodnych  czynności,  a  do  najważniejszych  z  nich  należy  podejmowanie  decyzji.  Jest  to 
czynność  niezwykle  ważna  dla  prawidłowego  zarządzania,  a  jednocześnie  bardzo  trudna. 
Podejmowanie  decyzji  to  dokonanie  wyboru  jednej  z  kilku  możliwości,  dlatego  powinien  to 
być wybór optymalny. Podejmowanie właściwych i prawidłowych decyzji bez informacji nie 
byłoby  możliwe.  Posiadanie  rzetelnych,  dokładnych  i  wyczerpujących  informacji  ułatwia 
podejmowanie  decyzji,  a  jednocześnie  powoduje,  że  decyzje  podejmowane  na  podstawie 
uzyskanych informacji są lepsze od decyzji podejmowanych np. intuicyjnie.  

Informacja jest, prócz decyzji, elementem procesu decyzyjnego, który zawsze zaczyna się 

od zebrania informacji. W trakcie wykonywania czynności wynikających z podjętych decyzji 
i  po  ich  wykonaniu  przeprowadzana  jest  kontrola,  w  wyniku,  której  pozyskiwane  są  znów 
informacje,  a  te  wykorzystywane  są  do  weryfikacji  podjętych  wcześniej  decyzji.  W  ten 
sposób wraca się do punktu wyjścia, czyli do informacji. Można, więc powiedzieć, iż między 
informacją a decyzją istnieje sprzężenie zwrotne. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rys. 1. Proces decyzyjny 

[E.J. Witek: Technika biurowa. Wydawnictwo eMPi

s.c., Poznań 2004]. 

 

Kolejne kroki procesu decyzyjnego są następujące (rys. 1): 

1.  Rozpoczyna  się  od  zebrania  informacji,  które  są  podstawą  podjęcia  decyzji  przez  np. 

kierownika. 

2.  Na  podstawie  zebranych  informacji  np.  kierownik  podejmuje  decyzje  dotyczące 

wykonania określonych działań. 

3.  Decyzje przekazywane są wykonawcom w formie poleceń. 
4.  Na  podstawie  otrzymanych  poleceń  wykonawcy  podejmują  działania  w  celu  wykonania 

decyzji. 

5.  Działania  są  kontrolowane,  a  zebrane  w  wyniku  kontroli  informacje  stanowią  podstawę 

podjęcia nowych decyzji lub modyfikacji poprzednich. 

2. DECYZJA 

3. POLECENIE 

1. INFORMACJA 

5. KONTROLA 

4. DZIAŁANIE 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

W  każdej  jednostce  organizacyjnej  są  organy  upoważnione  do  podejmowania  decyzji 

i aparat  pomocniczy,  który  przygotowuje  informacje  niezbędne  do  podjęcia  decyzji  oraz 
aparat  wykonawczy,  który  te  decyzje  realizuje.  Między  decyzją  a  informacją  istnieje  ścisłe 
powiązanie.  Informacje  stanowią  podstawę  podjęcia  decyzji  przez  np.  kierownika,  który  na 
podstawie  otrzymanych  informacji  o  podjętych  działaniach  kontroluje  wykonanie  poleceń 
i podejmuje  następne  decyzje.  Organizacja  właściwego  systemu  informacji  jest  jednym 
z podstawowych warunków sprawnego zarządzania każdą jednostką organizacyjną. 

Informacja to każdy czynnik, dzięki któremu obiekt odbierający go (człowiek, organizm 

żywy,  organizacja,  urządzenie  automatyczne)  może  poprawić  swoją  znajomość  otoczenia 
i bardziej sprawnie przeprowadzić celowe działanie

*

Informacja  to  wiadomość  o  zdarzeniach,  czynnościach,  procesach  czy  zjawiskach 

zachodzących w danej rzeczywistości.  

Informacja  jest  głównym  przedmiotem,  produktem  i  celem  pracy  biurowej.  Szybo 

zmieniająca  się  rzeczywistość,  zmieniające  się  warunki  funkcjonowania  jednostek 
organizacyjnych  powodują  ogromne  zapotrzebowanie  na  rzetelną  i  użyteczną  informację. 
Informacji  takich  może  dostarczyć  biuro.  Do  najważniejszych  czynności  biurowych 
związanych z informacją należą: 

 

przyjmowanie informacji wpływającej z zewnątrz, 

 

obieg informacji wewnątrz jednostki organizacyjnej, 

 

opracowanie,  czyli  rejestrowanie,  przetwarzanie  i  dostarczanie  informacji  dla 
kierownictwa, 

 

gromadzenie informacji, 

 

wysyłanie informacji na zewnątrz. 

Na strukturę informacji składają się następujące elementy: 

 

treść informacji – to co chcemy przekazać, np. „w czwartek odbędzie się zebranie”, 

 

nośnik informacji – to materialny przedmiot, na którym informacja została utrwalona, np. 
papier, dyskietka, taśma magnetofonowa, twardy dysk, 

 

symbole  za  pomocą  których  informacja  jest  utrwalana  –  to  znaki  umowne,  np.  litery, 
cyfry, rysunki, 

 

sposób  przenoszenia  informacji  –  to  techniczne  rozwiązanie  przekazywania  informacji 
odbiorcy,  np.  pisemne,  ustne,  telefoniczne,  drogą  radiową,  telewizyjną,  za  pomocą 
Internetu. 
Każda  informacja  pojawiająca  się  i  wytworzona  w  toku  pracy  biurowej  powinna  być 

użyteczna.  Jeżeli  nie  będzie  spełniała  tego  warunku,  wówczas  okaże  się  niemożliwa  do 
wykorzystania.  Informacja  jest  podstawą  wiedzy  o  określonym  problemie  i  służy  do 
podejmowania  właściwych  decyzji.  Nie  można oczekiwać właściwych  decyzji,  jeżeli  są  one 
podejmowanie na podstawie złych, niedokładnych czy niekompletnych informacji.  

Każda użyteczna informacja powinna być: 

 

jasna, zwięzła i wyczerpująco przedstawiona, 

 

szybko i terminowo dostarczona, 

 

dokładna i rzetelna, 

 

kompletna, 

 

odpowiednio sklasyfikowana, zaewidencjonowana i przechowywana. 

                                                        

*

 Leksykon naukowo-techniczny PWN. Warszawa 2001. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4.1.2.  Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.   Co to jest informacja? 
2.   Jaka jest rola informacji w zarządzaniu? 
3.   Jaka jest rola informacji w pracy biurowej? 
4.   Jaka jest struktura informacji? 
5.   Jakie cechy powinna posiadać informacja użyteczna? 

 

4.1.3.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Uzupełnij zdania: 

1.  Informacja jest głównym .................................. i ............................... pracy biurowej. 
2.  Informacja  to  ............................  o  procesach,  czynnościach  i  zjawiskach  zachodzących 

w danej rzeczywistości. 

3.  Posiadanie  ......................................................................................................  informacji 

ułatwia podejmowanie decyzji. 

4.  Do  najważniejszych  czynności  biurowych  związanych  z  informacją  należą: 

................................................................................................................................................
.................................... 

5.  Na 

strukturę 

informacji 

składają 

się 

następujące 

elementy: 

................................................................................................................................................
............................................................... 

6.  Informacja użyteczna powinna być: 

................................................................................................................................................
.............................................................................................................................………… 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  przeczytać uważnie zdania, 
2)  uzupełnić wykropkowane pola. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

– 

literatura zgodnie z punktem 6 Poradnika dla ucznia. 

 
Ćwiczenie 2 

Opracuj  schemat  organizacyjny  swojej  szkoły.  Scharakteryzuj  komórki  organizacyjne  

i oceń przepływ informacji w szkole. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  zapoznać się z treścią zadania, 
2)  ustalić komórki organizacyjne i stanowiska pracy w szkole, 
3)  powiązać komórki organizacyjne i stanowiska w strukturę, 
4)  ustalić kierunki przepływu informacji zgodnie ze strukturą organizacyjną, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10

5)  wskazać  na  zalety  i  wady  struktury  organizacyjnej  szkoły  pod  względem  przepływu 

informacji, 

6)  zaprezentować ćwiczenie, 
7)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

– 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 

– 

arkusze papieru, 

– 

pisaki, 

– 

literatura zgodna z punktem 6 Poradnika dla ucznia. 

 
 

4.1.4.  Sprawdzian postępów 

 
Czy potrafisz: 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Tak 

Nie 

1)  zdefiniować pojęcie informacji? 

2)  przedstawić znaczenie informacji w pracy biurowej? 

3)  określić strukturę informacji? 

4)  scharakteryzować informację użyteczną? 

5)  określić rolę informacji w procesie podejmowania decyzji? 

6)  określić czynności biurowe związane z informacją? 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

11

4.2.  Źródła, nośniki, rodzaje informacji 
 

4.2.1.  Materiał nauczania 

 
Źródła informacji 

Rodzaje  źródeł  informacji  to:  źródła  pisane,  materiały  audiowizualne,  źródła  na 

nośnikach elektronicznych oraz źródła inne. 
Źródła pisane do których zaliczyć można:  

 

dokumenty (wewnętrzne  i zewnętrzne oraz  materiały przeznaczone do publikacji,  np. ze 
spotkań, konferencji),  

 

publikacje (popularne, naukowe),  

 

pisma krajowe (ogólnodostępne, ogólne, specjalistyczne),  

 

pisma zagraniczne (ogólnodostępne, ogólne, specjalistyczne). 

Materiały audiowizualne, do których zaliczamy:  

 

nośniki informacji w postaci kasety wideo, płyty CD, DVD,  

 

media (programy telewizyjne, radiowe). 

Źródła na nośnikach elektronicznych to:  

 

bazy danych,  

 

Internet.  
Inne źródła informacji to: źródła kartograficzne (tablice, mapy), eksponaty i modele. 
W  coraz  większym  stopniu  źródła  na  nośnikach  elektronicznych  uzupełniają,  a  nawet 

zastępują  publikacje  tzw.  „papierowe”.  Wiele  oficjalnych  informacji  pojawia  się  zarówno 
w wersji papierowej, jak i elektronicznej (na stronie www w Internecie lub jako baza danych 
na CD-ROM). Dostępność do tych źródeł informacji umożliwia: 

 

swobodne przeglądanie i kopiowanie informacji, 

 

szybki dostęp do bardzo szerokiej informacji, 

 

szybką aktualizację danych i korektę błędów. 
Obecnie  podstawowym  źródłem  informacji  jest  Internet,  który  umożliwia  dostęp  do 

ogromnych  zbiorów  informacji,  a  także  ułatwia  komunikację  między  ludźmi.  Internet  to 
przede  wszystkim  możliwość  używania  poczty  elektronicznej  (tzw.  e-maila),  a  także  dostęp 
do wielu serwisów informacyjnych WWW.  

Niewątpliwie największym atutem WWW są nieprzebrane ilości informacji, jakie można 

na niej znaleźć, a także dostęp do stron WWW organizacji, instytucji, firm i osób prywatnych. 
Właściwie  wszystko  jest  w zasięgu  przeglądarki,  istnieje  tylko  jeden  problem  –  należy  znać 
adres  odpowiedniej  witryny.  Właśnie  w  tym  pomagają  serwisy  wyszukiwawcze,  katalogi 
i portale. 

Wyszukiwarki  to  wyspecjalizowane  serwisy  zajmujące  się  gromadzeniem  informacji 

o stronach WWW. Pozwalają użytkownikowi na wyszukiwanie stron o określonej zawartości. 
Katalogi  to  serwisy,  które  podobnie  jak  wyszukiwarki,  przeszukują  WWW  i  gromadzą 
informację  o odnalezionych  stronach.  Jednak  w  katalogach  strony  WWW  grupowane  są 
tematycznie.  Obecnie  właściwie  wszystkie  największe  serwisy  udostępniają  informacji 
o zasobach  WWW  dysponują  zarówno  wyszukiwarką  jak  i  katalogiem  stron.  Na  takich 
serwisach  znajdują  się  odsyłacze  do  podstron  poświęconych  danemu  tematowi.  Daje  to 
możliwość początkującym „poszukiwaczom” dotarcie do interesującej ich informacji. Portale 
są  jak  gdyby  „bramami”  do  zasobów  zgromadzonych  na  WWW.  Zazwyczaj  są  one 
wyposażone  w wyszukiwarkę,  katalog  oraz  wiele  innych  usług,  takich  jak  np.:  informacje 
z ostatniej chwili,  serwis giełdowy, program telewizyjny, informacje o pogodzie, ogłoszenia. 
Najpopularniejsze 

wyszukiwarki 

to 

np.: 

www.google.pl 

www.altavista.com, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

12

www.yahoo.com,  www.netsprint.pl  oraz  wyszukiwarki  udostępniane  przez  popularne 
serwisy, np. www.onet.pl, www.wp.pl. 

Poczta  elektroniczna,  czyli  tak  zwany  e–mail,  jest  najpopularniejszą,  niezwykle 

przydatną  formą  aktywności  w  sieci.  Internet  umożliwia  przesyłanie  listów.  Dokładnie  tak 
samo  jak  wygląda  to  w  przypadku  tradycyjnych  przesyłek  –  z  tą  różnicą,  że  list  nie  jest 
kawałkiem  papieru,  a zwykłym  plikiem  zawierającym  tekst  albo grafikę. Funkcja  załącznika 
poszerza  możliwości  listu  elektronicznego.  Możemy  dołączyć  do  listu  np.  zdjęcia 
o zadowalającej  jakości,  program  komputerowy,  projekt  budowlany  czy  dokument 
przygotowany za pomocą edytora tekstowego. Drugą różnicą, zasadniczą jest szybkość, z jaką 
ta przesyłka jest dostarczona. Odbywa się to prawie natychmiast.  

Tak  samo  jak  w  normalnej  poczcie  również  w  Internecie  funkcjonuje  pojęcie  adresu 

i skrzynki  pocztowej.  Każdy  użytkownik  sieci  ma  swój  indywidualny  adres,  umożliwiający 
jego jednoznaczną identyfikację. Adres wskazuje tożsamość użytkownika i serwer, na którym 
ma  on  otwarte  swoje  konto  internetowe.  Na  serwerze  przyjmowana  jest  poczta 
i przechowywana na odpowiednim koncie do czasu późniejszego odebrania przez właściciela. 
Użytkownik  konta,  aby  odebrać  korespondencję,  musi  podać  dane  jednoznacznie  go 
identyfikujące  (nazwa,  hasło).  Identyfikator  jest  nazwą  wybieraną  przez  użytkownika  konta 
e-mail.  Najczęściej  wybierana  jest  kombinacja  imienia  i  nazwiska  (nie  wszystkie  znaki 
klawiatury  mogą  tutaj  występować).  Podobne  ograniczenia  dotyczą  hasła  dostępu  do  konta. 
Zapewnia ono użytkownikowi bezpieczeństwo poufności korespondencji.  

Po  wybraniu  identyfikatora  konta  i  hasła,  użytkownik  wypełnia  formularz,  w  postaci 

elektronicznej. Jeżeli wybrany identyfikator już został komuś przydzielony, to należy wybrać 
inny.  

Obecnie  istnieje  wiele  portali  oferujących  darmowe  konta  pocztowe  i  bezpłatne 

umieszczenie  strony  WWW  na  serwerze.  Większość  serwerów  udostępniających  darmowe 
konta  pocztowe  daje  możliwość  odczytu  poczty  z  poziomu  strony  WWW.  Jest  to  jednak 
czynność dość czasochłonna. Ma to duże znaczenie w przypadku korzystania z modemu, jako 
urządzenia łączącego z Internetem. Koszt takiego odbierania i czytania poczty może być zbyt 
duży.  Najlepszym  rozwiązaniem  jest  chwilowe  wejście  do  sieci,  odebranie  poczty  na  swój 
komputer i rozłączenie się. Do tego celu służą specjalne programy do obsługi poczty, np. The 
Bat polecany przez portal Wirtualna Polska czy dostarczane z systemem Windows – Outlook 
Express lub z MSOffice – Outlook. 

Zadecydowanym  atutem  Internetu  jest  łatwość  dotarcia  do  różnego  rodzaju  informacji. 

Jednak  łatwość  rozpowszechniania  informacji  sprawia  też,  że  ich  znaczna  część  stanowi 
„szum informacyjny”, który może przeszkadzać, a nie pomagać w dotarciu do interesujących 
tematów.  Każdy  potencjalny  użytkownik  Internetu  powinien  zdobyć  wiedzę  i  umiejętności 
takiego  wyszukiwania  i  selekcjonowania  informacji  w  sieci,  aby  wybrać  informację 
najbardziej wiarygodną i rzetelną. Należy zwrócić uwagę na to, iż wiele informacji i obiektów 
zamieszczonych  w Internecie  (np.  ikony,  bannery,  zdjęcia,  rysunki,  gotowe  wypracowania, 
artykuły  programy)  podlega  ustawie  „O  prawach  autorskich  i  prawach  pokrewnych” 
z 4 lutego  1994  r.  z  późn.  zm.,  a  więc  wykorzystywanie  ich  jest  chronione  prawami 
autorskimi. 

Nośniki informacji 

Nośnik  informacji  to  element  fizyczny  zawierający  informację,  to  materiał,  w  którym 

lub, na którym zostaje zapisana informacja w sposób umożliwiający jej odczytanie.  

Do  najpopularniejszych  nośników  informacji  zaliczamy:  papier,  fotografię,  taśmę 

magnetofonową,  fale  radiowe,  światło,  impulsy  elektryczne,  płyty  CD,  dyskietki,  pendrive. 
Nośniki  informacji  można  podzielić  na  trwałe  (papier,  fotografia,  taśma  magnetofonowa) 
i nietrwałe  (fale  radiowe,  światło).  Inny  podział  to  na  jednokrotne  i  wielokrotne. 
Na nośnikach  jednokrotnych  informacja  jest  zapisywana  w  sposób  nieusuwalny,  a  na 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

13

nośnikach  wielokrotnych  informacje  można  rejestrować  wiele  razy.  Nośniki  informacji 
można  podzielić  również  według  przeznaczenia  na:  do  przekazu  wizualnego  (np.  papier, 
fotografia,  taśma  magnetowidowa)  i  do  przekazu  dźwiękowego  (np.  płyta  gramofonowa, 
taśma magnetofonowa, płyta kompaktowa).  

Na szczególną uwagę zasługują tzw. maszynowe nośniki informacji, za pomocą, których 

człowiek  komunikuje  się  z  urządzeniami  automatycznymi,  przede  wszystkim  komputerami, 
zwane nośnikami danych.  

 

PODZIAŁ ZE WZGLĘDU NA MATERIAŁ NOŚNIKA 

 

Papierowe 

 

Magnetyczne 

 

Optyczne 

 

 

 

 

 

Dokumenty odczytywane 
automatyczne 

 

Taśmy magnetyczne 

 

Dyski optyczne CD–ROM 

 

 

Dyskietki (floppy disc) 

 

Dyski CDRW 

Kody paskowe 

 

 

 

 

 

 

Dyski magnetyczne 

 

Dyski DVD 

 

 

 

 

 

 

 

Karty magnetyczne 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dyski magneto-optyczne 

 

 

 

PODZIAŁ ZE WZGLĘDU NA WIELOKROTONOŚĆ ZAPISU 

 

Jednokrotne 

 

Wielokrotne 

 

Tylko do odczytu 

 

 

 

 

 

Dokumenty odczytywane 
automatyczne 

 

Taśmy magnetyczne 

 

Dyski optyczne CD–ROM 

 

 

Dyskietki (floppy disc) 

 

Dyski DVD 

Kody paskowe 

 

 

 

 

 

 

Dyski magnetyczne 

 

 

Dyski CD-R 

 

 

 

 

 

 

Karty magnetyczne 

 

 

Dyski DVD-RAM 

 

 

 

 

 

 

Dyski magneto-optyczne 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dyski CDRW 

 

 

 

PODZIAŁ ZE WZGLĘDU NA GĘSTOŚĆ ZAPISU 

 

Mała gęstość zapisu 

 

Średnia gęstość zapisu 

 

Duża gęstość zapisu 

 

 

 

 

 

Dokumenty odczytywane 
automatyczne 

 

Taśmy magnetyczne 

 

Dyski magnetyczne 

 

 

Dyskietki (floppy disc) 

 

Dyski magneto-optyczne 

Kody paskowe 

 

 

 

 

 

 

Karty magnetyczne 

 

Dyski optyczne CD  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dyski DVD 

 

 

 

 

 

Rys. 2. Podział nośników danych (maszynowych nośników informacji) 

[M. Wiśniewska: Technika biurowa. Wydawnictwo eMPi

2

s.c., Poznań 1999].

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

14

Nośniki  papierowe  to  przede  wszystkim  automatyczne  odczytywanie  dokumentów  (np. 

koperty  pocztowe  z  zaznaczonym  wyraźnie  miejscem  na  wpisanie  kodu  pocztowego, 
formularze) oraz kody paskowe. 

Nośniki  magnetyczne  to  nośniki  zapisu  w  postaci  taśmy,  dyskietki,  dysku  lub  karty 

pokrytej  warstwą  magnetyczną,  które  stanowią  równomiernie  rozprowadzone  cząsteczki 
ferromagnetyczne. W tych nośnikach stosowana jest identyczna metoda zapisu i odczytu, inny 
jest  jednak  sposób  zapisu  danych.  Na  taśmie  są  one  zapisywane sekwencyjne, tzn.  jedne  po 
drugich  (w  miarę  przesuwania  się  taśmy)  i  tak  też  są  odczytywane.  Dysk  lub  dyskietka  to 
okrągłe  tarcze  z  metalu  lub  folii,  a  dane  zapisywane  na  cylindrycznych  ścieżkach  (torach) 
mają  natychmiastowy  dostęp  do  dowolnego  obszaru  dysku.  Karta  magnetyczna  to  rodzaj 
„klucza elektronicznego”. Jest wielkości wizytówki (kawałek taśmy  magnetycznej  naklejony 
jest  na  kawałek  sztywnej  plastikowej  folii),  a służy  głównie  do  identyfikacji  uprawnień  do 
korzystania  z  urządzeń  lub  wejścia  na  jakiś  teren,  np.  karty  kredytowe,  telefoniczne, 
przepustki.  

Nośniki optyczne to dyski optyczne CD ROM (ang. Compact Disc Read Only), CDRW 

(ang. Compact Disc Rewriteable) i dyski DVD (angDigital Video Disk). Dane na CD ROM 
mogą  być  odczytywane,  lecz  ponowny  zapis  informacji  na  standardowej,  raz  wytłoczonej 
płycie  jest  niemożliwy.  W  komputerowej  ewolucji  dyski  CD-ROM  jako  nośniki  informacji 
wypierają  dyskietki,  oferując  kilkudziesięciokrotnie  niższą  cenę  składowania  jednego  bajtu 
informacji,  większą  trwałość  oraz  większą  pojemność.  Nadają się  do  przechowywania  dużej 
ilości  danych,  nowoczesnych  aplikacji  multimedialnych  i  gier.  CDRW  to  zapisywalny  dysk 
kompaktowy  z możliwością  kasowania  informacji  i  wielokrotnego  zapisu.  DVD  to  cyfrowy 
dysk  tylko  do  odczytu,  opracowany  w  celu  przechowywania  filmów  wideo  w postaci 
cyfrowej.  

Obecnie  podstawowym  nośnikiem  informacji  jest  Internet,  który  umożliwia  dostęp  do 

ogromnych zbiorów informacji, a także ułatwia komunikację między ludźmi. 
 
Rodzaje informacji

 

Wyróżnia się cztery podstawowe rodzaje informacji: 

 

pierwotne, niepodlegające rejestracji, np. odczytanie temperatury, 

 

pierwotne rejestrowane, np. rejestracja wpływu informacji w dzienniku kancelaryjnym, 

 

przetwarzane z informacji pierwotnych, np. informacje zbiorcze, określające sytuację,  

 

sprawozdawcze, np. sprawozdania, biuletyny. 

Informacje można podzielić również według innych kryteriów, np.: 

 

sposobu przekazu (informacje ustne, pisemne, telefoniczne), 

 

formy przekazu (bezpośrednie, pośrednie). 

Ze względu na kierunki obiegu informacji można je podzielić na informacje biegnące: 

 

ku dołowi (do wykonawców), 

 

na tym samym poziomie (do współpartnerów – współwykonawców), 

 

ku górze (do zwierzchników). 
Ze względu kryterium sformalizowania informacje można podzielić na: 

 

formalne – uzyskane droga służbową w sposób uregulowany specjalnymi przepisami, np. 
w regulaminach, instrukcjach, zarządzeniach, 

 

półformalne  –  uzyskane  drogą  służbową,  ale  przez  osobiste  kontakty  pomiędzy 
informatorami, 

 

nieformalne – uzyskane okazjonalnie, np. plotki. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

15

4.2.2.  Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie są źródła informacji? 
2.  Co to jest nośnik informacji? 
3.  Jakie są nośniki informacji? 
4.  Jakie są rodzaje nośników danych? 
5.  Jakie są sposoby pozyskiwania informacji przez Internet? 
6.  Jakie są rodzaje informacji? 
 

4.2.3.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Uzupełnij zdania: 

1.  Źródła informacji to 

................................................................................................................................................
.............................................................................................................................. 

2.  Dokumenty to ......................................... źródła informacji. 
3.  Kasety wideo to ...................................... źródła informacji. 
4.  Podstawowym obecnie źródłem informacji jest 

.............................................................................………………………………………… 

5.  Internet umożliwia dostęp do 

.................................................................................................………… dzięki możliwości 
korzystania z .....................................................................................................…………… 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  przeczytać uważnie zdania, 
2)  uzupełnić wykropkowane pola. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

 

literatura zgodnie z punktem 6 Poradnika dla ucznia. 

 

Ćwiczenie 2 

Zaznacz na schemacie kierunki przepływu informacji (kierunek ku dołowi – linią ciągłą, 

kierunek na tym samym poziomie – linią przerywaną): 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 

Pracownik 

Zast

ępca dyrektora ds. pracowniczych 

Dzia

ł Kadr 

Dzia

ł Socjalny 

Dzia

ł Płac 

Pracownik 

Pracownik 

Pracownik 

Pracownik 

Pracownik 

Pracownik 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

16

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  przeczytać uważnie polecenie, 
2)  zaznaczyć kierunki właściwą linią. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

 

schemat do zaznaczenia,  

 

literatura zgodnie z punktem 6 Poradnika dla ucznia. 

 

Ćwiczenie 3 

Wyszukaj w Internecie następujące dokumenty: 

1.  Ustawę o Szkolnictwie Wyższym. 
2.  Ustawę o Ochronie danych osobowych. 
3.  Ustawę o Prawach autorskich i pokrewnych. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  włączyć wybraną wyszukiwarkę Internetową, 
2)  odszukać tekst jednolity tych dokumentów, 
3)  zapisać ustawy na dysku komputera, 
4)  wydrukować dwie strony na papierze formatu A4. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

– 

komputer z dostępem do Internetu, 

– 

drukarka. 

 

Ćwiczenie 4 

Wyszukaj  w  Internecie  informacje  na  temat  aktualnie  ogłoszonych  konkursów  na 

projekty edukacyjne możliwe do realizacji w Twojej szkole. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  włączyć wybraną wyszukiwarkę Internetową, 
2)  wpisać „projekty edukacyjne”, 
3)  dodatkowo sprawdzić strony projektów tj. Leonardo da Vinci, Sokrates, itp., 
4)  wyszukane informacje zapisać na twardym dysku oraz wydrukować, 
5)  wyniki zaprezentować na forum klasy, 
6)  informacje godne uwagi przesłać e-mailem dyrekcji szkoły. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

– 

komputer z dostępem do Internetu, 

– 

drukarka. 

 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

17

4.2.4.  Sprawdzian postępów 

 
Czy potrafisz: 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

     

Tak      Nie 

1)  wyliczyć źródła informacji? 

 

 

 

 

 

 

 

2)  określić sposoby pozyskiwania informacji przez Internet?  

3)  zdefiniować pojęcie nośnika informacji? 

 

 

 

 

 

  

4)  określić rodzaje nośników informacji?   

 

 

 

 

  

5)  omówić rodzaje nośników danych?  

 

 

 

 

  

6)  nazwać rodzaje informacji? 

 

 

 

 

 

 

  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

18

4.3.  Obieg informacji 

 
4.3.1.  Materiał nauczania 

 

Zarządzanie  w  każdej  jednostce  organizacyjnej  odbywa  się  na  podstawie  informacji. 

Informacje te mogą mieć formę słowną, np. przekazywanie dyspozycji, poleceń, wytycznych 
ustnie lub za pomocą środków technicznych lub formę pisemną, np. dokumenty otrzymywane 
z  zewnątrz,  dokumenty  wysyłane  na  zewnątrz  oraz  dokumenty  wewnętrzne  dotyczące 
komórek  i  stanowisk  pracy  w  danej  jednostce  organizacyjnej.  Bardzo  duże  znaczenie  dla 
funkcjonowania  każdej  jednostki  ma  właściwe  zorganizowanie  obiegu  informacji.  Na  obieg 
informacji składają się następujące etapy: 
1)  zbieranie – tj. odczytanie, utrwalenie, porządkowanie i rejestrowanie informacji, 
2)  selekcja – tj. wybór właściwej i potrzebnej informacji, 
3)  segregacja – inaczej klasyfikacja informacji, polega na podziale przedmiotów oraz pojęć 

na podstawie ich podobieństw i różnic, 

4)  przetwarzanie  –  tj.  informacje  pozyskane  („surowce”)  są  przetwarzane  na  informację 

finalną („produkt”), 

5)  przekazywanie – przetworzone informacje są przekazywane odbiorcom, 
6)  przechowanie  –  polega  na  przechowywaniu  nośników  treści  informacji  odpowiednio 

oznaczonych w miejscach do tego przeznaczonych. 
Obieg  informacji  –  w  pracy  biurowej  obieg  pisma  –  jest  to  droga  od  momentu  jego 

wpływu  do  danej  jednostki  organizacyjnej  do  momentu  załatwienia  sprawy  i  wysłania 
odpowiedzi. Czynności biurowe związane z obiegiem pism podzielone są na trzy fazy: 
1 – przyjmowanie pism, 
2 – załatwianie spraw, 
3 – wysyłanie odpowiedzi. 

W  każdej  fazie  pisma  zatrzymuje  się  w  komórkach  organizacyjnych,  w  których 

wykonywane  są  niezbędne  czynności  biurowe związane  z  obiegiem  pism.  Są  to tzw.  punkty 
zatrzymania: 
– 

kancelaria  ogólna  –  przyjmowanie  pism  z  zewnątrz,  rozdział  na  poszczególne  komórki 
organizacyjne, wysyłanie pism na zewnątrz, 

– 

sekretariaty  komórek  organizacyjnych  –  przyjmowanie  pism  z  kancelarii  głównej  lub 
sekretariatu,  przekazywanie  pism  kierownikowi  w  celu  przydzielenia  tych  pism 
odpowiednim pracownikom, 

– 

kierownik  komórki  organizacyjnej  –  przegląda  pisma,  wydaje  dyspozycje  dotyczące 
sposobu załatwienia i przydziela pisma właściwym pracownikom, 

– 

pracownik  biurowy  –  rejestruje  i  załatwia  sprawę  pod  względem  merytorycznym 
i formalnym, 

– 

aprobant – wyraża zgodę na treść i sposób załatwienia sprawy, 

– 

sala  komputerów  lub  maszyn  –  sporządzanie  czystopisu  odpowiedzi  na  pismo  (obecnie 
właściwie  niespotykana,  pracownik  załatwiający  sprawę,  mając  do dyspozycji  komputer 
sam sporządza czystopis), 

– 

np. kierownik – sprawdza i podpisuje czystopis. 
W  wymienionych  punktach  zatrzymania  wykonuje  się  wiele  czynności  biurowych 

i manipulacyjnych.  Pismo  przebywa  w  każdym  punkcie  krócej  lub  dłużej  w  zależności  od 
wielu czynników, mających wpływ na organizację pracy biurowej. Dobra organizacja obiegu 
pism  zapewnia  właściwe  i  szybkie  załatwienie  sprawy,  a  tym  samym  wpływa  na  sprawną 
działalność całej firmy. Dlatego w pracy biurowej należy kierować się zasadami racjonalnego 
obiegu pism, tj.: 

 

ograniczoną do niezbędnych liczbą punktów zatrzymania pisma, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

19

 

jak najkrótszą drogą obiegu pisma, 

 

jednorazowym przejściem pisma przez dany punkt zatrzymania, 

 

wykorzystywaniem  nowoczesnych  środków  techniki  biurowej  w  celu  skrócenia 
wykonywania czynności manipulacyjnych, 

 

ograniczeniem czynności biurowych w punktach zatrzymania do niezbędnego minimum, 

 

dobrze zorganizowaną procedurą przekazywania pism z punktów zatrzymania. 
Organizacja  obiegu  pisma  powinna  zapewniać  kontrolę  załatwiania  sprawy  w  każdej 

fazie  obiegu.  Racjonalny  obieg  pism  jest  uzależniony  od  właściwego  podziału  zadań 
i obowiązków,  doboru  pracowników  o  wysokich  kwalifikacjach,  właściwej  współpracy 
pomiędzy załatwiającymi pismo, stosowania odpowiednich środków technicznych. 

Wszystkie  czynności  biurowe  związane  z  obiegiem  dokumentów  reguluje  instrukcja 

kancelaryjna. Instrukcja kancelaryjna to zbiór przepisów wewnętrznych, regulujących sposób 
wykonywania  przez  wszystkie  ogniwa  organizacyjne  jednostki  czynności  związanych 
z obiegiem pism oraz tryb formalnego postępowania z pismami i aktami. Opracowywana jest 
dla każdego podmiotu, jest, więc jakby „przewodnikiem” dla każdego pracownika biurowego 
pokazującym specyfikę pracy biurowej w danej firmie. 

Instrukcja kancelaryjna reguluje następujące zagadnienia: 

 

zasady obiegu pism, 

 

zasady przyjętego systemu kancelaryjnego, 

 

czynności komórki przyjmującej i wysyłającej pism, 

 

tryb przesyłania i doręczania pism wewnątrz jednostki organizacyjne, 

 

tryb przeglądania i przydzielania pism do załatwienia, 

 

tryb rejestracji i znakowania pism, 

 

dopuszczalne formy załatwiania spraw, 

 

zakres aprobaty wstępnej i uprawnienia do podpisu, 

 

zasady terminowości i kontroli załatwiania spraw, 

 

zasady przechowywania akt bieżących i załatwionych. 
Instrukcja kancelaryjna dzieli się na trzy części: 

1)  postanowienia  wstępne  (cel  instrukcji,  wyjaśnienie  stosowanych  pojęć,  zasady  obiegu 

pism i podziału akt), 

2)  przepisy  szczegółowe  dotyczące  trybu  postępowania  z  pismami  i  aktami  (przyjmowanie 

pism,  otwieranie,  sprawdzanie,  rozdzielanie  i  doręczanie,  przeglądanie  i  znakowanie 
pism, aprobata, podpisy pism, wysyłanie), 

3)  przepisy  specjalne  (postępowanie  w  przypadkach  szczególnych,  terminowanie  spraw, 

kontrola załatwienia). 
Do  instrukcji  załącza  się  również  schemat  obiegu  pism,  wykaz  akt  oraz  wzory 

stosowanych w obiegu pieczątek, druków i formularzy. 

Sposób  wykonywania  czynności  związanych  z  rejestrowaniem,  gromadzeniem, 

porządkowaniem,  oznaczaniem  i  przechowywaniem  informacji  ustalony  instrukcją 
kancelaryjną  nazywamy  systemem  kancelaryjnym.  Można  wyróżnić  dwa  rodzaje  systemów 
kancelaryjnych: dziennikowy, bezdziennikowy. 
System kancelaryjny dziennikowy 

System  kancelaryjny  dziennikowy  polega  na  ciągłej  rejestracji  i  kwitowaniu  pism 

przychodzących  i  wychodzących  w  dziennikach  podawczych,  zwanych  też  dziennikami 
kancelaryjnymi. System ten występuje w dwóch odmianach: 
1.  system  dwudziennikowy  –  każda  komórka  organizacyjna  ma  dwa  dzienniki:  w  jednym 

rejestruje pisma przychodzące, a w drugim pisma wychodzące, 

2.  system jednodziennikowy – komórki organizacyjne posiadają tylko jeden dziennik i w nim 

rejestrowane są wszystkie pisma, zarówno przychodzące jak i wychodzące (rys. 3). 

background image

Projekt wspó

łfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20 

 

Nr 

kolejny 

D

at

o

tr

zy

m

an

ej 

ko

re

sp

o

nd

en

cji

 

Nr 

Data 

Od kogo 

T r e ś ć 

otrzymanej korespondencji 

Za

łą

cz

n

iki

 

Z

n

ak

 r

ef

er

en

ta

 

D

at

w

ys

ła

n

ej 

ko

re

sp

o

nd

en

cji

 

Do kogo 

Treść 

wysłanej korespondencji 

N

ko

re

sp

o

nd

en

cji 

pop

rze

d

n

iej

 

N

o

dpow

ie

d

zi

 

N

akt

 

Uw

agi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rys. 3. Dziennik korespondencyjny (wg wersji jednodziennikowej. Strona lewa – pisma przychodzące, strona prawa – pisma wychodzące 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

21 

Obieg  pisma  w  jednostce  organizacyjnej  stosującej  system  jednodziennikowy  jest 

następujący: 

 

kancelaria  rejestruje  pismo  w  dzienniku  korespondencji,  zapisując:  datę  otrzymania 
pisma,  znak  i  datę  pisma  wpływającego,  nadawcę,  określenie  sprawy,  załączniki  oraz 
znak referenta,  

 

po  zarejestrowaniu  pismo  przekazywane  jest  za  pokwitowaniem  do  komórki 
organizacyjnej, gdzie jest powtórnie rejestrowane w dzienniku tej komórki, 

 

pismo przekazywane  jest dalej za pokwitowaniem pracownikowi, który załatwia sprawę 
i rejestruje w dzienniku komórki organizacyjnej, 

 

następnie, za pokwitowaniem pismo przekazywane jest do kancelarii w celu wysłania go 
do adresata, 

 

kancelaria  rejestruje  pismo  w  dzienniku  korespondencji  jako  pismo  wychodzące, 
zapisując: datę wysłania, adresata, określenia sprawy, znak i wysyła je.  

Rejestracja pism przychodzących odbywa się po lewej stronie dziennika korespondencji, 

zaś pism wychodzących po prawej stronie. 

Obieg 

pisma 

jednostce 

organizacyjnej, 

stosującej 

system 

kancelaryjny 

dwudziennikowy,  jest  podobny,  lecz  pisma  przychodzące  i  wychodzące  rejestrowane  są 
w oddzielnych dziennikach. 

System  kancelaryjny  dziennikowy  jest  prosty,  lecz  bardzo  pracochłonny  i  hamuje 

sprawny  obieg  dokumentów.  Jego  zaletą  jest  możliwość  kontroli  sposobu  i  terminu 
załatwiania sprawy  w każdej  fazie. Rejestrując pisma w  systemie  jednodzienikowym, należy 
zwracać  uwagę  na  to,  aby  po  zarejestrowaniu  pisma  przychodzącego  po  lewej  stronie,  po 
prawej  stronie  na  tej  samej  wysokości  rejestrować  jedynie  pismo  wychodzące,  które  jest 
odpowiedzią w tej samej sprawie. Dzięki temu widać czy dana sprawa jest już załatwiona, czy 
też  nie.  Jeśli  odpowiedzi  nie  było,  to  po  prawej  stronie  nie  będzie  żadnego  zapisu.  Pisma 
wychodzące, które są pierwszymi w danej sprawie, rejestrowane są po prawej stronie, a lewa 
pozostaje wolna.  
 
System kancelaryjny bezdziennikowy 

W systemie  kancelaryjnym  bezdziennikowym  nie  rejestruje się pojedynczych  pism,  lecz 

załatwione sprawy w spisie spraw, zwanym też wykazem spraw. Spis spraw jest formularzem, 
który  zawiera  informacje  o  danej  sprawie,  np.  treść  sprawy,  sposób  i  termin  załatwienia, 
nazwisko  pracownika  odpowiedzialnego  za  załatwienie  sprawy.  Należy  wypełnić  w  nim 
następujące  rubryki:  rok,  imię  i  nazwisko  załatwiającego,  symbol  komórki  organizacyjnej, 
symbol teczki, tytuł teczki według rzeczowego wykazu kat, określenie sprawy, od kogo pismo 
wpłynęło, znak pisma, datę wszczęcia sprawy i ostatecznego załatwienia (rys. 2). 

 

2006 

......... 

(rok)

 

Jan Kowalski 
..................... 

(referent)

 

...................... 

(symbol kom.org.)

 

01 

................... 

(oznacz

teczki)

 

Szkolenia krajowe wewn

ątrzzakładowe 

............................................................................................................................... 

(tytu

ł teczki wg wykazu akt)

 

OD KOGO WP

ŁYNĘŁA 

DATA 

Lp. 

S P R A W A 

(krótka tre

ść)

 

znak pisma 

z dnia 

w

sz

cz

ęcie

 

s

p

ra

wy

 

o

s

ta

te

c

z

ne

 

za

ła

tw.

 

U W A G I 

Dzia

ł Informatyki 

 

 

 

Rekrutacja na kurs komputerowy – marzec 
2006 

DI/1/121/06 

15.02 

15.02 

27.02 

 

Stow. Ksi

ęgowych w Polsce   

 

 

Kurs – zmiany w systemie podatkowym 

ZK/225/06 

02.03 

03.03 

12.03 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rys. 4. Przykład formularza spisu spraw. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

22 

Kolejność czynności rejestracyjnych jest następująca: 

 

kancelaria  przyjmuje  pisma  przychodzące,  nie  rejestrując  ich,  w  polu  wpływu  stawia 
pieczątkę wpływu, wypełnia ją i przekazuje pismo do komórki organizacyjnej, 

 

kierownik  komórki  organizacyjnej  przydziela  pismo  pracownikowi  w  celu  załatwienia 
sprawy, 

 

po  zarejestrowaniu  sprawy  pracownik  przekazuje  pismo  z  odpowiedzią  kierownikowi 
komórki organizacyjnej, 

 

kierownik  komórki  organizacyjne  bez  rejestrowania  i  kwitowania  przekazuje  pismo  do 
kancelarii, która je wysyła. 
System  bezdziennikowy  jest  mniej  pracochłonny.  Obieg  pisma  jest  szybszy  niż 

w systemie  dziennikowym,  choć  też  występują  zatrzymania  pisma,  np.  na  przystawienie 
i wypełnienie  pieczątki  wpływu  czy  też  na  zarejestrowanie  sprawy  w  spisie  spraw.  Nie 
zapewnia  jednak pełnej kontroli  nad pismem i sposobem oraz terminem załatwienia  sprawy, 
co jest główną wadą tego systemu. 

Warunkiem właściwego funkcjonowania systemu bezdziennikowego jest: 

 

szczegółowo  opracowany  rzeczowy  wykaz  akt,  który  określa  do  jakiej  grupy  sprawę 
należy zakwalifikować, 

 

dokładny  podział  zadań  dla  wszystkich  komórek  organizacyjnych  i  poszczególnych 
stanowisk pracy, 

 

wysokie kwalifikacje zawodowe pracowników danej jednostki organizacyjnej. 

Rzeczowy wykaz akt 

Rzeczowy wykaz akt to system klasyfikacji akt wszystkich spraw powstających w danej 

firmie  lub  do  niej  wpływających.  Stanowi  część  instrukcji  kancelaryjnej  i  zbudowany  jest 
w formie tabeli, która zawiera: 
a)  symbol klasyfikacyjny, 
b)  hasło klasyfikacyjne, 
c)  kategorię archiwalną, 
d)  uwagi. 

Symbole  klasyfikacyjne  w  rzeczowym  wykazie  akt  zbudowane  są  według  dziesiętnego 

systemu klasyfikacji, który zawiera dziesięć cyfr od 0 do 9. Hasła klasyfikacyjne odpowiadają 
tematyce  zagadnień  i  spraw  występujących  w  firmie.  Sprawy  sklasyfikowane  są 
wielostopniowo,  poczynając  od  zagadnień  najbardziej  ogólnych  do  coraz  bardziej 
szczegółowych. 

Konstrukcja rzeczowego wykazu akt: 

Podział I stopnia – klasy zasadnicze 
0 – Organizacja i zarządzanie 
1 – Kadry 
2 – Środki rzeczowe 
3 – Finanse i księgowość itd. do numeru 9, w zależności od specyfiki firmy. 
Podział II  stopnia  –  ponowny  podział każdej klasy zasadniczej  na kolejne 10  klas,  np.  klasa 
zasadnicza 1 Kadry: 
10 – akta osobowe 
11 – urlopy 
12 – szkolenia pracowników, 
13 – delegacje służbowe itd. aż do numeru 19. 
Podział III stopnia – każdą klasę II stopnia można podzielić na 10 klas III stopnia, np. klasa II 
stopnia – 12. Szkolenia pracowników: 
120 – szkolenia zagraniczne 
121 – szkolenia wewnątrzzakładowe 
122 – szkolenia krajowe organizowane poza firmą itd. aż do numeru 129. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

23 

W  wielu  jednostkach  organizacyjnych  stosowany  jest  system  kancelaryjny  mieszany, 

który  łączy  w  sobie  elementy  systemu  dziennikowego  i  bezdziennikowego,  tzn.  część 
komórek  organizacyjnych  danej  jednostki  organizacyjnej  stosuje  system  bezdziennikowy, 
a część dziennikowy. 

Nowoczesną  metodą  rejestracji  pism  jest  system  rejestracji  komputerowej.  Dane 

wprowadza  się  do  komputera  dzięki  czemu  szybko  można  uzyskać  informacje,  ile  pism 
i jakiego  rodzaju  wpłynęło  np.  w  danym  dniu,  kto  załatwia  dana  sprawę,  które  sprawy  nie 
zostały załatwione w wyznaczonych terminach. Stosowanie tego rodzaju rejestracji upraszcza 
czynności ewidencyjne i eliminuje zbędne, a jednocześnie pozwala na stały monitoring stanu 
załatwiania sprawy. 

 

4.3.2.  Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.   Co to jest obieg informacji? 
2.   Jakie są zasady racjonalnego obiegu pism? 
3.   Co to jest instrukcja kancelaryjna? 
4.   Co reguluje instrukcja kancelaryjna? 
5.   Co to jest system kancelaryjny? 
6.   Jakie są rodzaje systemów kancelaryjnych? 
7.   Jakie są różnice pomiędzy systemem dziennikowym a systemem bezdziennikowym? 
8.   Jaka jest konstrukcja rzeczowego wykazu akt? 
 

4.3.3.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Połącz liniami w pary definicje i słowa definiowane: 

a) instrukcja kancelaryjna 

1)  sposób rejestrowania, gromadzenia, 

porządkowania oznaczania 
i przechowywania informacji 

b) system kancelaryjny 

2)  droga pisma od momentu jego wpływu 

do danej jednostki organizacyjnej do 
momentu załatwienia sprawy i wysłania 
odpowiedzi 

c) wykaz akt 

3)  system klasyfikacji akt wszystkich spraw 

powstających w danej firmie lub do niej 
wpływających 

d) punkty zatrzymania 

4)  dokument regulujący czynności biurowe 

związane z obiegiem dokumentów 

e) obieg informacji w pracy biurowej  

5)  miejsca, gdzie wykonywane są czynności 

biurowe związane z obiegiem pisma 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  przeczytać uważnie polecenie, 
2)  połączyć w pary właściwe słowa i ich definicje. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

– 

karta zadaniowa,  

– 

literatura zgodnie z punktem 6 poradnika dla ucznia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

24 

Ćwiczenie 2 

Zarejestruj  w  kartach  dziennika  korespondencyjnego  niżej  podane  pisma  według  zasad 

systemu kancelaryjnego dziennikowego: 
Pisma otrzymane: 
1.  Dnia – 10.03.2006 r., nadawca – Okręgowa Komisja Egzaminacyjna 02-450  Warszawa, 

ul. Warszawska  2,  dotyczy:  zasad  przeprowadzania  egzaminów  maturalnych;  pismo 
z dnia 06.03.2006 r.; znak pisma: OKE W/306/5/EM/06. 

2.  Dnia  –  20.04.2006  r.,  nadawca  –  Mazowiecki  Urząd  Wojewódzki  Biuro  Zarządzania 

Funduszami  Europejskimi  00-950  Warszawa  Plac  Bankowy  3/5,  dotyczy:  terminów 
składania  wniosków  o  dofinansowanie  projektów  Unii  Europejskiej  w  II  półroczu 
2006 r.; pismo z dnia 15.04.2006 r.; znak pisma MUZ/FUE/142/10/06. 

Pisma wysyłane: 
1.  Dnia 22.02.2006 r., adresat – Prezydent Miasta Radomia, 26-600 Radom, ul. Kilińskiego 

30, dotyczy: prośba o nieodpłatne przekazanie szkole kserokopiarki. 

2.  Dnia 15.03.2006 r., adresat – Mazowiecka Spółka Gazownicza 31-200 Płock, ul. Gazowa 

3; dotyczy: prośba o wystawienie noty korygującej. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  przeczytać uważnie polecenie, 
2)  zarejestrować pisma na formularzach kart dziennika korespondencyjnego. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

– 

formularz karty dziennika korespondencyjnego dla pism otrzymanych, 

– 

formularz karty dziennika korespondencyjnego dla pism wysyłanych, 

– 

literatura zgodnie z punktem 6 Poradnika dla ucznia. 

 

Ćwiczenie 3 

Wypełnij formularz „Spisu spraw” na podstawie przedstawionych poniżej informacji: 

a)  formularz przeznaczony jest dla spraw prowadzonych w 2006 r., 
b)  komórka,  w  której  wykorzystywany  jest  formularz  „Spisu  spraw”  to  Dział  Organizacji 

i Zarządzania (DZO), 

c)  teczka, w której przechowywane  będą sprawy rejestrowane za pomocą  formularza  „Spis 

spraw” ma nazwę „Zarządzanie” i symbol „002”, 

d)  11.01.2006  r.  wpłynęło  pismo  z  Ministerstwa  Pracy  i  Polityki  Społecznej,  znak 

MPiPS/DP-04/06,  dotyczące  konieczności  wprowadzenia  zmian  w  regulaminie  pracy, 
sprawę prowadzi: Jan Kowalski, 

e)  15.02.2006  r.  wpłynęło  pismo  z  Inspekcji  Pracy,  znak  IP-02-14/06,  dotyczące  uwag 

pokontrolnych;  sprawę  prowadzi  Adam  Nowak;  sprawę  załatwiono  02.03.2006r., 
wydając zarządzenie wewnętrzne. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  przeczytać uważnie polecenie, 
2)  wypełnić formularz „Spisu spraw” zgodnie z informacjami zawartymi w ćwiczeniu. 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

25 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

– 

formularz „Spisu spraw”, 

– 

literatura zgodnie z punktem 6 Poradnika dla ucznia. 

 

4.3.4.  Sprawdzian postępów 

 
Czy potrafisz: 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tak 

Nie 

1)  zdefiniować obieg informacji? 

2)  nazwać zasady racjonalnego obiegu pism? 

3)  zdefiniować instrukcje kancelaryjną? 

4)  zdefiniować system kancelaryjny? 

5)  określić rodzaje systemów kancelaryjnych? 

6)  wskazać różnice pomiędzy systemem dziennikowym a bezdziennikowym? 

7)  dokonać rejestracji pism w systemie jednodziennikowym? 

8)  dokonać rejestracji pism w systemie bezdziennikowym? 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

26 

4.4.  Przetwarzanie  informacji  z  wykorzystaniem  programów 

komputerowych 

 

4.4.1.  Materiał nauczania 

 

Informacja  to  wiadomość  o  procesach,  czynnościach  i  zjawiskach  zachodzących 

w otaczającej  rzeczywistości.  Służy  ona  do  poszerzania  wiedzy  o  danym  problemie  i  jest 
podstawą  do  podejmowania  prawidłowej  decyzji.  Informacja  ma  szczególne  znaczenie,  jest 
niezbędna do wykonywania każdej pracy.  

Informacja  jest  głównym  produktem  i  celem  pracy  biurowej.  Wszystkie  czynności 

biurowe 

wiążą 

się 

przyjmowaniem, 

gromadzeniem, 

opracowywaniem 

lub 

przechowywaniem informacji. 

Zapotrzebowanie  na  informacje  jest  olbrzymie.  Zdobywa  się  je  bezpośrednio  w  danym 

biurze. Informacje przechowywane są w bazie danych firmy, najczęściej w formie zapisów na 
dyskietkach lub płytach CD, ale także w notebookach, notatnikach. Niektóre informacje są po 
prostu rejestrowane w pamięci pracowników, to jest jednak najbardziej zawodne. Okazuje się, 
że żadne biuro nie jest w stanie istnieć bez informacji. 

Jednym  z  programów  komputerowych  służącym  do  przetwarzania  informacji  jest 

program  Microsoft  Word  nazywany  potocznie  edytorem  tekstu.  Program  ten  służy  do 
sporządzania  dokumentów  tekstowych  i  ich  modyfikacji.  Dokumenty  mogą  zawierać  nie 
tylko tekst, lecz również elementy graficzne. Istnieje możliwość dowolnej aranżacji wyglądu 
takiego  dokumentu.  Tekst  może  być  wprowadzany  w sposób  ciągły  lub  w układzie 
tabelarycznym.  Istnieje  możliwość  umieszczania tekstu  w tzw. polach  tekstowych.  Elementy 
graficzne  to  tworzone  w  edytorze  rysunki,  wstawiane  zdjęcia,  wzory  matematyczne, 
artystyczne  napisy,  wykresy.  Istnieje  możliwość  wstawiania  do  edytowanego  dokumentu 
innych  dokumentów  nie  tylko  tego  samego  rodzaju  (tekstu),  lecz  również  dokumentów 
stworzonych przez inne programy. Sporządzone w edytorze dokumenty mogą być zapisywane 
w  postaci  elektronicznej  w  odpowiednio  utworzonym  katalogu  na  dysku,  pogrupowane 
w zależności  od:  rodzaju  spraw,  terminu,  numeru.  Bardziej  zaawansowane  funkcje  edytora 
umożliwiają  generowanie  listów  i  raportów  oraz  tworzenie  formularzy,  streszczeń 
i internetowych stron WWW. 

Kolejnym  programem  wykorzystywanym  do  przetwarzania  informacji  jest  Microsoft 

Excel, czyli arkusz kalkulacyjny. Arkusz kalkulacyjny jest elektroniczną wersją tabeli. Składa 
się z wielu rozmieszczonych obok siebie komórek. Komórka jest elementem znajdującym się 
na  przecięciu  określonego  wiersza  i  kolumny  tabeli.  Każdy  wiersz  posiada  swój  numer  od 
1 do 65536, zaś kolumna od A do kombinacji liter IV (256 kolumn). Podstawowym zadaniem 
arkusza  kalkulacyjnego  jest  wykonywanie  obliczeń  na  pojedynczych  komórkach  i ich 
grupach.  Użytkownik  może  dowolnie  zmienić  jej  wygląd  (krój  i  rozmiar  czcionki,  sposób 
wyrównywania, kolory, obramowanie, sposób wyświetlania liczb) tworzonej tabeli.  

Jak  wykazuje  praktyka,  wykorzystanie  arkuszy  kalkulacyjnych  w  tradycyjnie 

wykonywanych  do  tej  pory  operacjach  polegających  na  tworzeniu  zestawień,  wykonywaniu 
obliczeń i przetwarzaniu danych potrafi zwiększyć efektywność pracy od dziesięciu do nawet 
stu  razy.  Z pomocą  arkusza  kalkulacyjnego,  możemy  wyszukać  błąd  w  ciągu  kilku  minut. 
Wielokrotne wykorzystanie danych – to również niewymierne wręcz korzyści w oszczędności 
czasu pracy. Raz przygotowana kalkulacja, zestawienie można wielokrotnie wykorzystać. 

Przetwarzanie  danych  w  postaci  filtrowania  lub  sortowania  to  tylko  skromniutka 

namiastka możliwości współczesnych arkuszy kalkulacyjnych. Nie trzeba wiele zabiegów by 
przekonać  kogoś  do  stosowania  w  pracy  arkusza  kalkulacyjnego.  Czasami  jednak  problem 
polega na tym „czy?” ale „jak?”. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

27 

Skaner,  to  urządzenie  do  tworzenia  elektronicznego  zapisu  dokumentów  w postaci 

drukowanej  zarówno  obrazów,  jak  i  tekstów.  Skaner  działa  jak  kopiarka,  z  tą  różnicą,  że 
kopia  zapisywana  jest  w pamięci  komputera.  Dokumenty  tekstowe  muszą  zostać 
przekonwertowane  (przez  program  OCR)  do  postaci  pliku  tekstowego,  który  może  być 
modyfikowany  w edytorze  tekstu.  Wyróżniamy  trzy  rodzaje  skanerów:  skanery  płaskie, 
skanery  ręczne  i skanery  bębnowe.  Programy  do  skanowania  pozwalają  na  szybką  zamianę 
dokumentacji  papierowej  na  elektroniczną,  eliminują  przy  tym  do  minimum  możliwość 
popełnienia błędów przy przepisywaniu oraz korekcie. Aby przygotowane dokumenty służyły 
długo lub stanowiły elektroniczne archiwum, należy pamiętać o ich archiwizowaniu. W dobie 
szybkiego rozwoju środków technicznych i niesamowitej ilości wirusów, jakie krążą w sieci, 
należy pamiętać, iż czasami lata pracy mogą zniknąć w ciągu paru sekund. W tym celu zaleca 
się  stosownie  programów  antywirusowych  oraz  archiwizację  danych.  Archiwizację  danych 
można wykonać poprzez zgranie zbiorów na płytę CD, DVD, dysk wymienny.  

Przetwarzanie  informacji  z  wykorzystaniem  programów  komputerowych  spowodowało, 

iż  w dzisiejszych  czasach  dostęp  do  danych  jest  szeroki  i  bardzo  sprawny,  choć  niekiedy 
kłopotliwy. 

Dzięki  rozwojowi  ogólnoświatowej  sieci  Internet,  w  pewnym  sensie  zmniejszyły  się 

odległości  dzielące  ludzi.  Obecnie  informacje  przesyłane  za  pośrednictwem  sieci  docierają 
w ciągu  kilku  sekund  do  adresata.  Istnieje  również  możliwość  komunikowania  się  w  czasie 
rzeczywistym,  bez  względu  na  odległość,  w  trybie  tekstowym,  głosem,  czy  nawet,  poprzez 
tzw.  wideokonferencje.  Liczba  usług  dostępnych  za  pośrednictwem  sieci  Internet  znacząco 
wzrosła w ostatnich latach. 

Poczta  elektroniczna  –  popularnie  zwana  „e-mail”  jest  najczęściej  wykorzystywaną 

usługą dostępną w Internecie.  

Współdzielenie  zasobów  –  to  system  przesyłania  plików  między  użytkownikami  sieci. 

Użytkownik, który chciałby z tej usługi skorzystać, czyli udostępniać swoje zasoby dyskowe 
innym osobom, musi zainstalować odpowiednie oprogramowanie, które mu to umożliwi.  

Tak,  więc  dzięki  programom  komputerowym  raz  wprowadzona  informacja,  pismo  czy 

wykres graficzny mogą być dziesiątki razy modyfikowane, wysyłane i przerabiane.  

Szerzej  o  powstawaniu  i  przetwarzaniu  informacji  z  wykorzystaniem  programów 

komputerowych  przedstawiono  w  jednostce  modułowej  „Komputerowe  wspomaganie  prac 
biurowych” 343[01].Z3.01. 
 

4.4.2.  Pytania sprawdzające

 

 
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczenia. 

1.  Co to jest i do czego służy informacja? 
2.  Jakie znaczenie pełni informacja w pracy biurowej? 
3.  Jakie znasz programy komputerowe służące do opracowywania informacji? 
4.  Jakie znasz program komputerowy do opracowania danych liczbowych? 
5.  Do czego służy poczta e-mailowa? 
6.  Jakie, Twoim zdaniem są wady i zalety poczty elektronicznej? 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

28 

4.4.3.  Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Używając  odpowiedniego  wyrównania  tekstu,  napisz  podanie  o  przyjęcie  na  wybraną 

wyższą uczelnię oraz przygotuj swoje CV. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  uruchomić program Microsoft Word,  
2)  wprowadzić tekst zgodnie z ustalonymi zasadami, 
3)  stosując odpowiednie formatowanie przygotować dokument, 
4)  wstawić swoje zdjęcie do CV, 
5)  przygotować dokument wydrukować na drukarce kolorowej. 

 
Wyposażenie stanowiska pracy: 

 

stanowisko komputerowe z edytorem tekstu Microsoft Word, 

 

skaner, 

 

drukarka. 

 

Ćwiczenie 2 

Opracowane  w  ćwiczeniu  1  dokumenty  (podanie  oraz  CV)  nagraj  na  płytę  CD–ROM 

wielosesyjną z zamknięciem sesji oraz skopiuj płytę. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 

 

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  uruchomić komputer z systemem rodziny Windows, 
2)  uruchomić oprogramowania pozwalającego na nagrywanie płyt wielosesyjnych, 
3)  nagrać sesję złożoną z dowolnych danych, 
4)  nagrać płyty z opcją zamknięcia sesji, 
5)  skopiować płyty CD. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

– 

komputer  z  systemem  operacyjnym  i  oprogramowaniem  pozwalającym  na  nagrywanie 
płyt wielosesyjnych, jednosesyjnych, kopiowania, 

– 

płyty CD–R lub płyty CD–RW, 

– 

płyta z danymi do skopiowania. 

 

Ćwiczenie 3 

Wykonaj skanowanie wybranego dokumentu z różnymi parametrami. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 

 

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  uruchomić komputer z podłączonym skanerem, 
2)  wywołać panel kontrolny skanera, 
3)  wykonać skanowanie dokumentu/obrazu z ustawieniami domyślnymi, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

29 

4)  wykonać  skanowanie  dokumentu/obrazu  z  ustawieniami  różnymi  od  domyślnych  – 

większa rozdzielczość, mniejsza rozdzielczość, różne skale barw, 

5)  przeanalizować  różnice  w  czasie  skanowania,  jakości  skanu  i  wielkość  pliku 

wynikowego. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

– 

komputer z systemem operacyjnym i zainstalowanym skanerem, 

– 

materiały do skanowania, 

– 

skaner. 

 

4.4.4.  Sprawdzian postępów 

 
Czy potrafisz: 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tak  

Nie 

1)  nazwać programy komputerowe służące do opracowywania informacji? 

2)  scharakteryzować program komputerowy do opracowania 

 

danych liczbowych? 

3)  określić, do czego służy skaner? 

4)  scharakteryzować wady i zalety stosowania poczty e-mailowej? 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

30 

4.5.  Przekazywanie informacji 

 

4.5.1.  Materiał nauczania

 

 

Przekazywanie  informacji  jest  bardzo  ważnym  elementem  pracy  biurowej  w  każdej 

jednostce  organizacyjnej.  Właściwie  przetworzone  informacje  należy  przekazać  odbiorcom. 
Funkcjonowanie dobrze zorganizowanego systemu przekazywania informacji jest problemem 
wielu firm. Problem ten ma dwa aspekty: 
a)  aspekt  organizacyjny,  np.  określenie  drogi  i  kierunku  przepływu  informacji  w  firmie, 

eliminacja  nadmiaru  przekazywanych  informacji,  luka  informacyjna,  zakłócenia 
w przekazie informacji, 

b)  aspekt techniczny, np. stosowanie nowoczesnych środków łączności. 

Są trzy sposoby przekazywania informacji, w zależności od tego, jaką ma ona postać: 

1)  pisemnie, 
2)  za pomocą łączności technicznej: telefon, faks, poczta e-mail, 
3)  w  kontakcie  bezpośrednim,  który  przyjmuje  postać  indywidualnych  spotkań,  zebrań 

seminariów, konferencji. 
Obecnie trudno wyobrazić sobie pracę bez komputerów, faksów, kopiarek. Stanowią one 

podstawowe  wyposażenie  biur.  Pozwalają  na  usprawnienie  procesu  przekazu  informacji, 
zwiększenie  ich  dostępności  i  dokładności  oraz  zwiększenie  wydajności  pracy  poprzez 
wyeliminowanie żmudnych czynności. 

Forma  pisemna  przekazywania  informacji  to  pisma  otrzymywane  (korespondencja 

przychodząca,  zewnętrzna),  pisma  wysyłane  (korespondencja  wychodząca,  zewnętrzna), 
pisma  wewnętrzne  (korespondencja  wewnętrzna  danej  jednostki  organizacyjnej).  Formę 
pisemną  stosuje  się  w  przypadku,  gdy  zastosowanie  innych,  prostszych  środków 
przekazywania  informacji  (np.  porozumienie  osobiste  lub  telefoniczne)  jest  niemożliwe  lub 
niewskazane. Jeśli np. pewne dane lub informacje można przekazać lub uzyskać telefoniczne 
stosuje  się  tę  drogę  porozumienia,  jest  prostsza  i  łatwiejsza.  Jeśli  zachodzi  potrzeba 
przekazania  większej  ilości  informacji,  stosujemy  zawsze  drogę  pisemną,  aby  przekazane 
wiadomości nie zostały zapomniane lub zdeformowane. Z tych też względów korespondencja 
jest najczęściej stosowanym środkiem przekazywania informacji.  

Urządzeniem  wykorzystywanym  do  przekazywania  informacji,  które  obecnie  jest 

wyposażeniem  każdego  biura,  jest  faks.  Jest  to  urządzenie,  które  za  pomocą  sieci 
telefonicznej  pozwala  na  kopiowanie  czarno-białych  obrazów,  którymi  mogą  być  pisma, 
tabele, rysunki. Zasięg przekazywania obrazów jest w zasadzie nieograniczony, wszędzie tam 
gdzie dociera łączność telefoniczna można przekazać obraz.  

Podstawowe  zasady  działania  faksu  są  bardzo  proste.  Dokument,  który  ma  być 

przekazany  umieszcza  się  w  podajniku,  a  następnie  wybiera  się  numer  faksu  odbiorcy. 
Po uzyskaniu połączenia należy nacisnąć przycisk uruchamiający transmisję i na tym kończy 
się rola obsługującego faks, reszta tj. przesyłanie dokumentu odbywa się automatycznie.  

Urządzenie  może  mieć  jeszcze  dodatkowe  funkcje,  m.in.:  zapisywanie  w  pamięci 

dokumentu, 

powtórne 

wybieranie 

ostatniego 

numeru, 

automatyczne 

przesyłanie 

wielostronicowych dokumentów, możliwość powielania dokumentów (faks może pełnić rolę 
kserokopiarki), tworzenie bazy numerów odbiorców dokumentów; programowanie nadawania 
dokumentów  w  godzinach  późniejszych,  przesyłanie  obrazu  do  pamięci  urządzenia 
w sytuacji,  gdy  kończy  się  zapas  papieru;  regulowanie  kontrastu  i  inne  funkcje  związane 
z regulowaniem jakości dokumentu.  

Po  zakończeniu  transmisji  dokumentu  faks  nadawcy  może  drukować  informację 

o transmisji,  która  zawiera:  numer  faksu  adresata,  liczbę  wysłanych  stron  dokumentu,  datę 
i godzinę  transmisji  oraz  informację,  czy  transmisja  była  pomyślnie  przeprowadzona. 
W przypadku niepowodzenia w transmisji, drukowany jest raport o błędach.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

31 

Podstawowe zalety faksów jako przekaźników informacji, to: 

 

szybkość przekazywania informacji, 

 

wierność przekazywanych obrazów, 

 

wykorzystywanie linii telefonicznej do przekazywania obrazów. 
Natomiast  podstawowe  wady  tych  urządzeń  to  ograniczona  możliwość  przekazywania 

informacji poufnych oraz skomplikowana obsługa wielofunkcyjnych modeli faksów. 

Kolejnym urządzeniem wykorzystywanym do tworzenia  i przekazywania  informacji  jest 

komputer. Dzięki zainstalowanemu oprogramowaniu staje się doskonałą maszyną do pisania, 
pozwala  swobodnie  tworzyć  dowolne  dokumenty  –  listy,  pisma,  wykazy,  zestawienia. 
Oprogramowaniem tym jest Microsoft Word nazywany potocznie edytorem tekstu.  

Stworzony komputerowo dokument można wydrukować i przesłać pocztą lub faksem, ale 

można  również  przekazać  pocztą  elektroniczną,  popularnie  zwaną  „e-mail”.  Przesyłanie 
poczty  elektronicznej  umożliwia  program  pocztowy.  W  systemie  Windows  jest  to  program 
Outlook  Express,  który  umożliwia  przesyłanie  wiadomości  między  serwerami  pocztowymi. 
Serwer  poczty  sprawuje  zarząd  nad  skrzynkami  pocztowymi  i  wymienia  przesyłki 
elektroniczne  z  innymi  serwerami;  jeden  serwer  poczty  może  współpracować  z  wieloma 
programami  pocztowymi  klientów,  umożliwiającymi  nadawanie  i  odbieranie  przesyłek 
sieciowych, ich segregowanie, wyświetlanie itd.  

Przekazywanie  informacji  może  odbywać  się  jeszcze  za  pośrednictwem  „Poczty 

Polskiej”  w postaci  listu,  paczki,  lub  przesyłki  z  dopiskiem  list:  „  zwykły”,  „polecony”, 
„priorytet”.  Forma  ta  obecnie  masowo  stosowana,  znacznie  wydłuża  czas  przekazania 
informacji. 

Istnieją  jeszcze  tzw.  firmy  kurierskie,  które  zajmują  się  szybkim  dostarczaniem 

przesyłek. Ta  forma  ma wiele zalet, gdyż  informacja przekazywana  jest z „ręki do ręki”, ale 
jest jeszcze dość drogą usługą.  
 

4.5.2.  Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie znasz sposoby przekazywania informacji? 
2.  Jakie znasz urządzenia i programy do przekazywania informacji? 
3.  Gdzie można zamieszczać informację? 
4.  Jakie są wady i zalety zamieszczania informacji w Internecie? 
 

4.5.3.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Scharakteryzuj  czynności  obiegu  informacji,  które  należy  wykonać  w  celu 

zorganizowania wycieczki klasowej o jak największej liczbie chętnych. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  zapoznać się z treścią zadnia,  
2)  ustalić w grupie kierunek wycieczki, 
3)  zebrać oferty wycieczek, 
4)  wskazać informacje, które zadecydują o wyborze konkretnej oferty, 
5)  poinformować o wyborze oferty opiekuna grupy, 
6)  poinformować w odpowiedni sposób o wyborze oferty grupy uczniowskie, 
7)  wspólnie przygotować plan wycieczki, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

32 

8)  zapisać informacje na dostępnym, wybranym nośniku, 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
10)   dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 
 

Wyposażenie stanowiska pracy 

 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 

 

kartki papieru, 

 

arkusze papieru,  

 

pisaki, 

 

zdjęcia, katalogi. 

 
Ćwiczenie 2 

Skonfiguruj program MS Outlook dla swojego konta pocztowego. Wyślij plan wycieczki 

do kilku twoich znajomych. Informację do załącznika o wycieczce przygotuj tak, aby inni nie 
mieli wątpliwości, co do uczestnictwa w tak atrakcyjnej wyprawie. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  uruchomić program MS Outlook,  
2)  skonfigurować program dla swojego konta, 
3)  wysłać wiadomość i odebrać pocztę. 

 
Wyposażenie stanowiska pracy:  

 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu. 

 
Ćwiczenie 3 

Zaprojektuj  prezentację,  która  będzie  informacją,  a  jednocześnie  zachętą  do  wzięcia 

udziału w wycieczce np. do Krakowa. Wyślij ją e-mailem do 5 osób. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  dokonać edycji wzorca slajdu,  
2)  dobrać kolorystykę slajdu, 
3)  zaprojektować elementy graficzne w slajdzie, 
4)  dobrać obrazek lub fotografię, 
5)  zaprojektować wielkość, rodzaj i kolor czcionki, 
6)  wysłać prezentację do 5 osób. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy:  

− 

stanowiska  komputerowe  wyposażone  w  oprogramowanie  do  tworzenia  prezentacji 
(PowerPoint), 

− 

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

33 

4.5.4.  Sprawdzian postępów 

 
Czy potrafisz: 
 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tak  

Nie 

1)  wyliczyć sposoby przekazywania informacji? 

2)  przekazać informację, korzystając z faksu? 

3)  przygotować informację, korzystając z edytora tekstu? 

4)  utworzyć własne konto pocztowe? 

5)  przekazać informacje, korzystając z poczty elektronicznej? 

6)  przygotować krótką prezentację, korzystając z programu PowerPoint? 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

34 

4.6.  Przechowywanie informacji 
 

4.6.1.  Materiał nauczania

 

 

Przechowywanie informacji to przechowywanie nośników treści informacji odpowiednio 

oznaczonych.  Przez  przechowywanie  akt  należy  rozumieć  przechowywanie  nośników  treści 
dokumentacji  biurowej.  Każdy  rodzaj  dokumentacji  biurowej  ma  określony  czas 
przechowywania,  zgodnie  z  przepisami  regulującymi  te  kwestie.  Po  upływie  czasu 
przechowywania  firma  powinna  pozbywać  się  niepotrzebnej  dokumentacji  –  niszcząc  ją  lub 
przekazując do archiwów państwowych. 

 

Przechowywanie akt bieżących 

Dokumentacja  bieżąca  może  być  przechowywana  w  sposób  tradycyjny  lub 

z wykorzystaniem  komputerów.  Do  tradycyjnego  przechowywania  informacji  służą 
segregatory, skoroszyty, obwoluty. Wszystkie one powinny być czytelnie opisane i mieć stałe 
miejsca przechowywania. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rys. 5. Przykładowe materiały biurowe ułatwiające gromadzenie i przechowywanie dokumentów. 

 
Przechowywanie akt spraw załatwionych 

Akta spraw załatwionych przechowuje  się w archiwum. Sposób  i czas przechowywania 

akt spraw załatwionych zależą do kategorii archiwalnej. Kategorie archiwalne akt podane są 
w jednolitym rzeczowym wykazie akt (patrz pkt. 4.3. Obieg informacji). 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

35 

Akta można podzielić na trzy kategorie: 

1)  akta  kategorii  A  to  wszystkie  akta  mające  znaczenie  historyczne;  trwałe,  nie  mogą  być 

one celowo zniszczone lub rozproszone, przechowywane są w archiwum wieczyście, np. 
akta  związane  z  założeniem  firmy,  jej  zmianami  organizacyjnymi,  organami  firmy, 
niekiedy zalicza się też do niej akta osobowe; 

2)  akta  kategorii  B  to  akta  o  czasowej  wartości  użytkowej  dla  danej  jednostki 

organizacyjnej. Okres  ich przechowywania jest bardzo różny, w  związku z tym oznacza 
się go  liczbą po  literze  B, która oznacza długość przechowywania tych akt w archiwum 
liczoną  w  latach,  np. B

5

 – 5  lat. Po upływie tego okresu są niszczone  lub przekazywane 

na makulaturę; 

3)  akta  kategorii  BC  to  akta,  które  utraciły  swoją  wartość  po  wykorzystaniu, 

przechowywane są zwykle do końca roku, w którym powstały  i  nie są przekazywane do 
archiwum, a wraz z końcem roku są niszczone lub przekazywane na makulaturę. 

Istnieją  jeszcze pewne rodzaje spraw, których kategorii nie  można z góry określić.  Akta 

te oznacza  się  symbolem  archiwalnym  BE  z  cyfrą  oznaczającą  liczbę  lat, po  których  należy 
zdecydować,  do  której  kategorii  dane  akta  zaliczyć,  np.  BE

1

.  Akta  z  takim  symbolem 

przechowywane  są  rok,  a  następnie  poddawane są ekspertyzie  archiwalnej,  w wyniku  której 
nadana  im  zostaje  kategoria  archiwalna,  tzn.:  A,  B,  albo  przeznacza  się  na  makulaturę  lub 
niszczy.  

Wszystkie akta archiwalne przechowywane są w archiwum zakładowym lub zakładowej 

składnicy  akt.  Przy  przekazywaniu  akt  do  archiwum  wypełnia  się  formularz  o  nazwie  spis 
zdawczo-odbiorczy,  który  zawiera  informacje  o:  symbolu  akt,  naziwe  akt,  datach  skrajnych 
(data  pierwszego  i  ostatniego  dokumentu  w  danej  teczce),  kategorii  archiwalnej,  liczbie 
teczek, miejscu przechowywania akt i dacie przekazania akt do archiwum.  

 

................................................................ 

 

 

Spis zdawczo-odbiorczy akt nr ........ 

(Nazwa zakładu pracy i komórki organizacyjnej) 

 

Lp. 

Znak 

teczki 

Tytuł  

teczki 

Daty skrajne 

(od – do) 

Kat. 

archiw. 

Liczba 

teczek 

Miejsce 

przechowy-

wania akt 

Data zdania akt 

do archiwum 

 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rys. 6. Przykład formularza spisu zdawczo-odbiorczego 

[M. Wisniewska: Technika biurowa. Wydawnictwo eMPi

2

s.c., Poznań 1990]. 

 
Niekiedy  akta  spraw  załatwionych  są  jeszcze  potrzebne,  wówczas  wypożycza  się  je 

z archiwum.  W  celu  wypożyczenia  sporządza  się  kartę  zastępczą.  Zawiera  ona  następujące 
dane: dzień wypożyczenia, nazwę teczki, daty skrajne, kategorie archiwalną, imię i nazwisko 
osoby wypożyczającej. Karta zastępcza spełnia potrójną rolę: jest zamówieniem na akta, które 
chce  się  wypożyczyć  z  archiwum,  zapewnia  informacje  o  tym,  kto  je  wypożyczył  i  na  jak 
długo, po wypożyczeniu akt wkładana jest w ich miejsce i tym samym zapewnia ich powrót w 
to samo miejsce. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

36 

Przechowywanie danych elektronicznych 

Stały  wzrost  gromadzonych  informacji  i  konieczność  ich  udostępniania  sprawia,  że 

tradycyjne  metody  przechowywania  dokumentów  są  mało  efektywne  i  zawodne.  Dlatego 
coraz częściej wykorzystuje się specjalnie przeznaczone do tych celów systemy elektroniczne, 
które umożliwiają składowanie w  jednorodny sposób różnego typu dokumentów i  ich dalszą 
obróbkę. 

Przechowywanie informacji z wykorzystaniem komputerów napotyka w praktyce jeszcze 

nadal  wiele  problemów.  O  ile  przechowywanie  w  pamięci  komputera  pism,  które  zostały 
przygotowane  przez  nas  lub  innego  pracownika  biura  nie  przysparza  problemów,  o  tyle 
przechowywanie 

tzw. 

korespondencji 

przychodzącej 

oznacza 

konieczność 

ich 

pracochłonnego  skanowania.  Najczęściej  prowadzone  są  jednocześnie  dwa  systemy 
przechowywania  dokumentów.  Pierwszy  –  tradycyjny,  jest  konieczny  w  przypadku 
niektórych  dokumentów  ze  względu  na  określoną  przepisami  prawa  konieczność 
podpisywania  tych  dokumentów  przez  dwa  różne  podmioty.  Drugi  –  przechowywanie 
dokumentów 

własnych 

pamięci 

komputera. 

Wykorzystanie 

komputerów 

do 

przechowywania  redagowanych  dokumentów  jest  szczególnie  ważne  w  sytuacji,  kiedy  ilość 
korespondencji  jest  duża,  a  częste  jej  odszukiwanie  sprawia  kłopot.  Aby  jednak  zapewnić 
szybkie  odszukanie  dokumentu,  należy  jednoznacznie  określić  strukturę  zbioru  tych 
dokumentów.  W  tym  celu  wykorzystać  można  zarówno  edytor  tekstów,  jak,  bazę  danych, 
arkusz kalkulacyjny, czy też program opracowany specjalnie dla potrzeb danej instytucji. 

Od  początku  rozwoju  techniki  komputerowej  pojawił  się  problem  przenoszenia 

informacji  z komputera  na  papier  –  drukowania,  a  także  odczytywania  informacji  z  papieru 
i przekładania  jej  na  język  zrozumiały  dla  przeciętnego  PC.  Rozwiązywaniem  drugiego 
z wymienionych zadań, czyli rozpoznawaniem tekstu, zajmują się systemy typu OCR (Optical 
Character  Recognition  –  optyczne  rozpoznawanie  znaków).  W  tej  chwili  systematycznie 
zastępują  je  systemy  ICR  (ang.  Intelligent  Character  Recognition  –  inteligentne 
rozpoznawanie  znaków),  których  „inteligencja"  polega  na  wykorzystywaniu  algorytmów 
rozpoznawania wzorowanych na ludzkim sposobie percepcji. 

Coraz  częściej  do  elektronicznego  archiwizowania  danych  wykorzystywane  są  skanery. 

Zeskanowane  i  opracowane  dokumenty  mogą  być  przechowywane  w elektronicznym 
archiwum,  które  nie  tylko  skraca  czas  docierania  do  dokumentu,  ale  także  zmniejsza 
zapotrzebowanie na powierzchnie biurowe przeznaczone na przechowywanie dokumentów.  

Bardzo  istotną  rolę  w  większości  instytucji  odgrywają  bazy  danych,  w  których 

przechowywane  są  informacje.  Do  stworzenia  komputerowej  bazy  danych  służy  program 
Microsoft  Access.  Umożliwia  on  przechowywanie  wszystkich  danych  powiązanych 
tematycznie w jednym miejscu, gdzie łatwo można odszukać potrzebne dane. Program Access 
oferuje  użytkownikom  sześć  zasadniczych  rodzajów  obiektów  przeznaczonych  do  budowy 
systemu bazy danych. Są to tabele, zapytania, formularze, raporty, makropolecenia i moduły. 

Archiwizacja  bazy  danych  jest  jedną  z  najważniejszych  operacji  dotyczących 

bezpieczeństwa  bazy  danych.  Utrata  lub  uszkodzenie  danych  na  komputerze  może  nastąpić 
z wielu powodów, np. uszkodzenie dysku twardego lub nawet kradzież komputera. 

Należy  zdawać  sobie  sprawę,  że  dane  w  komputerze  są  tak  samo  albo  nawet  bardziej 

cenne  niż  sam  komputer.  Utrata  danych  może  doprowadzić  do  konieczności  wprowadzania 
wszystkich danych ponownie, co może być długotrwałe i kosztowne. Niektóre dane mogą być 
niemożliwe  do  odtworzenia.  Aby  zabezpieczyć  się  przed  taką  ewentualnością,  należy 
możliwie często dokonywać archiwizacji bazy danych.  

Na rynku oprogramowania istnieje bardzo wiele różnorodnych programów służących do 

tworzenia  kopii  bezpieczeństwa  danych.  Są  to  programy  specjalizowane,  których  zadaniem 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

37 

jest  tylko  dokonywanie  archiwizacji  danych.  Popularnym  i  sprawdzonym  sposobem 
archiwizacji danych jest korzystanie z ogólnie dostępnych programów kompresujących takich 
jak np. pkzip.exe, arj.exe, rar.exe

O czym należy pamiętać, archiwizując dane elektroniczne: 

 

Archiwizacja  powinna  być  dokonywana  na  przenośnym  nośniku  danych  (dyskietki, 
CD- ROM lub przenośne dyski twarde), tak, aby można było przechowywać je w innym 
pomieszczeniu. 

 

Nie należy dopuszczać do sytuacji, gdy jedyna kopia danych znajduje się na tym samym 
nośniku, co dane oryginalne (na tym samym dysku). 

 

Jeżeli  dokonuje  się  kopii  danych  na  dyskietkach  to  należy  pamiętać,  aby  sporządzać 
kopie na kilku kompletach dyskietek. 

 

Nie należy używać jednej dyskietki do sporządzania kolejnych kopii danych. 

 

Kopię danych należy sporządzać możliwie najczęściej. 

 

Oprócz kopii bieżących, dobrze jest sporządzać w pewnych okresach (np., co rok) osobne 
kopie danych. 

 

Co pewien czas należy sprawdzić, czy kopia danych wykonana jest poprawnie. Najlepiej 
przez próbne odtworzenie bazy danych na innym komputerze. 

 

Nigdy nie należy kasować starych danych archiwizacyjnych przed sporządzeniem nowej 
kopii danych. 

 

4.6.2.  Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Co to jest przechowywanie informacji? 
2.  W jaki sposób przechowuje się dokumentację bieżącą? 
3.  W jaki sposób przechowuje się akta spraw załatwionych? 
4.  Jakie znasz kategorie akt archiwalnych? 
5.  W jaki sposób można przechowywać dane elektroniczne? 
6.  O czym należy pamiętać archiwizując dane elektroniczne? 
 

4.6.3.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Uzupełnij zdania: 

1.  Tradycyjne sposoby przechowywania informacji to 

................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................. 

2.  Akta spraw załatwionych przechowywane są 

.............................................................................................................................................. 

3.  Czas przechowywania akt spraw załatwionych zależy od 

.............................................................................................................................................. 

4.  Do elektronicznego archiwizowania danych wykorzystywane są 

.............................................................................................................................................. 

5.  Przenośne nośniki danych służące do archiwizacji 

to:........................................................................................................................................... 

................................................................................................................................................ 

6.  Program Microsoft Access wykorzystywany jest do 

.............................................................................................................................................. 
............................................................................................................................................... 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

38 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  przeczytać uważnie zdania, 
2)  uzupełnić wykropkowane pola. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

– 

literatura zgodnie z punktem 6 Poradnika dla ucznia. 

 
Ćwiczenie 2 

Ustal  kierunki  przepływu  informacji  w  Twojej  grupie  klasowej  oraz  nośniki  tych 

informacji.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  ustalić sytuacje, w których przekazywane są informacje w grupie klasowej, 
2)  dobrać kierunki przepływu informacji do określonych wcześniej sytuacji, 
3)  ustalić  nośniki  informacji  wykorzystywane  w  grupie  klasowej  przez  uczniów 

i nauczycieli, 

4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
5)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy 

– 

arkusze papieru,  

– 

pisaki, 

– 

literatura zgodna z punktem 6 Poradnika dla ucznia. 

 

4.6.4.  Sprawdzian postępów 

 
Czy potrafisz: 
 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   Tak   Nie 

1)  scharakteryzować rodzaje przechowywania informacji? 

2)  określić, w jaki sposób przechowuje się dokumentację bieżącą? 

3)  określić rodzaje przechowywania akt spraw załatwionych? 

4)  określić kategorie akt archiwalnych? 

5)  scharakteryzować sposoby przechowywania danych elektronicznych? 

6)  scharakteryzować, o czym należy pamiętać, archiwizując dane elektroniczne? 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

39 

5.  SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

 

 

INSTRUKCJA DLA UCZNIA 

 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  20  zadań  o  różnym  stopniu  trudności.  Są  to  pytania:  otwarte,  z  luką 

i wielokrotnego wyboru. 

5.  Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi,  stawiając  w  odpowiedniej 

rubryce  znak  X  lub  wpisując  prawidłową  odpowiedź.  W  przypadku  pomyłki  należy 
błędną  odpowiedź  zaznaczyć  kółkiem,  a następnie  ponownie  zakreślić  odpowiedź 
prawidłową. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóż  jego 

rozwiązanie na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 30 min. 

 

Powodzenia! 

 

ZESTAW  ZADAŃ  TESTOWYCH 

 
1.  Zarządzanie 

to 

postępowanie 

wyniku 

którego 

następuje 

osiągnięcie 

................................................................................................................................................
................................................................................................................................................ 

 
2.  Informacja  jest  elementem  procesu  decyzyjnego,  który  zawsze  zaczyna  się  od  zebrania 

informacji. 
a)  tak, 
b)  nie. 
 

3.  Przekazanie informacji przez kierownika pracownikowi jest przepływem informacji: 

a)  pionowo w górę, 
b)  pionowo w dół, 
c)  poziomo, 
d)  równoległym. 
 

4.  Przechowywanie informacji jest elementem: 

a)  struktury informacji, 
b)  procesu decyzyjnego, 
c)  obiegu informacji, 
d)  struktury organizacyjnej. 
 

5.  Zasady obiegu pism określa: 

a)  regulamin organizacyjny, 
b)  regulamin pracowniczy, 
c)  instrukcja pracy sekretariatu, 
d)  instrukcja kancelaryjna. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

40 

6.  Najmniej skomplikowany przepływ informacji występuje w strukturze organizacyjnej: 

a)  liniowej, 
b)  sztabowo-liniowej, 
c)  funkcjonalnej, 
d)  zdecentralizowanej.  
 

7.  Rejestrowanie  zbioru  dokumentów  dotyczącego tej  samej  sprawy  jest  charakterystyczne 

dla: 
a)  systemu kancelaryjnego dziennikowego, 
b)  systemu kancelaryjnego bezdziennikowego, 
c)  systemu rejestracji jednodziennikowej 
d)  systemu rejestracji dwudziennikowej. 

 

8.  Szczegółowość opracowania instrukcji kancelaryjnej jest zależna między innymi od: 

a)  ilości przyjmowanych i wysyłanych pism, 
b)  struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa. 
 

9.  Rejestracja pism wchodzących i wychodzących w jednym dzienniku jest 

charakterystyczna dla: 
a)  systemu kancelaryjnego dziennikowego, 
b)  systemu kancelaryjnego bezdziennikowego. 

 

10.  W dzienniku korespondencyjnym nie znajdują się następujące informacje: 

a)  znak pisma, 
b)  nazwisko osoby rejestrującej, 
c)  data stempla pocztowego. 

 

11.  O przydatności informacji decydują cechy: 

a)  sposób jej przekazania, 
b)  odpowiednie zarejestrowanie, 
c)  wiarygodność. 
 

12.  Wykaz akt sporządza się między innymi według: 

a)  sposobu otrzymania pisma, 
b)  nośnika przechowywania, 
c)  klasyfikacji rzeczowej. 
 

13.  Okres przechowywania akt zależy od: 

a)  kategorii archiwalnej oraz przepisów regulujących zasady archiwizowania, 
b)  zarządzenia kierownika jednostki oraz nośnika przechowywania. 
 

14.  Do akt niearchiwalnych, którym nadano kategorię B zaliczymy: 

a)  sprawozdanie finansowe, 
b)  akta osobowe, 
c)  akt założycielski przedsiębiorstwa. 
 

15.  Cechy charakterystyczne dla systemu kancelaryjnego bezdziennikowego to: 

a)  pracochłonność, 
b)  możliwość kontroli pisma w każdej fazie załatwiania sprawy, 
c)  rejestracji podlega sprawa a nie pismo. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

41 

16.  Akta spraw, które przechowywane są określony czas a następnie podlegają zniszczeniu 

to: 
a)  akta kategorii A oraz akta kategorii BE, 
b)  akta kategorii B5 oraz akta kategorii Bc. 
 

17.  Akta archiwalne przechowywane są w: 

a)  magazynie, 
b)  archiwum zakładowym, 
c)  sekretariacie. 
 

18.  Popularne programy komputerowe do przygotowywania informacji: 

a)  kalkulator, telefon, długopis, skaner, drukarka, 
b)  komputer z odpowiednim oprogramowaniem Word, Excel, Internet. 
 

19.  Największym zasobem informacji w dzisiejszych czasach jest: 

a)  Internet, 
b)  komputer. 
 

20.  Informacja aby mogła stanowić podstawę decyzji powinna być przekazana: 

a)  ustnie, 
b)  pisemnie. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

42 

KARTA ODPOWIEDZI

 

 

Imię i nazwisko …………………………………………………….. 

 
Wykorzystanie informacji w pracy biurowej 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź lub wpisz poprawną odpowiedź 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10   

 

11   

 

12   

 

13   

 

14   

 

15   

 

16   

 

17   

 

18   

 

19   

 

20   

 

Razem: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

43 

6.  LITERATURA 

 

1.  Bogusławska T.: Praca biurowa, część 2. Wydawnictwo REA, Warszawa 2003 
2.  Instrukcja kancelaryjna 

3.  Jarzębowski  W.:  Nowoczesne  biuro -  organizacja  i  technika.  Państwowe  Wydawnictwo 

Ekonomiczne, Warszawa 1980 

4.  Kinel K.: Technika pracy biurowej, część 1. WSiP, Warszawa 2003 
5.  Komosa A.: Technika biurowa. Wydawnictwo EKONOMIK, Warszawa 1993 
6.  Stefaniak-Piasek E.: Technika pracy biurowej, część 2. WSiP, Warszawa 2003 
7.  Wiśniewska M.: Technika biurowa. Wydawnictwo „eMPi

2

”, Poznań 1997 

8.  Witek E.J.: Technika  biurowa. Podręcznik z tematyką  ćwiczeń.  Wydawnictwo „eMPi

2

”, 

Poznań 2004