background image

13. Urzędy dygnitarskie w monarchii stanowej. 

Urzędy centralne – dzieliły się na nadworne i koronne: 

 

Kanclerz i podkanclerz (osoby duchowne): 

  kierowali pracami kancelarii 
  prowadzili 

korespondencje 

dyplomatyczna 

  wydawali przywileje) 

 

 2 podskarbich: 

  koronny- 

zarządzał 

skarbem 

państwowym, 

nadzorował 

mennice, 

archiwum 

  nadworny (rachunkowość państwa) 

 

3 marszałków: 

  wielki  koronny  (zarządzał  dworem, 

sprawował 

sądownictwo 

nad 

dworzanami, ustalał ceny żywności)  

  nadworny (zastępca) 

Podział  administracyjny-  województwa,  ziemie.  Stanowiły 
one równorzędne okręgi administracyjne.  

 

Wojewoda – członek Rady Królewskiej z urzędu:  

  pospolite 

ruszenie 

obszaru 

województwa 

  zwoływał 

zgromadzenie 

szlachty 

(Sejmiki) i przewodniczył im 

  stał na czele rady panów województwa 
  sprawował nadzór nad miastami 

 

Kasztelan – członek Rady Królewskiej z urzędu: 

  pomocnik wojewody 
  utracił  większość  kompetencji  na  rzecz 

starosty 

lub 

wyniku 

nadania 

immunitetów 

 

Podkomorzy 

  sądził  sprawy  o  rozgraniczenie  dóbr 

szlacheckich 

 

Sędzia ziemski: 

  sądził sprawy szlachty osiadłej